Πῶς ἐπιλέγουμε τόν Πνευματικό μας ὁδηγό (Ἁγίου Συμεών Νέου Θεολόγου), Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Πῶς ἐπιλέγουμε τόν Πνευματικό μας ὁδηγό (Ἁγίου Συμεών Νέου Θεολόγου), Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης, Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 30-10-2017
(Σύναξη στό Πνευματικό Κέντρο Ἁγίου Δημητρίου Ἐδέσσης) http://www.HristosPanagia.gr

«….μήν ὑποχωρήσεις ἀπό τήν ὑπερβολή τῶν πονηρῶν λογισμῶν, μήν ἀποφύγεις τήν αὐστηρότητα τοῦ πνευματικοῦ πατέρα, μήν….. ἀλλά ἀφοῦ βάλεις στήν καρδιά σου τόν λόγο τοῦ Κυρίου: «Ὅποιος ὑπομείνει ὥς τό τέλος, αὐτός θά σωθεῖ»,…..»

 

Ὅσιος Θεόδωρος Ἐδέσσης

100 ψυχωφελή κεφάλαια

37. Ἔχω ἀκούσει ἀπό πεπειραμένους καί πρακτικούς γέροντες ὅτι οἱ πονηροί λογισμοί γεννιοῦνται στήν ψυχή ἀπό τό στολισμό τῶν ἐνδυμάτων, τό χορτασμό τῆς κοιλιᾶς καί τίς βλαβερές συναναστροφές.

40. Ἄν συγκατοικήσεις μέ πνευματικό πατέρα καί βρεῖς ὠφέλεια ἀπ᾿ αὐτόν, κανείς νά μή σέ χωρίσει ἀπό τήν ἀγάπη του καί τή συμβίωση. Μήν τόν κρίνεις γιά κανένα πράγμα, μήν τόν κακολογήσεις ἄν σέ ἐλέγχει ἤ σέ χτυπᾶ, μή δώσεις προσοχή ἄν τόν κατηγορεῖ κανένας, μή συμφωνήσεις μ᾿ ἐκεῖνον πού τόν βρίζει, γιά νά μήν ὀργιστεῖ ὁ Κύριος ἐναντίον σου καί σέ διαγράψει ἀπό τό βιβλίο τῆς ζωῆς¹.

«Νά τιμᾶς τόν πνευματικό σου πατέρα μέ ὅλη σου τή δύναμη καί νά μήν ἀγνοήσεις τίς συμβουλές αὐτοῦ πού σέ γέννησε μέ τή χάρη τοῦ Κυρίου·…..»

Τοῦ ἁγίου Ἐφραίμ

Νά τιμᾶς τόν πνευματικό σου πατέρα μέ ὅλη σου τή δύναμη καί νά μήν ἀγνοήσεις τίς συμβουλές αὐτοῦ πού σέ γέννησε μέ τή χάρη τοῦ Κυρίου· γιατί μέ τόν τρόπο αὐτό ποτέ δέν θά σέ νικήσουν οἱ πονηροί δαίμονες.
Λέει ἡ Γραφή:
«Ἐκεῖνος πού τιμᾶ τόν πατέρα του, θά εὐφρανθεῖ γιά τά παιδιά του, καί τή μέρα πού θά προσευχηθεῖ, ὁ Θεός θά τόν ἀκούσει. Ἐκεῖνος πού δοξάζει τόν πατέρα του, θά ζήσει πολλά χρόνια, καί τή μέρα τοῦ θανάτου του θά βρεῖ χάρη ἀπό τόν Θεό. Μέ λόγια καί μέ ἔργα νά τιμᾶς τόν πατέρα σου, γιά νά ἔρθει σ᾿ ἐσένα ἡ εὐλογία του.Μήν καμαρώνεις, ὅταν ντροπιάζεται ὁ πατέρας σου· γιατί δέν μπορεῖ νά εἶναι τιμή σου ὁ ἐξευτελισμός τοῦ πατέρα σου.

