[Σχόλιο ᾿Οδυσσέως : Τακτική τοῦ ἰστολογίου μας εἶναι ἡ ἀνάρτηση κειμένων στό πολυτονικό σύστημα γραφῆς. Κείμενα στό μονοτονικό χρησιμοποιοῦνται κατ᾿ ἀνάγκην. Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ μᾶς δίνει μιά ἀνάσα δροσιᾶς ἀπό τόν "λειτουργικό" Παπαδιαμάντη. Εὐχαριστοῦμε τό ἱστολόγιο: "Φωνή βοῶντος ἁμαρτωλοῦ ἱερέως"ἀπ᾿ ὅπου καί ἀντλήσαμε τό ἄρθρο καθώς καί τόν κόπο τοῦ συντάκτου νά τό μεταφέρει στό πολυτονικό. Τουλάχιστον, κάποιοι νά ἀντιστέκονται ΠΟΛΥΤΟΝΙΚΑ! ]
" Ὁ Παπαδιαμάντης ἦ ταν ἕ να ταπειν ὸ μέλος τ ῆ ς Ἐ κκλησίας, α ἰ σθανόταν κα ὶ λειτουργο ῦ σε ὡ ς μέλος της. Ε ἶ χε συναίσθηση ὅ τι ὁ Χριστ ὸ ς ε ἶ ναι Κεφαλ ὴ τ ῆ ς Ἐ κκλησίας, α ὐ το ῦ τ ὴ ν Γέννηση κα ὶ τ ὴ ν Ἀ νάσταση ὑ μνε ῖ κα ὶ δοξάζει κα ὶ ὑ πακούει ταπειν ὰ στ ὶ ς ἀ ποφάσεις τ ῆ ς....
Ἐ κκλησίας.
Κατ ᾿ ἀ ρχ ὰ ς πρέπει ν ὰ πο ῦ με ὅ τι ὅ λη ἡ ζω ὴ το ῦ Παπαδιαμάντη ἦ ταν φιλοκαλική, πο ὺ σημαίνει ὅ τι δ ὲ ν στηριζόταν σ ὲ καταφατικ ὲ ς ἐ κφράσεις κα ὶ διαβεβαιώσεις, ἀ λλ ὰ κυρίως ζο ῦ σε ἀ ποφατικά. Ἔ βλεπε τ ὴ ν δόξα τ ῆ ς Ἐ κκλησίας ὄ χι στ ὴ ν ἐ πίγεια κοινωνικ ὴ κατάφασή της, ἀ λλ ὰ στ ὴ ν χάρη το ῦ Ἁ γίου Πνεύματος. Τ ὴ ν α ἰ σθανόταν μέσα στ ὶ ς ἀ γρυπνίες, μέσα στ ὴ ν θεία Ε ὐ χαριστία, πο ὺ ε ἶ ναι τ ὸ κέντρο τ ῆ ς Ἐ κκλησίας, στ ὶ ς ἀ κολουθίες, στ ὰ τροπάριά της. Συνελάμβανε τ ὸ πνε ῦ μα τ ῆ ς θείας λατρείας, πο ὺ ε ἶ ναι ἡ ταπείνωση, ἡ ἡ συχία, ἡ κένωση κα ὶ ἡ προσφορά.
Σ ᾿ ἕ να κείμενό του γράφει: « Ἡ Ἐ κκλησία ἐ θριάμβευσεν ἐ ν τ ῷ κόσμ ῳ ἄ νευ τ ῆ ς ἐ λαχίστης συνδρομ ῆ ς τ ῆ ς πολιτείας, τουναντίον μάλιστα κα ὶ διωκομένη κα ὶ κατατρυχομένη πολλάκις ὑ π ὸ ταύτης».
