ΜΙΚΡΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΧΡΗΣΕΩΣ / τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Σταύρου Τρικαλιώτη, ἐφημερίου ῾Ι. Ναοῦ ῾Αγίας Παρασκευῆς ὁμωνύμου Δήμου

᾿Αγάπη: ἡ ὑψηλότερη ἀρετή στόν Χριστιανισμό. Σήμερα εἶδος ὑπό ἐξαφάνιση. ᾿Αληθινή ἀγάπη συναντᾶς ἐνίοτε σέ ὁρισμένους ἀσκητές τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους, ἀλλά καί σέ μερικούς ἐν τῷ κόσμῳ διαβιοῦντες  κληρικούς  καί λαϊκούς. Οἱ ὑπόλοιποι ἁπλῶς φιλολογοῦμε περί ἀγάπης. Συνήθως ὅταν ὁμιλοῦμε περί ἀγάπης ἐννοοῦμε μιά φιλική διάθεση μέχρι ἐκεῖ πού δέν θίγονται τά συμφέροντά μας. ῞Οσο γιά τήν θυσιαστική ἀγάπη μόνο στά πατερικά κείμενα θά τήν συναντήσετε καί σέ ὁρισμένους σύγχρονους χριστιανούς πού ξεπέρασαν τόν ἀτομισμό καί τήν ἰδιοτέλεια.

Βαριέμαι: συνηθισμένη στό λεξιλόγιο τῶν νέων. Παλιά οἱ νέοι ἀγωνίζονταν γιά κάτι. Σήμερα πίνουν τό φραπεδάκι τους στίς καφετέριες τῆς ῾Αγίου ᾿Ιωάννου, μερικές φορές καί καθημερινά. ῞Οσο γιά τό χαρτζιλίκι, ὁ μπαμπᾶς ἔχει γιά μένα…῾Ετυμολογικά ἡ λέξη προέρχεται ἀπό τό ἀρχαῖο βαροῦμαι (= «δυσανασχετῶ, πιέζομαι»). Μήπως αὐτή ἡ δυσανασχέτηση καί πίεση  τῶν νέων ὀφείλεται σέ κάτι πιό βαθύ; Μήπως πρέπει νά ψάξουμε λίγο τήν ψυχούλα τους καί νά μήν μείνουμε μόνο στό ἐξωτερικό φαινόμενο;

Γιατί; ῞Ενας σύνδεσμος πού τόν χρησιμοποιοῦμε ἀρκετά συχνά. Εἰσάγει βασανιστικές ἐρωτηματικές προτάσεις. Τά περισσότερα «γιατί» μένουν ἀναπάντητα,  ἐπειδή  μᾶς βολεύει νά τά θάβουμε κάπου βαθιά  μέσα μας. ῎Ελα,  ὅμως,  πού μερικές φορές ἀναδύονται βασανιστικά. Τότε εἶναι πού πρέπει νά εἴμαστε τίμιοι μέ τόν ἑαυτό μας. Κάποιου εἴδους ἐνδοσκόπηση ἴσως μᾶς βοηθήσει νά ξετυλίξουμε τό κουβάρι τοῦ ἐσωτερικοῦ μας μπερδέματος.

Δάσος: ἀγαπημένη λέξη τῶν οἰκολόγων καί τῶν κάθε εἴδους φλυαρούντων καί κοπτομένων γιά τό περιβάλλον. Συγγενής ἔννοια: πράσινη ἀνάπτυξη, πολύ σίκ σύγχρονη ἔκφραση πού φορέθηκε ἀρκετά τελευταῖα. Συχνή φράση: βλέπω τό δένδρο καί χάνω τό δάσος. Πολλές φορές ἀπολυτοποιοῦμε ἰδεολογίες καί ἐξιδανικεύουμε  ἀνθρώπους. ῾Εστιάζουμε στό μερικό, τό ἐφήμερο καί χάνουμε τήν πανοραμική θέα, τή σφαιρική θεώρηση τῶν πραγμάτων. Τά χρόνια ὅμως κυλοῦν γρήγορα, ἀλλά τό καταλαβαίνουμε κάπως ἀργά. Πρίν εἶναι πολύ  ἀργά ἄς μιλήσουμε μέ λόγια ἁπλά στόν ἑαυτό μας, γιατί ἡ ψυχή μας αὔριο κάνει πανιά, ὅπως μᾶς λέει καί ὁ ποιητής.

