Πολύ στενοχωριόταν, όταν έβλεπε
καλοθρεμμένο νέο, και περισσότερο, όταν έβλεπε καλοθρεμμένο Καλόγηρο,
επειδή δεν ταιριάζουν τα παχιά με το Αγγελικό Σχήμα. Μια μέρα τον επισκέφτηκε ένας λαϊκός πολύ χονδρός και του λέει: Γέροντα, έχω πόλεμο σαρκικό με βρώμικους λογισμούς, πού δεν μ’ αφήνουν καθόλου να ησυχάσω. Ό Παπα – Τυχών του είπε:
Υπάρχει
και κάποια άλλη αθλιότητα καθημερινή, είθε να ήταν αυτή και μόνη! Κάθε
μέρα επισκευάζομε τα ερείπια του σώματός μας τρώγοντας και πίνοντας ,
αυτό δε θα συνεχισθεί, μέχρις ότου καταργήσεις και την κοιλιά και τα
φαγητά, όταν θανατώσεις την ανάγκη μου με ένα θαυμάσιο χορτασμό, και
όταν ντύσεις με αφθαρσία αιώνια το φθαρτό αυτό σώμα. Αλλά τώρα αυτή η
ανάγκη μου περιέχει απόλαυση και αγωνίζομαι με αυτήν την απόλαυση από
φόβο μήπως μ’ αιχμαλωτίσει , καθημερινά δε διεξάγω νέο πόλεμο με νηστεία
και υποβάλλω σε δουλεία το σώμα μου. Και όμως οι οδύνες μου διώχνονται
πάντοτε από την ηδονή. Διότι η πείνα και η δίψα είναι οδύνες. Καίνε και
θανατώνουν, όπως και ο πυρετός , εάν δεν θεραπευθούν από τις τροφές.
Επειδή δε οι τροφές μας παρέχονται από παντού, χάρη στην παρηγοριά της
γενναιοδωρίας Σου, που έθεσε στην υπηρεσία της αδυναμίας τη γη, τον
ουρανό και το νερό, ονομάζομε αυτές τις αθλιότητες ηδονές.
Η
γαστριμαργία είναι ένα ελάττωμα, ένα πάθος, που μας παρακινεί να τρώμε
και να πίνουμε περισσότερο απ΄ όσο χρειάζεται το σώμα μας για να
συντηρηθεί. Οι άγιοι Πατέρες, και μάλιστα ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος,
λένε ότι πρόκειται για βαρειά αμαρτία, όπως αποδεικνύεται από την
ιστορία του ανθρωπίνου γένους: Αυτή εξόρισε τον Αδάμ από τον παράδεισο,
αυτή προκάλεσε τον μεγάλο κατακλυσμό, αυτή έκανε τους Ισραηλίτες
ειδωλολάτρες, αυτή έριξε τους ανθρώπους σε μύριαάλλα κακά.
Η
γαστριμαργία είναι η θύρα, μέσ΄από την οποία περνούν πολλά πάθη και
αμαρτήματα, με πρώτη την πορνεία, όπως γράψαμε στο σχετικό κεφάλαιο.
Όποιος, λοιπόν, νικήσει τη γαστριμαργία, πολύ εύκολα θα νικήσει στη
συνέχεια και τ΄άλλα πάθη, που αυτή τρέφει.
Στη γαστριμαργία συνήθως πέφτουμε με πέντε τρόπους, δηλαδή σε σχέση
α) με το χρόνο, όταν τρώμε συχνότερα απ΄όσο πρέπει ή νωρίτερα από την κατάλληλη ώρα β) με την ποσότητα, όταν τρώμε και πίνουμε περισσότερο απ΄όσο μας χρειάζεται
Ο ιερός Χρυσόστομος στις ομιλίες
του συχνά ανέλυε την Αγία Γραφή, τόσο την Παλαιά όσο και την Καινή
Διαθήκη. Η σχετική διδασκαλία γινόταν στο ναό σε απογευματινές συνήθως
ώρες. Ανέπτυσσε με σειρά ένα από τα κείμενα της Αγίας Γραφής πάνω σε
κάποιο κεντρικό θέμα.
Κάποτε
άλλαζε μέθοδο και ανέλυε ένα θέμα που έκρινε ότι χρειαζόταν να
αντιμετωπιστεί, έστω κι αν δε συνδεόταν άμεσα με το βασικό θέμα.
Μια τέτοια περίπτωση έχουμε στην ανάπτυξη που έκανε πάνω στο Κατά
Ματθαίον Ευαγγέλιο, με τη ΜΔ’ ομιλία του. Το θέμα που τον απασχόλησε στο
τέλος-τέλος της ομιλίας και που δε σχετιζόταν απολύτως με τα
προηγούμενα ήταν το θέμα της «τρυφής»(δηλ. της απόλαυσης) . Αξίζει να
παρακολουθήσουμε το ίδιο το κείμενο, γιατί θα μπορούσε να χαρακτηριστεί
καυστικό και πιθανότατα επίκαιρο.