Ὑπακοή στόν Θεό, στόν πνευματικό μας καί στόν συνάνθρωπο (γέροντας Σοφρώνιος Σαχάρωφ)

140. Ο Απόστολος Πέτρος λέγει για το «βασίλειον ιεράτευμα» ότι μπορεί να εκπληρωθεί με τη συμμετοχή μας στη Λειτουργία. Να φοβάστε, αλήθεια, να πηγαίνετε από συνήθεια στη λειτουργία. Προσπαθείστε να ζείτε κάθε φορά πιο βαθιά αυτό που ζούσε ο Χριστός κατά το Μυστικό Δείπνο, όταν εγκαθίδρυσε το μεγάλο αυτό μυστήριο που είναι η θεία Ευχαριστία. Τότε η λειτουργία θα αποβεί σωτήρια όχι μόνο για σας, αλλά και για όσους συμμετέχουν σ’ αυτή. Δεν ανήκει μόνο στους ιερείς να ζουν στην καρδιά τους τα παθήματα του Χριστού για τον κόσμο που είναι λεία της αμαρτίας και του θανάτου.
141. Καθετί που υπάρχει, υπάρχει γιατί ο Θεός το σκέπτεται. Ο Θεός σκέπτεται τον κόσμο και ο κόσμος υπάρχει. Αν ζητείτε το θέλημα του Θεού με απλότητα και ταπείνωση, ο Θεός μπορεί να μεταβάλει οποιαδήποτε κατάσταση ακόμη και την πιο αρνητική.

«Ὁ πιστός πρέπει νά δέχεται πρόθυμα ὅσα προέρχονται ἀπό τόν πνευματικό του πατέρα, γιατί εἶναι συμφέροντα, ἀκόμη καί ἄν προξενοῦν λύπη ἤ πόνο. Γιατί ἀνάλογα μέ τόν σκοπό του καί τίς θλίψεις του ὁ Θεός τοῦ δίνει τό ἔλεός του»

 

 Ὑπόθεση ΛΓ΄(33)

 «ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ

ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ»

 Ἕνας γέροντας εἶπε: «Ὁ Σωτήρας μας ὡς ἀρχή τῶν μαθημάτων του εἶχε τή θλίψη καί τή στενοχώρια¹. Ὅποιος λοιπόν αὐτή τήν ἀρχή τήν ἀποφεύγει, χάνει τή γνώση τοῦ Θεοῦ. Ὅπως δηλαδή τά γράμματα (τοῦ ἀλφαβήτου) δίνουν στά παιδία τήν ἀρχή τῆς παιδείας, ὥστε νά ἀποκτήσουν τή γνώση, ἔτσι καί ὁ μοναχός πού μέσα σέ θλίψεις καί κόπους ἔχει ὑπακοή, γίνεται συγκληρονόμος τοῦ Χριστοῦ² καί παιδί τοῦ Θεοῦ».

Ὁ Πνευματικός πατέρας ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ νά εἶναι οὔτε ψυχολόγος οὔτε ψυχίατρος…

 

 Γέροντας  Μάξιμος ,
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Αγίου Διονυσίου εν  Ολύμπο*

Ὁ Πνευματικὸς εἶναι ἕνα ἄλλο πρόσωπο. Δὲν έχει καμμία σχέση μὲ τὶς ἐπιστημονικὲς ἐπιδόσεις στὴ ζωὴ αὐτή. Δὲν ἔχει καμμία πληροφορία ἀπὸ τὶς θεωρίες τοῦ κόσμου.Ἴσως πολλὲς φορὲς νὰ τὶς ξέρει, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ τὶς ἐμπιστευτεῖ, γιατὶ οἱ θεωρίες τοῦ κόσμου ἔχουν καὶ τὶς μεταλλαγές τους καὶ τὶς ἐπιπτώσεις τους. Σήμερα λένε αὐτό, αὔριο λένε τὸ ἄλλο. Τὸ ἔργο τοῦ Πνευματικοῦ πατρὸς θὰ ἔλεγα τελικὰ εἶναι χάρισμα. Δὲν εἶναι ἐκ τοῦκόσμου τούτου. Ὅπως αὐτὸς ποὺ δωρίζει ἕνα χάρισμα «οὔκ ἐστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου» ὁΧριστὸς δηλαδή, ποὺ μὲ τὸ Ἅγιό του Πνεῦμα Χριστοποιεῖ τοὺς ἀνθρώπους, ἔτσι καὶ τὸ χάρισμα ποὺ λαβαίνει ὁ Πνευματικὸς δὲν εἶναι ἐκ τοῦ κόσμου τούτου, δὲν εἶναι ἔργο τῆς ἐπιστήμης καὶ γνώσεως ἐπιστημονικῆς. Γι᾿αὐτὸ καὶ ἀκολουθεῖ καὶ ἄλλες διαδικασίες.

