Ἀπαθῶς λέγων ἁμάρτημα ἀδελφοῦ, κατά δύο αἰτίας-Ἅγιος Μάξιμος, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἀπαθῶς λέγων ἁμάρτημα ἀδελφοῦ, κατά δύο αἰτίας-Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, 5-7-2020, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (ἀπόσπασμα) Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης, http://hristospanagia3.blogspot.com, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.com

«Ὁ Θεός, μέ τήν ἀπειροδύναμη βούληση τῆς ἀγαθότητάς Του, θά μαζέψει ὅλους, καί ἀγγέλους καί ἀνθρώπους, καλούς καί κακούς»

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

ΣΤ΄ ἑκατοντάδα διαφόρων κεφαλαίων

48. Ὁ διάβολος, φθονώντας ἐμᾶς καί τό Θεό καί παραπείθοντας τόν ἄνθρωπο ὅτι ὁ Θεός τόν φθονεῖ¹, τόν ἔκανε νά παραβεῖ τή θεία ἐντολή. Τό Θεό τόν φθόνησε, γιά νά μήν ἐκδηλωθεῖ στήν πράξη ἡ πανύμνητη δύναμή Του νά θεώνει τόν ἄνθρωπο. Τόν ἄνθρωπο ὁλοφάνερα τόν φθόνησε, γιά νά μή γίνει μέ τήν ἀρετή μέτοχος τῆς θείας δόξας. Γιατί φθονεῖ ὁ ἀκαθαρτότατος ὄχι μόνον ἐμᾶς λόγω τῆς δόξας πού μᾶς δίνει ὁ Θεός γιά τήν ἀρετή, ἀλλά καί τό Θεό λόγω τῆς πανύμνητης δυνάμεώς Του γιά τή σωτηρία μας.
49. Ὅπως στόν Ἀδάμ ὁ θάνατος ἦταν καταδίκη τῆς φύσεως², ἐπειδή εἶχε ἀρχή τῆς γενέσεώς της τήν ἡδονή, ἔτσι καί ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ ἔγινε καταδίκη τῆς ἁμαρτίας³, γιατί στό Χριστό ἡ ἀνθρώπινη φύση βρῆκε πάλι τή γένεσή της καθαρή ἀπό ἡδονή.

«Κανένας ἀπό τούς πονηρούς δαίμονες δέν ἐμποδίζει ποτέ τήν προθυμία τοῦ ἐναρέτου, ἀλλα μᾶλλον…..»

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

Ε΄ ἑκατοντάδα διαφόρων κεφαλαίων

 64. Τό πάθος τῆς ὑπερηφάνειας ἀποτελεῖται ἀπό δύο ἄγνοιες, καί δύο ἄγνοιες ἑνωμένες μαζί ἀποτελοῦν μιά φρόνηση συγκεχυμένη. Γιατί ὑπερήφανος εἶναι μόνο ἐκεῖνος πού ἀγνόησε καί τή θεία βοήθεια καί τήν ἀνθρώπινη ἀσθένεια. Ἄρα λοιπόν ὑπερηφάνεια εἶναι στέρηση θείας καί ἀνθρώπινης γνώσεως. Γιατί μέ δύο ἀρνήσεις τῶν ἀληθινῶν ἄκρων, γίνεται μία καί ψεύτικη κατάφαση.

 65. Ἡ κενοδοξία εἶναι ἀπομάκρυνση ἀπό τό θεῖο σκοπό καί μετάβαση σέ ἄλλο σκοπό, διαφορετικό ἀπό τό θεῖο. Κενόδοξος δηλαδή εἶναι ἐκεῖνος πού ἐργάζεται τήν ἀρετή γιά χάρη τῆς δικῆς του δόξας καί ὄχι τοῦ Θεοῦ, καί μέ τούς κόπους του ἐξαγοράζει τούς ἀνυπόστατους ἐπαίνους τῶν ἀνθρώπων.

