Πῶς τό λένε στά ῾Ελληνικά; (Μιχάλης Πολυδώρου)

Αν κάποιος σας πει: «αγόρασα ένα κλιματιστικό με αναστροφέα τάσης, αλλά λόγω προβλήματος με το χλωροφθοράνθρακα έπρεπε να το αντικαταστήσω. Υπήρχε όμως βλάβη στο υλισμικό και δεν ήταν δυνατή η αναγνώριση του γραμμοκώδικα», ισως να μην καταλάβετε ότι ο γνωστός σας αγόρασε «ένα ερ κοντίσιον τύπου ινβέρτερ, αλλά λόγω προβλήματος με το φρέον έπρεπε να το αντικαταστήσει. Όμως υπήρχε βλάβη στο χαρντγουερ και δεν ήταν δυνατή η αναγνώριση του bar code».

Και ένα κουιζ, ένας γρίφος για ποδοσφαιρόφιλους: Όταν ο διαιτητής δίνει «βολή ενδεκάμετρου», τι ακριβώς έχει δώσει; Πέναλτι, βέβαια. Χτύπημα από την άσπρη βούλα που απέχει 11 μέτρα από τη γραμμή της εστίας.

Εδώ και μερικά χρόνια η Ακαδημία Αθηνών και το Κέντρο Ερεύνης Επιστημονικών Ορων και Νεολογισμών καταγράφει νεολογισμούς που μπήκαν με ταχύτητα στη ζωή μας και δεν πρόλαβαν να μπουν στα λεξικά, ενώ προτείνει ελληνικές λέξεις που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν ξένους όρους. 

Πρόσφατα εκδόθηκε ο νέος διπλός τόμος με την επιστημονική επιμέλεια της διευθύντριας του Κέντρου Αναστασίας Χριστοφίδου. Ενας πραγματικός θησαυρός από τον οποίο σας προσφέρουμε ένα μικρό δείγμα:

Ξενόγλωσσοι νεολογισμοι

Back up –εφεδρεία

Bake off ψωμι- ταχύψηστο ψωμί

Brainstorming- καταιγισμος ιδεων

Demo- επίδειξη

Exit poll- μεταδημοσκόπηση

Free press- δωρεαν τύπος

High speed ferry- ταχύπλοο οχηματαγωγό

Hot line- γραμμή επειγόντων

Intercity- διαστικός (σιδηρόδρομος)