Πολλοὶ Πνευματικοὶ ἔπεσαν σ᾿ αὐτὴν τὴν πλάνη καὶ νόμισαν ὅτι θὰ προσφέρουν ἔργο Πνευματικὸ μὲ τὸ ν᾿ ἀκολουθήσουν γνωστικὲς μεθόδους τοῦ κόσμου. Καὶ σπούδασαν ψυχολογία καὶ σπούδασαν κοσμικὲς ἐπιστῆμες καὶ μπῆκαν μέσα στὴ διαδικασία τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς θεραπείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ἐφήρμοσαν μεθόδους ὄχι παραδοσιακούς-ἐκκλησιαστικούς, ὅπως τὶς παραλάβαμε ἀπὸ τὴν δισχιλιετὴ πεῖρα τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἀλλὰ ἐφήρμοσαν μεθόδους ἐπιστημονικὲς καὶ στὸ τέλος ἀπέτυχαν.

Ἀσκητική-ἡσυχαστική ζωή Δ μέρος

 

Β. Ο ΕΞΟΜΟΛΟΓΟΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ
   Ἀσκητική-ἡσυχαστική ζωή

 Δεῖτε ἐδῶ τό Γ μέρος

Ἡ ἀγάπη του γιά τόν συνάνθρωπο  ἔκανε τόν Ὅσιο γέροντα Πορφύριο νά θυσιάζεται μέχρι θανάτου γι’ αὐτόν.

Συνάμα δέν ἄφηνε τήν ἄσκηση καί τήν προσευχή. Μετέβαινε στό δάσος ὅπου ζοῦσε ὡς δενδρίτης[63]. Προσηύχετο καί εἶχε θεῖες ἐμπειρίες[64].

Μεταβαίνοντας στήν Ἀθήνα καί ἐγκαθιστάμενος στήν Πολυκλινική Ἀθηνῶν ὡς ἐφημέριος, διακόνησε ἐπί 33 ἔτη (1940-1973) τόν πάσχοντα ψυχικά καί σωματικά συνάνθρωπό του μέ μύριους κόπους καί πλήρη ἀφοσίωση[65].

Συνάμα ἀσκητεύει κρυφά μένοντας σέ ἄγνωστο γιά τούς πολλούς τόπο, στά Τουρκοβούνια σέ μία καλυβούλα μέ τσιμεντόλιθους. Τίς νύκτες μαζί μέ τήν ἀδελφή καί τήν ἀνεψιά του πλέκουν φανέλες καί πουλόβερ, σιωπῶντες καί προσευχόμενοι[66]. Ἐπίσης ἔφτιαχναν λιβάνι[67].

Ἀσκητική-ἡσυχαστική ζωή Γ μέρος

 

Β. Ο ΕΞΟΜΟΛΟΓΟΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ
  Ἀσκητική-ἡσυχαστική ζωή

 Δεῖτε ἐδῶ τό Β μέρος

Ἐπίσης, μαζί μέ τόν σωματικό κόπο ἀσκοῦσε τήν πνευματική μελέτη. Ἀποστήθιζε ὁλόκληρα κομμάτια ἀπό τήν Παλαιά καί τήν Καινή Διαθήκη γιά νά ἔχει καθαρότητα νοός[39]. Μελετοῦσε συστηματικά ὅ,τι τοῦ ἔλεγαν οἱ Γεροντάδες του. Ἐπίσης πρόσεχε πάρα πολύ τά ἀναγνώσματα καί τά ψάλματα στίς Ἐκκλησιαστικές ἀκολουθίες.