Στ ὴ ν ἐ ποχή του ὁ Μακρακισμ ὸ ς ἀ λλοίωνε τ ὴ ν ταυτότητα κα ὶ τ ὴ ν φυσιογνωμία τ ῆ ς Ἐ κκλησίας. Ὁ Παπαδιαμάντης γράφει ἄ ρθρο γι ὰ ν ὰ καυτηριάσ ῃ τ ὴ ν στάση το ῦ Μακράκη, ὁ ὁ πο ῖ ος ἐ μήνυσε δυ ὸ ἱ ερε ῖ ς, ο ἱ ὁ πο ῖ οι ὑ πενθύμισαν στ ὸ ν κόσμο ὅ τι ε ἶ ναι μ ὲ ν ἐ λεύθεροι ν ὰ ἀ κούσουν τ ὸ ν Μακράκη, ἀ λλ ὰ ν ὰ ξεύρουν ὅ τι « ἔ χει ἀ ποκηρυχθ ῆ ὑ π ὸ τ ῆ ς Ἱ ερ ᾶ ς Συνόδου, ὡ ς κακόδοξος κα ὶ ἀ πειθής». Κα ὶ στ ὴ ν συνέχεια γράφει:
« Ὁ κ. Μακράκης ε ἶ ναι ἔ κπτωτος δι ᾿ ὅ λην τ ὴ ν Ὀ ρθόδοξον Ἐ κκλησίαν. Τ ὸ ἠ ξεύρει κα ὶ προσποιε ῖ ται ὅ τι τ ὸ ἀ γνοε ῖ ... Ἡ καινοδοξία δ ὲ ν ε ἶ ναι ἐ ν χώρ ῳ κα ὶ χρόνω, δ ὲ ν ὁ ρμ ᾶ ται ἀ ποκλειστικ ῶ ς ἐ ξ Ἀ μερικ ῆ ς ἢ ἐ ξ Ἀ γγλίας, ἡ καινοδοξία ε ἶ ναι ἐ ν τ ῇ γνώμ ῃ κα ὶ ἐ ν τ ῇ φρενί... κα ὶ ὁ κ. Μακράκης, ὅ στις περιέρχεται τ ὰ ς πόλεις κα ὶ τ ὰ χωρία ἑ ρμηνεύων κατ ὰ τ ὴ ν ἰ δίαν α ὐ το ῦ φαντασίαν τ ὰ ς Ἱ ερ ὰ ς Γραφάς, ἄ νευ κύρους, ἄ νευ ἀ δείας κα ὶ ἐ γκρίσεως ἐ κκλησιαστικ ῆ ς.... Τί το ῦ ψιθυρίζουν ε ἰ ς τ ὸ ο ὖ ς, το ῦ κ. Μακράκη, τ ὰ ἀ ρχοντικ ὰ δαιμόνια, τ ὰ πονηρότατα κα ὶ πεισμονέστατα τ ῶ ν δαιμονίων! Πο ῖ ος Μητροπολίτης, ποία Σύνοδος δύναται ποτ ὲ ν ᾿ ἀ ναγνωρίσ ῃ τ ὸ ν κ. Μακράκην ὡ ς ὀ ρθόδοξον, ἐὰ ν ο ὖ τος δ ὲ ν προσέλθ ῃ ἁ πλ ῶ ς κα ὶ καθαρ ῶ ς, ἐ ν ταπεινώσει, ἄ νευ σοφισμάτων κα ὶ ἄ νευ ὑ στεροβουλίας, ἐὰ ν δ ὲ ν προσπέσ ῃ ε ἰ ς τ ὴ ν Ἐ κκλησίαν ν ὰ ε ἴ π ῃ τ ὸ ἥ μαρτον, ν ᾿ ἀ ποπτύσ ῃ τ ὸ τρισύνθετον κα ὶ π ᾶ σαν ἄ λλην κακοδοξίαν, κα ὶ ν ὰ ε ἴ π ῃ ὅ τι μετανοε ῖ ε ἰ λικριν ῶ ς; Ὡ ς ἴ σος πρ ὸ ς ἴ σην τολμ ᾷ ν ὰ διαπραγματεύηται πρ ὸ ς τ ὴ ν Ἐ κκλησίαν, ἢ ἔ τι θρασύτερον, ὡ ς θεραπαινίδα θέλει ν ὰ τ ὴ ν μεταχειρισθ ῆ ὁ ἀ γχίστροφος διαλεκτικός, ὁ πολύπλαγκτος ἀ γορητής, ἀ ξι ῶ ν, ἵ να ἡ Ἐ κκλησία α ὐ τ ὴ κα ὶ ὄ χι ὁ Μακράκης ὁ μολογήσ ῃ ὅ τι ἔ σφαλε ν ὰ τ ὸ ν ἀ ποκηρύξη! Ο ἶ ον ἐ ξαίσιον πτ ῶ μα! Ο ἶ ος κρημνός!».
