"᾿Εγώ εἰμί τὸ Α καὶ τὸ Ω, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος" (᾿Αποκ. κβ΄, 13)

Κείμενα γιά τήν ἑλληνική γλῶσσα στή διαχρονική της μορφή, ἄρθρα ὀρθοδόξου προβληματισμοῦ καί διδαχῆς, ἄρθρα γιά τήν ῾Ελλάδα μας πού μᾶς πληγώνει...


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα λειτουργικές καινοτομίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα λειτουργικές καινοτομίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 31 Ιανουαρίου 2011

ΑΛΛΟ ΦΑΝΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗ ΚΙ ΑΛΛΟ ΕΥΛΑΒΙΚΗ ΠΡΟΣΗΛΩΣΗ


Μιὰ νηφάλια καὶ καλοτοποθετημένη ἐπιφυλλίδα γιὰ τὶς μεταφραστικὲς πρωτοβουλίες τοῦ Μητρ. Δημητριάδος καὶ τὴν πρόθυμη (!) «κάλυψη» ποὺ τοῦ πρόσφερε ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ Θεσσαλονίκης. 

Η «ΣΥΓΧΡΟΝΙΑΡΧΙΚΗ» ΑΗΘΕΙΑ

.         Ἔχει πλέον ὁλοφάνερα διαμορφωθεῖ ἕνα περιβάλλον βαρύ, ἕνα κλίμα ἐπικίνδυνο μέσα στοὺς κόλπους τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησίας. Ἕνας κύκλος κληρικῶν, διανοητῶν, καθηγητῶν κ. ἄ. ἐκφέρουν μειωτικοὺς χαρακτηρισμοὺς ἐναντίον ὅσων δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ τοὺς ἀκολουθήσουν στὶς καινοτομίες, τὶς ὁποῖες θέλουν νὰ ἐπιβάλουν ΕΤΣΙΘΕΛΙΚΑ στὴν Ἐκκλησία χρησιμοποιώντας ἀφ᾽ ἑνὸς λογικοφανῆ ἐπιχειρήματα, ποὺ ἀκουμπᾶνε στὸ ἐκκοσμικευμένο φρόνημα τῶν συγχρόνων ἀνθρώπων καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου κοσμικὰ μέσα: τὴν ἐξουσία καὶ τὴν αὐθαιρεσία. Αὐτοὶ λοιπὸν μὲ τὸν ἀέρα τῆς διανοητικῆς κατανοήσεως τῶν περὶ προσκολλήσεως στὸ γράμμα τοῦ νόμου εὐαγγελικῶν λόγων πρῶτα τεμάχισαν καὶ  ἀποχαρακτήρισαν ὅ,τι παραδοσιακό. Ὕστερα ἔντυσαν μὲ γυαλιστερὸ περιτύλιγμα τὴν αὐτόνομη καὶ ἀχαλίνωτη προοδευτικότητα. Ἀνακάτεψαν λίγη ἐκκοσμίκευση γιὰ νοστιμιά καὶ τέλος σερβίρισαν τὶς ἰδιόκτητες θεωρίες τους σὰν καθαρὴ «ὀρθοδοξία». Μὲ τὴν σειρά της αὐτὴ ἡ καμουφλαρισμένη ἰδεολογία δικαιοῦται ipso jure πέρα καὶ πάνω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μὲ τὴν ἐπίκληση τοῦ ἀνυποστάτου ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πανεπιστημιακοῦ δῆθεν κύρους νὰ καταφρονεῖ καὶ νὰ κακολογεῖ ὅσους νομίμως (ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΜΕ ΑΣΘΕΝΕΣΤΕΡΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, βλ. σχετ. Οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω [Α´ Κορ. η´ 13]) καὶ ἀπὸ φιλότιμη προσήλωση (καὶ ὄχι προσκόλληση) στὰ θέσμια τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἀπὸ εὐλάβεια στὰ παραδεδομένα ἀντιμετωπίζουν τὰ διάφορα ποιμαντικὰ καὶ ἄλλα προβλήματα ἐκκινώντας ἀπὸ τὶς παραδοσιακὲς λύσεις.
.          Αὐτὴ ἡ «συγχρονιαρχικὴ» ἀντίληψη δὲν κάνει τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸ νὰ παγιδεύεται στὴν ἴδια παγίδα ποὺ καταριέται. Ἔχοντας ἀναγάγει νευρωσικὰ σὲ ἀπόλυτη ὑπεραξία τὴν ἀντὶ πάσης θυσίας “προοδευτικότητα” καὶ τὸν ἀδιαπραγμάτευτο “συγχρονισμὸ” ἐγκλωβίζεται σὲ ἕνα νέο, ἀντίστροφο φαρισαϊσμό. Ἀλλὰ ἡ ἀλήθεια δὲν συμβαδίζει ποτὲ μὲ τὴν ἀήθεια καὶ ἡ Χάρη δὲν ἀναπαύεται οὔτε στὴν ἀλαζονεία τῆς προσκολλήσεως στὸ γράμμα οὔτε ὅμως καὶ στὴν οἴηση τῆς αὐθαίρετης ἀπαρνήσεως τῶν γεμάτων Πνεῦμα παραδοσιακῶν “πρακτικῶν”. Ἡ ὑπεροψία “τῶν νεοκαθαρῶν” ἀπέναντι στὸν μολυσμὸ τῆς  «σχολαστικῆς προσκολλήσεως»καὶ τῶν «κωδικοποιημένων πρακτικῶν» δὲν θὰ βραδύνει νὰ καταπέσει. Μόνο ποὺ θὰ συμπαρασύρει πολλούς.
.          Ἕνα πάντως εἶναι σίγουρο: ὅ,τι ἀρέσει στὸ Ἅγιον Πνεῦμα αὐτὸ καὶ θὰ γίνει. Καὶ συνεπῶς ἡ πόλωση μόνο τὴν Ἐκκλησία δὲν διακονεῖ.

Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2011

῞Ενας ἡλικιωμένος ἱερέας μᾶς διδάσκει...περί τῶν λειτουργικῶν μεταφράσεων καί καινοτομιῶν!

 Σχόλιο ᾿Οδυσσέως: Δημοσιεύουμε σήμερα ἕνα σχόλιο ἑνός σεβαστοῦ ἱερέως,  ὁποῖος λέει πολλά μέσα σέ λίγες γραμμές γιά τό θέμα τῶν λειτουργικῶν μεταφράσεων καί καινοτομιῶν. Τήν εὐχή σου νά ἔχουμε παππούλη κι ὁ Θεός νά φωτίσει στό καλό...
 
 
Ανώνυμος είπε...
Συγχαίρω θερμότατα τόν κ. Κ. Χολέβα και όλους τούς άλλους που υπεραμύνονται της ορθόδοξης μας Παράδοσης και της και της πατερικής και εκκλησιαστικής λειτουργικής μας γλώσσας. Αγαπητοί μου αδελφοί, είμαι ένας ηλικιωμένος αμαρτωλός ιερέας (80) που φοίτησα μέχρι την πέμπτη Δημοτικού και δέ δυσκολεύομαι καθόλου να διαβάσω και να καταλάβω την Αγ. Γραφή και τα λειτουργικά κείμενα. Επειδή τό θέλω έμαθα Ό,τι μου χρειάζεται για το μεγάλο έργο του ιερέα. Διαβάζω ακόμα και Πατερικά βιβλία στη γλώσσα που γραφτίκανε γιατί καμιά μετάφραση δε με ικανοποιεί. Αυτή η μεταφραστικά ασθένεια που ξεκίνησε είναι επικίνδυνη και θα παρασύρει τα πράγματα σε ανεπιθύμητα μονοπάτια. Είναι η αρώστεια της εποχής μας να ζητούμε όλο και πιο πολύ τα εύκολα, αλλά "τα καλά κόποις κτώνται). Ο αγ. Δημητριάδος και η παρέα του αντί να καταγίνονται να μεταφράσουν τα ιερά κείμενα, ας επιδοθοῦν σε αγώνα νά δοθεί περισσότερος χρόνος στο μάθημα των αρχαίων Ελληνικών για να ωφελήσουν έτσι ολόκληρο το Έθνος. Τόσες ξένες γλώσσες μαθαίνουν τα παιδιά μας και τη γλώσσα τους δεν τη μαθαίνουν; Αν η επιθυμία τους είναι να γεμίσουν οι ναοί από νέους,νομίζω πρέπει να στραφούν στούς νέους με παραδείγματα καί όχι λόγια. Και το άλλο, ξεχνούν το λόγο του Κυρίου: "Ουδείς δύναταιελθείν προς με,εάν μη ο Πατήρ ο πέμψας με ελκύση αυτόν, ..." (Ἰωαν.στ΄44)

Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011

Κριτική στόν ἅγιο Δημητριάδος περί τῶν λειτουργικῶν καινοτομιῶν του!

Η “ΓΛΩΣΣΑ” ΤΗΣ ΑΦΑΝΤΑΣΤΗΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΕΩΣ


  • Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος: «Ἀποτελεῖ μεγάλο εὐεργέτημα γιὰ τὴν Ἐκκλησία νὰ διαφυλάξει ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ τὴν πλουσιότατη καὶ θεολογικὴ καὶ ἐκκλησιαστική της γλῶσσα, ὅπως ἐπίσης καὶ ὅτι ἡ ἁπλούστευσή της πιθανὸν νὰ ἐπισύρει τὸν εὐτελισμὸ τῶν ὑψηλῶν νοημάτων ποὺ ἡ ὑπάρχουσα γλῶσσα μεταφέρει.» (Ἀπὸ τὸν Πρόλογό Του στὰ «Πρακτικὰ τῆς Ἡμερίδος “ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ”» (βλ. σχετ. : http://christianvivliografia.wordpress.com/2010/12/09/ἐξεδόθησαν-τὰ-πρακτικὰ-τῆς-ἡμερίδο/)
  • Σὲ ἐρώτηση (ἐξ ἀφορμῆς τοῦ γνωστοῦ Ἑσπερινοῦ τὴν παραμονὴ τοῦ Ἁγ. Ἀντωνίου) δημοσιογράφου, ἐὰν ἡ χρήση τῆς δημοτικῆς στὴν Λατρεία «θὰ φέρει περισσότερο κόσμο στὴν Ἐκκλησία, ὁ Μητροπολίτης Δημητριάδος ἀπάντησε: «Δὲν ξέρω ἂν θὰ ἔρθουν περισσότεροι, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι  αὐτοὶ ποὺ θὰ εἶναι καὶ εἶναι στὸ Ναό ἐκείνη τὴν ὥρα, ἱκανοποιοῦνται ἀφάνταστα ἀπὸ τὰ κείμενα ποὺ ἔχουν μέσα τὴν σοφία τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔχουν τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ».(anagrafes.com).
ΣΧΟΛΙΟΝ «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: Εἶναι ἡλίου φαεινότερον πὼς στὴν Ἐκκλησία ἔχει εἰσβάλει ἐπιδημία “διγλωσσίας”. Οἱ ὑποστηρικτὲς τῆς χρήσεως μεταφρασμένων κειμένων στὴν Λατρεία δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ ἀκούσουν ΤΙΠΟΤΑ. Οὔτε τὴν Ἐκκλησία. Οὔτε τοὺς θεοφωτίστους ἄνδρες. (βλ. σχετ. Π.χ.: βλ. σχετ: http://christianvivliografia.wordpress.com/2010/11/04/ὁ-ἅγ-γεώργιος-καρσλίδης-γιὰ-τὴν-κατα/) Ἄραγε τὸν ἴδιο τὸν Θεό, ἂν δὲν συντάσσεται μαζί τους, θὰ εἶναι ἕτοιμοι νὰ Τὸν ἀκούσουν; Μόνο τὴν γνώμη τους καὶ τὸ πεῖσμα τους φαίνεται πὼς ὑποστηρίζουν. Καὶ τὴν ἀχαλίνωτη καινοτομία, ποὺ ἔτσι καὶ λάβει διαστάσεις, τότε ἀλίμονο, θὰ εἶναι ἀσυγκράτητη. Κάθε ἐπίσκοπος καὶ κάθε ἱερέας θὰ θεωρεῖ πὼς δικαιοῦται νὰ αὐτοσχεδιάζει, γι᾽ αὐτὸ ποὺ θὰ τοῦ φαίνεται πιὸ κατανοητό, πιὸ σύγχρονο, πιὸ “ἀνοιχτό”. «Ὅποιος σπέρνει ἀνέμους, θὰ θερίσει θύελλες».
Τὸ βασικότερο πρόβλημα στὸ ὅλο θέμα εἶναι ὅτι  μιλιοῦνται πλέον δύο «διαφορετικὲς γλῶσσες». Ὄχι ἀρχαῖα καὶ νέα ἑλληνικά, ἀλλὰ δύο διαφορετικοὶ τρόποι “συνομιλίας” μὲ τὴν  πραγματικότητα καὶ τὴν Παράδοση καὶ κατανοήσεως τῶν προβλημάτων. Δύο διαφορετικοὶ κόσμοι. Δύο διαφορετικὲς ἐν τέλει “γλῶσσες”.
Ὁ Σεβ. Δημητριάδος σὲ ἕνα πράγμα ἔχει δίκιο: στὸ ὅτι ἡ ὑπόθεση θὰ κρατήσει ἀμείωτο τὸ ἐνδιαφέρον τῶν… “τηλεθεατῶν”. Ἀλλὰ καὶ θὰ προκαλέσει τραύματα στὴν Ἐκκλησία.
Καὶ ὅλα αὐτὰ ἐν ὀνόματι τῆς θεοποιημένης “κατανοήσεως” καὶ τῆς ἐξ αὐτῆς «ἀφαντάστου (καὶ …ἐγγυημένης) ἱκανοποιήσεως», συμφώνως πρὸς τὶς δηλώσεις τοῦ Σεβ. Δημητριάδος!