Lead in- πρόδρομη εκπομπή

Mainstream- κυρίαρχο ρεύμα

Multiple choice- πολυεπιλογικός

Photo finis- φωτοτερματισμός

Point system- ποινολόγιο

Shop in shop – ενδοκατάστημα

Think tank- δεξαμενή ιδεών

Αλά καρτ – κατ επιλογήν

Κονσεπτ – σύλληψη, έννοια

Ντελιβερι- ταχυδιανομή

Κουριερ- ταχυμεταφορέας

Τρεντ- σύγχρονος, μοντέρνος


Nεολογισμοί Πληροφορικής και Τεχνολογίας

Browser- φυλλομετρητής

Bar code- γραμμοκώδικας

Chat-δικτυοσυνομιλία

Cruise control- ταχοστάτης

Hacking-δικτυπαραβίαση

Intercooler- εναλλάκτης θερμότητας

Inverter- aναστροφέας τάσης

Modem- μετατροπέας

Slide up (κινητο)- συρταρωτό κινητό

Web camera- δικτυοκάμερα

 e-pass- τηλεδιόδια



Νεολογισμοι Οικονομίας

Assets-περιουσιακά στοιχεία

Internet banking- δικτυοτραπεζική

Blue chip –μετοχή υψηλής κεφαλαιοποίησης

Deal –συναλλαγή

Euribor- διατραπεζικό επιτόκιο

Joint venture – κοινοπραξία

Premium- υπερτίμημα

Real estate- επιχειρήσεις ακινήτων

Short selling- ακάλυπτη πώληση


Νεολογισμοί αθλημάτων

Πέναλτι – βολή ενδεκάμετρου

Pivot play- παιχνίδι περιστροφής

Play offs- αγώνες αποκλεισμού

Rebound- διεκδίκηση της μπάλας

Assist- τελική μεταβίβαση

Corner ( Kick)- χτυπώ γωνιακό

Υπάρχουν όμως και «αθησαύριστοι» νεολογισμοί. Λέξεις που χρησιμοποιούνται συχνά, χωρις όμως να έχουν καταγραφεί στα μεγαλύτερα Λεξικά, τουλάχιστον μέχρι στιγμής: αγροτοσυνδικαλιστής, αερανάρτηση, αερόψυξη, ανθρακόνημα, ανοσοανεπάρκεια, ασφαλτοτάπητας,αυτοπεραίωση, βιοηθικός, βιοτρομοκρατία, νανοκλίμακα, ομοφοβία, πολυτασικός , προσπελασιμότητα, σταυροθηρία,τηλεδίκη, υδροενεργητικός, φοροπεπιδρομή, χρονοσήμανση και πλήθος άλλων λέξεων. Για να καταγραφεί μια λέξη ως νεολογισμός πρέπει να παρουσιάζει τουλάχιστον 50 εμφανίσεις στη μηχανή αναζήτησης Google.

Στην επιτροπή ακαδημαϊκών που επεξεργάστηκαν τα στοιχεία αυτά μετείχαν οι Σπ. Ιακωβίδης, Αθ. Καμπύλης, Κων. Δρακάτος, Ιακ Καμπανέλλης, Αντ Κουνάδης, Βας. Πετράκος, Μεν. Τουρτόγλου. Η αναζήτηση δεν σταματά διότι η γλώσσα είναι ζωντανή, εξελίσσεται και μας εκπλήσσει συνεχώς με το δυναμισμό της. Είναι βέβαιο ότι στο επόμενο Δελτιο Ορολογίας και Νεολογισμών θα υπάρχει η λέξη «σπρεντ» που εισέβαλε πρόσφατα στη ζωή και κυρίως στην τσέπη του νεοέλληνα. 

(Πηγή: nooz.gr)

http://www.alopsis.gr

ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΠΟΥ ΔΟΚΙΜΑΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΕΙΡΑΣΜΟ- ᾿Επιστολές ᾿Αββᾶ Δωροθέου

ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΠΟΥ ΔΟΚΙΜΑΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΕΙΡΑΣΜΟ

Ἐπιστολή Η´

— Πρῶτα-πρῶτα, παιδί μου, δέν γνωρίζουμε τόν τρόπο πού οἰκονομεῖ ὁ Θεός τή ζωή μας καί ὀφείλουμε νά Τοῦ παραδίνουμε τόν ἑαυτό μας νά τόν κυβερνήσει —πράγμα πού ὀφείλουμε ἀκριβῶς νά κάνουμε καί σ᾽ αὐτήν τήν περίσταση. Γιατί θά δυσκολευτεῖς, ἄν θελήσεις νά κρίνεις μέ ἀνθρώπινα κριτήρια ὅσα σοῦ συμβαίνουν ἀντί ν᾽ ἀφήσεις στό Θεό κάθε μέριμνά σου. Πρέπει λοιπόν, ὅταν σέ περικυκλώνουν θλιβεροί καί πιεστικοί λογισμοί, νά κραυγάζεις στό Θεό: «Κύριε, οἰκονόμησε αὐτήν τήν ὑπόθεση, ὅπως Σύ θέλεις καί ὅπως γνωρίζεις»1. Γιατί πολλά θέματα τά τακτοποιεῖ ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ διαφορετικά ἀπ᾽ ὅ,τι νομίζουμε ἤ ἐλπίζουμε. Καί οἱ ἐλπίδες πού τρέφαμε γιά μερικά πράγματα, ἀπό τήν πείρα ἀποδείχτηκαν λαθεμένες. Μέ λίγα λόγια, πρέπει νά δείχνεις μακροθυμία τήν ὥρα τοῦ πειρασμοῦ καί νά προσεύχεσαι καί νά μήν προσπαθεῖς ἤ νά νομίζεις ὅτι μέ ἀνθρὠπίνους λογισμούς, ὅπως εἶπα, θά ξεπεράσεις λογισμούς δαιμονικούς. Ὁ ἀββάς Ποιμένας ἐπειδή τά γνώριζε αὐτά, ἔλεγε ὅτι ἡ ἐντολή «νά μή μεριμνήσεις γιά τήν αὐριανή ἡμέρα»2 (Ματθ. 6, 34) ἀπευθυνόταν σ᾽ ὅσους βρίσκονται σέ πειρασμό. Ἄν λοιπόν, παιδί μου, πιστεύεις ὅτι αὐτά εἶναι ἀληθινά, ἐγκατάλειψε κάθε δικό σου λογισμό —καί ἄν ἀκόμα εἶναι συνετός— καί κράτησε τήν ἐλπίδα σου στό Θεό. Σ᾽ Αὐτόν πού δίνει περισσότερα ἀπό ὅσα Τοῦ ζητᾶμε ἤ μποροῦμε νά φανταστοῦμε (Ἐφ. 3, 20). Θά μποροῦσα νά σοῦ ἀπαντήσω σ᾽ ὅλα ὅσα εἶπες, ἀλλά δέν θέλω νά ἔλθω σέ ἀντίθεση οὔτε μέ σένα οὔτε μέ τόν ἴδιο τόν ἑαυτό μου. Τό μόνο πού λέω εἶναι νά στερεωθεῖς στήν ὁδό πού ὁδηγεῖ στήν ἐλπίδα τοῦ Θεοῦ. Γιατί αὐτή ἡ ὁδός εἶναι ἡ πιό ἀσφαλής καί ἡ πιό ἀμέριμνη. Ὁ Θεός μαζί σου.