Κα ὶ ὅ ταν ο ἱ Μακρακιστα ὶ ἀ ντέδρασαν, ὁ Παπαδιαμάντης ε ἶ ναι ἀ φοπλιστικ ὸ ς στ ὰ ἐ πιχειρήματά του, πο ὺ δ ὲ ν ε ἶ ναι στοχαστικά, ἀ λλ ὰ ἐ κκλησιολογικά: «Τί μ ὲ προκαλε ῖ τε ε ἰ ς συζήτησιν περ ὶ το ῦ ἂ ν ε ἶ σθε α ἱ ρετικο ὶ ἢ ὄ χι; Ἡ Ἐ κκλησία σ ᾶ ς ἀ πεκήρυξεν. Ἐ π ὶ δεδικασμένου συζήτησις δ ὲ ν δύναται ν ὰ γίν ῃ ».
Τ ὸ κυριότερο γνώρισμα το ῦ Παπαδιαμάντη, ἀ π ὸ ὅ που ἀ ντλε ῖ ται ἡ ἄ ποψή του γι ὰ τ ὸ ν Θεό, ἀ λλ ὰ κα ὶ ἡ α ἴ σθηση μ ὲ τ ὴ ν ὁ ποία πλησίαζε το ὺ ς ἀ νθρώπους, πο ὺ σαφ ῶ ς λέγεται ἡ συχαστική, φιλοκαλική, ε ἶ ναι ὅ τι ὅ λη του ἡ προσωπικότητα ε ἶ ναι λιβανισμένη, κα ὶ α ὐ τ ὸ τ ὸ ἄ ρωμα το ῦ ἁ γιορείτικου λιβανιο ῦ βγαίνει κα ὶ προχέεται ἀ π ὸ τ ὴ ν καρδιά του στ ὸ σ ῶ μα, στ ὰ δάκτυλα, στ ὸ μολύβι κα ὶ στ ὰ γραπτά του. Τ ὰ κείμενά του ε ἶ ναι «λιβανάτα» ἀ π ὸ τ ὸ μοσχοθυμίαμα τ ῆ ς λατρείας, τ ῆ ς προσευχ ῆ ς. Ἔ χει τ ὸ ἦ θος τ ῆ ς λατρείας, τ ῆ ς ὑ μν ῳ δίας. Α ὐ τ ὴ ἡ λατρεία τ ὸ ν ἔ κανε ν ὰ παραμείνη ὀ ρθόδοξος στ ὸ φρόνημα, στ ὸ ἦ θος σ ὲ ὅ λη του τ ὴ ζωή.
Σ ὲ πολλ ὰ κείμενά του φαίνεται καθαρ ὰ ὅ τι συνεχ ῶ ς ἔ ψαλε τ ὰ «Τραγούδια το ῦ Θεο ῦ ». Ε ἶ ναι πολ ὺ χαριτωμένο τ ὸ κείμενό του «Τραγούδια το ῦ Θεο ῦ », πο ὺ στ ὴ ν πραγματικότητα περιγράφει μι ὰ κοινωνία πο ὺ συναντιόταν στ ὸ ν Να ὸ το ῦ ἁ γίου Ἐ λισσαίου κα ὶ ἔ πειτα στ ὰ σπίτια, μέσα στ ὰ ὁ πο ῖ α μεταφερόταν τ ὸ ἦ θος τ ῆ ς λατρευτικ ῆ ς κα ὶ ε ὐ χαριστιακ ῆ ς κοινότητας. Ὁ Παπαδιαμάντης ἔ ψελνε στ ὰ σπίτια πο ὺ ἔ μπαινε ὥ στε ἡ Μαρία τ ῆ ς Ρηνούλας ν ὰ π ῇ :
«– Α ὐ τ ὰ δ ὲ ν ε ἶ ναι τροπάρια πο ὺ ψέλνετε κύριε.
