Αναδημοσίευση από : Nomadic universality
του Ντέιβιντ Γκρέιμπερ[1]
Παλιά, στη δεκαετία του 1930, ο Χένρι Φορντ φέρεται να είπε ότι είναι
καλό πράγμα που οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν γνωρίζουν πώς λειτουργεί
πραγματικά ο τραπεζικός τομέας, διότι αν ήξεραν, «θα γινόταν επανάσταση
πριν φτάσει το πρωί». Την περασμένη εβδομάδα, κάτι εντυπωσιακό συνέβη. Η
Τράπεζα της Αγγλίας άφησε το τζίνι να βγει απ’ το μπουκάλι. Σε ένα
έγγραφο με τίτλο «Money Creation in the Modern Economy»
[Η δημιουργία χρήματος στη σύγχρονη οικονομία], που συνέγραψαν από
κοινού τρεις οικονομολόγοι από τη Διεύθυνση Νομισματικής Ανάλυσης της
Τράπεζας, παραδέχτηκε απερίφραστα πως πιο κοινές παραδοχές για το πώς
λειτουργεί το τραπεζικό σύστημα είναι απλούστατα λάθος, και ότι
«λαϊκιστικές», ετερόδοξες θέσεις σαν αυτές που συνδέουμε συνήθως με
ομάδες όπως η Occupy Wall Street είναι σωστές. Με τον τρόπο αυτό, πραγματικά πέταξαν όλες τις θεωρητικές βάσεις της λιτότητας έξω από το παράθυρο.
Για να σχηματίσετε μια ιδέα για το πόσο ριζοσπαστική είναι η νέα θέση
της Τράπεζας, σκεφτείτε τη συμβατική άποψη, η οποία εξακολουθεί να
αποτελεί τη βάση κάθε σοβαρής συζήτησης περί δημόσιων
πολιτικών. Οι άνθρωποι βάζουν τα λεφτά τους στις τράπεζες. Κατόπιν οι
τράπεζες δανείζουν αυτά τα λεφτά με τόκο –είτε στους καταναλωτές, είτε
σε επιχειρηματίες πρόθυμους να επενδύσουν σε κάποια κερδοφόρα
επιχείρηση. Είναι αλήθεια ότι το κλασματικό αποθεματικό σύστημα δεν
επιτρέπει στις τράπεζες να δανείζουν πολύ περισσότερα απ’ όσα διαθέτουν
ως αποθεματικό, και, όντως, αν δεν επαρκούν οι αποταμιεύσεις, οι
ιδιωτικές τράπεζες μπορούν να ζητήσουν να δανειστούν κι άλλα από την
κεντρική τράπεζα.