Παρασκευή 21 Ιανουαρίου 2011

21 Ιαν 2011

Μητροπολίτης Δημητριάδος «Είναι κάτι που κάνω δύο χρόνια τώρα, δεν είναι τωρινό γεγονός» «τα κείμενα…..είναι από έκδοση της Βιβλικής Εταιρείας».

dimitriados555
Στην εκπομπή «Σκάι τώρα» μίλησε σήμερα (21.01.2011) ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, για το γεγονός που συνέβη την παραμονή του Αγίου Αντωνίου, όταν επέλεξε να διαβάσει στη Δημοτική, τα αναγνώσματα του Εσπερινού.
«Είναι κάτι που το κάνω δύο χρόνια τώρα. Δεν είναι τωρινό γεγονός» τόνισε ο κ. Ιγνάτιος σημειώνοντας πως «κάποιοι επέλεξαν αυτή τη στιγμή για να δημιουργήσουν ένα θέμα».
«Αυτό ήταν κάτι οργανωμένο όπως το διαπιστώνει κανείς πολύ εύκολα» υποστήριξε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος, σημειώνοντας ότι «Είναι ορισμένοι άνθρωποι οι οποίοι ως επί το πλείστον δεν είναι από την περιοχή μας, θέλησαν να δημιουργήσουν ένα θέμα προκειμένου να αντιδράσουν σε αυτή την επιλογή μας, που είναι προσωπική επιλογή».
Υποστηρίζοντας την πράξη του τόνισε: «Το κάνω μόνο εγώ, δεν υπάρχει εγκύκλιος για να το επιβάλλει και το κάνω γιατί πιστεύω ακλόνητα ότι αυτά τα κείμενα τα οποία διαβάζονται στους μεγάλους πανηγυρικούς Εσπερινούς, είναι διδακτικά κείμενα και δυστυχώς λόγο της αποστάσεως που έχουμε πλέον από την Ελληνική γλώσσα εκείνης της εποχής, οι πιστοί μας δεν τα κατανοούν ενώ είναι πολύ διδακτικά. Έτσι λοιπόν δύο χρόνια τώρα στους πανηγυρικούς Εσπερινούς, εγώ προσωπικά, διαβάζω αυτά τα κείμενα και πιστέψτε με οι πιστοί είναι σαν να ακούν δεύτερο κήρυγμα», είπε χαρακτηριστικά.
Τόνισε μάλιστα ότι αυτό έχει απήχηση, όχι μόνο στους νέους, αλλά και στους Ιερείς. «Για πρώτη φορά αυτά τα κείμενα τα κατανοούν ακόμη και οι ίδιοι οι Ιερείς μου», είπε χαρακτηριστικά, ενώ σε άλλο σημείο ανέφερε πως «πολλοί επίτροποι επέλεγαν εκείνη την ώρα να βγάλουν το δίσκο εκείνης της ημέρας διότι δεν είχε σημασία η ακολουθία».
Ερωτώμενος για το εάν υπήρξε αντίδραση από την Ιερά Σύνοδο, ο κ. Ιγνάτιος ανέφερε πως «η Ιερά Σύνοδος έχει ήδη θέσει το θέμα του διαλόγου γι αυτό το ζήτημα, σε ότι αφορά τη Θεία Λειτουργία και τις ευχές πλέον και τις ακολουθίες. Αυτό είναι ένας διάλογος που θα κρατήσει πολύ χρόνο πιστεύω, θέλει πολύ μεγάλη προσοχή».
Ανέφερε πως ο ίδιος δεν διαβάζει στη δημοτική κείμενα της Θείας Λειτουργίας υποστηρίζοντας πως «υπάρχουν Αρχιερείς που διαβάζουν και ευχές της Θείας Λειτουργίας στη Δημοτική. Εμείς επιλέξαμε από ένα βιβλίο που η Εκκλησίας της Ελλάδος έχει ουσιαστικά εκδόσει, βεβαίως κατ' εντολήν της από την ''Βιβλική Εταιρία'', που έχει τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης που διαβάζονται στους Εσπερινούς και στη μετάφραση. Αυτή τη μετάφραση λοιπόν που έχει εγκριθεί, εμείς επιλέξαμε, ο λαός το έχει αποδεχθεί και να που το περιστατικό γίνεται αιτία να γίνει και ευρύτερα γνωστό το γεγονός».
Τέλος σε ερώτηση για το εάν αυτό θα φέρει περισσότερο κόσμο στην Εκκλησία, απάντησε: «Δεν ξέρω αν θα έρθουν περισσότεροι, αλλά είμαι βέβαιος ότι αυτοί που θα είναι και είναι στο Ναό εκείνη την ώρα, ικανοποιούνται αφάνταστα από τα κείμενα που έχουν μέσα τη σοφία του Θεού, που έχουν το λόγο του Θεού».



Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου 2010

ΕΞΕΔΟΘΗΣΑΝ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙΔΟΣ «ΓΛΩΣΣΑ καὶ ΛΑΤΡΕΙΑ- νοησιαρχία ἢ μέθεξις;»


Μόλις ἐξεδόθη ἀπὸ τὸν Ἱ. Ναὸ Ἁγ. Παρασκευῆς Ἀττικῆς
ὁ πολυαναμενόμενος τόμος μὲ τὰ ΠΡΑΚΤΙΚΑ  τῆς Ἡμερίδος
«ΓΛΩΣΣΑ καὶ ΛΑΤΡΕΙΑ- νοησιαρχία ἢ μέθεξις;»,

τὴν ὁποία διοργάνωσε  ἠ ἴδια Ἐνορία στὶς 17 Ἀπριλίου ἐ.ἔ. καὶ ἡ ὁποία ἀναμεταδόθηκε ραδιοφωνικῶς καὶ διαδικτυακῶς ἀπὸ τὸν Ρ/Σ τῆς Πειραϊκῆς Ἐκκλησίας. Κατ᾽ αὐτὴν ὁμίλησαν ἐκλεκτοὶ ὁμιλητές, μεταξὺ τῶν ὁποίων δύο Μητροπολίτες καὶ τρεῖς Καθηγητὲς Πανεπιστημίου, μὲ σκοπὸ νὰ φανοῦν οἱ πραγματικὲς διαστάσεις τοῦ θέματος τῆς «μεταφράσεως» τῆς λειτουργικῆς γλώσσης. Τὴν Ἡμερίδα αὐτὴ εὐλόγησε μὲ τὴν παρουσία του καὶ μὲ τοὺς λόγους του ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερώνυμος.
Γενικῶς ὁμολογήθηκε πὼς μιὰ Ἐνορία σήκωσε τὸ βάρος μιᾶς μεγάλης ὑποθέσεως λαμβάνοντας τὴν πρωτοβουλία γιὰ αὐτὴν τὴν Ἡμερίδα καὶ θέτοντας μὲ κανονικὸ καὶ πολιτισμένο τρόπο τὸν δάκτυλον «ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων». Παρεμπιπτόντως, δὲν πέρασε καθόλου ἀπαρατήρητο καὶ τὸ γεγονὸς πὼς ἐπίσημοι Δίαυλοι καὶ Ἔντυπα περιφρόνησαν ἐπιδεικτικὰ τὴν Ἡμερίδα ἀπαξιώνοντας καὶ τὴν παραμικρὴ ἀναφορά. Φυσικὰ αὐτὸ δείχνει τὸ μέτρο τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τὴν ποιότητα τῆς (πολυδιαφημισμένης) πολυφωνίας. Ἂς ἦταν τίποτε μειονοτικοὶ ἢ μετανάστες καὶ τότε θὰ βλέπαμε πῶς θὰ τοὺς ἀγκάλιαζε ἡ ἐπιλεκτικὴ εὐαισθησία τους !
Κατωτέρω παρατίθενται τὰ Περιεχόμενα τοῦ Τόμου καὶ φωτογραφία τοῦ Προλόγου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κ. Ἱερωνύμου.
Τὴν ἔκδοση ἐπιμελήθηκαν οἱ ἐκδόσεις «ΤΗΝΟΣ».
Γιὰ νὰ διαβάσετε τὰ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ, πατῆστε ἐδῶ: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ
Καὶ ὁ ΠΡΟΛΟΓΟΣ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος
  Πηγή:Χριστιανική Βιβλιογραφία

Σάββατο 20 Νοεμβρίου 2010

῾Ομάδα νέων καί φοιτητῶν τοῦ ΤΕΙ τῆς ῎Αρτας καταγγέλλει τήν ἀντισυνοδική πρακτική τῆς τέλεσης ῾Ιερῶν ᾿Ακολουθιῶν παραφρασμένων στήν δημοτική



Κάποιοι φαίνεται ότι βάζουν εαυτούς υπεράνω της Εκκλησίας και πράττουν ως να ήσαν μόνοι τους ή ξεκομμένοι απο αυτήν.
Για το ζήτημα των λειτουργικών παραφράσεων και τον ρόλο όλων όσων μάχονται υπέρ αυτών, καθώς επίσης και εκείνων, οι οποίοι  έχοντας αντι- Πατερικές θέσεις θέλουν να εγκαθιδρύσουν ως αυθεντική θεολογική έκφραση αυτήν της "συναφειακής θεολογίας" ή ακόμα και του οικουμενισμού, έχουμε  γράψει αρκετές φορές.
Είναι  γεγονός ότι  όσοι επιμένουν να τελούν τις Ιερές ακολουθίες της Αγίας Εκκλησίας μας  σύμφωνα με το δικό τους  "τυπικό"  βρίσκονται σε ευθεία  αντίθεση με τους Ιερούς Κανόνες και την Ιερά Παράδοση πάνω στην οποία βασίστηκε και η διαρκής Ιερά Σύνοδος η οποία και αποφάσισε σχετικά.
Αναδημοσιεύουμε την επιστολή όπως μας την απέστειλαν οι νέοι φοιτητές των ΤΕΙ Άρτας


ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ 
Άρτα, 10/11/2010
Προς
τον ελλογιμώτατο κ.Προεδρο
και κ.κ.Καθηγητες TEI Αρτας

Θεμα: Επειγουσα ειδοποιηση ολων των αρμοδιων φορεων του τει για την αντισυνοδική και παρανομη τελεση ακολουθιων στον Ναό του ΤΕΙ Άρτας


Αξιοτιμοι κυριοι καθηγητες, εφιστουμε την προσοχη σας και σας ειδοποιουμε να σπευσετε επειγοντως για ληψη άμεσων μετρων εναντιον της τελεσης αντισυνοδικων ακολουθιων από τον αρχιμανδρίτη κ.Α..... Κ....., (κληρικό της Ι.Μ.Νικοπόλεως και μοναχό της Ι.Μ.Προφήτου Ηλία Φλαμπούρων Πρεβέζης) για τον εξής σοβαροτατο λόγο:
Ο εν λόγω Ιερομόναχος συνεχίζει να τελεί την Θ.Λειτουργία σε παράνομη μορφή - τελεί παράφραση στη δημοτική γλώσσα μια δικής του εμπνεύσεως παραποιημένη Θ.Λειτουργία, την οποία η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος κατεδίκασε με το ανακοινωθέν της στις 14/4/2010 και διέταξε να σταματήσει αμέσως κάθε τέλεση Λειτουργίας αντίθετα με την παραδεδομένη Θ.Λειτουργία που τελεί η Ορθόδοξη Εκκλησία. Παρατιθεται αυτούσιο το επίσημο ανακοινωθεν της Συνοδου:
«Δεύτερη Συνεδρία της Δ.Ι.Σ. για το μήνα Απρίλιο
Συνήλθε σήμερα Τετάρτη, 14 Απριλίου 2010, στη δεύτερη Συνεδρία Της η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πασης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.
Κατά την σημερινή Συνεδρία: Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος επικύρωσε τα Πρακτικά της προηγουμένης Συνεδρίας.
Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, ύστερα από διάφορα κείμενα που κατατέθηκαν στην Ιερά Σύνοδο για την μετάφραση των λειτουργικών κειμένων, άκουσε την εισήγηση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κ. Ανδρέα, που του είχε ανατεθεί από προηγούμενη Συνεδρία, και εν συνεχεία δέχθηκε διευκρινήσεις του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νικοπόλεως και Πρεβέζης κ. Μελετίου για το θέμα αυτό από την πρακτική που γίνεται στην Ιερά Μητρόπολή του.
Ακολούθως έγινε ευρύτατη συζήτηση, κατά την οποία, λόγω της σοβαρότητος του θέματος, τοποθετήθηκαν όλοι οι Αρχιερείς, οι οποίοι εξέφρασαν τις απόψεις τους μέσα από την θεολογική τους γνώση και την ποιμαντική τους αγωνία. Το θέμα αποδεσμεύθηκε από την πρακτική που τηρείται στην Ιερά Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης και αντιμετωπίσθηκε γενικά, από πλευράς θεολογικής, λειτουργικής και ποιμαντικής.
Κοινό σημείο των συζητήσεων ήταν ότι η Ορθόδοξη Λατρεία και δη η θεία Λειτουργία είναι ένας μεγάλος λειτουργικός πλούτος, τον οποίο μας παρέδωσαν οι Άγιοι Πατέρες και όλη η διαχρονική παράδοση, όπως θαυμάζεται από τους ετεροδόξους, σε συνδυασμό με την ποιμαντική προσπάθεια μυήσεως των πιστών στα γινόμενα και τελούμενα της Θείας Λατρείας.
Μετά την ολοκλήρωση των συζητήσεων η Διαρκής Ιερά Σύνοδος κατέληξε στα εξής :
Η Λατρεία της Εκκλησίας και μάλιστα η θεία Λειτουργία, αποτελούν το κέντρο της Εκκλησιαστικής ζωής, την καρδιά της Εκκλησίας, γι' αυτό και κάθε προσέγγιση σε αυτήν πρέπει να γίνεται με βαθύτατο σεβασμό. Δεν πρόκειται μόνο για μία λογική κατανόηση, αλλά για μύηση στο «πνεύμα» της, για ένωση των Χριστιανών με τον Χριστό. Γι' αυτό η Διαρκής Ιερά Σύνοδος εμμένει στην παράδοση του γλωσσικού ιδιώματος του παραδεδομένου τρόπου τελέσεως της θείας Λειτουργίας και των Ιερών Μυστηρίων. Οιαδήποτε μετάφραση λειτουργικών κειμένων μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην ενότητα της Εκκλησίας.
Εκ του Γραφείου Τύπου της Ιεράς Συνόδου», http://www.ecclesia.gr/greek/holysynod/holysynod.asp?id=1187&what_sub=d_typou (επίσημη ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος).
Μπορείτε να την επαληθεύσετε και από την εξής δήλωση του αρχιεπισκόπου, ότι η τέλεση τέτοιας λειτουργίας και όχι της κανονικής «πρέπει αυτήν την στιγμή να ανασταλεί»,
(http://www.romfea.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=4789:o-q-q&catid=13)
Σας παρακαλούμε να διαφυλάξετε την πνευματική ακεραιότητα των φοιτητών σας οι οποίοι κινδυνεύουν από τις καινοτομίες του εν λόγω αρχιμανδρίτη , τον οποίο πρέπει να απομακρύνετε αμέσως και να του απαγορέυσετε την οποιαδήποτε τέλεση ακολουθιών στο Ναό εντός του συγκροτήματος ΤΕΙ Αρτας, ειδοποιώντας παράλληλα τους φοιτητές του ΤΕΙ και τους γονείς τους.

Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2010

῾Η γάγγραινα τῶν λειτουργικῶν μεταφράσεων ἐπεκτείνεται ἐπικινδύνως καί διαφθείρει ἱερατικές συνειδήσεις!

῾Ιερομόναχοι τῆς Μητροπόλεως Πρεβέζης ὑπεραμύνονται τῆς Θείας Λειτουργίας στή δημοτική γλῶσσα
Σχόλιο ᾿Οδυσσέως: Φαίνεται πώς ἡ γάγγραινα τῶν λειτουργικῶν μεταφράσεων, ὅπως προσφυῶς ἔχει χαρακτηριστεῖ, ἐπεκτείνεται ἐπικινδύνως καί διαφθείρει ἱερατικές συνειδήσεις. Εἶναι αὐτό πού λέει ὁ λαός μας παροιμιωδῶς: "Λέγε, λέγε τό κοπέλι, κάνει τήν κυρά καί θέλει..."
Τώρα, ποῦ θά μᾶς ὁδηγήσει αὐτή ἡ κατάσταση,  εἶναι ἄγνωστο. Σίγουρα σέ φοβερή ἀλλοίωση τῶν νοημάτων τῆς Θείας Λειτουργίας, σέ προτεσταντικοῦ τύπου τραγουδάκια καί σέ διασκεδαστικά λειτουργικά ἐφέ, τύπου καθολικῶν, γιά τήν προσέλκυση τοῦ χριστεπωνύμου πληρώματος. Σίγουρα, πάντως, θά μᾶς ὁδηγήσει μακράν τοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος αἰῶνες τώρα λατρεύεται μέ τόν καταξιωμένο καί καθιερωμένο λειτουργικό τύπο καί γλῶσσα. ῾Ο Θεός νά βάλει τό χέρι του, γιατί τό παιχνιδάκι μέ τίς μεταφράσεις δέν θά μᾶς βγεῖ σέ καλό...


Στην Ημερίδα των Θεολόγων Ηπείρου, Κέρκυρας και Λευκάδας που πραγματοποιήθηκε στην Ηγουμενίτσα στις 23/10/2010 ο κ. Αλέξανδρος Αλεξάκης, καθηγητής (εκλεγείς) Βυζαντινής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ανέπτυξε το θέμα «Ιστορικές προσεγγίσεις στην αντιπαράθεση Νεωτερισμού και Παράδοσης. Μερικές σκέψεις για το παρόν». Μεταξύ άλλων έκανε μνεία της ησυχαστικής έριδας μεταξύ Βαρλαάμ και αγίου Γρηγορίου Παλαμά τονίζοντας ότι ορθοδόξως η λατρεία δεν είναι απλώς μια διανοητική κατανόηση ευχών και ύμνων. Ακολούθησε συζήτηση και ερωτήματα για την εφαρμοζόμενη στην πράξη τέλεση της Θείας Λειτουργίας στη δημοτική γλώσσα στις Μητροπόλεις Πρεβέζης και Δημητριάδος.
Παρόντες στην ημερίδα ιερομόναχοι της Ιεράς Μονής Προφήτου Ηλιού της Μητροπόλεως Πρεβέζης υπεραμύνθηκαν της πρωτοβουλίας του επισκόπου τους για τέλεση της Θείας Λειτουργίας στη δημοτική.....
Ο Αρχιμανδρίτης Βαρνάβας τόνισε ότι η πρωτοβουλία είναι καρπός της ποιμαντικής ανησυχίας και ευαισθησίας του Μητροπολίτου Μελετίου και αναφέρθηκε σε πιστούς νέας και μεγαλύτερης ηλικίας που με ενθουσιασμό αποδέχονται την πρωτοβουλία. Στην εκτενή παρέμβασή του θεώρησε την μετάφραση των λειτουργικών κειμένων ανάγκη με προεκτάσεις σωτηριολογικές επισημαίνοντας ότι δεν μπορούμε να κλείνουμε την πόρτα της σωτηρίας στους πιστούς επιμένοντας στη διατήρηση της αρχαίας γλώσσας των λειτουργικών κειμένων.
Ακολούθησαν πλήθος απαντήσεων. Ο καθηγητής Αλεξάκης τόνισε την ανάγκη μετάφρασης των πατερικών κειμένων όχι όμως και της Θείας Λειτουργίας. Καμία μετάφραση δεν μπορεί να αποδώσει όλο το βάθος των πρωτότυπων κειμένων, είπε. Και έφερε ως παράδειγμα τη μετάφραση του νομικού κώδικα στην οποία λίγες προτάσεις του πρωτότυπου κειμένου για να αποδοθούν στη δημοτική χρειάστηκε να γραφούν πολλές παράγραφοι.
Ο Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων Τριαντάφυλλος Σιούλης επεσήμανε το φόβο και δογματικών λαθών που μπορεί να υπάρξουν σε πρόχειρες μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων.
Τέλος ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Ηρακλής Ρεράκης αντέκρουσε τη θέση του π. Βαρνάβα τονίζοντας πως είναι τουλάχιστον υπερβολικό και άτοπο να θεωρούμε πως η τέλεση της Θείας Λειτουργίας του Χρυσοστόμου στην πρωτότυπη γλώσσα κλείνει την πόρτα της σωτηρίας, τη στιγμή που με αυτή τη Λειτουργία αγίασαν πλήθη πιστών ανά τους αιώνες.
Ιερείς εξάλλου γειτονικών στην Πρέβεζα Μητροπόλεων αναφέρθηκαν στην αρνητική εντύπωση που προκαλεί στους πιστούς των ενοριών τους η τέλεση των ακολουθιών στη δημοτική όταν παραβρίσκονται σε ναούς της μητροπόλεως Πρεβέζης για την τέλεση μνημοσύνων, γάμων και άλλων μυστηρίων.
Από τη συζήτηση φάνηκε πως οι Ιερομόναχοι της Μητροπόλεως Πρεβέζης όχι μόνο στηρίζουν τη «λειτουργική αναγέννηση» αλλά θα επιμείνουν σε αυτήν παρά το πλήθος των ενστάσεων που διατυπώθηκαν.
Κλείνουμε το ρεπορτάζ αυτό μεταφέροντας εύστοχη αναφορά του καθηγητή Αλεξάκη σε απόσπασμα βίου αγίου που δείχνει την αξία του πρωτότυπου κειμένου του οποίου η τέχνη είναι ανυπέρβλητη και δεν μπορεί να αποδοθεί στη δημοτική. Το απόσπασμα αναφέρεται στην προσχώρηση κάποιου σε ομάδες μάγων μετά την εγκατάλειψη της αληθινής πίστης στο Χριστό. Ενώ στις πρώτες προτάσεις υπάρχει παρήχηση του ΧΡ αμέσως μετά τη λέξη «απαρνησάμενος» το ΧΡ αντικαθίσταται από παρήχηση του ΡΧ, αποτέλεσμα της σύγχυσης και του δαιμονικού αντιχριστιανισμού. Διαβάστε το απόσπασμα:
«Ο δε δείλαιος παραχρήμα τον Χριστόν απαρνησάμενος, κατέρχεται της στήλης μετά σπουδής πολλής, προσέρχεται δε και προσπίπτει και συντάσσεται τω διαβόλω».

Πηγή:ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Δευτέρα 4 Οκτωβρίου 2010

Πρωτοπρεσβυτέρου π. ᾿Αθανασίου Λαγουροῦ: ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΕΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΖΩΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ


"Δυστυχῶς, ἡ «μεταφραστικὴ λογικὴ» ἐκτὸς ἀπὸ συγκεκαλυμμένη ἔπαρση διαθέτει καὶ ἄφθονη διανοητικὴ δυσκαμψία. Αὐτὰ συνήθως πᾶνε μαζί"
π. Ἀθ. Σ. Λ.

Ἡ λύπη τῆς διανοίας εἶναι θυμίαμα εὔοσμο, ποὺ ἀνεβαίνει στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ (Φ. Κόντογλου). Αὐτὴ ἡ ὑπογράμμιση, βουτηγμένη στὴν μακραίωνα ὀρθόδοξη ἐμπειρία, θὰ μποροῦσε νὰ ἀπευθυνθεῖ, ἐπὶ ματαίῳ φυσικά, στὴν εὐθύγραμμη «μεταφραστικὴ λογική», ἡ ὁποία ὑπόσχεται μὲ ψευδαισθησιογόνα νὰ εὐφράνει τὴν ἀχόρταγη διάνοια καὶ νὰ τῆς ἀπονείμει τὴν ἀπόλυτη καὶ ἀδιαμφισβήτητη πρωτοκαθεδρία. Μιὰ λογικὴ ἀνελαστική, πεισματικὴ καὶ πλέον ἐλλειμματικὴ σὲ ἐκκλησιαστικὸ ἦθος, ἀφοῦ δὲν δείχνει νὰ πειθαρχεῖ στὴν ἐπίσημη συνοδικὴ ἀπόφαση.
Κατὰ τὴν διάρκεια λοιπὸν τοῦ παρελθόντος θέρους δόθηκε ἡ εὐκαιρία στὴν «μεταφραστικὴ λογική», μέσα στὰ πλαίσια τῆς θερινῆς νωχελείας,  νὰ προωθηθεῖ. Βρῆκε λοιπὸν τὶς ἀνυπεράσπιστες κατασκηνώσεις τῶν ἀθώων μαθητῶν καὶ ἀπονήρευτων πειραματόζωων-παιδιῶν, γιὰ νὰ διολισθήσει πονηρὰ καὶ νὰ ἐξασφαλίσει ἕνα πειραματικὸ κεκτημένο. Ἀναφέρθηκαν δηλαδὴ περιπτώσεις ποὺ ΑΝΕΥ ἐκκλησιαστικῆς ἀδείας διαβάστηκε ὁ «Ἀπόστολος», τὸ «Εὐαγγέλιο» καὶ κάποιες εὐχὲς τῆς Θ. Λειτουργίας στὰ Ν. Ἑλληνικά, σὲ χριστιανικὲς κατασκηνώσεις.
Ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος ἔχουν γραφεῖ πολλά. Καἰ γράφονται. Καὶ θὰ γραφοῦν. Ἑκατέρωθεν —γιατὶ τὸ θέμα φυσικὰ δὲν ἔχει ξεχαστεῖ. Ἁπλῶς τακτικὸς ἑλιγμὸς ἐπιβάλλει τὴν πρόσκαιρη «ἐκτόνωση»!
Μόνο δύο τρεῖς μικρὲς ἀπορίες ἂς καταγραφοῦν.
1. Ἐφ᾽ ὅσον ὑπάρχει πλέον διατυπωμένη καὶ «νομοθετημένη» ἀπόφαση τῆς Ἱ. Συνόδου, πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ καθένας νὰ αὐτοσχεδιάζει μὲ λειτουργικὲς μεταφράσεις παραβιάζοντας τὴν σχετικὴ ἀπόφαση;
2. Αὐτὴ ἡ λογικὴ τῶν μεταφράσεων συνεπῶς δὲν εἶναι ἀπλῶς μιὰ τέτοια ἢ ἄλλη θεώρηση τοῦ γλωσσικοῦ θέματος. Δὲν εἶναι μιὰ ἁπλῶς διαφορετικὴ τοποθέτηση. Εἶναι μιὰ ἐπικίνδυνα ἀλαζονικὴ καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀντιεκκλησιαστικὴ νοοτροπία.
Ἀλλὰ γιὰ νὰ γίνει πιὸ κατανοητὴ ἡ παρατήρηση, θὰ βοηθήσει ἕνα παράδειγμα: Ποιά θὰ εἶναι ἡ ἀπάντηση ἐν περιπτώσει ποὺ κάποιος κληρικὸς ὁραματιζόμενος καλύτερες «λειτουργικὲς μέρες», «κοιτώντας στὰ μάτια τὸ καινούργιο ποὺ ἔρχεται» καὶ θέλοντας νὰ δώσει μιὰ νέα πνοὴ στὴν Λατρεία, θὰ παραλείψει τὰ Εἰρηνικὰ καὶ τὰ Ἁντίφωνα καὶ θὰ ἀρχίσει τὴν Θ. Λειτουργία ἀπὸ τὴν Μικρὰ Εἴσοδο πραγματοποιώντας μιὰ «πραγματικὴ» εἴσοδο (εἰσκομίζοντας τὸ Εὐαγγέλιο) στὸ Ναό; Ἄραγε νὰ ὑπάρχει ἐν τέλει κάποιος λόγος νὰ ἀποκρουσθεῖ αὐτὴ ἡ «καινοτομία»;
3. Ἄραγε νὰ ἦταν τόσο ἀπαραίτητη αὐτὴ ἡ ἀνάγνωση τοῦ μεταφρασμένου εὐαγγελικοῦ ἀποσπάσματος; Δὲν ὑπῆρχε ἄλλος τρόπος νὰ δοθεῖ μιὰ βοήθεια, μιὰ ἐξήγηση, μιὰ ἑρμηνεία τοῦ περιεχομένου του; Ἀφοῦ ἐπρόκειτο γιὰ κατασκηνώσεις Χριστιανικές, ποὺ ἔχουν ἐντεταγμένη στὸ πρόγραμμά τους τὴν μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἦταν τόσο δύσκολο καὶ τόσο ἀδιανόητο τὸ Σάββατο (δηλ. τὴν προηγουμένη ἡμέρα) τὸ πρωὶ νὰ διαβαστεῖ στοὺς κατασκηνωτές ἡ περικοπὴ καὶ νὰ γίνει μιὰ μικρὴ ἑρμηνευτικὴ προσέγγιση;
Δυστυχῶς, ἡ «μεταφραστικὴ λογικὴ» ἐκτὸς ἀπὸ συγκεκαλυμμένη ἔπαρση διαθέτει καὶ ἄφθονη διανοητικὴ δυσκαμψία. Αὐτὰ συνήθως πᾶνε μαζί.
π. Ἀθ. Σ. Λ.
 

Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2010

Οἱ νέοι καί ἡ γλῶσσα τῶν λειτουργικῶν κειμένων / Κωνσταντίνου Χολέβα


Χολέβας Κων/νος
Το αίτημα για την αλλαγή της γλώσσας των λειτουργικών κειμένων με βρίσκει ριζικά αντίθετο. Πολλοί έγραψαν σχετικά και εξέφρασαν ουσιαστικά επιχειρήματα κατά των καινοτομιών που άκριτα ζητούνται από ορισμένους. Θα ήθελα να μείνω λίγο περισσότερο στο επιχείρημα των «καινοτόμων» ότι δήθεν θα φέρουμε τους νέους στην Εκκλησία αν χρησιμοποιηθεί επισήμως η απλή νεοελληνική στη Θεία Λειτουργία και γενικά στις Ακολουθίες και στην υμνογραφία.
Πρώτον: Θυμίζω ότι ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος πειραματίσθηκε επί ένα έτος στο θέμα αυτό. Δηλαδή επί ένα χρόνο ο Απόστολος και το Ευαγγέλιο διαβάζονταν στους Ναούς της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών και στο πρωτότυπο και στη νεοελληνική απόδοση από το Εκλογάδιον. Ο ίδιος διεπίστωσε ότι δεν υπήρξε αυξημένη προσέλευση των νέων αγοριών και κοριτσιών και τελικά κατήργησε τον πειραματισμό. Άλλα είναι τα εμπόδια για τη μειωμένη προσέλευση νέων και όχι η γλώσσα.
Δεύτερον: Ο νέος και η νέα θέλουν πρωτίστως ζεστασιά ψυχής, ενδιαφέρον, αγάπη. Αν ο εφημέριος, ο πνευματικός, ο κάθε κληρικός ή και ο κατηχητής τους προσεγγίσουν με ειλικρίνεια τότε θα ξεπερασθούν τα οποιαδήποτε γλωσσικά προβλήματα. Σε ενορίες που έχω δει στην Ελλάδα και στην Κύπρο, όταν υπάρχουν κληρικοί με αγάπη για τη νεότητα εκεί γεμίζουν οι ναοί από εφήβους και κορίτσια ακόμη και στις αγρυπνίες. Η παραδοσιακή γλώσσα και η βυζαντινή Υμνογραφία έλκουν τους νέους μας αν κάποιος είναι κοντά τους και τους βοηθεί να καταλάβουν. Τα παιδιά που από μικρά εκκλησιάζονται και κυρίως εκείνα που πηγαίνουν κοντά στους ψάλτες και μαθητεύουν δεν έχουν κανένα πρόβλημα γλωσσικής κατανοήσεως. Αντιθέτως τα παιδιά που μεγαλώνουν μακριά από τον Ναό θα έχουν μονίμως πρόβλημα κατανοήσεως έστω κι αν «μεταφρασθούν» τα λειτουργικά κείμενα.
Τρίτον: Πιστεύω ότι το πρόβλημα για τους νέους είναι κυρίως η ελλιπής κατήχησή τους στα δόγματα και στις αλήθειες της Ορθοδόξου Πίστεως. Κι αν ακόμη αποδώσουμε «Τα Σα εκ των Σων» και πούμε «τα δικά Σου από τα δικά Σου» τι θα καταλάβει ο ακατήχητος; Ποια δικά Σου; Σε ποιόν αναφερόμαστε και γιατί; Ομοίως αν ακούσει ο νέος τη φράση «Ευλογημένη η βασιλεία του πατέρα» αντί «Ευλογημένη η βασιλεία του πατρός» ποια η διαφορά; Το πρόβλημά του παραμένει είτε ακούσει την παραδοσιακή ελληνική του Ιω. Χρυσόστομου και του Μ. Βασιλείου είτε ακούσει τη σύγχρονη ελληνική. Το τι εννοούμε «Βασιλεία του Θεού» είναι το ζητούμενο και τα τυχόν κενά κατανοήσεως δεν οφείλονται στη γλωσσική μορφή, αλλά στην κατήχηση που γίνεται πλημμελώς ή δεν γίνεται διόλου στο Ναό, στο σπίτι και στο σχολείο.
Τέταρτον: Η γλωσσική πενία πολλών νέων έχει φθάσει σε τέτοιο βαθμό που ακόμη και μία δόκιμη νεοελληνική (ευπρεπή και όχι ακραία) δεν την καταλαβαίνουν πλήρως. Άρα διαρκώς θα υπάρχει το αίτημα και νέας «μεταφράσεως» στο όνομα της καλύτερης κατανοήσεως. Θα προκληθεί σύγχυση και ανταγωνισμός μεταξύ διαφόρων νεοελληνικών αποδόσεων που θα διαφημίζονται, άλλη μεν ως πιο συντηρητική, άλλη ως πιο προοδευτική κ.λ.π. Όμως η Εκκλησία πρέπει να λειτουργεί παιδευτικά και μορφωτικά. Δεν θα υποβιβάσουμε την ιερότητα της Θείας Λειτουργίας στο όνομα του λαϊκισμού και της δήθεν προσεγγίσεως των νέων. Αλλά θα προσπαθήσουμε να αναβιβάσουμε το γλωσσικό επίπεδο των παιδιών μας μέσω και της Θείας Λειτουργίας, αλλά και με άλλους τρόπους. Παραμένει πάντα η θεμελιώδης αρχή ότι η συμμετοχή στη λατρευτική ζωή είναι για τον Ορθόδοξο Χριστιανό μία βιωματική και όχι ορθολογιστική προσέγγιση.
Πέμπτον: Γράφουν κάποιοι ότι ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος βοήθησαν τους σλαβικούς λαούς να αποκτήσουν λειτουργικά κείμενα στη γλώσσα τους, διότι δεν καταλάβαιναν τα ελληνικά. Σύμφωνοι, αλλά για τους Σλάβους πράγματι η βυζαντινή ελληνική ήταν ξένη γλώσσα. Ενώ για τα ελληνόπουλα η λειτουργική και υμνογραφική μας γλώσσα ΔΕΝ είναι ξένη γλώσσα. Είναι απλώς μια παλαιότερη μορφή της δικής τους γλώσσας. Πώς γίνεται όλα τα νέα παιδιά μας, αγόρια και κορίτσια, να μαθαίνουν άριστα μία και δύο ξένες γλώσσες και από την άλλη πλευρά να τα θεωρούμε ανίκανα να μάθουν τις ελληνικότατες 100-200 λέξεις που πιθανόν να τους δυσκολεύουν μέσα στα εκκλησιαστικά κείμενα; Άλλωστε όσοι τελείωναν μέχρι το 1980 το Εξατάξιο Γυμνάσιο είχαν διδαχθεί επί 6 χρόνια Αρχαία Ελληνικά σε επίπεδο ικανοποιητικό ώστε να κατανοούν την Καινή Διαθήκη στο πρωτότυπο. Και εν πάση περιπτώσει αν το σημερινό σχολείο αφήνει γλωσσικά κενά ας βελτιώσουμε την ελληνομάθεια στο σχολείο. Όχι να μεταφέρουμε το πρόβλημα μέσα στην Εκκλησία!
Ας παύσουν, λοιπόν, οι οπαδοί των δήθεν καινοτομιών να προφασίζονται προφάσεις εν αμαρτίαις. Ας μην χρησιμοποιούν τους νέους μας ως πρόσχημα διαλύσεως της Ορθοδόξου Λειτουργικής Παραδόσεως. Η Εκκλησία σε πολύ πιο δύσκολα χρόνια λειτούργησε ως σχολείο για τα παιδιά των υποδούλων. Έτσι και σήμερα πρέπει να κρατήσει τον παραδεδομένο γλωσσικό τύπο της λατρευτικής ζωής για να καταστεί σχολείο Πίστεως, ήθους και γλώσσας για μικρούς και μεγάλους. Η σημερινή υποδούλωση του Γένους στην υλιστική παγκοσμιοποίηση, στον ευδαιμονισμό, στην πανθρησκεία και στον εθνομηδενισμό είναι μία άλλη μορφή δουλείας που δεν απειλεί το σώμα, αλλά το πνεύμα και την ψυχή μας. Εμμένοντες στα πάτρια θα αντισταθούμε και θα νικήσουμε. Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός τόνιζε ότι «Ψυχή και Χριστός σας χρειάζονται»! Και προσέθετε: «Να έχετε στο χωριό σας σχολείον ελληνικόν, διότι και η Εκκλησία μας είναι εις την ελληνικήν»!
Χολέβας Κων/νος, Πολιτικός Επιστήμων

Πηγή:http://aktines.blogspot.com

Τρίτη 27 Ιουλίου 2010

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ …ΔΙΓΛΩΣΣΙΑΣ-Πρωτοπρεσβυτέρου π. ᾿Αθανασίου Λαγουροῦ