– Ἀ λλ ὰ τί ε ἶ ναι κορίτσι μου; ἠ ρώτησα.
– Α ὐ τ ὰ ε ἶ ναι σ ὰ ν γλυκ ὰ γλυκ ὰ τραγουδάκια».
Κα ὶ α ὐ τ ὰ τ ὰ τραγουδάκια το ῦ Θεο ῦ ἦ ταν τ ὸ τροπάριο το ῦ Κανόνος το ῦ Πάσχα « Ἀ ναστάσεως ἡ μέρα λαμπρυνθ ῶ μεν λαοί, Πάσχα Κυρίου Πάσχα».
Ἀ λλ ὰ κα ὶ ἡ Ἀ γγελικούλα το ῦ φίλου του Μπούκη το ῦ ε ἶ πε: « Ἐ σ ὺ μπαρμπ ᾿ Ἀ λέξανδρε, ψέλνεις τ ὰ τραγούδια το ῦ Θεο ῦ ».
Ἡ Ἀ γγελικούλα, γράφει ὁ Παπαδιαμάντης, «μ ὲ ἤ κουε ν ὰ ψάλλω συνεχ ῶ ς «Τραγούδια το ῦ Θεο ῦ », ε ἰ ς τ ὸ ν πενιχρ ὸ ν νυκτεριν ὸ ν ναΐσκον, ὅ που ἐ σύχναζε τακτικ ὰ μ ὲ τ ὴ ν μητέρα της. Ἐ κοιμ ᾶ το μ ὲ ς στ ὸ στασίδι, ε ἰ ς τ ὸ ν γυναικωνίτην, τ ὴ ν ὥ ρα τ ῶ ν ἀ ποστίχων, ἐ ξύπνα μετ ὰ δυ ὸ ὥ ρας ε ἰ ς τ ὸ ν Πολυέλεον, κ ᾿ ἔ κτοτε δ ὲ ν ἤ θελε ν ὰ κοιμηθ ῆ πλέον. Ἦ το μία μετ ὰ τ ὰ μεσάνυχτα».
Ἡ μικρ ὴ Ἀ γγελικούλα ἕ νδεκα ἐ τ ῶ ν ἦ ταν ἄ ρρωστη βαρειά. Τ ὴ ν ἐ πισκέφθηκε ὁ Παπαδιαμάντης κα ὶ ἐ κείνη το ῦ ε ἶ πε:
« Ἂ μπάρμπ ᾿ Ἀ λέξανδρε, ἐ ψέλλισεν ἀ σθεν ῶ ς. Πότε θ ὰ μο ῦ π ῇ ς πάλι τ ὰ θε ῖ α ... τραγούδια;
– Ὅ ποτε θέλεις, Κούλα μου. Ἅ μα γίν ῃ ἀ γρυπνία ε ἰ ς τ ὸ ν Ἅ γιον Ἐ λισσα ῖ ον ν ὰ ἔ λθ ῃ ς, ν ὰ σο ῦ τ ὰ π ῶ .
–Ν ὰ μο ῦ τ ὰ π ῇ ς. Μ ὰ θ ὰ τ ᾿ ἀ κούσω;
– Ἅ μα προσέχ ῃ ς, θ ὰ τ ᾿ ἀ κούσης...
– Ὤ χ!