Ἐπιστολή Θ´

— Νά θυμᾶσαι, παιδί μου, αὐτόν πού εἶπε ὅτι «διά μέσου πολλῶν θλίψεων θά μποῦμε στή Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν» (Πραξ. 14, 22), χωρίς νά καθορίζει τό εἶδος τῶν θλίψεων, ἀλλά εἶπε ἀόριστα: «διά μέσου πολλῶν θλίψεων». Καί ἔτσι, ἄν ἔχεις ἁμαρτίες, νά ὑπομένεις ὅ,τι σοῦ συμβαίνει μέ εὐχαριστιακή διάθεση καί ἐπίγνωση, σάν νά ἦταν κάτι πολύ εὐχάριστο. Ἄν ὅμως δέν ἔχεις ἁμαρτίες, νά ὑπομένεις τόν πειρασμό σάν κάτι πού σέ καθαρίζει ἀπό τά πάθη ἤ σοῦ γίνεται ἀφορμή νά κερδίσεις τή Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Ὁ φιλάνθρωπος καί φιλόψυχος Θεός, πού ἐπιτίμησε τόν ἄνεμο καί τή φουρτουνιασμένη θάλασσα καί τή γαλήνεψε, νά ἐπιτιμήσει καί τόν πειρασμό σου, παιδί μου, καί νά σοῦ δώσει εὐρύτητα πνεύματος γιά νά γνωρίσεις τίς κακουργίες τοῦ ἐχθροῦ. Ἀμήν.

Ἐπιστολή ΙΑ´

— Ὁ Χριστός ἄς σοῦ χαρίσει τήν εἰρήνη Του, ἀδελφέ μου. Προσπάθησε νά πείσεις τό λογισμό σου, ὅτι ὁπωσδήποτε ἐσύ ἔδωσες ἀφορμή στόν πειρασμό, ἔστω καί ἄν πρός τό παρόν δέν μπορεῖς νά βρεῖς γιά ποιά αἰτία σοῦ συνέβη. Κατηγόρησε τόν ἑαυτόν σου, ὑπόμεινε καί προσευχήσου. Καί ἔχω ἐμπιστοσύνη στήν εὐσπλαχνία τοῦ ἀγαθοῦ Δεσπότου Χριστοῦ ὅτι θά διώξει τόν πειρασμό. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶπε: «Ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ, πού ξεπερνάει κάθε ἀνθρώπινο νοῦ, θά φρουρήσει τήν καρδιά σας» (Φιλ. 4, 7).