᾿Εκλογές (βουλευτικές, νομαρχιακές, δημοτικές): Μιά πληγωμένη ἱστορία. Λαός ὁ εὐκολόπιστος καί  πάντα προδομένος, θά μᾶς πεῖ ὁ ποιητής. ᾿Αλισβερίσι,συμφωνίες κάτω ἀπό τό τραπέζι, πισώπλατα μαχαιρώματα, φιλίες μέ ἡμερομηνία λήξεως, μαγειρέματα, ἀνταλλάγματα, ὅλα αὐτά καί ἄλλα πολλά συνθέτουν τό μενοῦ ἑνός κακομαγειρεμένου φαγητοῦ. Συγγνώμη, ἀλλά βαρυστομάχησα… Δέν θά πάρω!

Ζηλοφθονία: Φοβερό πάθος πού δηλητηριάζει ἀνεπανόρθωτα τίς ἀνθρώπινες σχέσεις. ῾Ο ζηλόφθονος καίγεται κυριολεκτικά  μέσα του γι᾿ αὐτό πού ἔχει ὁ ἄλλος καί προσπαθεῖ μέ κάθε τρόπο νά τόν βλάψει. ᾿Εδῶ ἰσχύει τό ρηθέν ὑπό τοῦ Κυρίου: Μάχαιραν ἔδωσες καί μάχαιραν θά λάβεις.

῾Ηγέτης: Προϊόν μέ ἡμερομηνία λήξεως: οὐκ ἀεί ἄρχει, ἔλεγε κάποιος σοφός. ῾Η ἐξουσία εἶναι γλυκιά, ἀλλά φθείρει συνειδήσεις, ἀνθρώπους. Σκοτώνει ἀνθρώπινες σχέσεις. ῾Ο ἡγέτης πρέπει νά εἶναι ὡς ὁ διακονῶν, ὑπηρέτης τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ. ῾Ο ἀληθινός ἡγέτης πρέπει νά ἔχει πρῶτα τόν φόβο τοῦ Θεοῦ καί ἔπειτα τῶν ἀνθρώπων. ῎Αν καβαλήσει τό καλάμι, τότε…

Θάνατος: Κάτι πού πρέπει νά ἔχουμε διαρκῶς στόν νοῦ μας, γιά νά μήν ξεθαρρεύουμε. Συνήθως ἔχουμε τήν ψευδαίσθηση ὅτι ἀφορᾶ μόνο τούς ἄλλους, ἀλλά σάν λουλούδι κάποιο χέρι θά μᾶς κόψει μιά αὐγή, ὅπως λέει καί ἡ λαϊκή ποιήτρια. Εἶναι τό μόνο βέβαιο. Τό μόνο ἐφόδιο πού χρειάζεται γι᾿ αὐτό τό μακρινό ταξίδι εἶναι ἡ καθαρή συνείδηση, ὄχι αὔριο καί μεθαύριο, ἀλλά ΤΩΡΑ ἤ ἄν θέλετε: ἐδῶ καί τώρα!

᾿Ιδανικά: κάτι πού ξεχωρίζει τόν ἄνθρωπο ἀπό τό ζῶο. Δέν ὑπάρχει χειρότερο πρᾶγμα γιά ἕναν ἄνθρωπο νά ξεπουλάει τά ἰδανικά του γιά τό χρῆμα ἤ τή δόξα. Λίγους ἄνθρωπους κράτησα βαθιά γιά πάντα στήν καρδιά μου: αὐτούς πού πίστευαν σέ ἰδανικά καί ἀξίες κι αὐτούς πού δέν πουλοῦσαν τούς φίλους τους ἀντί πινακίου φακῆς.

Κάθαρση: Εὔηχη λέξη, ἀλλά τίς  πιό πολλές φορές τήν χρησιμοποιοῦμε γιά τούς ἄλλους. Θέλει δύναμη ψυχῆς νά στρέψεις τά πεπυρωμένα βέλη κατά τοῦ ἑαυτοῦ σου. Ἅν δέν μπεῖ βαθιά τό νυστέρι στό σεσηπός μέλος, δέν ὑπάρχει γιατρειά. ῾Ο ἔσω τῆς καρδίας ἄνθρωπος εἶναι τό ζητούμενο.

Λάκκος (συνώνυμο:λακούβα): ᾿Επικίνδυνο ἄνοιγμα στό ἔδαφος. ῾Ο Δανιήλ  στήν Π. Δ. κατόπιν συνομωσίας ρίχτηκε στόν λάκκο τῶν λεόντων. Σώθηκε μέ θεϊκή παρέμβαση. Μεταφορικά: Οἱ ἄνθρωποι σκάβουν στούς ἄλλους ἄλλου εἴδους λάκκους. ῞Ομως οἱ πνευματικοί νόμοι εἶναι ἀμείλικτοι: ὅποιος σκάβει τόν λάκκο τ᾿  ἀλλουνοῦ πέφτει ὁ ἴδιος μέσα (παροιμ.). Δηλ. ὅποιος προσπαθεῖ νά βλάψει  κάποιον ὑφίσταται στό τέλος ὁ ἴδιος τίς συνέπειες τῶν πράξεών του. ᾿Ηθικό δίδαγμα: Προσοχή στίς παγίδες πού στήνουμε στούς ἄλλους. ᾿Εκδικοῦνται!