Φωτογραφία: ῾Ο πρωτοπρεβύτερος π. ᾿Αθανάσιος Λαγουρός σέ ὁμιλία

Μάρκου Σιώτου (†), καθηγ. Παν/μίου Ἀθηνῶν
 
«Οἱ ἅγιοι Πατέρες, οἱ ὁποῖοι ὡς μέλη τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ κατέστησαν διὰ τῆς ἁγιότητος τῆς ζωῆς των τὴν προσωπικήν των ὑπόστασιν «ναὸν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Α´ Κορ. γ´ 6 καὶ ϛ´ 19), ὄχι μόνον διεφυλάχθησαν ὑπ᾽ αὐτοῦ ἀπὸ πάσης πλάνης κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἑρμηνευτικοῦ ἔργου των, ἀλλὰ καὶ ἠξιώθησαν νὰ ἀναπτύξουν ὀρθοδόξως τὰς ἀληθείας τῆς πίστεως καὶ νὰ παγιώσουν τὴν «Ὀρθοδοξίαν» τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, διὰ τῆς θεοπνεύστου σκέψεώς των. Δι᾽ αὐτοὺς ἡ ἑρμηνεία τῶν Ἁγίων Γραφῶν ἦτο τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ λειτούργημα ἱερώτατον. Διὰ τοῦτο τὸ ἐρμηνευτικὸν ἔργον αὐτῶν συνιστᾷ τὴν ἱερὰν ἑρμηνευτικὴν παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, τὸ πνεῦμα τῆς ὁποίας, τουτέστι τὸ ὕφος καὶ τὸ ἦθος της, εἶναι πάντῃ ἀδύνατον νὰ ἀναπληρώσῃ μακρὰν αὐτῆς καὶ ἡ πλέον αὐστηρὰ ἐπιστημονικὴ ἐργασία καὶ ἑρμηνεία. Καὶ τοῦτο διότι ἡ ἀσάφεια τοῦ κειμένου τῶν Ἁγίων Γραφῶν καὶ ἡ ἐντεῦθεν δυσκολία κατανοήσεως αὐτῶν δὲν εἶναι ἁπλῶς θέμα ἀγνοίας τῶν σχετικῶν ἐπιστημονικῶν γνώσεων, ἀλλὰ κυρίως πνευματικῆς ἱκανότητος διεισδύσεως εἰς τὸ πνεῦμα τῶν ἀληθειῶν τῆς θείας γνώσεως καὶ ἐξοικειώσεως πρὸς «τὸν νοῦν τοῦ Χριστοῦ», κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν» (Α´ Κορ. β´ 16. Πρβλ. Ρωμ. ια´ 34). Διὰ τοῦτο καὶ ἡ ἐπιστημονικὴ διακρίβωσις ὡρισμένων ἱστορικῶν κυρίως πραγμάτων, μὴ προσδιοριζομένων ὑπὸ τῆς ἑρμηνευτικῆς παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας, οὐδόλως θίγει τὴν διδασκαλία της περὶ τῆς θεοπνευστίας τῶν Ἁγίων Γραφῶν. Οὕτω κατανοεῖται ὅτι ἡ ὑπὸ ὅλων τῶν πιστῶν πνευματικὴ ἐξοικείωσις πρὸς τὰς ἀληθείας τῶν Ἁγίων Γραφῶν, διὰ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς Ἐκκλησίας, συνιστᾷ τὴν πλέον οὐσιαστικὴν προϋπόθεσιν τῆς κατανοήσεως τῶν ἀληθειῶν τούτων.
Ἡ παρουσιαζομένη ἐκ πρώτης ὄψεως ἀσάφεια πολλῶν ἁγιογρφικῶν χωρίων δὲν εἶναι ἀντικειμενική, ὡς εὐστόχως παρετήρησαν οἱ μεγάλοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλ᾽ ἁπλῶς ὑποκειμενικὴ δυσκολία τὼν ἀναγνωστῶν τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Αὕτη ὀφείλεται εἰς τὴν μεγάλην πνευματικὴν ἀπόστασιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐν πνευματικῇ πτωχείᾳ διατελούντων ἀναγνωστῶν τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ τῶν ὑψηλῶν νοημάτων τοῦ ἱεροῦ κειμένου της. Κατὰ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχας, ἡ ἀσάφεια αὕτη τῶν Γραφῶν αἴρεται ὁλονὲν καὶ περισσότερον διὰ τῆς αὐξανομένης κατὰ Χριστὸν πνευματικότητος τῶν Χριστιανῶν. Ἀντιστοιχεῖ δὲ ἡ ἀσάφεια αὕτη πρὸς τὸ κάλυμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίουν οἱ Ἑβραῖοι κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης… Ἡ οἱαδήποτε ἀσάφεια τῶν Ἁγίων Γραφῶν πρέπει νὰ διεγείρῃ περισσότερον τὴν προσοχὴν τῶν ἀναγνωστῶν καὶ τὴν πρὸς ἄρσιν ταύτης ἀνάλογον αὐτενέργειάν των. Ὡς λέγει καὶ πάλιν ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, ἀφετηρία τῆς ὀρθῆς κατανοήσεως τῶν Ἁγίων Γραφῶν εἶναι πάντοτε ἡ πίστις εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ὡς τὸν ἐνανθρωπήσαντα Υἱὸν καὶ Λόγον τοῦ Θεοῦ· «ταύτης ἄνευ οὐδὲ λαλῆσαι τι δύναται» (Ἑρμην. Ψαλμ. ριε´ 8. Migne Ε.Π. 55, 321).» Μάρκου Σιώτου (†), καθηγ. Παν/μίου Ἀθηνῶν, «Ἡ Ἁγία Γραφὴ εἰς τὴν ἑλληνικὴν ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν», σελ. 23-24, 27-28, Ἀθῆναι 1989.
 
 
Σχόλιον Πρωτοπρεσβυτέρου π. ᾿Αθανασίου Λαγουροῦ: 
Κατὰ τὰ φαινόμενα, μερικὰ σημερινὰ ὀρθόδοξα ρεύματα ἔχουν καταστεῖ ἀξιότερα τῆς γραμμῆς τῶν Ἁγίων Πατέρων, ὁρκισμένα νὰ σώσουν καὶ τὴν Ἐκκλησία καὶ τοὺς ἀνθρώπους. Γι᾽ αὐτὸ καὶ τοὺς ὑπόσχονται, κατὰ τὴν τρέχουσα ἠλεκτρονικὴ κουλτούρα, πλήρη καὶ ἄνετη κατανόηση «μὲ τὸ πάτημα ἑνὸς κουμπιοῦ», «ἄμεση πρόσβαση» στὰ νοήματα τῶν ἁγιογραφικῶν καὶ λειτουργικῶν κειμένων «μὲ ἕνα τηλεχειριστήριο “μεταφράσεως”», παραμερίζοντας μπροστὰ στὴν «φαντασμαγορία» τῆς κατανοητῆς λατρείας, ἄλλου τοτέμ, οἱανδήποτε ἄλλη ἐκκλησιαστικὴ προϋπόθεση. Ἀρκεῖ μόνον νὰ ἐπιτευχθεῖ ἡ μόνιμη λειτουργικὴ χρήση μεταφράσεως. Τίποτα ἄλλο. Νὰ μὴ κουραστοῦμε καθόλου· οὔτε ποιμένες, οὔτε ποιμαινόμενοι. Νὰ μὴ καθίσουμε νὰ ἐξηγήσουμε, νὰ μὴ ἐνδιαφερθοῦμε λιγάκι νὰ μάθουμε κάτι γι᾽ αὐτὰ τὰ δυσνόητα  νοήματα καὶ πράγματα ποὺ λένε καὶ κάνουν οἱ παπάδες, νὰ μὴ ἀσχοληθοῦμε μὲ λίγη ἐπιμέλεια, νὰ μὴ κουνήσουμε τὸ δαχτυλάκι μας, μὲ «ἀνάλογον αὐτενέργειαν»  καὶ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ, ὅπως ἀναφέρει ἀνωτέρω ὁ μακαριστὸς καθηγητής.
Πρόκειται μᾶλλον γιὰ ἕνα λογικὸ σφάλμα. Ἀπὸ τὴ μιὰ νὰ θεωροῦνται ὅλοι οἱ βαπτισμένοι ὀρθόδόξοι χριστιανοὶ ὡς «μεμυημένοι» ἢ «κεχειροτονημένοι» στὴν τάξη καὶ λειτουργία τῶν λαϊκῶν, κι ἀπὸ τὴν ἄλλη αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ “μεμυημένοι” νὰ ἀντιμετωπίζονται ὡς ἀνίκανοι νὰ “κατανοήσουν” τὴν γλῶσσα καὶ τὰ νοήματα καὶ τὰ σύμβολα τῆς ἐκκλησιαστικῆς Λατρείας, δηλ. ἀνίκανοι (ἢ ἀπρόθυμοι;) νὰ ἐνταχθοῦν οὐσιαστικὰ καὶ βιωματικὰ στὸν οἶκο τοῦ Θεοῦ, στὸν ὁποῖο διαβεβαίωσαν (μέσῳ τὼν ἀναδόχων τους) ὅτι ἐντάσσονται συντασσόμενοι μὲ τὸν Χριστό.
Αὐτὴ ἡ ἀντίφαση, τὸ λογικὸ βραχυκύκλωμα, θὰ ἀποκαθίστατο, ἂν ἀποφασίζαμε νὰ δώσουμε ἕνα τέλος στὸν ἀπροσχημάτιστο αὐτοεμπαιγμό μας μαζὶ καὶ στὴν ὠμὴ διακωμώδηση τῶν ἱερῶν τῆς Ἐκκλησίας πραγμάτων, ὅπως ἡ Κατήχηση, δηλ. ἡ Ἐξήγηση-Ἑρμηνεία τῶν Γραφῶν μαζὶ μὲ τὸ Κήρυγμα, τὴ Νηστεία, τὴν Προσευχή, ποὺ περιλαμβάνονταν στὴν Ἀρχαία Προβαπτισματικὴ Προετοιμασία (Κατήχηση). Πῶς ἄραγε καταφέρνουμε νὰ ξεγελιόμαστε τόσο ἀφελῶς; Ἐνῷ ζοῦμε, βλέπουμε, ὀσφραινόμαστε, ἀντιλαμβανόμαστε καὶ ἐνίοτε ὁμολογοῦμε ὅτι ἡ Κατήχηση τῆς Ἐκκλησίας —τὴν ὁποία ἡ Ἴδια ἡ Ἐκκλησία στὰ πλαίσια τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ ΜΕΤΕΘΕΣΕ γιὰ μετὰ τὸ Βάπτισμα καὶ τὴν ΑΝΕΘΕΣΕ στὴν οἰκογένεια καὶ στὸν ἀνάδοχο— ἔχει συρρικνωθεῖ, περιοριστεῖ, ἀτονήσει καὶ πλέον ἀσκεῖται οὐσιαστικὰ σχεδὸν μόνον στὰ λιγοστὰ πλαίσια ἑνὸς “μικροῦ λείμματος”, ἐν τούτοις ὁμιλοῦμε γιὰ τὴν τάξη τῶν χειροτονημένων λαϊκῶν, σὰν νὰ ζούσαμε σὲ κάποιο ἰδεατὸ ἐκκλησιαστικὸ “χρυσοῦν αἰῶνα”.
Πῶς λοιπὸν μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα ξεγελιόμαστε καὶ χρησιμοποιοῦμε «διπλῆ γλῶσσα», διγλωσσία; Μία «γλῶσσα», ὅταν πρόκειται γιὰ τοὺς σημερινοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν κατανοοῦν τὴν «γλῶσσα τῆς 55ης προμάμμης» (ὅπως τόσο γλαφυρὰ ἐγράφη ἀπὸ ἀκαδημαϊκὴ πένα!), δηλ. τῆς Λατρείας, καὶ συγχρόνως μία ἄλλη «γλῶσσα», ὅταν πρόκειται γιὰ τοὺς ἴδιους πάλι σημερινοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἂν καὶ πανηγυρικῶς ἀκατήχητοι (πολλὲς φορὲς ἕως καὶ ἀδιάφοροι) παρ᾽ ὅλ᾽ αὐτὰ «δικαιοῦνται» τῶν λειτουργικῶν-ἐκκλησιολογικῶν «προνομίων» τῶν χειροτονημένων λαϊκῶν. Ἐδῶ φαίνεται νὰ χάνεται «ἡ τηλεπικοινωνιακὴ σύνδεση» μὲ τὴν λογικὴ συνέχεια καὶ συνέπεια. Ἄραγε αὐτὴ ἡ «διγλωσσία» γιὰ τὴν γλῶσσα τῆς Λατρείας καὶ τὰ συν­αφῆ θέματα συμβαδίζει μὲ τὴν βαπτισματικὴ καὶ μυσταγωγικὴ θεολογία τῶν Ἁγίων Πατέρων; Ἄραγε μήπως χρειάζεται νὰ διευκρινισθεῖ ποιά ἀπὸ τὶς δύο «γλῶσσες» θὰ προτιμηθεῖ γιὰ τὴν διαπραγμάτευση τοῦ θέματος τῆς γλώσσης τῆς Λατρείας; Ἡ γλῶσσα τῆς Ξεχασμένης Κατηχήσεως ἢ ἡ  γλῶσσα τῆς Λαϊκότροπης Λατρείας; Ἡ γλῶσσα τῆς προμάμμης ἢ ἡ γλῶσσα τῆς …γκουβερνάντας. Ἂς μὴ ἀστειευόμαστε.
π. Ἀθ. Σ. Λ. (24.07.10)
 

Πέμπτη 22 Ιουλίου 2010

῾Η γλῶσσα τῶν λειτουργικῶν μας κειμένων ὡς σύγχρονο ποιμαντικό πρόβλημα-τοῦ Σεβ. ᾿Επισκόπου Ναζιανζοῦ π. Θεοδωρήτου Πολυζωγοπούλου





Είναι πανθομολογούμενο, ότι η ορθόδοξη πνευματικότητα αποτελεί ιερά παρακαταθήκη για τον πιστό της εποχής μας, όχι ως θεωρητική αναζήτηση, αλλά κυρίως ως βιωματική εμπειρία. Κυρίαρχο στοιχείο της ορθόδοξης πνευματικότητας είναι η λατρευτική ζωή, όπως διαμορφώθηκε διαμέσου των αιώνων, με κέντρο την Θ. Ευχαριστία και την λειτουργική και υμνογραφική παράδοση. Το πλήρωμα της Εκκλησίας προσεύχεται με τους δοξολογικούς και ευχαριστιακούς ύμνους των πατέρων και μοναχών, οι οποίοι προσευχόμενοι θεολογούσαν. Κάθε φορά που συμμετέχουμε στην λατρεία της Εκκλησίας μας μυσταγωγούμεθα στην ιερά αυτή παρακαταθήκη και συνειδητοποιούμε γιατί η ορθόδοξη πνευματικότητα αποτελεί την πεμπτουσία της Εκκλησιαστικής μας ζωής.