Ἔ στεναξεν, ἔ κλεισε τ ὰ ὄ μματα, κα ὶ δ ὲ ν μο ῦ ὡ μίλησε πλέον. Ἐ φαίνετο ὅ τι ε ἶ χε πολ ὺ κουρασθ ῆ ( ἔ φερεν ἀ σθεν ῶ ς τ ὴ ν ἰ σχν ὴ ν χε ῖ ρα πρ ὸ ς τ ὸ ο ὖ ς ἐ ν ῷ ἐ ψέλλιζε. Φαίνεται ὅ τι ε ἶ χε πάθει βαρυηκοΐαν ἕ νεκα τ ῆ ς νόσου). Τ ῆ ς ἔ φεραν χρ ῖ σμα, ἔ λαιον ἀ π ὸ τ ὴ ν κανδήλαν. Α ὐ τ ὴ ἀ νέλαβε πρ ὸ ς στιγμ ὴ ν τ ὰ ς α ἰ σθήσεις της, κ ᾿ ἐ ψιθύρισε:
–Μοσχοβολ ᾶ ἡ ψυχή μου. Λάδι, γαλήνη, ἠ ρεμία. Θ ὰ πλέψω καλά».
Μετ ὰ τ ὸ ν θάνατό της ὁ Παπαδιαμάντης ἔ ψαλε τ ὰ τραγούδια το ῦ Θεο ῦ στ ὴ ν ἁ γν ὴ Ἀ γγελικούλα. Γράφει στ ὸ κείμενό του:
«Μετ ὰ τρε ῖ ς ἡ μέρας τ ὴ ν προεπέμπομεν ε ἰ ς τ ὸ ν τάφον. Ο ἱ ἐ παγγελματικο ὶ ἱ ερε ῖ ς κ ᾿ ο ἱ ψάλται ἔ ψαλλον τ ὰ κατ ὰ συνθήκην, ἀ π ὸ τ ὴ ν " Ἄ μωμον ὁ δόν" ἕ ως τ ὸ ν "Τελευτα ῖ ον ἀ σπασμόν". Μόνος ὁ πάπα-Νικόλας ἀ π ᾿ τ ὸ ν Αϊ-Γιάννη το ῦ Ἀ γρο ῦ , ὁ Ναξιώτης, ἐ φαίνετο ὅ τι ἔ κανε χωριστ ὴ ν ἀ κολουθίαν, ἐ μορμύριζε μέσα του, κα ὶ τ ὰ ὄ μματά του ἐ φαίνοντο δακρυσμένα.
–Τί μουρμουρίζεις, παπά; το ῦ ε ἶ πα, ἀ π ὸ τ ὸ ὄ πισθεν το ῦ στασιδίου, ὅ που ε ἶ χεν ἀ κουμβήσει.
–Λέγω τ ὴ ν ἀ κολουθίαν τ ῶ ν Νηπίων μέσα μου, ε ἶ πεν ὁ πάπα-Νικόλας. Ε ἰ ς α ὐ τ ὸ τ ὸ ἄ κακον ἁ ρμόζει ἡ κηδεία τ ῶ ν νηπίων.
Τωόντι κ ᾿ ἐ γώ, μ ὲ ὅ λον τ ὸ ν πόνον κα ὶ τ ὰ δάκρυά μου, ε ἶ χα ἀ ναλογισθ ῆ ἐ κείνην τ ὴ ν στιγμ ὴ ν τ ὴ ν ἀ κολουθίαν τ ῶ ν Νηπίων. Κα ὶ ἀ κουσίως ἔ λεγα μέσα μου τ ὰ τραγούδια το ῦ Θεο ῦ : "Τ ῶ ν το ῦ κόσμου ἠ δέων ἀ ναρπασθ ὲ ν ἄ γευστον" κα ὶ " ὡ ς καθαρόν, Δέσποτα, στρουθίον πρ ὸ ς καλι ὰ ς ἐ πουρανίους ἔ σωσας" κα ὶ "το ῦ Ἀ βραάμ, ἐ ν κόλποις, ἐ ν τόπος ἀ νέσεως, ἔ νθα τ ὸ ὕ δωρ ἐ στ ὶ τ ὸ ζ ῶ ν, τάξαι σ ὲ Χριστ ὸ ς ὁ δι ᾿ ἡ μ ᾶ ς νηπιάσας" κα ὶ "ο ἷ ς ἀ ριθμο ῖ ς τ ὸ πλάσμα σου, νήπιον φοιτ ῆ σαν ταν ῦ ν πρ ὸ ς σέ"».
