«Μακαρία ἡ ὁδός…»

 

     Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

  Χαριτωμένος ἦταν ὁ στάρετς ὅταν ἔκανε παρατηρήσεις στήν ζωή του. «Ἐγώ», ἔλεγε, «μέσα στήν πολυκοσμία γεννήθηκα καί μέσα στήν πολυκοσμία ζῶ». Καί πρόσθετε προφητικά: «Ἔτσι καί μέσα στήν πολυκοσμία θά κοιμηθῶ». Πράγματι! Τίς τελευταῖες του ὧρες ἦταν περιστοιχισμένος ἀπό πλῆθος κόσμου. Ἄλλοι μέσα στό κελλί του, ἄλλοι – οἱ περισσότεροι – ἔξω ἀπό τήν πόρτα, ἄλλοι στόν Ναό ὅπου προσεύχονταν γιά τήν ἀνάρρωσί του, ἄλλοι ἐρχόμενοι ἀπό τήν Ὄπτινα καί ἄλλοι ἀπό διάφορες ἀποστάσεις πολλῶν βερστίων.

 Στά ξημερώματα τῆς 10ης Ὀκτωβρίου, ἡμέρας Πέμπτης, ὁ στάρετς φαινόταν ἐντελῶς ἐξασθενημένος. Τώρα πιά οὔτε τά μάτια μποροῦσαν ν᾿ ἀτενίζουν ψηλά οὔτε τά χείλη νά ψιθυρίζουν προσευχές, ἐνῶ ὁ σφυγμός του γινόταν ὅλο καί περισσότερο ἀσθενικός. «Ποῦ πηγαίνεις, πάτερ Ἰωσήφ»; ἀκούσθηκαν σέ μιά στιγμή μερικές ἀνησυχητικές ἐρωτήσεις. Ὁ ἐπιστήθιος μαθητής τοῦ π. Ἀμβροσίου ἀναχωροῦσε βιαστικά γιά τήν Σκήτη.

Τελευταῖες δοκιμασίες

 

Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

Κεφ. 16

Βαθειά χαράχθηκε στήν μνήμη τοῦ π. Ἀμβροσίου ἕνα ἐντυπωσιακό ὄνειρο πού εἶχε ἰδεῖ πρίν σαρανταπέντε χρόνια, ὅταν δοκίμασε τόν πρῶτο κλονισμό στήν ὑγεία του. Αὐτό δέν ἦταν ὄνειρο, ἀλλά – θά λέγαμε – προφητικό ὅραμα πού ἀναφερόταν στήν ὅλη πορεία τῆς ζωῆς του. Ἄς τό παρακολουθήσουμε:

«Βρισκόμουν στό κελλί μου – διηγεῖται ὁ στάρετς στόν π. Ἀνατόλιο καί στόν π. Κλήμεντα τόν ἐπιστολογράφο του – καί βλέπω νά μπαίνη μέσα κάποιο ἄγνωστο πρόσωπο, πού ἔμοιζε σάν ἀξιωματοῦχος. Μέ ὕφος ἐπιτακτικό μέ διέταξε νά τόν ἀκολουθήσω ἀμέσως. Συμμορφώθηκα μέ τήν προσταγή του καί προχώρησα στήν σκοτεινή νύχτα. Βαδίζοντας μέσα σέ ἀδιαπέραστο σκοτάδι βρέθηκα κάπου, ὅπου ἄκουγα νά ἀντηχοῦν ἰσχυροί ρόχθοι κυμάτων. Μπροστά μας φάνηκε μία βάρκα μέ τούς κωπηλάτες της, πού ἦταν βέβαια ἀδύνατο νά τούς διακρίνω καθαρά.

Τό γυναικεῖο Μοναστήρι (μέρος β΄)

 

  Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα
Στίς 7 Δεκεμβρίου τό κελλί τοῦ π. Ἀμβροσίου εἶχε ἑορταστική ὄψι καί μεγάλη κίνησι. Κόσμος πολύς περνοῦσε ἀπ᾿ ἐκεῖ γιά νά τοῦ εὐχηθῆ μακροημέρευσι. Ἦταν ἡ ἡμέρα «τοῦ Ἀγγέλου του», δηλαδή ἡ ὀνομαστική του ἑορτή. Ἰδιαίτερα τόν εὐχαρίστησε ἡ παρουσία ἀρκετῶν Ἱερομονάχων τῆς Ὄπτινα μέ ἐπικεφαλῆς τόν προσφιλῆ καί ἐνάρετο π. Ἀνατόλιο, τόν Προϊστάμενο τῆς Σκήτης. Πόσο πανηγυρικό ἦταν τό Συλλείτουργο! Πόσο συγκινητικός ὁ Παρακλητικός Κανών στόν Ἅγιο Ἀμβρόσιο, καθώς ἐπίσης καί τό Πολυχρόνιο τοῦ στάρετς, στό τέλος τῆς Ἀκολουθίας! Οἱ ἀδελφές, ὅταν μέ τήν σειρά τους τόν ἐπισκέπτονταν στό κελλί του, μαζί μέ τά «χρόνι πολλά» εἶχαν νά τοῦ προσφέρουν καί κάποιο ἐκλεκτό ἐργόχειρό τους – εἰκόνα, κομποσχοίνι, κάλτσες, πουλόβερ ἤ ὅ,τι ἄλλο.

Τό γυναικεῖο Μοναστήρι, (μέρος α΄)

  

Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα
Ἡ τελευταῖα περίοδος τῆς ζωῆς τοῦ π. Ἀμβροσίου συνδέεται στενά μέ τήν ἵδρισι καί διοργάνωσι ἑνός γυναικείου Κοινοβίου. Μέ τήν συμβουλή του μία ἀπό τίς πιό ἀφωσιωμένες πνευματικές του κόρες, ἡ πλουσία κτηματίας Κλουτσάρεφ, ἀγόρασε τό 1872 μία ἐκτεταμένη ἐξοχική περιοχή σ᾿ ἕνα γραφικό βουνό κοντά στό χωριό Σαμορτῖνο – δώδεκα βέρστια μακρυά ἀπό τήν Ὄπτινα.
Τό μέρος ἐρημικό, ὑψηλό, μέ πλούσια θέα – στό βάθος ξεχώριζε καί ἡ Ὄπτινα – ἦταν ὅ,τι ἔπρεπε γιά Μοναστήρι. Ἡ κυρία Κλουτσάρεφ πού τελευταῖα εἶχε γίνει μοναχή καί ὠνομάσθηκε Ἀμβροσία ἦταν ἐπιφορτισμένη μέ τήν ἀνατροφή δύο μικρῶν ἐγγονῶν της. Ἡ κόρη της εἶχε κοιμηθεῖ ἐν Κυρίῳ ὁ γαμβρός της προχώρησε σέ δεύτερο γάμο, καί οἱ μικρές δίδυμες κόρες ἔμειναν στήν φροντίδα της. Μέ τήν ἀγορά τοῦ ἐξοχικοῦ κτήματος ἡ γιαγιά ἤλπιζε ὅτι ἐξησφάλιζε τό μέλλον τῶν δύο ὀρφανῶν.

Τά λόγια τῆς Χάριτος, μέρος β΄ (τελευταῖο)

 

Κεφ. 11ο: μέρος β΄ (τελευταῖο)
Ἀναρίθμητοι μοναχοί πλησίαζαν τόν στάρετς καί ζητοῦσαν τίς συμβουλές του καί τίς διδασκαλίες του γιά τήν μοναχική ζωή. Ἄς τόν παρακολουθήσουμε κι᾿ ἐμεῖς στίς σοφές του ἀσκητικές παραινέσεις, ἀρχίζοντας ἀπό ἐκεῖνες πού ἀπηύθυνε στήν  Ἡγουμένη τοῦ Σαμορντίνου Εὐφροσύνη.
«Πρίν πέσης νά κοιμηθῆς σταύρωσε τό κελλί σου καί τό κρεββάτι σου λέγοντας, «Ἀναστήτω ὁ Θεός καί διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροί αὐτοῦ…».
– Μόλις ξυπνήσης τό πρωΐ ν᾿ ἀναφωνῆς, «Δόξα σοι ὁ Θεός!». Ἔτσι ἔκανε καί ὁ στάρετς Μακάριος. Καί νά μή φέρνης στόν νοῦ σου τά ὄνειρα πού εἶδες,
– Τήν ὥρα πού ἐργάζεται ὁ μοναχός πρέπει νά προσεύχεται.
– Νά μήν ἀφήνετε τόν κανόνα ἤ τίς Ἀκολουθίες χάριν τῆς ἐργασίας. Προσοχή στό σημεῖο αὐτό, γιά νά μή σᾶς τιμωρήση ὁ Θεός.