Προσευχόταν ἀδιάλειπτα καί συγχρόνως ἐργαζόταν[40]. Ἦταν ἀεικίνητος[41]. Ὅταν δέν τόν ἔβλεπαν οἱ ἄνθρωπο, ἀντί νά περπατᾶ ἔτρεχε[42]. Κάποτε πού τόν εἶδαν κάποιοι προσκυνητές τόν λυπήθηκαν, θεωρώντας τον «σαλεμένο»[43]. Ὁ μικρός Νικήτας, ὅπως λεγόταν τότε μετά τήν μοναχική του κουρά, τελειώνοντας τό ἕνα διακόνημα, συνέχιζε μέ εὐλογία τῶν Γεροντάδων του τό ἄλλο χωρίς νά γογγύζει[44]. Μάλιστα εὐχαριστιόταν, ὅπως ἔλεγε, νά ταλαιπωρεῖ γιά χάρη τοῦ Χριστοῦ τήν σάρκα του[45].

Σ’ ἕναν παροξυσμό ἀγάπης, γιά νά βεβαιώσει τήν ἀλήθεια τῶν λεγομένων του καί νά βοηθήσει τό συνομιλητή του, ἀναγκάζεται νά ἀποκαλύψει τήν ζωή του καί νά πεῖ:

Ἀσκητική-ἡσυχαστική ζωή Α μέρος

 

Β. Ο ΕΞΟΜΟΛΟΓΟΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ

Ὁ ἐπιφανής Πνευματικός Πατήρ Πορφύριος ἀνέπαυε χιλιάδες πνευματικά παιδιά, θεραπεύοντάς τα ψυχοσωματικά καί ὁδηγώντας τα στή σωτηρία. Ἄς δοῦμε μερικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα τοῦ ἀληθινοῦ Πνευματικοῦ Πατέρα-Ἐξομολόγου ὅπως προκύπτουν ἀπό τήν ζωή καί τήν διδασκαλία του.
      Ἀσκητική-ἡσυχαστική ζωή

Σύμφωνα μέ τούς Ἁγίους Πατέρας ὁ Πνευματικός Ὁδηγός, ἀλλά καί ὁ κάθε πιστός χριστιανός θά πρέπει νά ἔχει ζωή πού νά ὁμοιάζει τό κατά δύναμιν, μέ τήν ζωή τῶν μοναχῶν-ἀσκητῶν· νά εἶναι ζωή προσευχῆς, ἄσκησης, ἡσυχίας καί μεγάλης ἀγάπης πρός τόν Κύριο.

Ἡ ὑψηλή ἀσκητική-ἡσυχαστική ζωή τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου εἶναι πρότυπο ζωῆς γιά κάθε Ἐξομολόγο-Πνευματικό Πατέρα.

Ἡ σχέση τοῦ πνευματικοῦ τέκνου μέ τόν Πνευματικό του Πατέρα

   

 «Η διάκριση του Πνευματικού πρέπει να είναι πολύ μεγάλη, ώστε να οδηγήσει το πνευματικό του παιδί στην Πνευματική θεραπεία. Η ωφέλεια για τον μετανοούντα-εξομολογούμενο θα είναι μέγιστη όταν και αυτός ανταποκριθεί δια της χρηστομίμητης υπακοής στις θεραπευτικές οδηγίες του Πνευματικού του πατρός.…

«Αφού με τη βοήθεια και χάριν του Θεού καταξιωθείς να τον εύρης» (τον Πνευματικό Σου Πατέρα) διδάσκει ο Άγιος Συμεών ο νέος Θεολόγος «τότε δείξαι εις αυτόν

• περισσοτέραν την επιμέλειαν, 
• μεγαλυτέραν την προθυμίαν,
• πολλήν την ταπείνωσιν, 
• πολλήν την ευλάβειαν, 
• υπερβολικήν την τιμήν, 
• την πίστιν καθαράν και αδίστακτον.