Πηγή:http://ipseni.blogspot.com/

Λέξεις γεννιούνται, λέξεις κατασκευάζονται

Μη μου πείτε ότι δεν είναι πιο ωραία η έκφραση «καταιγισμός ιδεών» αντί της αγγλικής brainstorming ή η «ευρωστατιστική» αντί της Eurostat, που μας κάνει κάθε τόσο τη ζωή κόλαση με τα πορίσματά της για την ελληνική οικονομία.
Βεβαίως, δεν ξέρω αν κανείς θα διαλέξει τη λέξη «μεταδημοσκόπηση» από την πιο διαδεδομένη exit poll ή αν θα καταλάβει κάποιος τι του λες κάνοντας λόγο για τον «γραμμοκώδικα» αντί του γνωστού...

bar code. Και πολύ αμβιβάλλω ότι θα πει κανείς «χιονοσανίδα» το αγαπημένο του snowboard.

Η ελληνική γλώσσα, όπως κάθε γλώσσα, έχει τους δικούς της μηχανισμούς να ενσωματώνει ή να απορρίπτει νέους όρους. Το πρόβλημα είναι ότι η ταχύτητα εισαγωγής νέων όρων από τους τόπους παραγωγής των νέων τεχνολογιών είναι τέτοια, που δεν προλαβαίνει κανείς να σκεφθεί και να προωθήσει σε κοινή χρήση την ελληνική μετάφραση. Εδώ και μερικά χρόνια έχει αναλάβει αυτό τον ρόλο η Ακαδημία Αθηνών και το Κέντρο Ερεύνης Επιστημονικών Ορων και Νεολογισμών. Εκδίδει κάθε τόσο ένα είδος οδηγού για εκείνους που θέλουν να γνωρίσουν, και ενδεχομένως να υιοθετήσουν, την ελληνική εκδοχή νεοεισηγμένων όρων.

Στον καινούργιο διπλό τόμο (480 σελίδων), που κυκλοφόρησε με την επιστημονική επιμέλεια της διευθύντριας του Κέντρου Αναστασίας Χριστοφίδου, δημοσιεύονται 500 ελληνογενείς νεολογισμοί που δεν έχουν ενταχθεί ακόμη στα έγκυρα λεξικά της ελληνικής γλώσσας. Ανάμεσά τους η βιοτρομοκρατία, η ανθρωποδύναμη, η τηλεδίκη, η φοροκλίμακα κ.ά. Εντύπωση κάνει ότι σε αυτή την κατηγορία των «αθησαύριστων» λέξεων είναι και οι πασίγνωστες: αγροτοσυνδικαλιστής, ανθρωποβόρος, αντιγήρανση, αντιρυπογόνος, απένταξη, αποασύλωση, βιντεοπροβολή, νανοϊατρική κ.ά. Η καταγραφή τους έγινε με γνώμονα την αναφορά τους 50 φορές τουλάχιστον σε τρεις ημερήσιες εφημερίδες και τρεις κυριακάτικες, όπως και στο Google.

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον ωστόσο παρουσιάζει η πρόταση της Ακαδημίας για την ελληνική μεταφορά κάποιων ξένων όρων, όπως accumulation=συσσώρευση, back office=υποστηρικτική υπηρεσία, investment banking=επενδυτική τραπεζική, blocking minority=καθοριστική μειοψηφία, blue chip=μετοχή υψηλής κεφαλοποίησης κ.ά. Οι προτάσεις αυτές δεν προέκυψαν τυχαία. Μια επιτροπή ακαδημαϊκών κάθησε και σκέφτηκε την καλύτερη ελληνική απόδοσή τους. Στην επιτροπή μετείχαν οι κ.κ.: Σπ. Ιακωβίδης, Αθ. Καμπύλης, Κων. Δρακάτος, Ιάκ. Καμπανέλλης, Αντ. Κουνάδης, Βασ. Πετράκος, Μεν. Τουρτόγλου. Συνεπώς, αξίζει τον κόπο όσοι «δουλεύουν» καθημερινά με εργαλείο τους τη γλώσσα, όπως π.χ. οι δημοσιογράφοι, να ρίχνουν από καιρού εις καιρόν καμία ματιά σ' αυτές τις προτάσεις.

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=129858

http://news24gr.blogspot.com