Ὁ Παπαδιαμάντης ζο ῦ σε τ ὴ ν Ἐ κκλησία ὡ ς θεραπευτικ ὴ κοινότητα, κα ὶ ὄ χι ὡ ς χ ῶ ρο ἐ κφράσεως τ ῶ ν συναισθημάτων του, τ ὴ ν ζο ῦ σε μ ὲ τ ὶ ς ἀ γρυπνίες, τ ὶ ς προσευχές, μ ὲ τ ὸ ν κόσμο γύρω του, πο ὺ κοιμόταν μέσα στ ὸ ν να ὸ σ ὰ ν ν ὰ βρισκόταν στ ὴ ν ἀ γκαλι ὰ τ ῆ ς μάννας τους, μ ὲ τ ὴ ν ψαλμ ῳ δία κα ὶ στ ὰ σπίτια. Ὅ λη α ὐ τ ὴ ἡ πνευματικ ὴ ἐ κκλησιαστικ ὴ ο ἰ κογένεια λειτουργε ῖ θεραπευτικά, ε ὐ χαριστιακά.
Ὁ Παπαδιαμάντης ἤ θελε τ ὴ ν ἁ πλότητα, τ ὴ ν ἠ ρεμία, τ ὴ ν ἡ συχία, τ ὴ ν ταπείνωση. Ἔ τσι ἔ νιωθε κα ὶ τ ὴ ν λατρεία. Γι ᾿ α ὐ τ ὸ γράφει στ ὸ κείμενό του μ ὲ ἐ πιγραφ ὴ «φων ὴ α ὔ ρας λεπτ ῆ ς»:
« Ὅ λα τα ῦ τα ε ἶ ναι ὡ ς μηδ ὲ ν ἐ νώπιον τ ῆ ς θείας μεγαλειότητος, ὁ δ ὲ Θε ὸ ς η ὐ δόκησε ν ὰ φανερωθ ῆ κ ᾿ ἐ φανερώθη ὡ ς πρ ᾶ ος ταπειν ὸ ς Ἰ ησο ῦ ς. Το ῦ το προεσήμαινεν ἡ θεοφάνεια ἡ γενομένη ε ἰ ς τ ὸ ν Θεσβίτην Ἠ λίαν ἐ π ὶ το ῦ ὄ ρους Χωρήβ. Ὁ Θε ὸ ς ἐ φανερώθη ε ἰ ς τ ὸ ν Προφήτην ὄ χι ἐ ν τ ῷ πνεύματι τ ῷ βιαί ῳ , ὄ χι ἐ ν τ ῷ συσσεισμ ῷ , ὄ χι ἐ ν πυρί, ἀ λλ ᾿ ἐ ν φων ῇ α ὔ ρας λεπτ ῆ ς. Κα ὶ ἡ φων ὴ τ ῆ ς α ὔ ρας τ ῆ ς λεπτ ῆ ς ε ἶ ναι ἡ φων ὴ το ῦ πράου Ἰ ησο ῦ , ε ἶ ναι ἡ φων ὴ το ῦ Ε ὐ αγγελίου.
