Τίποτε δέν πρέπει νά κάνουμε γιά ἐπίδειξη

 

ΤΟ ΜΕΓΑ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΝ

ΤΟΜΟΣ B΄

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄

Τίποτε δεν πρέπει να κάνουμε για επίδειξη

 
Είπε ο αββάς Ησαϊας:
“Νομίζω πώς είναι πολύ σπουδαίο και πολύτιμο αγαθό να νικήσει κανείς την κενοδοξία και να προκόψει στη γνώση του Θεού. Γιατί αυτός που πέφτει στην εξουσία αυτού του πονηρού πάθους της κενοδοξίας, γίνεται ξένος προς την ειρήνη, σκληραίνει η καρδιά του προς τους εν Χριστώ αδελφούς και τελική συμφορά του είναι ότι πέφτει στην υψηλοφροσύνη, δηλαδή στην υπερηφάνια, που είναι η μάνα όλων των κακών.
Εσύ όμως, πιστέ δούλε του Χριστού, κράτα κρυφή την εργασία σου, και με πόνο καρδιάς φρόντισε να μη χάσεις τον μισθό της εργασίας σου εξαιτίας της ανθρωπαρέσκειας. Γιατί αυτός που κάνει κάτι για να επιδειχθεί στους ανθρώπους απομακρύνεται από τον μισθό του, όπως είπε ο Κύριος”.
Πήγε άλλος αδελφός σ΄αυτόν (στον αββά Θεόδωρο της Φέρμης) και άρχισε να μιλάει και να ερευνά για πράγματα,
τα οποία ακόμη δεν είχε αρχίσει να τα εφαρμόζει. Και του λέει ο Γέροντας:
“Ακόμη δεν βρήκες πλοίο, ούτε τις αποσκευές σου φόρτωσες, και πρίν ταξιδέψεις, έφτασες κιόλας σ΄εκείνη την πόλη;

Εἶδες τόν ἀδελφόν σου; Εἶδες τόν Θεόν σου!

ΜΕΓΑ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ
Φιλοξενία
Όταν σ’ επισκέπτεται κάποιος Αδελφός διώξε το πένθος από το πρόσωπό σου, συμβουλεύει ένας από τους Γέροντες, και κρύψε το στην καρδιά σου, έως ότου φύγει. Μετά φέρε το πάλι, γιατί όταν σε βλέπουν μ’ αυτό οι δαίμονες, φοβούνται να σε πλησιάσουν.
Έτσι περιγράφει ο Παλλάδιος την υποδοχή των ξένων στις σκήτες και στα ερημητήρια της Αιγύπτου και της Θηβαϊδος: «Όταν φθάσαμε από την Παλαιστίνη στην Αίγυπτο, επισκεφθήκαμε πρώτα τον Αββά Απολλώ. Μόλις έμαθαν τον ερχομό μας βγήκαν με παράταξη οι Μοναχοί της συνοδείας του να μάς προϋποντάσουν. Σαν έφθασαν κοντά μας, έβαλαν μετάνοια και μας χαιρέτησαν.

Γιά τούς δώδεκα ἀναχωρητές

Αποσπάσματα από το μεγάλο Γεροντικό

1. Δώδεκα αναχωρητές άγιοι, σοφοί και πνευματικοί άνθρωποι, συγκεντρώθηκαν κάποτε και ζήτησαν να ομολογήσει ο καθένας όσα κατόρθωσε στο κελί του και ποια ήταν η πνευματική του άσκηση.
Ο πρώτος, ο μεγαλύτερος στην ηλικία, είπε:
«Αδελφοί, εγώ από τη στιγμή που άρχισα να ζω ησυχαστική ζωή σταύρωσα όλο τον εαυτό μου απέναντι στα εξωτερικά πράγματα, έχοντας στον νου μου αυτό που είναι γραμμένο:
Να σπάσουμε τους δεσμούς που μας συνδέουν μαζί τους και να ρίξουμε από πάνω μας τον ζυγό τους.
Έτσι, έκανα ένα τείχος ανάμεσα στην ψυχή μου και στα σωματικά πράγματα και αναλογίσθηκα ότι, όπως αυτός που είναι μέσα από το τείχος δεν βλέπει αυτόν που στέκεται έξω, με τον ίδιο τρόπο και σύ μη θελήσεις να βλέπεις τα πράγματα πού έχουν σχέση με τα έξω.
Αλλά να έχεις στραμμένη την προσοχή σου στον εαυτό σου, αναμένοντας κάθε μέρα με ελπίδα τον Θεό.