«Δύο σκοπούς ἔχει ἡ ἐξομολόγηση»

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

Ε΄ ἑκατοντάδα διαφόρων κεφαλαίων

 62. Κάθε ἐξομολόγηση κάνει ταπεινή τήν ψυχή. Ἡ μία ἐξομολόγηση τή διδάσκει ὅτι δικαιώθηκε μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ, καί ἡ ἄλλη ὅτι εἶναι ἔνοχη ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ γιά ἁμαρτίες ἀπό τή ράθυμη προαίρεσή της.

 63. Δύο σκοπούς ἔχει ἡ ἐξομολόγηση.

Ὁ ἕνας εἶναι νά εὐχαριστήσομε τό Θεό γιά τά ἀγαθά πού μᾶς ἔχει χαρίσει. Ὁ ἄλλος γίνεται γιά ἔλεγχο καί ἐξέταση ἐκείνων πού κακῶς πράξαμε.

 Γιατί ἐξομολόγηση λέγεται καί ἡ ἀπαρίθμηση τῶν θείων εὐεργεσιῶν μ᾿ εὐχαριστία ἀπ ὅσους εὐεργετήθηκαν, ἀλλά καί ἡ φανέρωση τῶν σφαλμάτων τους ἀπό τούς ἐνόχους.

«Ὁ θεῖος ἔρωτας εἶναι ἀπό τή φύση του ἐκστατικός, μήν ἀφήνοντας τούς ἐραστές νά ἀνήκουν στόν ἑαυτό τους, ἀλλά στούς ἀγαπημένους τους»

 

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

 83.  Τό καλό εἶναι τό ἴδιο μέ τό ἀγαθό, γιατί τό καλό καί ἀγαθό ὅλα τό ἐπιθυμοῦν μέ κάθε αἰτία καί δέν ὑπάρχει κανένα ὄν πού νά μήν μετέχει στό καλό καί ἀγαθό. Γιατί σέ ὅλα τά ὄντα τό καλό καί ἀγαθό, καθώς εἶναι ὄντως θαυμαστό, εἶναι ἐπιθυμητό καί ἀγαπητό καί ἀρεστό καί προτιμητό καί ἀξιαγάπητο. Σημείωσε ὅτι ὁ θεῖος ἔρωτας, ὁ ὁποῖος προϋπῆρχε μέσα στό ἀγαθό, γέννησε τόν ἀγαθό ἔρωτα μέσα μας, μέ τόν ὁποῖο ἐπιθυμοῦμε τό καλό καί ἀγαθό, σύμφωνα μ᾿ ἐκεῖνον πού εἶπε: «Ἔγινα ἐραστής τῆς ὀμορφιᾶς της»¹, καί: «Ἀγάπησέ την καί θά σέ προφυλάξει· περιφρούρησέ την καί θά σέ ἀνυψώσει².

«Περί λύπης»

 

  Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ

 (Ε΄ ἑκατοντάδα διαφόρων κεφαλαίων)

  93. Ὁ Κύριος μᾶς διδάσκει νά προσευχόμαστε νά ἀποφύγουμε τούς θεληματικούς πειρασμούς, γιατί προκαλοῦν ἡδονή στή σάρκα καί ὀδύνη στήν ψυχή. Ὁ μέγας Ἰάκωβος μᾶς συμβουλεύει νά χαιρόμαστε στούς ἀθέλητους πειρασμούς, γιατί ἀφαιροῦν τήν ἡδονή τῆς σάρκας καί τήν ὀδύνη τῆς ψυχῆς.
94. Τέλειος εἶναι ἐκεῖνος πού πολεμᾶ μέ τήν ἐγκράτεια τούς θεληματικούς πειρασμούς καί ἐγκαρτερεῖ μέ ὑπομονή στούς ἀθέλητους. Ὁλοκληρωμένος εἶναι ἐκεῖνος πού καί τήν πράξη κατορθώνει μέ γνώση, ἀλλά καί τή θεωρία ὄχι ἀποκομμένη ἀπό τήν πράξη.
Ἀφοῦ ἡ λύπη καί ἡ ἡδονή μοιράζονται στήν ψυχή καί στήν αἴσθηση, ἐκεῖνος πού φροντίζει γιά τήν ἡδονή τῆς ψυχῆς καί ὑποφέρει μέ ὑπομονή τή λύπη τῆς αἰσθήσεως, γίνεται δόκιμος καί τέλειος καί ὁλοκληρωμένος.