Μετάνοια: Λέξη κλειδί γιά διέξοδο ἀπό πολλές ψυχοφθόρες καταστάσεις. ῾Η συνειδητοποιήση τῶν ἐσωτερικῶν ἑλκῶν μας εἶναι τό πρῶτο βῆμα γιά τήν πνευματική μας ἀναγέννηση. Τό κήρυγμα τοῦ Κυρίου συνοψίζεται στίς λέξεις: Μετανοεῖτε, ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Δ.Ν.Τ. (Διεθνές Νομισματικό Ταμεῖο). Ξαφνικά τό καινούργιο ἀφεντικό μας. Μπῆκε γιά τά καλά στή ζωή μας. ῾Υπαγορεύει τά πάντα! ῞Εως πότε; ῎Αγνωστο. Ψυχραιμία, παιδιά, θά περάσει κι αὐτό…

Ξερόλας: Αὐτός πού ἔχει ἄποψη γιά ὅλους καί γιά ὅλα. ῞Ενας τέτοιος ἄνθρωπος δύσκολα θά φτάσει στήν ἀληθινή αὐτογνωσία κατά τό σωκρατικόν: ἕν οἶδα ὅτι οὐδέν οἶδα. ῾Ο ἅγιος ᾿Ιωάννης ὁ Χρυσόστομος μᾶς διδάσκει: Γιατί κι ἄν ἀκόμη εἶσαι ἀπέραντα σοφός καί ἀντιλαμβάνεσαι ἀμέσως τά πρέποντα, ἀλλά δέν παύεις νά εἶσαι ἄνθρωπος καί ἔχεις ἑπομένως ἀνάγκη συμβούλου. Μόνον ὁ Θεός δέν ἔχει καμμιά ἀνάγκη καί μόνον Αὐτός δέν χρειάζεται σύμβουλο.

῞Οραμα: ᾿Αλίμονο στούς ἀνθρώπους πού ζοῦν χωρίς τήν προσδοκία ἐνός καλύτερου αὔριο. Οἱ ἄνθρωποι -εἶχε πεί κάποιος- δέν δέν πεθαίνουν μέ τόν βιολογικό τους θάνατο, πεθαίνουν ὅταν πεθάνουν τά ὁράματά τους. Τί ὁράματα καί τί προοπτική ζωῆς θά δώσουμε στούς νέους μας σήμερα, ὅταν μέσα μας βιώνουμε τόν θάνατο καί τήν ἀπελπισία;

Προσπερνῶ (μτφ.): ἀποφεύγω νά ἐπιμείνω σέ κάτι. Πολλές φορές πρέπει στή ζωή μας νά προσπερνοῦμε καταστάσεις ἤ ἀνθρώπους πού μᾶς πλήγωσαν ἤ μᾶς ἔβλαψαν. ῾Η ἀνωτερότητα καί ἡ σιωπή μας γίνονται κάρβουνα ἀναμμένα γιά τούς ἀπρόσμενους ἐχθρούς μας.  ῾Η καλοσύνη μας ἴσως τούς βοηθήσει νά ἔρθουν σέ συναίσθηση καί νά ποῦν,  ἔστω,  ἕνα συγγνώμη.

Ρόλος: ὅλοι οἱ ἄνθρωποι καλοῦνται στή ζωή τους νά παίξουν κάποιο ρόλο, σπουδαῖο ἤ μικρό, δέν ἔχει σημασία. Τό πιό ἀηδιαστικό ὅμως εἶναι νά παίζεις σέ δύο ταμπλώ. Γίνεται; ῎Ε, στόν κόσμο τῆς ὑποκρισίας καί τοῦ εὐτελισμοῦ τῶν ἀξιῶν πού ζοῦμε, γίνεται καί παραγίνεται. Συμβουλή:μακριά ἀπό τέτοιους ντουμπλφάς  τύπους!!!