Είναι διαπιστωμένο, ότι η πνευματική-λατρευτική εμπειρία της Εκκλησίας μας έχει ένα υψηλό επίπεδο στο οποίο ο αμύητος χρειάζεται κατάλληλη αγωγή-χειραγώγηση για να συμμετάσχει ενσυνείδητα και να μη περιορίζεται μόνο στην κατανυκτική ατμόσφαιρα, που υπάρχει στην ορθόδοξη λατρεία. Ο επανευαγγελισμός των πιστών που είναι το ζητούμενο της εκκοσμικευμένης κοινωνίας μας, δεν πρέπει να εξαντλείται σε μια πειστική-θεωρητική κατήχηση, αλλά στην ένταξη των πιστών στην εκκλησιαστική-λατρευτική κοινωνία της Εκκλησίας μας. Σήμερα αντιμετωπίζουμε ένα σοβαρό ποιμαντικό πρόβλημα, το οποίο πρέπει να επιλύσουμε με γνήσιο εκκλησιαστικό φρόνημα. Πρόκειται για την γλωσσική δυσκολία της νέας γενιάς να συμμετάσχει ουσιαστικά στην λατρευτική ζωή της Εκκλησίας μας.

Η γλώσσα που χρησιμοποιείται στην Εκκλησία μας έχει μια μεγάλη ιστορική διαδρομή. Τα λειτουργικά και υμνογραφικά μας κείμενα χρονολογούνται από τον β’ μ.Χ. αιώνα. Οι υμνογράφοι μας γνώριζαν την ελληνική γλώσσα σε όλη της την ιστορική και πνευματική εξέλιξη και είχαν την άνεση να χρησιμοποιούν ακόμη και ομηρικές λέξεις για να πετύχουν τις ομοιοκαταληξίες και να εκφράσουν τις πνευματικές τους εμπειρίες και τα θεολογικά μηνύματα του εορτολογίου της Εκκλησίας μας.

Η Ελληνική γλώσσα με το πλούσιο λεξιλόγιο, την πλαστικότητα και την ευαισθησία που διαθέτει, βοήθησε να εκφραστούν όχι μόνο λεπτές θεολογικές έννοιες, αλλά και εμπειρίες και βιώματα πνευματικά. Η σύνδεση λόγου και σκέψης, εμπειρίας και έκφρασης είναι μοναδική.

Στις αρχές του περασμένου αιώνα προβληματίστηκε έντονα η Εκκλησία της Ελλάδος για το εάν θα έπρεπε να μεταφρασθεί η Καινή Διαθήκη στα νέα ελληνικά. Το πρόβλημα ήταν ο πιθανός κίνδυνος να παρεισφρήσουν, κατά την μετάφραση, ερμηνευτικές απόψεις, που δεν ακολουθούσαν την πατερική θεολογία. Τελικά οι μεταφράσεις της Κ.Δ. είναι μια πραγματικότητα στη νεοελληνική ζωή, που βοηθούν στην πλήρη κατανόηση του πρωτοτύπου κειμένου.

Μεταφράσεις στα νέα ελληνικά της θ. λειτουργίας και των λειτουργικών και υμνογραφικών μας κειμένων βοήθησαν στην κατανόηση της λατρευτικής μας ζωής. Μεταξύ των πολλών μεταφράσεων, ενδεικτικά αναφέρω, αυτήν του αείμνηστου π. Επιφάνιου Θεοδωρόπουλου, λόγιου κληρικού και γνώστη της ελληνικής γλώσσας, ο οποίος μας παρέδωσε μία εξαιρετική μεταφραστική-ερμηνευτική εργασία του Ακαθίστου Ύμνου και της Μ. Εβδομάδος, οι οποίες βοήθησαν τους πιστούς να κατανοήσουν τα ιερά κείμενα και να συμμετάσχουν ουσιαστικά στις ακολουθίες της Εκκλησίας μας.

Πρόσφατα, επίσης, ο Μητροπολίτης Ν. Σμύρνης Συμεών σε δύο μελέτες του μας προσφέρει ένα αξιόλογο έργο, την μετάφραση με ερμηνευτικά σχόλια, των καταβασιών του όρθρου, που δύσκολα κατανοούνται από τον σύγχρονο Έλληνα.

Όλες αυτές οι μεταφραστικές εργασίες των λειτουργικών-υμνογραφικών κειμένων στη νεοελληνική γλώσσα έχουν βοηθήσει το πλήρωμα της Εκκλησίας στην συμμετοχή του στην λατρεία της Εκκλησίας.

Βέβαια οι ασχολούμενοι με το μεταφραστικό πρόβλημα μας βεβαιώνουν, ότι οποιοδήποτε κείμενο μεταφράζεται από την πρωτότυπη γλώσσα σε άλλη η άλλο γλωσσικό ιδίωμα χάνει ένα σημαντικό μέρος από την εκφραστική δύναμη  του πρωτοτύπου. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι το θέμα μας δεν έχει καμία σχέση με την διαμάχη των δημοτικιστών και των καθαρευουσιάνων σε εκκλησιαστικό πεδίο.

Οπωσδήποτε η γλώσσα δεν είναι στατική αλλά εξελίσεται. Ο νεοέλληνας, λυκειακής παιδείας, κατανοεί το 60% έως 80% του πρωτοτύπου κειμένου της Κ.Δ. ενώ το ποσοστό κατανόησης των ύμνων της εκκλησίας μας είναι χαμηλότερο.

Ο μορφωμένος νεοέλληνας θα έπρεπε να γνωρίζει διαχρονικά την ελληνική γλώσσα και όχι να είναι αποξενωμένος από τα κείμενα των Πατέρων, της Κ.Δ. και των κλασσικών συγγραφέων. Αυτό σημαίνει  ότι κινδυνεύει να αποκοπεί από τις ρίζες του, την ιστορία και τον πολιτισμό του και άρα αδυνατεί να συνεχίσει την πολιτιστική του κληρονομιά.

Το πείραμα που έγινε να διαβάζονται στη λατρεία μεταφράσεις των βιβλικών κειμένων δεν φαίνεται να επιδοκιμάσθηκε από την πλειοψηφία των πιστών, οι οποίοι προτιμούν τα πρωτότυπα κείμενα μια και έχουμε το προνόμιο να είναι γραμμένα στη γλώσσα μας. Η χρήση μεταφράσεων στα νέα ελληνικά κατά την θ. λατρεία θα οδηγήσει στην καταστροφή της λειτουργικής μας γλώσσας, η δε διάσπαση του λόγου και της σκέψης θα οδηγήσουν στην απομύθευση της λειτουργικής ζωής και στην γλωσσική υπεραπλούστευση και λεξιπενία, καταστρέφοντας βιώματα γενεών που σφυρηλατήθηκαν στην ψυχή των πιστών.

Στον προβληματισμό μας θα μπορούσε να βοηθούσαν ανάλογα περιστατικά που συνέβησαν στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία με την απόφαση της Β  Βατικανῆς Συνόδου, που επέτρεψε στους πιστούς διαφόρων χωρών να προσεύχονται στη μητρική τους γλώσσα και όχι αποκλειστικά στη λατινική. Οι Έλληνες Ρωμαιοκαθολικοί, που μετέφρασαν τα λειτουργικά τους κείμενα στην νεοελληνική, ομιλούν για ένα βιωματικό άδειασμα, ένα σοβαρό μείον στην πνευματική εμπειρία, μια γλωσσική υπεραπλούστευση που οδήγησε σε λειτουργική πενία.

Εάν αντικαταστήσουμε στην λατρεία την λειτουργική μας γλώσσα με μεταφράσεις στα νέα Ελληνικά θα καταστρέψουμε την κατανυκτική ατμόσφαιρα και την εκφραστική δύναμη των πρωτοτύπων κειμένων και θα εξαφανίσουμε την μυσταγωγία της ορθοδόξου λατρείας.

Οι μεταφράσεις των λειτουργικών η υμνογραφικών μας κειμένων βοηθούν στην κατανόησή τους για να επιστρέψουμε στα πρωτότυπα κείμενα και να αντιληφθούμε το πνευματικό μεγαλείο και την μοναδικότητα της γλωσσικής επένδυσης που χρησιμοποίησαν οι ιεροί συγγραφείς για να εκφράσουν τα βιώματά τους, δηλαδή, προσευχόμενοι να θεολογούν το μυστήριο του σαρκωθέντος Λόγου του Θεού.

Κάποιοι θα πρότειναν να γραφούν ύμνοι στην ομιλουμένη γλώσσα, που να εκφράζουν την εποχή μας. Η παρούσα πνευματική μας κατάσταση δεν φαίνεται να δίνει την δυνατότητα να γραφούν ύμνοι αντάξιοι του θεολογικού και πνευματικού επιπέδου των πατερικών ύμνων και της λειτουργικής μας γλώσσας.
Προς το παρόν η ποιμαντική μας ευθύνη πρέπει να προσανατολισθεί στην μετάφραση όλων των βιβλικών-λειτουργικών-υμνογραφικών κειμένων και την ειδική έκδοσή τους μαζί με τα πρωτότυπα κείμενα, ώστε οι πιστοί να διευκολύνονται στην λατρευτική ζωή. Επί πλέον η αύξηση των λειτουργικών κηρυγμάτων θα βοηθήσουν στην ενεργό συμμετοχή των πιστών στη λατρεία.

Τέλος θα πρέπει οι ιεροψάλτες μας να παρακολουθούν μαθήματα ορθοφωνίας και να προσέχουν το μέλος-μουσική να μη λειτουργεί εις βάρος της κατανόησης των κειμένων και βέβαια η σωστή μικροφωνική εγκατάσταση θα διευκολύνει την ακουστική των ναών μας.
Ο προβληματισμός και ο άτυπος διάλογος που έχει αρχίσει για το αν θα συνεχίσουμε να προσευχόμεθα με τα πρωτότυπα κείμενα η τις μεταφράσεις τους στα νέα ελληνικά είναι φυσιολογικός θα πρέπει όμως να μελετηθεί το σημαντικό αυτό λειτουργικό θέμα με σύνεση για να μην οδηγηθούμε σε γρήγορες και επιπόλαιες αποφάσεις οι οποίες θα φέρουν την λειτουργική διάσπαση των πιστών και τον κίνδυνο να δημιουργήσουμε ένα νέο πρόβλημα όμοιο με το ημερολογιακό.

Πηγή: Amen.gr 

Σάββατο 3 Ιουλίου 2010

Μιά ἔμμεση ἀπάντηση σέ ὅσους ἐπιχειροῦν ( μέσῳ τῶν λειτουργικῶν μεταφραστικῶν καινοτομιῶν) τόν θρυμματισμὸ τῆς γλωσσικῆς μας ταυτότητας-ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ π. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΛΑΓΟΥΡΟΥ



Η «ΓΛΩΣΣΑ» ΤΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ


Αὐθόρμητη καὶ ἄδολη ξεπηδάει μιὰ σκέψη, τοῦτες τὶς δύσκολες καὶ δυσοίωνες (;) ἡμέρες στὴν Ἑλλάδα, ὅπου ὅλα ἀποδομοῦνται, ἀπαξιώνονται καὶ ἀναπροσδιορίζονται ὀλοκληρωτικὰ ὑπὸ τὸ παραμορφωμένο πρόσχημα τῆς διογκωμένης οἰκονομικῆς κρίσεως. Μιὰ σκέψη, ποὺ ὅσο ἄδολη ἀναπηγάζει, ἄλλο τόσο ὀδυνηρὴ ἑδραιώνεται. Μιὰ σκέψη συνειρμική.
Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐκβράστηκαν οἱ ἐπαίσχυντες καὶ μεθοδευμένες δηλώσεις τῆς κ. Dragona (βλ. σχετ. http://christianvivliografia.wordpress.com/2010/06/30/νεκροτητα-πνευματοσ/), μὲ τὶς ὁποῖες διεκπεραιώνεται σταδιακῶς ἡ ἐργολαβία τῆς  ὕπουλης ἀπαξιώσεως τῆς γλωσσικῆς μας καταγωγῆς καὶ συνέχειας, καὶ μάλιστα ἀπὸ δημόσιο λειτουργὸ ἀμειβόμενο ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ δημόσιο, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν ΚΟΙΝΟ κορβανά. Στρώνεται κατ᾽ αὐτὸν τὸν τρόπο τὸ χαλί, προετοιμάζεται δηλαδὴ λίγο λίγο τὸ ἔδαφος, γιὰ νὰ ἐπιτευχθεῖ  ὁ προγραμματισμένος θρυμματισμὸς τῆς γλωσσικῆς μας ταυτότητας καὶ συνεπῶς ἡ συθέμελη κατασύντριψη τῆς συλλογικῆς μας συνειδήσεως καὶ ἰδιοπροσωπίας.
Μέχρι ἐδῶ ὅμως ἀναμενόμενο. Οἱ ἐχέφρονες ἦταν ἀπὸ καιρὸ ἕτοιμοι. Ὁ συνειρμὸς ὅμως στρέφεται στὰ καθ᾽ ἡμᾶς ἐκκλησιαστικά. Ἄνθρωποι ἐγνωσμένης καταρτίσεως, μὲ ἀκαδημαϊκὴ αἴγλη καὶ  προίκα ἀπὸ τὸν Θεό διανοητικὴ ὄχι μικρή, φαίνεται νὰ ξεπερνοῦν τὰ ὅρια τοῦ διαλόγου περὶ τῆς γλώσσης τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Λατρείας βομβαρδίζοντας διαρκῶς καὶ ἀνηλεῶς τὴν ἐκκλησιαστικὴ γλῶσσα.
Ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος κατὰ τὸ τελευταῖο χρονικὸ διάστημα ἔχουν γραφεῖ πολλά. Ἀλλά, ἐπὶ τῆς διαδικασίας, ἄραγε ἔχουν «ὦτα» νὰ ἀκούσουν,  ἄραγε ἔχουν «ὀφθαλμούς» νὰ δοῦν (Ψαλμ. ΡΛΔ´ 17), ἄραγε ἔχουν αἴσθηση καὶ ἐπικοινωνία μὲ τὴν πραγματικότητα; Ἄραγε, ἀφοῦ δὲν «καταλαβαίνουν τὴν γλῶσσα τῆς Λατρείας», τουλάχιστον δὲν ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ ΤΗΝ «ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ»; Δὲν ἀντιλαμβάνονται ἄραγε ὅτι μὲ τὴν (ἔστω) καλοπροαίρετη ἐμμονή τους στὴν μετάφραση τῆς λειτουργικῆς γλώσσης εὐνοοῦν συνδυασμοὺς καὶ συνειρμούς; Δὲν κατανοοῦν πὼς ἂν μή τι ἄλλο αὐτὴ ἡ κρίσιμη στιγμὴ δὲν προσφέρεται γιὰ ἐπὶ πλέον “πειράματα”, “μέτωπα” καὶ ἀναστατώσεις μέσα στὴν Ἐκκλησία; Δὲν ἐννοοῦν πὼς νομιμοποιοῦν τὸν προβληματισμὸ γιὰ τὴν “συναυλία” , τὴν “συγχορδία” τῶν ἐν γένει ΑΝΤΙΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ, πὼς συγχρόνως μὲ τὴν φωνὴ τῆς σάλπιγγος, σύριγγός τε καὶ κιθάρας, σαμβύκης τε καὶ ψαλτηρίου, συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν (Δαν. Γ´ 5 κ. ἑξ.) συμπροσκυνοῦν τὴν ἴδια θεότητα τῆς Ἀλλοτριώσεως; Δὲν βαστιοῦνται ἄραγε ἀπὸ τὴν ἀψυχολόγητη καὶ ἐπίμονη ὑποστήριξη τῆς ἰδέας τους; Δὲν ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ, δὲν ὑποψιάζονται ὅτι ἐνδέχεται νὰ μιλᾶνε τὴν ἴδια ΓΛΩΣΣΑ μὲ τὴν κ. Dragona καὶ τοὺς ἐντολεῖς της κι ὅτι, ἔστω ἄθελα, συνευδοκοῦν μὲ τὸν τρόπο τους καὶ ἀπὸ τὴν πλευρά τους στὸ ἄτιμο καὶ βρώμικο παιχνίδι ποὺ παίζεται εἰς βάρος τῆς αὐτοσυνειδησίας μας καὶ τῆς ὀργανικοῦ μας συνδέσμου μετὰ τῶν Πατέρων ἡμῶν;
Εἶναι πράγματι κρῖμα ἔνα τέτοιο ἐκκλησιαστικὸ δυναμικό,  ἕνα σημαντικότατο κεφάλαιο νὰ σπαταλιέται τόσο ἀνυποψίαστα, τόσο ἄδοξα, τόσο ἀψυχολόγητα, τόσο ἀνώφελα, τόσο ἀντισυσπειρωτικά, τόσο ἀντι-ενωτικά, τόσο ἀντι -εκκλησιαστικά αὐτές τίς ὧρες. ΚΡΙΜΑ.