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ομολογητής, Πρώτη ἑκατοντάς Κεφαλαίων Περί Αγάπης

 

 Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

Ο Άγιος ο Ομολογητής ήταν ένας από τους σημαντικότερους Θεολόγους και εκκλησιαστικούς συγγραφείς του Βυζαντίου. Έζησε γύρω στα 580-662.
Καταγόταν από επιφανή οικογένεια της Κωνσταντινούπολης και απέκτησε επιμελημένη παιδεία.
Σε νεαρή ηλικία εντάχθηκε στην αυτοκρατορική διοίκηση και έγινε πρωτοασηκρήτης του αυτοκράτορα Ηρακλείου.
Το 613/614 έγινε μοναχός σε Μονή της Χρυσούπολης. Αργότερα μετέβη στην Κωνσταντινούπολη για να αποφύγει τους Πέρσες επιδρομείς. Από εκεί το 626 μετέβη στη Βόρειο Αφρική, όπου και άρχισε τη δράση του κατά του Μονοθελητισμού και του Μονοφυσιτισμού. Το 646 μετέβη στη Ρώμη όπου και οργάνωσε εκκλησιαστική σύνοδο στο Λατερανό το 649, όπου και καταδικάστηκε ο Μονοθελητισμός.
Η δράση του αυτή στρεφόταν ενάντια στον αυτοκράτορα Κώνστα Β΄, ο οποίος διέταξε την προσαγωγή του στην Κωνσταντινούπολη, με την κατηγορία της απείθειας σε αυτοκρατορικό πρόσταγμα, της συνωμοσίας και της συμμετοχής σε στάση.

«Κλεῖνε τό στόμα ἐκείνου πού κατηγορεῖ τόν ἄλλον…».

  Μην παραδώσεις την ακοή σου στους λόγους όποιου καταλαλεί, ούτε τους δικούς σου λόγους στην ακοή ενός φιλοκατήγορου, μιλώντας ή ακούγοντας μ’ ευχαρίστηση κατά του πλησίον σου, για να μη χάσεις τη θεία αγάπη και βρεθείς απόκληρος από την αιώνια ζωή.

  Μη δέχεσαι κατηγορίες κατά του πνευματικού σου πατέρα, μήτε να διευκολύνεις εκείνον πού τον προσβάλλει, για να μην οργιστεί ο Κύριος για τα έργα σου και σε εξολοθρεύσει από τη χώρα της ζωής.

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής: Οἱ πέντε αἰτίες πού ὁ Θεός παραχωρεῖ τόν πειρασμό στήν ζωή μας

 

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής απαριθμεί πέντε αιτίες για τις οποίες παραχωρεί ο Θεός τη δυνατότητα στον διάβολο να πολεμά τους ανθρώπους:
Πρώτη αιτία, είναι για να μάθουμε να διακρίνουμε την αρετήν από την κακίαν μέσα από την εμπειρία αυτού του πολέμου.
Δεύτερη αιτία, είναι για να «εξαναγκαστούμε» τρόπον τινά, να προσκολληθούμε με βεβαιότητα και ακλόνητα στην αρετή.
Τρίτη αιτία, για να μην υπερηφανευόμαστε όταν προκόπτουμε στην αρετή, αλλά να συνειδητοποιήσουμε εκ της εμπειρίας του πνευματικού αυτού αγώνα ότι κάθε προκοπή είναι δωρεά του Θεού.

Γιά τή συκοφαντία

Του αγίου Μαξίμου

Όταν δουν οι δαίμονες ότι καταφρονούμε τα πράγματα του κόσμου, με σκοπό να αγαπήσουμε την αρετή και το Χριστό, τότε ξεσηκώνουν εναντίον μας συκοφαντίες, για να μισήσουμε τους συκοφάντες, μην υποφέροντας τη λύπη.

