Πότσνταμερ Πλατς, δεκαετία του 1920
Μετάφραση: Αλέξανδρος Κεσσόπουλος
Ο Έρικ Χομπσμπάουμ θυμάται τα εφηβικά του χρόνια, στο ταραγμένο και συναρπαστικό Βερολίνο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Μας περιγράφει τη βερολινέζικη κουλτούρα του Μεσοπολέμου, το πολιτικό κλίμα, την άνοδο του Χίτλερ.
Έζησα την περίοδο που επηρέασε περισσότερο τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς μου, τα χρόνια 1931-33, ως γυμνασιόπαις και
εκκολαπτόμενος ενεργός κομμουνιστής, στη θνήσκουσα Δημοκρατία της
Βαϊμάρης. Το φθινόπωρο του 2007 μου ζήτησαν να θυμηθώ εκείνη την εποχή
σε μια διαδικτυακή γερμανική συνέντευξη, με τίτλο «Ich bin ein
Reisefuehrer in die Geschichte» («Είμαι ένας ξεναγός στην Ιστορία»).
Μερικές βδομάδες αργότερα μίλησα στο ετήσιο δείπνο των αποφοίτων –όσων
ζουν ακόμα– του σχολείου όπου φοίτησα όταν ήρθα στη Βρετανία, του St
Marylebone Grammar School, το οποίο δεν υπάρχει πια· στην ομιλία μου,
προσπάθησα να εξηγήσω τις αντιδράσεις ενός δεκαπεντάχρονου που τον
κουβάλησαν ξαφνικά σε τούτη τη χώρα, το 1933. «Φανταστείτε», είπα στα
υπόλοιπα μέλη των Old Philologians, του συλλόγου των αποφοίτων του
σχολείου, «ότι είστε ανταποκριτής μιας εφημερίδας με έδρα στο
Μανχάταν, κι ο εκδότης σας ξαποστέλνει στην Ομάχα της Νεμπράσκα! Έτσι
ένιωσα όταν πρωτοέφτασα στην Αγγλία, αφού είχα ζήσει δύο περίπου
χρόνια στο απίστευτα συναρπαστικό, το φίνο Βερολίνο της Δημοκρατίας της
Βαϊμάρης, με το διανοητικά και πολιτικά εκρηκτικό κλίμα. Η Αγγλία ήταν
μια τρομακτική απογοήτευση για μένα».