Συκοφαντία: Φοβερό ἁμάρτημα πού πολλές φορές τό παίρνουμε ἀφήφιστα. ῾Ο προφήτης Δαυίδ προσεύχεται: Λύτρωσέ με ἀπό συκοφαντίας ἀνθρώπων καί φυλάξω τάς ἐντολάς σου. ᾿Ακόμα καί τήν ψυχή τοῦ Μεγάλου Βασιλείου ἄγγιξε ὁ πόνος πού προξενεῖ ἡ συκοφαντία καί ἡ λύπη πού προξενεῖ ἡ συκοφαντία ἄγγιξε τήν καθαρή ψυχή του. ῎Ελεγε, λοιπόν, σέ κάποιο φίλο του: «Πρέπει ὅλα νά τά σκεπάζουμε, ὅλα νά τά ὑπομένουμε καί νά ἀφήνουμε τήν δικαίωση τοῦ ἑαυτοῦ μας στόν Κύριο, ὁ ὁποῖος δέν θά μᾶς παραβλέψει, διότι “῾Ο συκοφαντῶν πένητα παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν”» (Παρ. ιδ΄, 31).

Τσιπάκι (νέων ταυτοτήτων) : Ποιός θά μᾶς γλιτώσει ἀπό τήν ἠλεκτρονική παρακολούθηση τοῦ μεγάλου ἀδερφοῦ; Πολλοί συμπολίτες μας λένε ὄχι στήν ἠλεκτρονική σκλαβιά, γιατί γιά σκλαβιά πρόκειται. ᾿Εσεῖς;  Εὐχαριστῶ, δέν θά πάρω!

῞Υδωρ: λόγια λέξη, εὔηχη, ποιητική. Τί γίνεται ὅμως ὅταν δίνουμε γῆ καί ὕδωρ, ὅταν τά ξεπουλᾶμε ὅλα, συνειδήσεις, ἀξιοπρέπεια, ἦθος, καλοσύνη, φιλία; ῾Ο Θεός νά μᾶς φυλάει ἀπό ἕναν τέτοιο ξεπεσμό.

Φιλαλήθης:῾Ο ἄνθρωπος πού ἐκτιμῶ ἰδιαίτερα. ῾Η ἀνθρώπινη ὑποκρισία μοῦ προκαλεῖ  ἴλιγγο. Οἱ ἀνθρώπινες σχέσεις πού θεμελιώνονται πάνω στό ψέμα καταρρέουν σύντομα σάν χάρτινος πύργος.

Χριστός ᾿Ιησοῦς (Χριστούγεννα): Τό θεανθρώπινο πρόσωπο τοῦ Κυρίου  καί ἡ θεϊκή Διδασκαλία του  συγκινεῖ βαθύτατα ἑκατομμύρια ἀνθρώπων. Καλεῖ τόν κάθε ἄνθρωπο κοντά του μέ πολλή ἀγάπη. Δέν μᾶς κρίνει, δέν μᾶς ἐκδικεῖται, ἀλλά μᾶς περιμένει ὡς στοργικός Πατέρας. Θά ἀνταποκριθοῦμε, τουλάχιστον αὐτά τά Χριστούγεννα;

Ψυχή: ῞Ο,τι  πολυτιμότερο στόν ἄνθρωπο. Κι ὅμως πόσο παραμελοῦμε τήν ψυχούλα μας! Τήν λερώνουμε καθημερινά μέ τίς πράξεις μας, τήν τύρβη τῆς καθημερινότητας, τήν πνευματική ἀπραξία μας. ῾Η ψυχή ποθεῖ τήν κάθαρση ἀπό τίς ἁμαρτίες καί τά πάθη πού τήν ταλαιπωροῦν μέσω τῆς ᾿Εξομολόγησης σέ Πνευματικό Πατέρα. Θά τό κάνουμε, τουλάχιστον φέτος;

῾Ωρολόγιο: Χρησιμότατο. Μᾶς δείχνει τήν διάρκεια ἀλλά καί τό πέρασμα τοῦ χρόνου. Κάθε παραμονή πρωτοχρονιᾶς σκέφτομαι: Πόσο γρήγορα κυλᾶ ὁ χρόνος; Καί φέτος τό ἴδιο μᾶλλον θά κάνω. Φτάνει ὅμως μιά ἁπλή διαπίστωση; Χρόνου φείδου, ἔλεγαν οἱ ἀρχαῖοι, δηλαδή λυπήσου τόν χρόνο σου καί μή τόν σπαταλᾶς ἄσκοπα. Καί ὁ ᾿Απόστολος Παῦλος παρότρυνε: ᾿Εξαγοραζόμενοι τόν καιρόν. Καλή χρονιά!

