"᾿Εγώ εἰμί τὸ Α καὶ τὸ Ω, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος" (᾿Αποκ. κβ΄, 13)

Κείμενα γιά τήν ἑλληνική γλῶσσα στή διαχρονική της μορφή, ἄρθρα ὀρθοδόξου προβληματισμοῦ καί διδαχῆς, ἄρθρα γιά τήν ῾Ελλάδα μας πού μᾶς πληγώνει...


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα δημοτική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα δημοτική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 7 Ιουλίου 2010

«ΑΓΑΛΜΑΤΑ ΑΓΟΡΑΣ»



"Βλέπω παιδιὰ ποὺ ἔχουν τελειώσει ὄχι μόνο Λύκειο ἀλλὰ καὶ Πανεπιστήμιο νὰ γράφουν κάτι γράμματα, νὰ κάνουν κάτι λάθη… Ἐμεῖς τοῦ Δημοτικοῦ ἤμασταν καὶ τέτοια λάθη δὲν κάναμε. Καὶ ἂν εἶναι φοιτητὲς τῆς Φιλολογίας ἢ τῆς Νομικῆς, κάτι γίνεται. Ἂν εἶναι ἄλλης Σχολῆς, δὲν ξέρουν νὰ γράψουν. (π. Παΐσιος Ἁγιορείτης)
Σχόλιον «Χρ. Βιβλ.»: Καὶ ἂς ληφθεῖ ὑπ᾽ ὄψιν ὅτι αὐτὰ τὰ εἶχε πεῖ ὁ π. Παΐσιος ἐδῶ καὶ εἴκοσι χρόνια. Φανταστεῖτε νὰ ζοῦσε σήμερα τί θὰ ἔλεγε ! Εἰδικῶς ἂν ἔβλεπε τὶς στατιστικὲς ποὺ παρουσιάστηκαν χθὲς γιὰ τὶς Πανελλαδικὲς Ἐξετάσεις καὶ τὸ ἐπίπεδο τῆς γλωσσομάθειας τῶν ἑλληνοπαίδων. Σχετικὴ προσέγγιση παρουσιάζεται κατωτέρω.
OI ΑPNHTIKΕΣ ΕΠIΠTΩΣΕIΣ
ΑΠO THN KΑTΑPΓHΣI THΣ ΔIΔΑΣKΑΛIΑΣ THΣ ΕΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣHΣ
Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ τευχίδιο: «Ἑλληνικὴ γλωσσικὴ κληρονομιά» (Ἀθῆναι 2006)(Ἀπό τήν Xαρά Tσικοπούλου)
«Ποτὲ ἔθνος δὲν διαστρέφει τὴν γλῶσσα του,
χωρὶς νὰ διαστρέψη ἐν ταυτ­ῷ καὶ τὴν Παιδείαν του
». (Ἀντισθένης)
Tά ἀλλεπάλληλα πλήγματα ποὺ δέχθηκε ἡ ἑλληνική γλῶσσα ἀπὸ τὶς μεταρρυθμίσεις –μέ ἀποτέλεσμα τήν συρρίκνωσι, τοῦ ἀστείρευτου λεκτικοῦ πλούτου της καί τῶν ἐννοιῶν της, κατήγγειλαν, σέ συνδυασμὸ μὲ τὶς ἐλλείψεις, τὶς ἀνεπάρκειες καὶ αὐθαιρεσίες τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προγράμματος, ὄχι μόνον ἀμέτρητοι ἐπιστήμονες, τῶν ὁποίων οἱ ἔρευνες συνεχῶς καὶ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, βλέπουν τό φῶς τῆς δημοσιότητος, ἀλλὰ καί ὀργανωμένα, ἐρευνητικὰ προγράμματα.