Ὅτι δεῖ τήν ἡσυχίαν πάση σπουδή μεταδιώκειν

ΟΤΙ ΔΕΙ ΤΗΝ ΗΣΥΧΙΑΝ ΠΑΣΗ ΣΠΟΥΔΗ ΜΕΤΑΔΙΩΚΕΙΝ

(ΕΚ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΥ)

11.  Έφθασε κάποτε ο αββάς Αρσένιος σε ένα τόπο, όπου υπήρχαν καλαμιές.  Κάποια στιγμή κινήθηκαν οι καλαμιές απ’ τον αέρα.  Και ρώτησε ο Γέροντας τους αδελφούς:  «Τι είναι το θρόϊσμα αυτό;»  Του λένε:  «Οι καλαμιές είναι».  Και τότε τους είπε ο Γέροντας:  «Είναι αλήθεια πως αν κάποιος μένει σε ήσυχο τόπο και ακούσει τη φωνή από ένα σπουργιτάκι, η καρδιά του παύει να έχει την ίδια ησυχία.  Πόσο περισσότερο εσείς βέβαια που έχετε το θρόϊσμα των καλαμιών αυτών».

12.  Όταν κάποτε έμενε ο ίδιος ο αββάς Αρσένιος στον Κάνωπο, πήγε εκεί από τη Ρώμη κάποια κόρη από οικογένεια συγκλητικών, πολύ πλούσια και ευλαβής, για να τον δει.

Ὅτι δεῖ τήν ἡσυχίαν πάση σπουδή μεταδιώκειν (ἐκ τοῦ γεροντικοῦ)

ΟΤΙ ΔΕΙ ΤΗΝ ΗΣΥΧΙΑΝ ΠΑΣΗ ΣΠΟΥΔΗ ΜΕΤΑΔΙΩΚΕΙΝ (ΕΚ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΥ)

«Ου δύναται η ψυχή ως δει τον Θεόν επιγνώναι, εάν μη συστείλη εαυτήν από των ανθρώπων και από παντός περισπασμού».

(Αββά Αμμωνά Επιστ. Α΄)

1.  Όταν ο αββάς Αντώνιος ασκήτευε στην έρημο, έπεσε κάποτε σε ακηδία και σε μεγάλη σύγχυση των λογισμών του και έλεγε στον Θεό:  «Κύριε, θέλω να σωθώ αλλά δεν μ’ αφήνουν οι λογισμοί μου.  Τι να κάνω με τη θλίψη μου αυτή;  Πώς να σωθώ;»

Κάποια φορά λοιπόν βγήκε λίγο προς τα έξω και βλέπει κάποιον σαν τον εαυτό του να κάθεται και να κάνει εργόχειρο.  Μετά από λίγο άφηνε το εργόχειρο, σηκωνόταν και προσευχόταν˙  και ξανά καθόταν και συνέχιζε να πλέκει το σχοινί του.  Ύστερα πάλι σηκωνόταν για προσευχή.  Ήταν άγγελος Κυρίου που είχε σταλεί για να διορθώσει τον Αντώνιο και να του δώσει σιγουριά˙  και άκουσε τον άγγελο να του λέει:  «Κάνε κι εσύ το ίδιο και θα σωθείς».  Και ο Αντώνιος όταν τ’ άκουσε, πήρε μεγάλη χαρά και κουράγιο.  Και έτσι κάνοντας προχωρούσε στο έργο της σωτηρίας του.

