Γέροντας Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ, παραλληλισμοί μεταξύ γάμου καί μοναχισμοῦ

ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΤΟΥ ΕΣΣΕΞ, ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΞΥ ΓΑΜΟΥ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΥ

Δεν μπορώ να πω ότι χρειάστηκε να περάσω από την εμπειρία της «αποταγής», όταν αποφάσισα να ακολουθήσω τον μοναχισμό. Όταν άφηνα τον «κόσμο», δεν δοκίμασα εσωτερική πάλη με τον εαυτό μου, δηλαδή δυσκολία να αρνηθώ κάτι που με τραβούσε στην κοσμική ζωή. Τίποτε δεν απέρριπτα ούτε υποτιμούσα. Πήγα στο μοναστήρι, γιατί μου ήταν πνευματικά απαραίτητο να βρω μια τέτοια μορφή ζωής, στην οποία θα μπορούσα να δοθώ στον Θεό ολοκληρωτικά, δηλαδή με όλες τις σκέψεις, όλη την καρδιά, όλες τις φυσικές και ψυχικές δυνάμεις του είναι μου. Ωστόσο, αυτό δεν απέκλεισε κάποια περίοδο οδυνηρής πάλης ανάμεσα στην προσευχή και την εμπαθή αγάπη μου προς τη ζωγραφική.

Η τέχνη ήταν για μένα η οδός προς τη γνώση του είναι. Έτσι αντιλαμβανόμουν την τέχνη, έτσι την ζούσα· με διεκδικούσε ολόκληρο, ακόμη και περισσότερο από «ολόκληρο».

Πρέπει νά μονάσω ἤ ὄχι… ( Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς )

 Επιστολή στην κοπέλα που δεν μπορεί να αποφασίσει αν πρέπει να παντρευτεί ή να πάει στο μοναστήρι.

“Εφόσον αμφιταλαντεύεσαι, κόρη, να ξέρεις ότι είσαι περισσότερο για γάμο παρά για μοναστήρι. Για μοναχικό βίο είναι εκείνοι στους οποίους δεν υπάρχει αμφιβολία.
Ο άγιος Σάββας δεν δίσταζε, ούτε η αγία Θεοδώρα, ούτε η αγία Ξένια, ούτε η Ευφημία, ούτε τόσες πολλές άλλες, οι οποίες υπήρξαν πραγματικές καλλιτέχνιδες του μοναχικού βίου.

Επειδή ” ού πάντες χωρούσι τον λόγον τούτον, αλλ΄οις δέδοται. ”

Εσύ λές πως συχνά τα βράδια κάθεσαι μαζί με τη μητέρα σου δίπλα στη φωτιά, και απαριθμείτε λόγους υπέρ και λόγους κατά. Ενώ εγω σου λέω: όσοι λόγοι και να είναι, και πάλι δεν θα αποφασίσουν οι λόγοι σε ποια πλευρά θα γύρεις αλλά η έλξη.

Η αγάπη στέκει πάνω από όλους τους λόγους.

Ἡ ἀντίδραση στίς μοναχικές κλήσεις.

ΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ Α΄.

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΑΜΟ

Ἡ ἀντίδραση στίς μοναχικές κλήσεις.