Ἐνδεικτικῶς, νά ὑπενθυμίσουμε τό δημοσίευμα τῆς 27ης/1/2000 τῆς ἐφημερίδος «KΑΘHMΕPINH» μέ τίτλο «Tί δέν μαθαίνουν οἱ μαθητές», καί ὑπότιτλο: «Ἔρευνα τοῦ Α.Π.Θ. (Ἀριστοτέλειον Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης) μέ ἀπογοητευτικά συμπεράσματα γιά τίς γνώσεις τῶν παιδιῶν κυρίως στό Δημοτικό». Πολύ ἐνδιαφέρουσα καί συνάμα τραγική ἡ δημοσίευσις, ἀναφέρει πώς, «Tά ἀπογοητευτικά γιά τό μέλλον τῆς ἐκπαίδευσης καί τῶν παιδιῶν μας συμπεράσματα, προκύπτουν ἀπό πέντε ἐπί μέρους ἔρευνες τοῦ σχετικοῦ προγράμματος τοῦ Πανεπιστημίου».
Ἐπίσης ἡ Γιούνισεφ, σέ συγκριτική ἔρευνα τήν ὁποία πραγματοποίησε καί ἡ ὁποία ἀφορᾶ σχολεῖα σέ 24 χῶρες τοῦ κόσμου, παραθέτοντας καί τό σχετικό γράφημα ὁ κ. Kώστας Mιχαηλίδης, μέ πηχυαῖο τίτλο ἀναφέρει, πώς: «Ἀκόμα καί στή βασική ἀνάγνωση τά παιδιά στή χώρα μας βρίσκονται στήν προτελευταία θέση» (ἰδέ «ΑΠOΓΕYMΑTINH», Tετάρτη 27 Nοεμβ. 2002)
Ὅλο τό προηγούμενο διάστημα, ὁ κόσμος, συμπεριλαμβανομένου καί τοῦ μεγαλυτέρου μέρους τῶν ἀνθρώπων τοῦ πνεύματος, ὅπως λέγονται, παραδομένος στή λεξιμαγεία τῆς Δημοτικῆς γλώσσας (τῆς ΑΝΑΠΗΡΗΣ καί αὐτοσχέδιας «ΔHMOTIKHΣ») καθώς ἀνερυθρίαστα ἀποκαλεῖται ἡ σημερινή αὐτή γλωσσική μορφή, δέν μποροῦσε νά φαντασθῆ, πώς παντοῦ εἶχαν εἰσδύσει ἐπιτήδειοι καί πού, ἐπί ἕνα αἰῶνα, ὑπονομεύουν τήν ἑλληνική γλῶσσα, πετυχαίνοντας …ἐπί τέλους μέ τίς μεταρρυθμίσεις, νά ἐμποδίσουν καί νά ἀπαγορεύσουν μέ τόν τρόπο αὐτό τήν νεολαία, νά ἐπικοινωνῆ μέ τίς ἀξίες τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος.
Ἔτσι, παγιδεύθηκαν καί οἱ ἐκπαιδευτικοί, δυστυχῶς, στίς ἐξαγγελίες τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, πού ἐπί μία εἰκοσαετία καί πλέον, περιστρεφόταν μονίμως, γύρω ἀπό τήν ἀλλαγή τοῦ τρόπου ἐξετάσεων, λές καί αὐτή, θά συντελοῦσε στήν κατανόηση τῆς σημασίας, πού ἔχει ἡ ἀλλοίωσις τῆς ἐθνικῆς μας Γλώσσης. Ἢ θά μεταμόρφωνε τούς ἀγραμμάτους σέ ἐγγραμμάτους.
Πολύ χρήσιμη στούς καιρούς ἐτούτους ἡ ὑπενθύμισις τοῦ τραγικοῦ προγόνου μας: «Αἱ δὲ σάρκες αἱ κεναὶ φρενῶν ἀγάλματα ἀγορᾶς εἰσίν». (Εὐριπίδης, Ἠλέκτρα, στ. 387). Tά σώματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δέν ἔχουν μυαλά, εἶναι ὅπως τά ἀγάλματα εἰς τήν ἀγοράν.
 