«Κλεῖνε τό στόμα ἐκείνου πού κατηγορεῖ τόν ἄλλον…».

  Μην παραδώσεις την ακοή σου στους λόγους όποιου καταλαλεί, ούτε τους δικούς σου λόγους στην ακοή ενός φιλοκατήγορου, μιλώντας ή ακούγοντας μ’ ευχαρίστηση κατά του πλησίον σου, για να μη χάσεις τη θεία αγάπη και βρεθείς απόκληρος από την αιώνια ζωή.

  Μη δέχεσαι κατηγορίες κατά του πνευματικού σου πατέρα, μήτε να διευκολύνεις εκείνον πού τον προσβάλλει, για να μην οργιστεί ο Κύριος για τα έργα σου και σε εξολοθρεύσει από τη χώρα της ζωής.

Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νά προσεύχεται πάντα γιά νά τοῦ δείξει ὁ Κύριος τό δρόμο Του

Η γνήσια υπακοή φέρνει μεγάλη ψυχική ωφέλεια και την αποκτάς όταν απειθείς στον εαυτό σου, στο θέλημα σου. Τότε σε παίρνει στα χέρια Του ο ίδιος ο Κύριος μας κι ευλογεί τα έργα σου.
Αν εμπιστευόμαστε μ’ όλη μας την καρδιά και κάνουμε υπακοή στο θέλημα του Θεού, τότε όλα τα πράγματα θα είναι καλά, ακόμα κι εκείνα που φαίνονται δυσάρεστα θα τα δεχόμαστε με καλή προαίρεση. Ότι συμβαίνει γύρω μας μπορεί να μας οδηγήσει στην ψυχική μας σωτηρία. Εδώ αποκαλύπτεται μεγάλη και βαθιά σοφία. «Τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν» (Ρωμ. η’ 28).
Στην εποχή μας υπάρχουν περιπτώσεις που ίσως να κάνουμε ακριβώς αυτό που θέλουμε. Κανένας όμως δε βρίσκεται να ρωτήσει: «Τι πρέπει να κάνω τώρα;» Αν δεν υπάρχει κανένας να συμβουλευτούμε, τότε πρέπει να σκεφτούμε πως θα ενεργούσε ο Κύριος μας με την ταπείνωση και την πραότητα Του. Οι εντολές του Θεού ήταν και θα είναι πάντοτε το θεμέλιο της ζωής μας. Γι’ αυτό πρέπει να εμπιστευτείς τον εαυτό σου στο θέλημά Του.
Προτού κάνεις οτιδήποτε, να προσευχηθείς και να σκεφτείς: Αυτό που πάω να κάνω θα είναι φρόνιμο, θα φανεί ευάρεστο στο Θεό;

Ἡ σημερινή πνευματική κατάστασις στήν Ἑλλάδα

Πατερική Θεολογία

Πρωτοπρ. Ιωάννου Σ. Ρωμανίδου (+)

Καθηγητού Πανεπιστημίου

 

Επιμέλεια – Σχόλια: Μοναχού Δαμασκηνού Αγιορείτου

 

  Μέρος Πρώτον: Στοιχεία Ορθοδόξου ανθρωπολογίας και Θεολογίας 

 

57. Η σημερινή πνευματική κατάστασις στην Ελλάδα

Τώρα(το 1983), συμβαίνει να βρισκώμαστε σε μία καμπή στην ιστορία της Εκκλησίας, που ο ίδιος ο κομπογιαννίτης γιατρός (δηλαδή ο μη δυνάμενος να θεραπεύση ή να καθοδηγήση σωστά πνευματικός πατήρ) δεν έχει επίγνωσι ότι είναι κομπογιαννίτης. Ο κομπογιαννίτης όμως είναι σε θέση να αναγνωρίση έναν πραγματικό γιατρό, όταν συναντηθή με αυτόν ή όχι; Η απάντησις είναι, ότι, αν έχη πορρωμένη συνείδησι, δεν θα τον αναγνωρίση. Αυτό συνέβη με τον Ιούδα, ο οποίος εγνώρισε μεν τον Χριστόν, αλλά όχι όπως οι άλλοι Απόστολοι. Ο Ιούδας δεν κατάλαβε ποιος ήταν ο Χριστός. Γιατί; Διότι πνευματικά δεν ήταν εν τάξει. Δηλαδή ο Ιούδας απεδείχθη κομπογιαννίτης και ούτε τον εαυτό του μπόρεσε να σώση.