 Ἀληθινός νυμφίος τῆς ψυχῆς τοῦ κάθε Χριστιανοῦ ἐγγάμου καί ἀγάμου εἶναι ὁ Κύριος καί ὄχι ὁ/ἡ σύζυγός του/της.
Ὁ ἁγιασμένος πολυχαρισματοῦχος Γέροντας Πορφύριος ἔλεγε ὅτι γιά κάθε ἄνθρωπο εἶναι: «Νυμφίος ὁ Χριστός, νύμφη ἡ καθε μία ψυχή»¹⁴².
Δέν εἶναι ἀδύνατη ἡ σωτηρία στούς ἐγγάμους. Εἶναι ὅμως ἀληθινά πολύ πιό δύσκολο νά σωθεῖ κανείς ἔτσι, ἔχοντας δηλ. γυναῖκα καί ζώντας στόν κόσμο. Διότι ἔχει πολύ περισσότερες θλίψεις. Αὐτό λέγει ὁ Ἅγιος Παῦλος¹⁴³ καθώς καί ὁ ἱερός Χρυσόστομος καί ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς¹⁴⁴.
Ἀπό ὅλα αὐτά συνάγεται πόσο ἄτοπη εἶναι ἡ ἀντίδραση πολλῶν «χριστιανῶν», καί μάλιστα «χριστιανῶν» γονέων, στό νά γίνουν τά παιδιά τους μοναχοί. Δυσκολεύουν τήν ζωή καί τήν σωτηρία τῶν παιδιῶν τους, πιέζοντάς τα νά ὑπανδρευθοῦν (τά κορίτσια) ἤ νά νυμφευθοῦν (τά ἀγόρια).

Ὁ Χριστός τό κέντρο τῆς ζωῆς τῶν μοναχῶν καί τῶν ἐγγάμων.

ΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ Α΄.

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΑΜΟ

Ὁ Χριστός τό κέντρο τῆς ζωῆς τῶν μοναχῶν καί τῶν ἐγγάμων.

 Ὁ Χριστὸς μέ τήν Θεία Χάρη Του καί ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν Του εἶναι τά μοναδικά φάρμακα γιὰ τὴν θεραπεία καὶ τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου.

Ὁ Χριστός εἶναι τό πᾶν γιά τόν καθένα μας, ὅπως δίδασκε ὁ μακαριστός Γέροντας Πορφύριος: «Αὐτός εἶναι ὁ Κύριος, ὁ Παντοδύναμος, ὁ Παντογνώστης, ὁ Πανταχοῦ Παρών καί τά πάντα Πληρῶν, ὁ Στηριγμός μας, ὁ Φίλος μας, ὁ Ἀδελφός μας. Ὁ στῦλος καί τό ἑδραίωμα τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτός εἶναι τό Α καί τό Ω, ἡ ἀρχή καί τό τέλος, ἡ βάσις, τό πᾶν. Χωρίς Χριστό, Ἐκκλησία δέν ὑπάρχει»¹⁴⁰.

Ἡ πνευματική μας ζωή, ὁ ὅλος πνευματικός μας ἀγώνας, ἔχει κέντρο τὸν Χριστό.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀναφερόμενος στό μυστήριο τοῦ γάμου λέγει ὅτι τό Μυστήριο αὐτό εἶναι μέγα «ἐγώ δέ λέγω εἰς Χριστόν καί εἰς τήν Ἐκκλησίαν»¹⁴¹.

Τό μυστήριο τοῦ γάμου, ἡ ζωή στήν οἰκογένεια ἀφορᾶ στόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία.

Ἡ εὐκολία γιά τή σωτηρία τῶν λαϊκῶν καί τῶν μοναχῶν.

ΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ Α΄.

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΑΜΟ

Ἡ εὐκολία γιά τή σωτηρία τῶν λαϊκῶν καί τῶν μοναχῶν.

 Οἱ ἐντολές, οἱ θεραπευτικές πρακτικές τῆς ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, οἱ ὁδηγίες τοῦ ὀρθοῦ βίου, πού μᾶς δόθηκαν ἀπό τόν Κύριο, εἶναι κοινές γιά ὅλους (καί γιά τούς μοναχούς καί γιά τούς λαϊκούς). Ἐάν ὑπάρξει βούληση, ἐπιθυμία καί μετάνοια, μποροῦν ὅλοι νά καθαρθοῦν, νά φωτιστοῦν καί νά θεωθοῦν διά τῆς Θείας Χάριτος. Ὅλοι μποροῦν νά ἐπιτύχουν τήν θεραπεία· οἱ «ἐν τῷ κόσμῳ» λίγο δυσκολώτερα σέ σχέση μέ τούς μοναχούς λόγῳ τῶν περισσότερων πειρασμῶν.