Πέμπτη 18 Φεβρουαρίου 2010

ΠΡΟΣ ΤΙ Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΝ;-Θεοδώρου Ν. Κορμπίλα


᾿Οδυσσεύς τοῦ klision: Οἱ ἀντιδράσεις ἀπό τήν πρωτάκουστη καινοτομία τῆς εἰσαγωγῆς στή θεία λατρεία τῆς Δημοτικῆς πληθαίνουν. Οἱ πιστοί στήν Πρέβεζα καί πανελληνίως ἔχουν κατασκανδαλιστεῖ. ῞Οπως πληροφορούμαστε οἱ ᾿Εκκλησίες στήν Πρέβεζα ὁλοένα καί ἀδειάζουν. Οἱ πιστοί "τρέχουν" νά ἐκκλησιαστοῦν "κανονικῶς" σέ ἐκκλησίες τῆς γειτονικῆς Μητροπόλεως ῎Αρτης. Λέμε νά ἐκκλησιαστοῦν "κανονικῶς", γιατί ἐκκλησιασμός στή "μαλλιαρή" δέν γίνεται. ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΟΥΜΕ, ΑΔΕΛΦΙΑ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ!




(᾿Εφημ. ᾿Ορθοδ. Τύπος, 19-2-2010)

Μ τν τέλεση τς Θ. Λειτουρ-

γίας στ δημοτικ π ερες τς .

Μητρ. Πρεβέζης γενννται πολλ

ρωτήματα μ πρώτιστον τ «τί

στί», πο εναι «ρχ παντς συλ-

λογισμο κα πάσης ποδείξεως»1,

κατʼ ριστοτέλην. Τί στί, λοιπόν,

καινοτομία ατή; Εδικώτερον:

«ρώτημα 1ον»: Τ ν κούουν

ο λληνόφωνοι τ Θ. Λειτουργία

στ γλσσά τους ρχαϊστ εναι

δν εναι μι διαίτερη θ. «ελογία»

(= καλλιλογία, επρεπς γλσσα,

παινος, γκώμιον, εφημία, δ -

ρον). Ἐὰν ναί, τότε δν εναι με-

ταγλώττιση στ δημοτικ κπτωσις

ατς τς ελογίας ;

«ρώτημα 2ον»: Εναι δν

εναι νυπακο στ θ. ντολή, πο

λέει «στήκετε κα κρατετε τς πα-

ραδόσεις»2; Εναι δν εναι «τιμή

γίου μίμησις γίου»; λλ

ποος γιος τόλμησε ποτ τέτοια

μεταγλώττιση; Εναι δν εναι «ε -

ρ γράμματα», τ τς Θ. Λειτουρ-

γίας, «δυνάμενα σοφίσαι…ες σω-

τηρίαν δι πίστεως…»3; Εναι δν

εναι τ «γράμματα» ατ λόγος

τελετουργικς τέλειος, πόσταγμα

σοφίας, νσταλαχθν νωθεν π

τ γιον Πνεμα, πρς τελείωσιν

ψυχν ν μυστηρί ;

«ρώτημα 3ον»: Τί στιν μως

«μυστήριον»; Τ Λεξικν μς λέγει

τι ν τ Κ.Δ. «θεον μυστήριον ε -

ναι τ πρ τν νθρωπίνην κατά-

ληψιν». Κατ δ τν π. Παλον ν

τ μυστηρί το Χριστο «εσι πάν-

τες ο θησαυρο τς σοφίας κα τς

γνώσεως πόκρυφοι»4 κα δι τν

πόκτησίν των παιτεται «πίγνω-

σις». λλ τί στι «πίγνωσις»; Τ

Λεξικν λέγει τι εναι «ξέτασις,

ρευνα, διάγνωσις» (= διάκρισις κα

δύναμις διακρίσεως)», λλ κα

«ντελς, πλήρης γνσις».Μ λλα

λόγια εναι βαθεα γνσις, μ πειρία,

βίωμα. Βεβαίως, βίωμα ν Χριστ,

δηλαδ νσωμάτωσις ες τν κ -

κλησίαν κα σκληρς δοιπορικς

γώνας πρς τν κορυφν το νοη-

το Θαβρ δι τς «στε νς κα τε-

θλιμμένης δο»5, περ ση μαίνει

«κάθαρσιν – φωτισμόν – θέωσιν»

(=μέθεξιν τν κτίστων θείων νερ-

γειν=κοινωνίαν μ γ. Πνεμα =

μοίωσιν μ Θεν κατ χάριν).