Περί κατανύξεως (2) (ἐκ τοῦ γεροντικοῦ)

ΠΕΡΙ ΚΑΤΑΝΥΞΕΩΣ(2)

(ΕΚ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΥ)

11.  Είπε ακόμα ο αββάς Πέτρος, ο μαθητής του αββά Ησαΐα:  «Άλλη μια φορά πάλι πήγα και τον βρήκα πολύ άρρωστο και βλέποντας πόσο τον πονούσε η ψυχή μου, μου είπε:  ‘‘Μόλις και μετά βίας, πλησιάζοντας τον θάνατο μέσα σε τέτοιες αρρώστιες, ίσως μπορέσω να κρατήσω στη μνήμη μου την πικρή εκείνη ώρα.  Γιατί η υγεία του θνητού αυτού σώματος δεν φέρνει ωφέλεια.  Το σώμα ζητάει την υγεία για να ξεστρατήσει από τον Θεό.  Αλλιώς, ένα δένδρο που ποτίζεται καθημερινά, είναι δυνατό ποτέ να ξεραθεί η ρίζα του και να μείνει άκαρπο;’’»

12.  Ο αββάς Πέτρος είπε:  «Ρώτησα τον Γέροντα ‘‘τι είναι φόβος Θεού;’’ και μου απάντησε: ‘‘Ένας άνθρωπος που συμφωνεί με τη γνώμη κάποιου, ενώ είναι απών ο Θεός, αυτός δεν έχει μέσα του τον φόβο του Θεού’’»

Παραίνεσις Ἁγίων Πατέρων εἰς προκοπήν τελειότητος (ἐκ τοῦ γεροντικοῦ)

ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΕΙΣ ΠΡΟΚΟΠΗΝ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΟΣ (ΕΚ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΥ)

ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΕΙΣ ΠΡΟΚΟΠΗΝ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΟΣ

(ΕΚ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΥ)

Είπε Γέρων:

«Γνώθι τη πείρα τον αγαθόν βίον και μη φοβηθής ως αδύνατος».

1.  Ρώτησε κάποιος τον αββά Αντώνιο:  «Τι αν φυλάξω, θα είμαι αρεστός στον Θεό;»  Και απάντησε ο Γέροντας:  «Τήρησε αυτά που θα σου παραγγείλω:  Όπου κι αν πας, τον Θεό να’ χεις μπρος στα μάτια σου πάντοτε.  Ό,τι κι αν κάνεις, να στηρίζεται στη μαρτυρία των θείων Γραφών.  Και σ’ όποιον τόπο κι αν κατοικείς, μη μετακινείσαι εύκολα από κει.

Αυτές τις τρεις παραγγελίες κράτησέ τες και σώζεσαι».

2.  Ρώτησε ο αββάς Παμβώ τον αββά Αντώνιο:  «Τι να κάνω;»  Και του λέει ο Γέροντας:

«Μην έχεις πεποίθηση στην αρετή σου, μη σκαλώνει η σκέψη σου ανώφελα σε κάτι που ανήκει στο παρελθόν και έχε κυριαρχία στη γλώσσα σου και στην κοιλιά σου».

Ἡ παρηγορία τοῦ Θεοῦ καί τῶν ἀνθρώπων.

Δύο άνθρωποι συμφώνησαν και έγιναν ασκητές. Έκαναν μεγάλη άσκηση κι έζησαν ενάρετη ζωή. Ο ένας συνέβη να γίνει ηγούμενος κοινοβίου. Ο άλλος παρέμεινε αναχωρητής και φτάνοντας στην τελειότητα της ασκήσεως, έκαμνε μεγάλα θαύματα: γιάτρευε δαιμονισμένους, έλαβε το προορατικό χάρισμα, και αρρώστους θεράπευε. Εκείνος πού από ασκητής έγινε κοινοβιάρχης, όταν άκουσε ότι τόσα χαρίσματα αξιώθηκε να πάρει ο συνασκητής του, απομονώθηκε για τρεις βδομάδες από τους ανθρώπους και προσευχήθηκε εκτενώς στον θεό να του φανερώσει «πώς εκείνος κάνει θαύματα κι έχει γίνει περιβόητος σ΄όλους, εγώ όμως σε τίποτε απ΄αυτά δεν μετέχω».