Δεν υπάρχει βαρύτερος πόνος από τη συκοφαντία, είτε στην πίστη του είτε στη διαγωγή του συκοφαντείται κάποιος. Και κανείς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος και απαθής μπροστά στη συκοφαντία, παρά μόνο εκείνος ο οποίος στρέφει το βλέμμα του στο Θεό, όπως η Σωσάννα (Δαν. Σωσ.: 35, 60, 62).

Πῶς ἡ προσευχή χωρίζει τόν νοῦ ἀπό τούς λογισμούς.

  

Και ο Αδελφός είπε· Στα αλήθεια, Πάτερ, έτσι είναι. Αλλά σε παρακαλώ, να με μάθεις και για την προσευχή, πως χωρίζει τον νου από όλους τους λογισμούς.
Και αποκρίθηκε ο Γέροντας· Οι λογισμοί, είναι σκέψεις για τα πράγματα· από τα πράγματα, άλλα είναι αισθητά και άλλα νοητά. Σε αυτά ο νους διατρίβει, περιφέροντας τα νοήματα τους· η χάρη της προσευχής φέρνει τον νου κοντά στον Θεό· και αυτό χωρίζει από όλους τους λογισμούς. Τότε ,λοιπόν, ο νους όντας γυμνός (από ξένους λογισμούς) γίνεται θεοειδής. Αφού γίνει τέτοιος, αιτεί τα πρέποντα και η δέησή του δεν αποτυγχάνει ποτέ. Για αυτό λοιπόν και ο Απόστολος παραγγέλλει να προσευχόμαστε αδιάλειπτα, για να φέρουμε τον νου συνεχώς κοντά στον Θεό.
Και ο Αδελφός είπε · Και πως ο νους μπορεί να προσεύχεται αδιάλειπτα;Διότι ψάλλοντας και διαβάζοντας και υπηρετώντας, τον περισπούμε με πολλούς λογισμούς και θεωρήματα.

Γιατί παραχωρεῖ ὁ Θεός στό διάβολο νά μᾶς πολεμᾶ;

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής απαριθμεί πέντε αιτίες για τις οποίες παραχωρεί ο Θεός τη δυνατότητα στον διάβολο να πολεμά τους ανθρώπους:
Πρώτη αιτία, είναι για να μάθουμε να διακρίνουμε την αρετήν από την κακίαν μέσα από την εμπειρία αυτού του πολέμου.
Δεύτερη αιτία, είναι για να «εξαναγκαστούμε» τρόπον τινά, να προσκολληθούμε με βεβαιότητα και ακλόνητα στην αρετή.
Τρίτη αιτία, για να μην υπερηφανευόμαστε όταν προκόπτουμε στην αρετή, αλλά να συνειδητοποιήσουμε εκ της εμπειρίας του πνευματικού αυτού αγώνα ότι κάθε προκοπή είναι δωρεά του Θεού.Τέταρτη αιτία, για να ταπεινωθούμε και για να συνειδητοποιήσουμε και μισήσουμε και ομολογήσουμε (εξομολόγησις) και εγκαταλείψουμε τις αμαρτίες μας, που γίνονται αιτία πειρασμών.

Φιλαυτία:Ἡ μητέρα ὅλων τῶν κακῶν

 

ΦΙΛΑΥΤΙΑ: Η ΜΗΤΕΡΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΚΩΝ!

Του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητού
Αυτός πού φοβάται την ασθένεια του σώματος, δεν φτάνει στο μέτρο των φυσικών του δυνατοτήτων ούτε μπορεί ν’ αποκτήσει τις αρετές- αν όμως προσπέφτει κανείς στο Θεό σε κάθε κόπο του, ο Θεός έχει τη δύναμη να τον αναπαύσει.
Γιατί, αν ο Γεδεών δεν έσπαγε τις στάμνες, δεν θα μπορούσε να δει το φως των λαμπάδων (Κριτ. 7:20). Έτσι και ο άνθρωπος, αν δεν καταφρονήσει το σώμα, δεν θα μπορέσει να δει το φως της Θεότητας.