Ἰδιαίτερα οἱ ἔγγαμοι θά ἔχουν μεγαλύτερη δυσκολία ἀφοῦ, σύμφωνα μέ τόν Ἀπόστολο Παῦλο: «θά ἔχουν θλίψεις στήν σάρκα»¹³³. Γιά τό λόγο αὐτό,ἐπειδή λυπᾶται¹³⁴ τούς ἀνθρώπους μᾶς συνιστᾶ τήν παρθενία-ἀγαμία¹³⁵, χωρίς ὅμως νά τήν ἐπιβάλλει. Μέ τήν σύστασή του ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος δέν ὑπονοεῖ ὅτι δέν θά σωθοῦν οἱ ἔγγαμοι.

«Τί λοιπόν» ἐρωτᾶ ὁ ἱερός Χρυσόστομος «οἱ ἔγγαμοι θά ἀπωλεσθοῦν ὅλοι; Δέν λέγω αὐτό, ἀλλά ὅτι θά χρειασθεῖ νά καταβάλουν μεγαλύτερους κόπους, ἐάν θέλουν νά σωθοῦν, λόγῳ τῆς παρούσας ἀνάγκης»¹³⁶. Συνέχεια →

Ὁ πνευματικός ἀγώνας τῶν ἐγγάμων καί τῶν μοναχῶν.

ΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ Α΄.

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΑΜΟ

Ὁ πνευματικός ἀγώνας τῶν ἐγγάμων καί τῶν μοναχῶν.

Ἀπό τόν Χριστιανό πού ἐπέλεξε τόν ἔγγαμο βίο ἀπαιτοῦνται –ἀντίθετα μέ τήν ἐπικρατοῦσα σέ πολλούς ἀντίληψη– μεγαλύτεροι πνευματικοί ἀγῶνες σέ σχέση μέ τόν Μοναχό. Αὐτό εἶναι ἀληθές· διότι μέσα στόν κόσμο ὑπάρχουν μεγαλύτεροι πειρασμοί καί κίνδυνοι ἀπ’ ὅ,τι στήν ἔρημο, ὅπου ζοῦν οἱ μοναχοί.

«Μήν λοιπόν ἀναπέσεις (ξαπλώσεις, ἐφησυχάσεις)», λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος, ἀπευθυνόμενος στούς ἐγγάμους, «ἐσύ πού διάλεξες νά ἔχεις κοινωνία μέ γυναῖκα, (καί νομίσεις) ὅτι τάχα μπορεῖς (ἔχεις τήν ἐξουσία, σοῦ ἐπιτρέπεται) νά ντυθεῖς τόν κόσμο (δηλ. νά ζήσεις κοσμικά). Ἀντιθέτως, σοῦ χρειάζονται περισσότεροι κόποι καί προσοχή γιά νά ἐπιτύχεις τήν σωτηρία σου. Καί τοῦτο διότι διάλεξες νά κατοικήσεις μέσα στίς παγίδες καί τό κράτος τῶν ἀποστατικῶν δυνάμεων· καί διότι ἔχεις μπροστά στά μάτια σου τούς ἐρεθισμούς, πού σέ ὠθοῦν στήν ἁμαρτία καθώς καί τό ὅτι νύχτα καί μέρα παρακινεῖσαι μέσῳ τῶν αἰσθήσεων στήν ἐπιθυμία τῆς ἁμαρτίας.

Οἱ προϋποθέσεις τῆς σωτηρίας.

  ΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ Α΄.

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΑΜΟ

Οἱ προϋποθέσεις τῆς σωτηρίας.

 Ὅταν ὁ Κύριος ἀπέστελλε τούς Ἁγίους Ἀποστόλους γιά νά ὁδηγήσουν τούς ἀνθρώπους στή σωτηρία, τούς εἶπε: «Πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη͵ βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος͵ διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν»¹¹⁴.