Πηγή: http://christianvivliografia.wordpress.com

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ῎Η ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ; -τοῦ Πρωτοπρ. π. Σταύρου Τρικαλιώτη

 

Φωτό:᾿Οδυσσεύς τοῦ klision

῞Ενα παρήγορο γεγονός εἶναι ὅτι τόν τελευταῖο καιρό ἔχει ἀρχίσει ἕνας διάλογος μέ ἀφορμή τήν ἀπόπειρα ὁρισμένων ἀδελφῶν μας κληρικῶν νά εἰσαγάγουν  νεοελληνικές μεταφράσεις γιά λειτουργική χρήση. Τό μή ἐπιτρεπτό αὐτῆς τῆς «ἐτσιθελικῆς»  ἐνεργείας τό ὑπογράμμισε πρόσφατη ἀπόφαση τῆς Διαρκοῦς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ᾿Εκκλησίας  τῆς ῾Ελλάδος, χωρίς ὅμως νά κλείσει τό θέμα καί ὁριστικά, κάτι πού κατά τήν ταπεινή μου γνώμη θά πρέπει νά γίνει σύντομα, γιά νά μήν ἔχουμε καί στό μέλλον παρατράγουδα.Τό μόνο πού ζητεῖ αὐτή τή στιγμή ὁ ἑλληνικός λαός εἶναι συμπαράσταση πνευματική καί ὑλική ἀπό τήν ᾿Εκκλησία μας καί ὄχι λειτουργικές καινοτομίες,  πού θυμίζουν πυροτεχνήματα ἀτάκτως καί ἐπικινδύνως ἐρριμμένα ἐπί τῶν κεφαλῶν τῶν ἀνυποψιάστων ἐκκλησιαζομένων καί οὔτε κἄν ἐρωτηθέντων πιστῶν. ῾Η ᾿Εκκλησία μας σήμερα πρέπει νά σκύψει  πατρικά στά μεγάλα προβλήματα πού ἀπασχολοῦν τόν λαό μας καί νά ἐκφέρει  λόγο παρηγορίας καί συμπαραστάσεως. Οἱ ποιμένες της ὀφείλουν νά ἀρθοῦν στό ὕψος τῶν περιστάσεων καί μέ τή χάρη τῆς Ἱερωσύνης, πού τοὺς χάρισε ὁ δωρεοδότης Κύριος, νά ἀνυψώσουν πνευματικά τόν ἑλληνικό λαό, ἕνα λαό πού τοῦ ἄξιζε καλύτερη μεταχείριση. ῾Η λεγομένη οἰκονομική κρίση ἦταν μιᾶς πρώτης τάξεως εὐκαιρία νά δείξουν τό ἀληθινό τους πρόσωπο οἱ «φίλοι» καί «προστάτες»μας.

Παρακολουθώντας  τόν διάλογο περί τόν λειτουργικῶν μας πραγμάτων, πού διεξάγεται μέσα ἀπό ἄρθρα σέ ἐφημερίδες καί περιοδικά ἐκκλησιαστικοῦ περιεχομένου, ἀλλά καί σέ ἄρθρα πού δημοσιεύονται στό διαδίκτυο  θά ἤθελα νά κάνω ὁρισμένες παρατηρήσεις.

1.     Μέ παρηγόρησε ἀφάνταστα τό γεγονός ὅτι ἀρθρογράφησε τό τελευταῖο διάστημα ὁ λόγιος Μητροπολίτης Σεβασμιώτατος Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. ῾Ιερόθεος Βλάχος, ὁ ὁποῖος μέ τρανταχτά ἐπιχειρήματα ἀπέδειξε τό μή ὀρθόν τῶν λειτουργικῶν καινοτομιῶν πού προαναφέραμε. Δυστυχῶς, οἱ ἀπαντήσεις πού εἴδαμε κυρίως ἀπό τόν αἰδεσιμολογιώτατο πρωτοπρεσβύτερο π. Βασίλειο Θερμό δείχνουν μιά προσωπική πικρία καί δέν μᾶς ἔπεισαν στό ἐπίπεδο τῶν ἐπιχειρημάτων.

2. ῞Οσοι ἔγραψαν ὑπέρ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μεταφράσεων στή Θεία Λατρεία μας ὁμοιάζουν μέ τούς συντρόφους τοῦ ᾿Οδυσσέα, οἱ ὁποῖοι βούλωσαν κυριολεκτικά τά αὐτιά τους, γιά νά μήν σαγηνευτοῦν ἀπό τούς πειρασμούς. Τήν ἴδια ἐντύπωση μᾶς ἔδωσαν καί οἱ ἀρθρογραφοῦντες ὑπέρ τῶν λειτουργικῶν καινοτομιῶν: Γράφουν καί ἐπιχειρηματολογοῦν χωρίς νά ἀπαντοῦν οὐσιαστικά στόν ἐκπεφρασμένο ἀντίλογο καί μονολογοῦν μέ τήν ψευδαίσθηση ὅτι διαλέγονται. Διακατέχονται ἀπό ἕναν ἄκρατο ἐγκεφαλισμό  καί ἀπό ἕναν νοησιαρχικό στρουθοκαμηλισμό. ῾Η ἐπιτυχία πού σημείωσε κατά κοινή ὁμολογία ἡ ἡμερίδα πού διοργάνωσε ὁ Ἱερός Ναός ῾Αγίας Παρασκευῆς ᾿Αττικῆς φέτος τόν ᾿Απρίλιο μέ θέμα: «Γλῶσσα καί Λατρεία. Νοησιαρχία ἤ μέθεξις», ὅπου ἔγκριτοι ἱεράρχες καί ἐπιστήμονες ἀπεφάνθησαν περί τοῦ μή ἐπιτρεπτοῦ τῆς εἰσαγωγῆς μεταφράσεων στή Θεία Λατρεία μας, φαίνεται ὅτι δέν τούς ἄγγιξε. Νά δοῦμε τί θά μᾶς ἀπαντήσουν, ὅταν σύν Θεῷ κατά τόν ᾿Οκτώβριο θά ἐκδοθοῦν τά πρακτικά τῆς ἐν λόγῳ ἡμερίδας. ᾿Ελπίζουμε καί τότε νά μήν περιορισθοῦν στόν μονόλογο.