«ρώτημα 3ον»:Εναι δν εναι

τ «ερ γράμματα» τς Θ. Λει-

τουργίας εσαγωγικά, λλ κα συν-

τελεστικ το ς νω βιώματος κα

μυστηρίου, δηλαδ εναι δν εναι

«στερε τροφ» γι τος «τελεί-

ους», λλ κα «γάλα» συνάμα γι

τος «νηπίους»6; Πόσοι κα πόσοι

«νήπιοι», τελείως γράμματοι, κα

μάλιστα στ 400 χρόνια τς σκλα-

βις κα τς παχυλς γραμματο-

σύνης δν ρχισαν μ τ «γάλα»,

πέρασαν τς πνευματικς «μεθηλι-

κιώσεις» κα κατέληξαν στν «στε-

ρε τροφή»; Οδες τότε διενοήθη

ν θίξη τ «ερ γράμματα» μ τ

σαθρ δικαιολογία, πο χρησιμο-

ποιομε σήμερα, τι, δηλαδή,

«τροφ» δν τρώγεται τι εναι

δύσπεπτη. Εναι δν εναι παρά-

δεκτη νοθεία τς «τροφς» κάθε

λλαγή, κα μάλιστα σήμερα, που

δν πάρχει γραμματοσύνη κα

που πάρχει βιβλιοπλημμύρα θεο-

λογικν ρμηνευτικν βιβλίων; Θ

προσελκύση μεταγλώττισις τος

«λιβάνιστους», πως σχυρίζονται

μερικοί; ταν μως « γ» δν

εναι «γαθή», λλ εναι «δοποιη -

μένη», «πετρώδης» «κανθώ-

δης»7 θ τν γαθοποιήση δημο-

τι κή; λλ ατο πεχθάνονται, -

πως διάβολος, τόσον τ φυσικόν,

σον κα τ νοητ λιβάνι. «γ

γαθή», ο «κατʼ πίγνωσιν χριστια-

νοί», γεμίζουν τς κκλησίες. Ατο

οδεμίαν μεταγλώττισιν χρειάζον-

ται κα θεωρον βέβηλον νοθεαν

πσαν προσθήκην φαίρεσιν ες

τν θ. λατρείαν. Ν γιατί τ « σα -

νν» κα «λληλούια» μένουν με-

τάφραστα.

«ρώτημα 4ον»: Γιατί σʼ ατ τν

ρχαία γλσσα διετυπώθησαν κατʼ

πίνευσιν το γίου Πνεύματος τ

«ερ γράμματα» τς θ. λειτουργίας

κα γιατ οδες διενοήθη π τος

πατέρες τς κκλησίας μας ν κά-

νη μεταγλώττιση στ δημοτική ;

κράτιστος τν λλήνων γλωσσο-

λόγων Γ. Ν. Χατζιδάκις, δίδει, νομί-

ζω, πάντηση γράφοντας τι με-

ταξ τν τελείων «απετικν

γλωσσν» ρχαία λληνικ εναι

«τελειωτάτη». πίσης, τι «π

ουστινιανο γλσσα ( καθομι-

λουμένη) εχεν λλοιωθ σφόδρα

κα σως ν πολ μοιοτέρα τ νεω-

τέρ τ ρχαί…». ν τούτοις,

πως διος σημειώνει, «π τς

γεννήσεως το Σωτρος κξ., ο

γράφοντες πέφευγον τν χρσιν

τς συγχρόνου ατος γλώσσης,

φιλοτιμοντο δ ν μιμνται κατ

τ μλλον τον κριβς τος δο-

κίμους ττικος συγγραφες»8.