Τούς ἔδωσε τίς δύο ἐντολές, πού ἀποτελοῦν καί τούς ὅρους τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων: α) νά βαπτίζουν τούς ἀνθρώπους στό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί β) νά τούς διδάσκουν νά τηροῦν ΟΛΕΣ τίς ἐντολές. Ἡ πίστη στόν Χριστό, γιά νά εἶναι ὀρθή καί ζῶσα, πρέπει νά συνοδεύεται ἀπό τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν Του. Αὐτές γίνονται ἀποδεκτές ἀπό τόν πιστό ὡς ὁδηγίες καί προδιαγραφές ζωῆς.

Ὅλοι ὅσοι βαπτίσθηκαν στό ὄνομα τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ μποροῦν, μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί ὀφείλουν, νά ἐκτελοῦν ΟΛΕΣ τίς ἐντολές τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτοί εἶναι πού σώζονται, εἴτε εἶναι ἔγγαμοι εἴτε ἄγαμοι. Δεν ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις ἤ ἀποκλεισμοί στήν πορεία πρός τήν θέωση, στήν μετάβαση ἀπό τό «κατ’ εἰκόνα» στό «καθ’ ὁμοίωσιν». 

Σκοπός τοῦ μοναχισμοῦ καί τοῦ γάμου

ΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ Α΄.

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

 Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΑΜΟ

 Σκοπός τοῦ μοναχισμοῦ καί τοῦ γάμου

 Τό μυστήριο τῆς μοναχικῆς ζωῆς καί τό μυστήριο τοῦ γάμου ἔχουν ἕναν κοινό στόχο: τήν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου διά τῆς μετανοίας-κάθαρσης ἀπό τά πάθη, τοῦ φωτισμοῦ καί τῆς θέωσής του. Ἡ μίμηση τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ καί τῶν Ἀποστόλων εἶναι τό μέσο διά τοῦ ὁποίου ἐπιτυγχάνεται ἡ θεραπεία καί ἡ σωτηρία μας. Αὐτή ἡ μίμησι εἶναι δυνατή τόσο στόν ἕνα τρόπο ζωῆς, δηλαδή στό μοναχισμό, ὅσο καί στόν ἄλλο, δηλαδή στόν γάμο. Ἡ μίμηση τοῦ Χριστοῦ εἶναι δυνατή σέ ὅλους, ἀκόμη καί σ’ αὐτούς πού παραμένουν ἄγαμοι ἐν τῷ κόσμῳ, ἐφ’ ὅσον τηροῦν τό θέλημά Του.

Ἡ γνήσια μοναχικὴ ζωὴ εἶναι ἡ ἀποστολικὴ καὶ εὐαγγελικὴ πολιτεία. Σ’ αὐτὴν προηγεῖται ἡ νέκρωση τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου καὶ ὁ μοναχὸς γίνεται ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Οἱ εὐχὲς τοῦ ἱερέως, πού διαβάζονται κατά τήν μοναχική κουρά, εἶναι πολὺ χαρακτηριστικὲς πάνω στὸ θέμα αὐτό: «Κατασκεύασέ τον (τόν κειρόμενο μοναχό), ὄργανο ἐναρμόνιο, ψαλτήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὥστε, ἀφοῦ μέ προκοπή ἀπεκδυθεῖ τόν παλαιό ἄνθρωπο τόν σύμφωνο μέ τήν ἀπάτη τοῦ πολύμορφου ὄφεως, νά ἐνδυθεῖ τόν νέον Ἀδάμ, τόν κατά Θεόν κτισθέντα, μέ ὁσιότητα καί δικαιοσύνη. Στερέωσέ τον πάντοτε, ὥστε νά βαστάζει τά στίγματα καί τόν Σταυρόν τοῦ Ἰησοῦ στό σῶμα του, διά τῶν ὁποίων ὁ κόσμος ἔχει σταυρωθεῖ γι’ αὐτόν καί αὐτός γιά τόν κόσμο»¹¹⁰.