Παρασκευή 18 Ιουνίου 2010

Ἀνοικτή ἀπάντηση στό κείμενο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πρεβέζης «Παραποίηση τῆς Ἀλήθειας;» -ἀρχιμ. Σαράντη Σαράντου

Ἐπιθυμῶ σύντομα νά ἀπαντήσω σέ ὅσα περιλαμβάνονται στό κείμενο τῆς Ἱ. Μ. Πρεβέζης μέ τίτλο «Παραποίηση τῆς ἀλήθειας;»
Δέν ὑπῆρχε καθόλου ἡ πρόθεση νά ὑφαρπάσω, ὅπως τονίζε­ται, ἀπό τόν πατέρα τῆς κοπέλας τήν κανονική ἐκκλησιαστική ἄδεια γιά νά λάβω μέρος στό γάμο.  Δέν τό ἔχω κάνει ποτέ.  Προ­τίμησα ἁπλᾶ νά μήν ἐπικοινωνήσω μέ τόν πανοσιολογιώτατο ἅγιο Πρωτοσύγκελλο γιά νά μή μετάσχω στήν ἴσως ἐπίμαχη διαδικασία νά πειθαναγκασθῶ νά δεχθῶ τό ἰδιάζον τυπικό τῶν μεταφράσεων θείας Λειτουργίας καί Ἱερᾶς ἀκολουθίας Ἀρραβῶνος καί Γάμου.  Προτίμησα λοιπόν νά μή μετάσχω καί στά Ἱερά Μυστήρια, τά ὁ­ποῖα τελικά τελέστηκαν μεταγλωττισμένα.
Στό περιοδικό «Θεοδρομία» (ἔτος ΙΑ΄ τεῦχος 4) εἶχε δημο­σιευ­θεῖ μελέτη μου μέ τίτλο «Ἡ ἀνομία τῶν λειτουργικῶν μεταφράσεων καί ἡ διαστροφή τῆς Ὀρθοδόξου Λατρείας», παρέθετα τό κείμενο τῆς θείας λατρείας στό ἀριστερό μέρος τῆς σελίδας καί στό δεξιό τή μετάφραση τοῦ Σεβασμιωτάτου Ἁγίου Πρεβέζης.  Ἀπό τά ἐπακο­λοθοῦντα σχόλια φαινόταν ἡ τεράστια διαφορά τῆς μεταφράσεως καί ὁ εὐτελισμός τοῦ ἀρίστου λατρευτικοῦ κειμένου.  Αὐτό ἀποτε­λεῖ ἐξύβριση τοῦ Σεβασμιωτάτου;
Ὅταν ὁ Σεβασμιώτατος Ἅγιος Πρεβέζης στό ὐπ’ ἀρίθ.  112 τεῦχος τοῦ Περιοδικοῦ «Σύναξη» δημοσιεύει ἀπό τή σελίδα 101 καί ἑξῆς κείμενο «Περί μεταφράσεων τῶν Λειτουργικῶν κειμένων, ἀνοι­κτή ἐπιστολή σέ ἀδελφό ἀντιρρησία», δέν εἶναι ἑπόμενο νά ἀκολου­θήσουν κάποιες κριτικές;  Στή σελίδα 101 γράφει χαρακτηριστικά ὁ Ἅγιος Πρεβέζης:
«Καί σάν ἱερέας, κήρυκας τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, προτιμῶ κάθε φορά νά ἐκβαρβαρώνομαι ἐγώ, παρά νά γίνομαι γιά τόν ἀκούοντα ἀλ­λογενής καί βάρβαρος.  Προτιμῶ νά ἀκολουθῶ τόν ἀντίθετο δρόμο ἀπό τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο καί τόν ἅγιο Ἰωάννη τό Δαμασκηνό! 
Ἐκεῖνοι λόγιοι κολοσσοί, γιά ἕνα πεῖσμα, νά δείξουν στούς εἰδωλολάτρες λογίους καί σέ κάποιους νοσηρά ἑλληνολάτρες βυζα­ντινούς, ὅτι ξέρουν καί αὐτοί ἑλληνικά, ἔφτιαξαν τά περίφημα
ἀρχαιοελληνικοῦ τύπου ποιήματα καί ἄσματά τους.  Ποῖος ἀπό τό ἐκκλησιαστικό κοινό μπόρεσε χωρίς λεξικά καί ἰδιαίτερες σπουδές νά καταλάβει ἀπό αὐτά κάτι;  Καί διερωτῶμαι: Ἄν στήν Κωνστα­ντινούπολη, κέντρο πάντοτε παιδείας, ἕνας ἱεραπόστολος πα­τριάρχης (ὁ Μελέτιος Πηγᾶς) μιλοῦσε στό ἐκκλησίασμα τότε πιό ἁπλά (σέ γλώσσα!) ἀπό τόν πιό περιθωριακό λαϊκό ἱεροκήρυκα σήμερα, τί θά πρέπει νά μᾶς προβληματίζει ἐμᾶς σήμερα;  Τί;». 
Σοκαρίστηκα, ὅταν εἶδα νά τοποθετεῖ τόν Ἅγιο Γρηγόριο Θεολόγο καί τόν Ἅγιο Ἰωάννη τό Δαμασκηνό κατώτερα ἀπό τόν ἑαυτό του.  Ἄλλωστε τό θέμα τοῦ Σεβασμιωτάτου εἶναι οἱ μετα­φράσεις τῶν λειτουργικῶν κειμένων καί ὄχι ἡ γλῶσσα τοῦ θείου Κη­ρύγματος.  Κανένας ἱεροκήρυκας σήμερα δέν ὁμιλεῖ στήν ἀρχαΐ­ζουσα, οὔτε κἄν στήν καθαρεύουσα, ἀλλά στήν ἁπλῆ κατανοητή, ρέουσα καί εὐκολονόητη δημοτική.
Ἀπορῶ καί ἐξίσταμαι: Εἶναι δυνατόν νά παραμερίζουμε τούς θεόπνευστους Ἁγίους Ὑμνογράφους τῆς θεόπνευστης Ὀρθοδόξου μοναδικῆς λατρείας μας καί νά προκρίνουμε ἀτομικά τά ξύλινα προϊόντα τοῦ φτηνοῦ λειτουργικοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ;
3.      Ὅσα ἀναφέρονται στό πρόσωπο τοῦ ὀφθαλμιάτρου ἱερέως π. Χριστοδούλου Χατζηθανάση δέν ἔχω κάτι ἄλλο νά προ­σθέσω ἤ νά ἀφαιρέσω.  Τό ὅτι δέν λειτούργησε, μολονότι προσκε­κλημένος, δέν λέει τίποτα;  Εἶδε προφανῶς τό ὅλο ἐκσυγχρονιστικό κλῖμα καί εὐγενῶς κράτησε ἀποστάσεις.  Ἐπιβεβαίωσα ἐκ νέου ἀπό τόν ἴδιο τήν πληροφορία.  Πρόσθεσε ὁ ἴδιος ὅτι δέν ἔμεινε μέχρι τό τέλος, μή ἀντέχοντας τίς μεταγλωττίσεις.
Ἄλλωστε ἐπί μία εἰκοσαετία περίπου βρισκόταν πολύ κοντά – πνευματικά – στόν ἅγιο Γέροντα Πορφύριο, ὁ ὁποῖος λάτρευε τό Χριστό μας, τή Θεία λατρεία Του καί συνιστοῦσε σέ μορφωμένους καί μή νά διαβάζουν τό κείμενο τῆς Παρακλητικῆς, τοῦ Ψαλτηρίου καί τῶν λοιπῶν λειτουργικῶν βιβλίων, γιά ἄμεση ἐποικοδομητική τους ἐν Χριστῷ πνευματική προκοπή.  Τό ζεῦγος Χατζηθανάση ἐκ νέου ἐπίσης μοῦ πρόσθεσε, ὅτι ὁ γέροντας Πορφύριος εἶχε πάντοτε πολύ κοντά του δόκιμο λεξικό τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς, τό ὁποῖο συμβουλευόταν καί συνιστοῦσε στούς νέους νά κάνουν τό ἴδιο.
4.      Γιά τό τρίτο θέμα δέν ἔχω κάτι ἄλλο νά σχολιάσω.  Ἄν πράγματι εἶναι ἀνακριβής ἡ πληροφορία μου, ὀφείλω δημοσίως νά ζητήσω συγγνώμη καί νά ἀποδεχθῶ μετά χαρᾶς τή διαβεβαίωση τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πρεβέζης, ὅτι ὕμνους δέν μεταφράζουν.
Λυπᾶμαι πολύ πού στεναχωρῶ τό Σεβασμιώτατο Ἅγιο Πρεβέ­ζης καί τούς Ἁγίους ὑπευθύνους τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως.  Μοῦ εἶναι ἀδιανόητη ὅμως αὐτή ἡ πολεμική κατά τῶν μοναδικῶν θεαν­θρωπίνων Θησαυρῶν τῆς ἁγίας Ὀρθοδοξίας μας καί μάλιστα ἐν μέσῳ δεινῆς κρίσεως.
                                 Μετά τοῦ προσήκοντος σεβασμοῦ
                    ἐλάχιστος ἐν πρεσβυτέροις π. Σαράντης Σαράντος
                    ἐφημέριος Ἱ.Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Ἀμαρουσίου.
 

Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010

῾Η "Γλῶσσα" τῶν Νεομαρτύρων ἀπάντηση στούς ἐπιζητοῦντες γλωσσικούς νεωτερισμούς στή θεία λατρεία μας!- Πρεσβυτ. ᾿Αθανασίου Στ. Λαγουροῦ




  1. … Ἀπὸ τὸν νοῦν σου ἐβγῆκες, καὶ ὁ Μάρτυς: ἐγὼ τὸν νοῦν µου τὸν ἔχω. Καὶ βέβαια ἔλεγε καλά, πὼς ἔχει τόν νοῦν του, ἐπειδὴ εἶχεν κατοικήσει πλέον εἰς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ἡ αὐτοσοφία τοῦ Θεοῦ. Αὐτοὶ τοῦ εἶπαν, ἠξεύρεις Τούρκικα γράµµατα; καὶ ἀπεκρίθη, ὄχι, ἀλλὰ γλῶσσες ἠξεύρω τέσσαρες καὶ διὰ νὰ γνωρίσετε, ὅτι ἔχω τὸν νοῦν µου σωστόν, φέρετέ µου κονδύλι νὰ σᾶς κάµω λογαριασµὸν ἀπό ὅποιαν γλῶσσαν θέλετε: τούρκικα, φράγκικα, ἀραβικά, ρωµαϊκά, ὅ, τι θέλετε· αὐτοὶ τοῦ λέγουν, δὲν λυπεῖσαι τὸν ἑαυτόν σου; ὁ Μάρτυς ἀπεκρίθη: «ὄχι, τί νὰ λυπηθῶ; τὴν ἐλπίδα µου ὅλην τὴν ἔχω εἰς τὸν Θεόν… ἐγὼ σᾶς εἶπα, ὅτι εἰς τὸν ἑαυτόν µου εἶµαι, τὸν νοῦν µου τὸν ἔχω·… ἐγὼ τὸν Ἰησοῦν µου δὲν τὸν ἀρνοῦµαι·  Χριστιανὸς ἐγεννήθην, Χριστιανὸς θέλω νὰ ἀποθάνω… αὐτὰ ὅλα εἶναι µαταιότης· τὸν Ἰησοῦν µου, τὸν Ἰησοῦν µου θέλω, Χριστιανὸς εἶµαι, Χριστιανὸς θέλω νὰ ἀποθάνω· δὲν ἀρνοῦµαι τὴν πίστιν µου, δὲν ἀρνοῦµαι τὸν Ἰησοῦν µου…» (Ἅγ. Πολύδωρος , 1794)
  2. Ὁ δὲ Μάρτυς ἐβόα µεγαλοφώνως, ἀφέντη, ἐγὼ εἶµαι γέννηµα Χριστιανῶν γονέων. Χριστιανὸς λοιπόν ἐγεννήθην, Χριστιανὸς ἀποθνήσκω καὶ δὲν θέλει δυνηθῇ κανένα πρᾶγµα νὰ µε χωρίσῃ ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ γλυκυτάτου µου Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ὄντως ἀληθινοῦ Θεοῦ· ὄχι τὸν πλοῦτον καὶ τὰς τιµὰς καὶ δόξας ὁπού µοῦ τάζεις, ἀλλ᾽ αὐτὸ τὸ βασίλειόν σας ὅλον νὰ µοῦ δώσετε δὲν θέλετε δυνηθῇ νὰ παρασαλεύσετε τὴν καρδίαν µου ἀπο τὴν πίστιν µου καὶ ἀπο τὸν γλυκύτατόν µου Ἰησοῦν Χριστόν. Ταῦτα καὶ ἄλλα πολλὰ εἰπόντος τοῦ Μάρτυρος, ὁ βεζύρης πλησθεὶς θυµοῦ, ἐβόα: ἀνίσως καὶ δὲν γένης τοῦρκος κακήν κακῶς θέλω σε ἐξολοθρεύσει … Ὁ δὲ Μάρτυς ἀνθίστατο γενναίως, λέγων: ὅ,τι θέλεις κάµε, δέρνε, κόπτε, σφάζε, κάψε µε εἰς τὴν φωτίαν, ρίψε µε εἰς τὰ θηρία, καταπόντισόν µε εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ὅ,τι ἄλλο ἠµπορεῖς καὶ δύνασαι κάµε εἰς τοῦτο τὸ πήλινόν µου σῶµα, ἐγὼ τὸν Χριστόν µου δὲν ἀρνοῦµαι, ἐγὼ τὴν πίστιν µου δὲν ἀλλάσσω, ἐγὼ τοῦρκος δὲν γίνοµαι…. (Ἅγ. Ἀγγελῆς ὁ ἐν Κων/Πόλει, 1680)
  3. Ὁ δὲ Μάρτυς: «Χριστιανὸς ἤμην καὶ εἶμαι καὶ ἀναθεματίζω τὴν θρησκείαν καὶ τό σαλαβάτι σας». Καὶ ρίψας κατὰ γῆς τὸ σαρίκι, ἐφόρεσε τὸν μαῦρον σκοῦφον, τὸν ὁποῖον εἶχεν εἰς τὸν κόλπον του. (Ὁσιομάρτυς Ἱλαρίων ὁ Κρής, 1804)
  4. Καὶ ὁ Ἅγιος λέγει: ἐγὼ Χριστιανὸς εἶµαι καὶ τόν Χριστόν µου πιστεύω διὰ Θεὸν ἀληθινόν- οἱ δὲ τιµὲς καὶ τὰ ὀφφίκια ὁποὺ µοῦ τάζεις, δὲν µοῦ χρειάζονται· ἐγὼ τὸν Χριστόν µου δὲν ἀρνοῦµαι· τὸν Χριστόν µου πιστεύω, διὰ τὸ ὄνοµά του ἀποθαίνω. Τοῦρκος δὲν γίνοµαι… (Ἅγ. Νικόλαος ὁ Παντοπώλης, 1672)
  5. … ἡ δὲ τῳόντι Χρυσῆ καὶ πρᾶγµα καὶ ὄνοµα, ταῦτα ἔξαφνα καὶ παθoῦσα καὶ ἀκούσασα, τελείως δὲν ἐδειλίασεν, ἀλλὰ νοερῶς ἐπικαλεσαµένη τὸ ὄνοµα τοῦ Κυρίου ἡµῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς βοήθειάν της, µὲ πολλὴν γενναιότητα καὶ παρρησίαν ἀπεκρίθη: ἐγὼ τὸν Χριστόν µου πιστεύω καὶ προσκυνῶ, καὶ αὐτὸν γνωρίζω διὰ νυµφίον µου· τὸν ὁποῖον δὲν θέλω ἀρνηθῆ πώποτε, κἂν µυρία µοῦ κάµετε βάσανα, κἂν καὶ εἰς λεπτὰ κοµµάτια τὸ σῶµα µου κατακόψετε. (Ἁγ. Χρυσῆ, 1795)
  6. …Τούρκισε, Ἀκυλίνα, καὶ ἐγὼ νὰ σὲ πάρω νύμφην εἰς τὸν υἱόν μου, ἡ τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς μὲ τόλμην ἀνείκαστον: « ὁ διάβολος», τοῦ ἀπεκρίθη, «νὰ πάρῃ καὶ ἐσένα καὶ τὸν υἱόν σου»! Τοῦτο δὲ καθὼς ἤκουσαν ἐκεῖνοι ἄναψαν ἀπὸ τὸν θυμόν καὶ δήσαντες πάλιν τὴν Ἁγίαν, ὡς καὶ τὸ πρῶτον, τὴν ἐρράβδισαν ὥραν πολλήν· ἔπειτα λύσαντες αὐτήν, πάλιν τὴν ἐξετάζουν ἐκ τρίτου, καὶ λέγει πρὸς αὐτὴν ὁ κριτής· δέν ἐντρέπεσαι μωρὴ νὰ δέρνεσαι γυμνὴ ἐμπρὸς εἰς τόσους ἀνθρώπους; (ἐξεσχίσθη γάρ τὸ ὑποκάμισόν της ἀπὸ ταῖς πολλαῖς ραβδιαῖς καὶ ἔμεινε γυμνή) ἢ τούρκισε ἢ ἔχω νὰ συντρίψω τὰ κόκκαλά σου ἕνα ἕνα· ἡ δὲ ἀποκριθεῖσα, καὶ τί ὀρέχθηκα, τοῦ λέγει, ἀπὸ τὴν πίστιν σας νὰ ἀρνηθῶ ἐγὼ τὸν Χριστόν μου, ἢ ἀπὸ ποῖα θαύματα τῆς πίστεώς σας νὰ πιστεύσω; οἱ ὁποῖοι βρωμᾶτε ἀκόμη ζωντανοί· ὢ τόλμη μαρτυρική! ὢ μεγαλοψυχία οὐρανίων ἐπαίνων ἀξία! ὢ ἀπόκρισις, ὄχι ἑνὸς ἁπαλοῦ κορασίου, ἀλλ᾽ ἑνὸς γίγαντος ἀνδρειωμένου! (Ἁγ. Ἀκυλίνα, 1764)
  7. «Μία εἶναι ἡ πίστις τῶν εὐσεβῶν καὶ ὀρθοδόξων Χριστιανῶν· τὸν Ἰησοῦν μου Χριστὸν ἐγὼ κηρύττω Θεὸν ἀληθινὸν καὶ Ἐκεῖνον ποθῶ… Κτυπᾶτε ὅσον δύνασθε· διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Ἰησοῦ μου ἕτοιμος εἶμαι νὰ πάθω ὅσα μοῦ κάμετε». …Καὶ πάλιν εἰς τόσην κάκωσιν ὁποὺ εὑρίσκετο ἔψαλλε χαρούμενος τοὺς ὕμνους τῆς Κυρίας Θεοτόκου καὶ τοὺς «παῖδας εὐαγεῖς ἐν τῇ καμίνῳ»… (Ἅγ. Μάρκος ὁ ἐν Χίῳ, 1801)
  8. «Δὲν ἀρνοῦμαι ἐγὼ τὸν Κύριόν μου Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἀλλὰ πιστεύω καὶ προσκυνῶ αὐτόν, ὡς ποιητὴν καὶ σωτῆρα μου· τὴν δὲ ἐδικήν σας πίστιν οὐδὲ ποσῶς χρειάζομαι, ἀλλ᾽ ἀποστρέφομαι καὶ ἐσᾶς καὶ τὸν προφήτην σας» (Ἅγ. Ἀναστάσιος Ναυπλιεύς, 1655)
Τὰ ἀνωτέρω ἐντελῶς ἐνδεικτικὰ παραδείγματα, σταγόνα μέσα στὸν συναξαριακὸ ὠκεανό, προκαλοῦν δέος καὶ ἔκπληξη. Συγχρόνως γεννοῦν μερικὲς μικρὲς σκέψεις σὰν διστακτικὰ ἐρωτήματα στὸν καλόπιστο ἀναγνώστη τῶν μαρτυρολογικῶν διηγήσεων καὶ πιστὸ ὑμνητὴ τῶν ἁγίων Νεομαρτύρων:
α´. Ποιός ἔμαθε στοὺς Ἁγίους Νεομάρτυρες αὐτὴ τὴν ἀρχαῖα μαρτυρικὴ γλῶσσα, ποιός δηλαδὴ τοὺς μετέδωσε βεβαία καὶ ὁμολογιακὴ πίστη ἀλλὰ καὶ μαρτυρικὴ αὐταπάρνηση ἰσάξια τῶν ἀρχαίων Μαρτύρων. Ποῦ σπούδασαν καὶ πῶς ἀφομοίωσαν αὐτὴ τὴν «θεία ἀγάπη», σὲ ποιό σχολεῖο, σὲ ποιό φροντιστήριο,  σέ ποιό ἰνστιτοῦτο, σὲ ποιά ἀκαδημία, σέ ποιό πανεπιστήμιο, τέλος πάντων, διδάχθηκαν αὐτὴ τὴν «θεϊκὴ γλῶσσα» τῆς αὐτοθυσίας μέχρις αἵματος, τὸν θεϊκὸ ἔρωτα μέχρι ὁλοκαυτώσεως.
β´. Μὲ ποιό ἀναστοχασμὸ καὶ μὲ ποιό ἐπαναπροσδιορισμὸ ἐπαναξιολόγησαν τὴν ζωὴ καὶ τὴν πίστη τους καὶ τὴν σχέση τους μὲ τὸ πολυπολιτισμικὸ καὶ πολυθρησκευτικό τους περιβάλλον. Πῶς ἀντιμετώπιζαν τὴν θρησκευτικὴ διαφορετικότητα καὶ ἂν διακρίνονται στὰ μαρτύριά τους στοιχεῖα φονταμενταλισμοῦ.
γ´. Ὅπως φαίνεται σαφῶς στὰ ἐκτενῆ μαρτυρολόγια, ἡ πρὸ τοῦ μαρτυρίου τους ζωὴ εἶναι ζυμωμένη μὲ τὴν νοερὰ προσευχὴ καὶ μὲ τὴν λειτουργικὴ ζωή. Ἐπίσης, μεγάλος ἀριθμὸς ἐξ αὐτῶν εἶναι ἁπλοὶ ἄνθρωποι, μὲ ταπεινὰ ἐπαγγέλματα: ἄλλος ράφτης, ἄλλος ναύτης, ἄλλος κάλφας, ἄλλος κηπουρός, ἄλλος παντοπώλης κλ.π.. Δὲν διαθέτουν δηλαδὴ εἰδικὲς γνώσεις καὶ μάλιστα σὲ ἐποχὴ μὲ τεράστιες ἀντιξοότητες προσβάσεως στὴν στοιχειώδη ἔστω μόρφωση καὶ παιδεία. Πιθανολογεῖται συνεπῶς ἡ ἐλλιπὴς ἀπὸ μέρους τους κατανόηση τῆς λειτουργικῆς γλώσσης. Ἐν τούτοις δὲν φαίνεται πουθενὰ, δὲν προκύπτει κάποια ἔνδειξη γιὰ ἀμφισβήτηση τῆς λειτουργικῆς γλώσσας ἢ ὁ προβληματισμός τους γιὰ τὴν ἀναγκαιότητα τῆς «μεταφράσεώς» της. (Σημειωτέον ὅτι αὐτὰ διαδραματίζονται 200-300 χρόνια πρὸ ἡμῶν, δηλ. ἐποχὴ ποὺ ἔχει ἐπικρατήσει ὁλοσχερῶς ἡ δημώδης γλῶσσα, ἡ νεοελληνική). Ἀντιθέτως μιλᾶνε ἄριστα καὶ ἀπταίστως τὴν «γλῶσσα» τῆς μαρτυρικῆς αὐταπαρνήσεως. Τὴν «γλῶσσα» τῶν Νεομαρτύρων.
π. Ἀθ. Σ. Λ.