Πράγματι, γ. Βασίλειος, π.χ. τ -

τικίζει, ταν μιλται «κοινή», κα

γ. Γρηγό-

ριος, Θεολό-

γος, γραψε τ θαυμάσια ποιήματά

του ες τν μηρικήν, ταν λίγοι

τν καταλάβαι ναν. γ. ωάννης,

Δαμασκηνός, 400 περίπου χρόνια

ργότερα γράφει τς αμβικς κατα-

βασίες, πο μόνο πεπαιδευμένοι τς

καταλαβαίνουν. Τν 14ον αἰῶνα,

ταν πλέον παντο μιλται δη-

μοτική, γ. Γρηγόριος, Πα-

λαμς, ττικίζει, κα τν 17ον αἰῶνα,

μέσα στ σκοτάδι τς γραμματο-

σύνης, γ. Νικόδημος, γιορεί-

της γράφει χι μόνο στν δημοτική,

λλ κα στν μηρική. Γιατ τ κά-

νουν ατ ο γιοι Πατέρες ; Κατ

τν ταπεινή μου γνώμη, τ κάνουν

γι παιδαγωγικος λόγους. Βάλ-

λουν ψηλ τν πχυν γι ν ψώ-

σουν πνευματικς τ ποίμνιόν τους

μ τν γλσσαν τς φιλοσοφίας,

γενόμενοι τσι διδάσκαλοι τν

ερν νοημάτων κα γραμμάτων συ-

νάμα. θ. ντολ εναι ν γίνουμε

«τέλειοι», οκοδομούμενοι «μέχρι

καταντήσωμεν ο πάντες ες τν

νότητα τς πίστεως κα τς πι-

γνώσεως το υο το Θεο, ες

νδρα τέλειον…»9. τελείωσις

μως πραγματοποιεται ν μυστη-

ρί μ τέλεια διδάγματα, τέλεια

νοήματα κα τέλεια γλσσα. Ο Πα-

τέρες, λοιπόν, μ τ γραπτά τους

κηρύγματα διδάσκουν συνάμα κα

τ γλσσα τς φιλοσοφίας. Διότι,

κατ τν Κλήμη, τν λεξανδρέα,

φιλοσοφία εναι θεϊκ δρον πρς

τος λληνες, σν διαθήκη «πο-

βάθρα οσα τς κατ Χριστν φιλο-

σοφίας», «τς κος θίζουσα πρς

τ κήρυγμα», οσα «προπαιδεία τς

ληθείας», λλ κα «φραγμς το

μπελνος, διακρουομένη τς δο-

λερς κατ τς ληθείας πιβου-

λάς»10, δεδομένου τι π τν «φι-

λοσοφίαν κα κενν πάτην»11, δη-

λαδ τν σοφιστική, προέρχονται

κα λες ο αρέσεις. Κα ν Δύση

πεσε στς αρέσεις, σως φείλεται

κα στν πο-

μάκρυνσή της

π τν λληνική γλσσα, ποία,

κατ τ ς νω λεχθέντα εναι χη-

μα το πιστο πρς τελείωσιν, λλ

κα πλον συνάμα.

«ρώτημα 5ον»: ουλιανς

Παραβάτης γιατί παγόρευσε

στος Χριστιανος τν διδασκαλία

τν ρχαίων κλασσικν ; Κα ο ση-

μερινο παδοί του γιατ χουν

λυσσάξει ναντίον τν ρχαίων

λληνικν ; Ενόητον. Θέλουν ν

χρηστεύσουν τ χημα κα τ

πλον, πο προείπαμε.

νέκαθεν τ «θεα γράμματα»,

χοντας ς πολεμικό τους χημα

τν δημοτική, προσπαθον ν

χρηστεύσουν τ θεον χημα τν

«ερν γραμμάτων», γι ν πλή-

ξουν τν Χριστιανικ πίστη.