3. ῾Ο διάλογος-μονόλογος πού προαναφέραμε κατάντησε πολλές φορές νά γίνεται εἴτε μέ ὅρους καί ἔννοιες δανεισμένους ἀπό τήν Ψυχιατρική καί τήν Ψυχολογία ἤ ἀπό μία νεοπατερική θεολογία «παντός καιροῦ», πού προσαρμόζεται στά δεδομένα καί τίς ἀπαιτήσεις τοῦ «σύγχρονου» ἀνθρώπου. Διαβάσαμε ἕναν θολό, κουλτουριάρικο καί ἀμφιβόλου γνησιότητος «σύγχρονο θεολογικό λόγο» -πάντα κατ’ αὐτούς- πού ὅμως πόρρω ἀπέχει ἀπό τήν πατερική διδασκαλία καί ἐμπειρία. Οἱ Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας μας κατ’ αὐτούς ἀποτελοῦν ἕνα παρελθόν καί κάθε ἀναφορά σέ αὐτούς συνιστᾶ «προσκόλληση στό παρελθόν» ἤ «στεῖρο βυζαντινισμό». Φανταστεῖτε μιά  ὀρθόδοξη ᾿Εκκλησία πού δέν στηρίζεται καί δέν ἐμπνέεται ἀπό τούς Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας. Οἱ ἀξιότιμοι καί σεβαστοί  αὐτοί ἄνθρωποι μᾶς εἰσηγοῦνται ἕνα μόρφωμα ᾿Εκκλησίας, πού θυμίζει κακό ἀντίγραφο τοῦ Προτεσταντισμοῦ ἤ τοῦ Ρωμαιοκαθολικισμοῦ. ᾿Εδῶ βλέπουμε πόσο δίκιο εἶχε ὁ μακαριστός Γέροντας Παῒσιος ὁ ῾Αγιορείτης,  ὁ ὁποῖος τόνιζε ὅτι τόν λόγο τῶν συγχρόνων θεολόγων πρέπει νά τόν περνᾶμε ἀπό τήν πατερική κρισάρα, γιά νά διαπιστώνουμε ἄν εἶναι γνήσιος ἤ κίβδηλος.

Κλείνοντας τήν μικρή αὐτή παρέμβασή μου,  θά ἤθελα νά εὐχηθῶ ὁ «διάλογος» νά κρατηθεῖ σέ ὑψηλό ἐπίπεδο, νά παραμερισθοῦν οἱ ἑκατέρωθεν πικρίες καί προσωπικές ἀντιπαραθέσεις καί κυρίως νά δείξουμε περισσότερο σεβασμό στούς Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας μας…

 Πηγή: http://christianvivliografia.wordpress.com

Τό ὄμορφο ζωγραφιστό αὐγό!

«Μια στιγμή του Πάσχα», αλλάζει τη ζωή ενός  φονιά.