Πνευματική Καρποφορία

ΜΕΓΑ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ Α΄

 Πνευματική Καρποφορία

Όταν αποφεύγει ο άνθρωπος τις πολλές κουβέντες, τις διαμάχες, την ταραχή και την σύγχυση, έλεγε ο Αββάς Ποιμήν, το Άγιο Πνεύμα επισκιάζει την ψυχή του και τότε, όσο στείρα κι αν είναι, θα βλαστήσει καρπούς πνευματικούς.
Του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού:
Ο Θεός, καθώς λέγει η Γραφή, είναι ήλιος δικαιοσύνης, που με τις ακτίνες της καλωσύνης Του ομορφαίνει το σύμπαν. Η ψυχή πάλι, ανάλογα με την προαίρεσή της, γίνεται ή κερί, σαν φιλόθεη, ή πηλός, σαν φιλόυλη». Όπως λοιπόν ο πηλός, όταν εκτεθεί στον ήλιο, ξεραίνεται και το κερί μαλακώνει, το ίδιο κι η ψυχή. Εκείνη που είναι δοσμένη στα εγκόσμια και υλικά, όταν έλθει σ’ επαφή με τον Θεό, σκληραίνεται, σαν το Φαραώ, και χάνει κάθε ελπίδα σωτηρίας.

Θεία Εὐχαριστία

  ΜΕΓΑ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ Α΄

 Θεία Ευχαριστία

Για κάποιον Άγιο Επίσκοπο, λέγουν οι Πατέρες, πως όταν έβγαινε να κοινωνήσει τον λαό, έβλεπε να πηγαίνουν οι χριστιανοί, άλλοι με κατάμαυρο πρόσωπο, άλλοι μ’ εξογκωμένα κι ερεθισμένα μάτια, που μόλις έπαιρναν τα Άχραντα Μυστήρια, εκαίγοντο.Άλλοι πάλι πήγαιναν με ολόλευκα φορέματα και φωτισμένη όψη. Το Άγιο Σώμα του Κυρίου, που έπαιρναν με πολλή προσοχή κι ευλάβεια, τους λάμπρυνε περισσότερο. Ο Επίσκοπος παρακάλεσε τον Θεό να του αποκαλύψει το μυστήριο που έβλεπε μπροστά του. Άγγελος Κυρίου του εξήγησε πως όσοι πήγαιναν να κοινωνήσουν με λαμπρό πρόσωπο και λευκή στολή, ζούσαν μ’ αγνότητα και σωφροσύνη, ήταν δίκαιοι, συμπαθείς στους άλλους και φιλεύσπλαχνοι.

Αὐταπάρνηση

 

ΜΕΓΑ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ Α΄

Αυταπάρνηση

 Ένας από τους Γέροντες της σκήτης αρρώστησε κάποτε κι επεθύμησε, σαν άνθρωπος, να φάει λίγο ζεστό ψωμί. Πού να βρεθεί όμως τέτοιο πράγμα σ’ εκείνη την έρημο;Όταν το έμαθε ένας από τους νέους Μοναχούς έβαλε στο δισάκι του όλα τα ξερά ψωμιά που είχε και ξεκίνησε για την Αλεξάνδρεια. Η πόλη απείχε δύο ημερών δρόμο από την έρημο. Ο καλός νέος αψήφησε τον κόπο. Κατέβηκε, άλλαξε τα ψωμιά, κι επέστρεψε όσο πιο γρήγορα μπορούσε στη σκήτη.
-Πού βρήκες φρέσκο ψωμί; τον ρωτούσαν με απορία οι αδελφοί.
-Στην Αλεξάνδρεια, απαντούσε με πολλή φυσικότητα εκείνος, σαν να επρόκειτο για το γειτονικό χωριό.