σοφς κα γιος Ποιμενάρχης

πρώην δρας μακαριστς ερόθε-

ος δημοσίευσε τ 2000 μίαν περι-

σπούδαστον κα θαυμασίως μπε-

ριστατωμένην πραγματείαν Του

π τν τίτλον « νεκτίμητος

διαχρονικ προσφορ τς λλη-

νικς γλώσσης πρς τ Γένος».

κε, φο κατακρίνει τς γενομέ-

νας λλαγς ες τν γλσσαν μας,

μεταξ πολλν λλων γράφει:

«Παρήγορον εναι τι γιωτά-

τη κκλησία παραμένει σχάτη

παλξις, ες τν ποίαν ζ, ναπνέ-

ει κα κινεται λληνικ γλσσα.

Κα ποτελε χρέος ερν ν ξα-

κολουθήση παραμένουσα ς παλ-

ξις, φ ς θ κηρύσσεται, θ γρά-

φεται, θ ψάλλεται κα θ διδάσκε-

ται μία κα νιαία λληνικ

γλσσα....Καί, ς λέχθη, οτε τ

χριστιανικ γράμματα εναι δυ-

νατν ν κατανοηθον κα ν κτι-

μηθον ρθς νευ τν λλη-

νικν, οτε τ λληνικ νευ τν

Χριστιανικν» 12.

«ρώτημα 6ον»: Εναι δν

εναι μφίεση το λειτουργικο λό-

γου, αθεντικ κα ερά, πόδο-

σίς του στ ρχαα λληνικά, κατʼ

ντιστοιχίαν πρς τ ποκρύπτον-

τα σπουδαίους συμβολισμος

ρχαα ερ μφια τν λειτουργν

το Κυρίου ; Πς θ μς φαν ν

τ ντικαταστήσουμε κα ατ μ

σύγχρονο κουστομι ;

«ρώτημα 7ον»: Μήπως καλο-

προαιρέτως μέν, λλʼ νεπιγνώ-

στως το διαφαινομένου μελλοντι-

κο κινδύνου Πρέβεζα χει νοί-

ξει τν «κερκόπορτα» τς τελευ-

ταίας «πάλξεως»; Δν εμαι θεο-

λόγος κα γιʼ ατ χω τέτοια ρω-

τήματα, πο νδέχεται ν τ χουν

κα πολλο λλοι. Πρέβεζα καλν

εναι ν μς δώση παντήσεις.

θναι 10/1/2010

Σημειώσεις:

1. Βλ. ριστ. «Περ ψυχς» 402 Β

κα «Μεταφ.» 1078 Β.

2. Παύλ. 2 Θεσ. 2,15.

3. Παύλ. 2 Τιμ. 3,15.

4. Παύλ. Κολ. 2,3.

5. Ματθ. 7, 13 κα Λουκ. 13, 24.

6. Παύλ. βρ.5,14.

7. Ματθ. 13,7.

8. Βλ. «Σύντομος πιθεώρησις τς

στορίας τς λληνικς Γλώσσης»,

σελ. α, ε, στ ες τ «ΜΕΓΑ ΛΕΞΙ-

ΚΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣ-

ΣΗΣ» (LIDDELLSCOTT).

9. Παύλ. φ. 4,13.

10. P.G.9/289, 265, 284, Β.Ε.Π.Α.Δ.

τ. 7, σ. 275.

11. Παύλ. Κολ. 2,8.

12. Βλ. «Προλεγόμενά» του στ

βιβλ. «ΟΣΜΗ ΕΥΩΔΙΑΣ ΠΝΕΥΜΑ-

ΤΙΚΗ», ρχιμ. κα νν Μητρ. Κυθή-

ρων Σεραφείμ Στεργιούλη, Τόμ. Γ, σελ.

ρικα λα, κδ. . Μ. γίας Τριάδος__