Ο Θωμάς Ρυζκώφ, ένας θηριώδης φονιάς πού είχε γίνει το φόβητρο μιας ολόκληρης κοινωνίας, όταν μέσα στην απόγνωση και φοβερή κόλαση που βίωνε σήκωσε το φονικό του όπλο να σκοτώσει ένα εξάχρονο παιδί, τον Μικαέλ, αφοπλίστηκε από την καλωσύνη και την αθωότητα του μικρού αυτού παιδιού. «Ξύπνησα -διηγείται στην τρομαγμένη μητέρα του ο μικρός Μικαέλ- κι όπως τον είδα να σηκώνει το “κιστέν” (ένα φοβερό όπλο των ρώσων χωρικών), εγώ πήρα από το προσκέφαλό μου το όμορφο αυγό που χθες το βράδυ τόση ώρα ζωγράφιζα και του το έδωκα με αγάπη και με χαμόγελο του είπα: “Μπάρμπα, ΚΡΙΣΤΟΣ ΒΟΣΚΡΕΣ ( = Χριστός Ανέστη)”! Αυτός με κοίταξε ώρα πολλή στα μάτια και σιγά σιγά άρχισε να κατεβάζει το χέρι του με το όπλο… Το κοιτούσε ώρα πολλή σαν μαγνητισμένος και ύστερα, σαν κάτι να του έκαψε το χέρι, το αφήκε επάνω στο κρεβατάκι μου! Ύστερα άπλωσε το χέρι του που ήταν γεμάτο από αίματα και πήρε το αυγό μου! Το κοίταξε περίεργα ώρα πολλή και ύστερα σήκωσε σε μένα τα μάτια του. Άλλαξε όψη, μου χαμογέλασε και μου είπε: “Βοΐστινο Βοσκρές” (Αληθώς Ανέστη). Είδα τότε στα μάτια του, συνέχισε ο μικρός Μικαέλ, να γυαλίζουν δυό δάκρυα!!!» Αργότερα τον βρίσκουν στην Εκκλησία του Τοβόλσκυ, ενώ ο κόσμος μαζευόταν για την πασχαλιάτικη Λειτουργία. Κοίταζε κατάματα τον Εσταυρωμένο γλυκύτατο Χριστό της Ωραίας Πύλης ψιθυρίζοντας αδιάκοπα: «Κριστός Βοσκρές! Κριστός Βοσκρές»! «Αυτός ήταν ο απαίσιος κακούργος και δολοφόνος που ήταν αρκετή ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ, εκεί κοντά στο κρεβατάκι του αγγελόμορφου Μικαέλ, για να αναγεννηθεί θαυματουργικά, όπως τόσοι και τόσοι έχουν ξαναγεννηθεί τέτοια ήμερα φωτισμένοι από το Φως το Θείο της Αναστάσεως». Σεβάσμιος Ρώσος Ιεράρχης που τον γνώρισε αργότερα αποφάνθηκε: «Ο Θωμάς νεκρός ήταν και ανέζησε». Η θεία Πρόνοια τα έφερε έτσι, ώστε αφέθηκε ελεύθερος λόγω γενικής αμνηστίας που παρεχώρησε ο τσάρος Νικόλαος ο Α’. Κατόπιν, ο Θωμάς έδειξε αξιοζήλευτη μετάνοια. Βγαίνοντας από τη φυλακή υποκλίνεται προς όλους και με το «Κριστός Βο­σκρές» τους αποχαιρετά. Από τρομερός κακούργος και ληστής είχε γίνει ηρεμότερος και από το πιο άκακο παιδάκι. Όταν μάλιστα ενέσκηψε στην περιοχή τρομερή επιδημία χολέρας και όλοι απέφευγαν κατατρομαγμένοι τους άρρωστους λόγω του κινδύνου μεταδόσεως της αρρώστιας, ο Θωμάς αψηφώντας τον κίνδυνο βρισκόταν στο κεφάλι των ετοιμοθάνατων, προσπαθώντας με κάθε μέσο να απαλύνει τον πόνο τους. Κατόπιν τον βρίσκουμε να εξομολογείται σε Μοναστήρι δεικνύοντας θαυμαστή και φλογερή μετάνοια και να κοινωνεί των Άχραντων Μυστηρίων. Έπειτα εξαφανίζεται στο δάσος, όπου ζει ασκητικά την υπόλοιπη ζωή. Στα τελευταία του, ανοίγουν οι πύλες του ουρανού και άγγελοι υποδέχονται τη ψυχή του.

(Πρεσβυτέρου Σταύρου Τρικαλιώτη, «Τα Ένδεκα Εωθινά Ευαγγέλια», Εκδ, Τήνος σ. 36)

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

ΤΑ ΕΝΔΕΚΑ ΕΩΘΙΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ
Τόμος Α΄(βιβλιοκρισία)

Τοῦ Πρεσβυτέρου Σταύρου Τρικαλιώτη
Πρόλογος : Ἀρχιμ. Σαράντης Σαράντος

Πρόκειται γιά μιά πολύμοχθη ἐπιστημονική ἐργασία πού στοχεύει ὄχι στή μάταιη ἐπίδειξη ἀλλά στήν ὠφέλεια τῶν ἀναγνωστῶν καί στήν κατάρτιση τῶν ποιμένων τῆς Ἐκκλησίας μας.