Σήμερα δίνει η Ορθόδοξη Θεολογία την δυνατότητα σε κάποιον να ανιχνεύση τον πραγματικό γιατρό και να τον διακρίνη από έναν κομπογιαννίτη;

«Οἱ Χριστιανοὶ σήμερα ἔχουν φθάσει στὸ σημεῖο δύσκολα νὰ ξεχωρίζουν τοὺς πνευματικοὺς γιατροὺς ἀπὸ τοὺς κομπογιαννίτες»

 

 Τοῦ π. Ἰωάννη Ρωμανίδη

Ἡ σημερινὴ πνευματικὴ κατάστασις στὴν Ἑλλάδα

Τώρα  συμβαίνει νὰ βρισκόμαστε σὲ μία καμπὴ στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ ὁ ἴδιος ὁ κομπογιαννίτης γιατρὸς (δηλαδὴ ὁ μὴ δυνάμενος νὰ θεραπεύση ἢ νὰ καθοδηγήση σωστὰ πνευματικὸς πατὴρ) δὲν ἔχει ἐπίγνωσι ὅτι εἶναι κομπογιαννίτης. Ὁ κομπογιαννίτης ὅμως εἶναι σὲ θέση νὰ ἀναγνωρίση ἕναν πραγματικὸ γιατρό, ὅταν συναντηθῆ μὲ αὐτὸν ἢ ὄχι; Ἡ ἀπάντησις εἶναι, ὅτι, ἂν ἔχη πορρωμένη συνείδησι, δὲν θὰ τὸν ἀναγνωρίση. Αὐτὸ συνέβη μὲ τὸν Ἰούδα, ὁ ὁποῖος ἐγνώρισε μὲν τὸν Χριστόν, ἀλλὰ  ὄχι ὅπως οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι. Ὁ Ἰούδας δὲν κατάλαβε ποιὸς ἦταν ὁ Χριστός. Γιατί; Διότι πνευματικὰ δὲν ἦταν ἐν τάξει. Δηλαδὴ ὁ Ἰούδας ἀπεδείχθη κομπογιαννίτης καὶ οὔτε τὸν ἑαυτὸ τοῦ μπόρεσε νὰ σώση.

Μπορεῖ κανείς νά σωθῆ χωρίς πνευματικό καί χωρίς ἐξομολόγηση;

 

 Γέροντος Κλεόπα Ηλίε.

Όχι. Κανείς δεν μπορεί να σωθεί, ούτε λαϊκοί ούτε μοναχοί ούτε κληρικοί, χωρίς την εξομολόγηση των αμαρτιών και χωρίς τη λύση από τον πνευματικό, κατά τον λόγο του Κυρίου που λέει: «λάβετε Πνεύμα Άγιον. Αν τινών αφήτε τας αμαρτίας, αφίενται αυτοίς. Αν τινών κρατήτε, κεκράτηνται» (Ιω. 20, 23). Και σε άλλο χωρίο: «όσα εάν δήσητε επί της γης, έσται δεδεμένα εν τω ουρανώ. Και όσα εάν λύσητε επί της γης, έσται λελυμένα εν τω ουρανώ» (Ματθ. 18, 18).

Επομένως, πώς θα μπει κανείς στη βασιλεία των ουρανών, μη όντας λελυμένος στη γη από τις αμαρτίες του; Διότι η εξουσία αυτή δόθηκε μόνο στους εκλεκτούς, δηλαδή στους Αποστόλους, στους Επισκόπους και στους Ιερείς, και όχι στους λαϊκούς.