Τά λόγια τῆς Χάριτος,μέρος α΄

 

Κεφ. 11ο: μέρος α’

Ὅταν ὁ στάρετς ἀπευθυνόταν στά πλήθη τῶν Χριστιανῶν πού σάν διψασμένα ἐλάφια ζητοῦσαν νά ξεδιψάσουν κοντά του, ἄφηνε νά βγαίνουν ἀπό τό στόμα του τά ρεῖθρα τῆς οὐρανίου σοφίας. «Πάτερ, πῶς πρέπει νά ζοῦμε; Πῶς θά ἐπιτύχουμε τήν σωτηρία μας;» ἐρωτοῦσε ὁ λαός. Κι᾿ ἐκεῖνος σάν τόν Βαπτιστή Ἰωάννη ἀπαντοῦσε: «Νά ζοῦμε χωρίς νά ἀπελπιζώμεθα, χωρίς νά κατακρίνουμε, χωρίς νά πικραίνουμε κανέναν καί ὅλους νά τούς τιμοῦμε».
«Πάτερ», ἔλεγε κάποιος, «εἶναι δυνατόν νά ζοῦμε μέσα στόν κόσμο καί νά σωθοῦμε;» «Βεβαίως, μποροῦμε», ἀπαντοῦσε, «ἐάν δέν ζοῦμε μέ τό τραλαλά, ἀλλά μέ τήν ἡσυχία καί τήν ταπείνωσι». Ἀλλές φορές ἡ ἀπάντησις στίς ἐρωτήσεις αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἦταν: «Πρέπει νά ζοῦμε μέ εὐθύτητα, χωρίς ὑποκρισίες καί φαρισαϊσμούς». «Νά ὁμοιάζη ἡ πορεία τῆς ζωῆς μας μέ τήν πορεία τῆς ρόδας. Στήν ρόδα ἕνα σημεῖο ἐγγίζει στήν γῆ καί τό ὑπόλοιπο μέρος της βρίσκεται ἀνυψωμένο. Ἔτσι ἄς συμβαίνη καί στήν ζωή μας, καί ὄχι νά βυθιζώμεθα ὁλοσχερῶς στά γήϊνα». «Πρέπει νά θεωροῦμε τόν ἑαυτό μας χειρότερον ἀπ᾿ ὅλους».

Τό 24ωρο τῆς θυσίας, μέρος α΄

 

Κεφ.10:μέρος α’

Ἡ προσφορά τοῦ στάρετς στόν λαό ἦταν συνδυασμένη λιγώτερο μέ τό ἐρημητήριο τοῦ δάσους καί περισσότερο μέ τό κελλί του στήν Σκήτη. Ὁ δρόμος πού ὡδηγοῦσε ἐκεῖ εἶχε νά διηγηθῆ πολλά. Τόν ἐβάδισαν ψυχές πού σκιρτοῦσαν ἀπό πνευματική ἀγαλίασι, γιατί σέ λίγο θά τούς ἔφερνε κοντά στόν θεοφόρο στάρετς. Ἄς ἀκούσουμε ὄμως καλύτερα κάποιον αὐτόπτη μάρτυρα τῶν ἱερῶν αὐτῶν συγκινήσεων.
«Πόσο χαρούμενα σκιρτοῦσε ἡ καρδιά, ὅταν βαδίζοντας στό σκιερό δάσος ἀντίκρυζες στό τέλος τοῦ δρόμου τό καμπαναριό τῆς Σκήτης καί ἐν συνεχείᾳ, στήν δεξιά πλευρά, τό ταπεινό κελλί τοῦ στάρετς! Πόσοι ἄνθρωποι δέν ἔφθαναν ἐκεῖ! Πῶς ἐπήγαιναν καί πῶς ἔφευγαν! Ἐπήγαιναν θλιμμένοι καί δακρυσμένοι καί ἔφευγαν πλημμυρισμένοι ἀπό χαρά. Οἱ κτυπημένοι ἀπό τήν ἀπελπισία εἶχαν παρηγορηθῆ. Οἱ σκεπτικισταί καί οἱ ἄθεοι εἶχαν γίνει πιστά τέκνα τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ ταραγμένοι εἶχαν βρῆ τήν εἰρήνη. Γιατί; Διότι ἐκεῖ ὑπῆρχε ὁ στάρετς, ἡ πηγή κάθε παρηγορίας καί εὐλογίας. Δέν τόν ἐνδιέφερε οὔτε τό ὄνομα τοῦ ἀνθρώπου οὔτε ἡ κοινωνική του θέσις, παρά μόνο ἡ ψυχή του.