Δι ὰ το ῦ το, λέγει ὁ μελ ῳ δός, « Ἰ ησο ῦ τ ῷ πρά ῳ ψάλλομεν». Κα ὶ δι ὰ το ῦ το, θαρρούντως ἐ πιφέρομεν ἡ με ῖ ς, ὀ φείλομεν ν ὰ ψάλλωμεν ἐ ν Ἐ κκλησί ᾳ μ ὲ πραείας φωνάς, μ ὲ φων ὴ ν α ὔ ρας λεπτ ῆ ς, κα ὶ ὄ χι μ ὲ πολυφωνίας κα ὶ παραφωνίας, α ἵ τινες ὁ μοιάζουν μ ὲ τ ὸ πνε ῦ μα το ῦ ἀ νέμου τ ὸ βίαιον κα ὶ μ ὲ τ ὸ ν συσσεισμόν, μέσ ῳ τ ῶ ν ὁ ποίων δ ὲ ν ἐ φανερώθη ὁ Θεός.
"Ο ὐ κ ἐ ν τ ῷ συσσεισμ ῷ , Κύριος ... ο ὐ κ ἐ ν τ ῷ πυρ ὶ Κύριος· κα ὶ μετ ὰ τ ὸ π ῦ ρ, φων ὴ α ὔ ρας λεπτ ῆ ς· κα ὶ ἐ κε ῖ Κύριος"».
Τ ὸ ἦ θος α ὐ τ ὸ το ῦ Παπαδιαμάντη ἦ ταν ἦ θος φιλοκαλικό, ἁ γιορείτικο. Τ ὸ ν ἔ χει πληγώσει βαθει ὰ τ ὸ Ἅ γιον Ὄ ρος σ ὲ ὅ λη του τ ὴ ν ζωή. Ζο ῦ σε μέσα στ ὴ ν Ἀ θήνα κα ὶ γενικ ὰ στ ὸ ν κόσμο, ἀ λλ ὰ ἀ σπαζόταν τ ὸ ν Ἄ θωνα, γι ὰ τ ὴ ν ζω ὴ πο ὺ περικλείει. Γράφει σ ὲ ἕ να κείμενό του:
« Ἀ π ὸ τ ῶ ν νεωτέρων Ἀ θην ῶ ν, πόλεως ἀ ναγεννηθείσης δι ὰ το ῦ κηρύγματος το ῦ ο ὐ ρανοβάμονος Παύλου, πέμπομεν μυστηριώδη ἀ σπασμ ὸ ν ε ἰ ς τ ὰ ς ὑ πωρείας κα ὶ τ ὰ ς φάραγγας το ῦ μεγαλοπρεπο ῦ ς Ἄ θω, μ ὲ τ ὰ ς δροσερ ὰ ς κρήνας, μ ὲ τ ὰ ς χιλιετε ῖ ς κυπαρίσσους, μ ὲ τ ὰ α ἰ ώνια δάση τ ῶ ν καστανε ῶ ν, μ ὲ το ὺ ς μινυρισμο ὺ ς τ ῶ ν ἀ πειραρίθμων ἀ ηδόνων, ὅ που Ἕ λλην ψάλτης, ὁ Κουκουζέλης, ᾄ δων ἐ κίνει τ ὰ ς α ἶ γας κα ὶ το ὺ ς ἄ ρνας, ὡ ς ὁ μυθολογούμενος Ὀ ρφεύς, ὅ που ἡ σκέπη τ ῆ ς Παναγίας ἐ πισκιάζει ὡ ς ἄ λλοτε ἐ ν τ ῇ βασιλευούσ ῃ τ ῶ ν πόλεων, ὅ που ζ ῇ κα ὶ θάλλει ἡ ἱ ερ ὰ παράδοσις το ῦ μεσαιωνικο ῦ Ἑ λληνισμο ῦ , κα ὶ ὅ που ἔ χει τ ὴ ν κοιτίδα μία ὑ ψηλ ὴ ποίησις, ἡ ποίησις ἡ χριστιανική, ἥ τις δ ὲ ν ἔ παυσε ποτ ὲ ν ὰ ἐ μπνέ ῃ κα ὶ ν ὰ παρηγορ ῇ τους θιασώτας α ὐ τ ῆ ς, ἐ ν τ ῷ ἀ νθρωπίν ῳ βί ῳ »"