Τά ἕνδεκα Ἑωθινά Εὐαγγέλια εἶναι οἱ ἕνδεκα εὐαγγελικές περικοπές, οἱ ὁποῖες ἀναφέρονται στό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου καί τίς ἐμφανίσεις Του στούς μαθητές Του.  Αὐτές ἀναγινώσκονται μέ τή σειρά κάθε Κυριακή κατά τήν ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου.  Εἶναι μεγάλη ἡ ὠφέλεια πού προκύπτει ἀπό τήν ἀκρόαση αὐτῶν τῶν περικοπῶν καί πρό πάντων ἀπό τήν προσέγγιση στό βαθύτερο νόημά τους.

Αὐτή τήν ὠφέλεια, τήν πλήρη καί μεστή θέλησε νά προσφέρει ὁ π. Σταῦρος Τρικαλιώτης στούς ἀναγνῶστες τοῦ βιβλίου του.  «Ἤθελα», γράφει, «αὐτά τά κείμενα [τῶν Εὐαγγελίων καί τῶν πατερικῶν ἑρμηνειῶν τους] νά ἔρθουν κοντά στό λαό μας, νά μπορέσουν νά μιλήσουν στήν καρδιά τοῦ κάθε πιστοῦ, νά τόν βοηθήσουν σέ μιά συνειδητή συνάντηση μέ τόν ἀναστάντα Κύριο».

Τό βιβλίο ἀκολουθεῖ τήν ἑξῆς δομή.

Προηγεῖται ἐκτενής εἰσαγωγή στήν ὁποία ὁ φιλομαθής ἀναγνώστης θά ἀνακαλύψει : τό πότε καί γιατί ἀναγινώσκονται τά Ἑωθινά Εὐαγγέλια ·  τούς ὑπάρχοντες ποικίλους συμβολισμούς  κατά τήν ἀνάγνωσή τους καί κατά τήν προσκύνηση τοῦ εὐαγγελίου·  τή θεολογική ἑρμηνεία τοῦ γεγονότος τῆς Ἀναστάσεως καί τίς συνέπειες του στή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου, καθώς καί τίς ἀναστάσιμες θεοεμπειρίες τῶν ἁγίων καί τῶν συγχρόνων γερόντων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας.

Ἀκολουθεῖ σέ χωριστές ἑνότητες-μία γιά κάθε ἑωθινό Εὐαγγέλιο- α) τό κείμενο τῆς κάθε περικοπῆς μέ ἀντικρυστή τήν νεοελληνική του ἀπόδοση β) Ὁμιλία ἑρμηνευτική τῆς κάθε περικοπῆς ὑπό τοῦ Θεοφάνους Κεραμέως ἐπισκόπου Ταυρομενίου( 12^ος αἰώνας) μέ ἀντικρυστή νεοελληνική ἀπόδοση καί γ) Σχόλια τοῦ συγγραφέως πού εἴτε ἔχουν πραγματολογικό χαρακτήρα, εἴτε παραπέμπουν σέ ἑρμηνεῖες τῶν ἁγίων Πατέρων, οἱ ὁποῖες ἐμπλουτίζουν τήν ἑρμηνεία τοῦ Θεοφάνους Κεραμέως καί διαφωτίζουν τόν ἀναγνώστη ὥστε νά φθάσει σέ βαθύτερη κατανόηση τῶν εὐαγγελικῶν ἑωθινῶν περικοπῶν.

Στόν Α΄ Τόμο περιλαμβάνεται ἡ ἑρμηνεία καί ὁ σχολιασμός τῶν 6 πρώτων Ἑωθινῶν.  Τά ὑπόλοιπα 5 Εὐαγγέλια μέ τήν ἑρμηνεία κάι τό σχολιασμό τους θά περιληφθοῦν σ΄τον ὑπό ἔκδοση Β΄ Τόμο.

Ὠφέλιμος τά μέγιστα στόν λαϊκό ἀναγνώστη, ἀλλά καί στόν κληρικό μέσο βοηθητικό στήν κηρυκτική καί κατηχητική του διακονία.

Ἄξιος ὁ μισθός τοῦ π. Σταύρου γιά τόν ὑπέρ Χριστοῦ καί τῶν ἀδελφῶν του κόπο του.

Ἄξιος καί ὁ μισθός τῶν ἐκδόσεων ΤΗΝΟΣ, οἱ ὁποῖες μᾶς δίδουν βιβλία ποιότητος, βιβλία οἰκοδομῆς στήν πίστη καί στήν ἐν Χριστῷ ζωή, βιβλία πού στοχεύουν στήν ἀφύπνιση τῆς ὀρθοδόξου καί ρωμαίϊκης αὐτοσυνειδησίας μας.

Ἄξιος καί ὁ μισθός ὅσων ἀποφασίσουν νά κοπιάσουν στήν ἀνάγνωση ἑνός τέτοιου βιβλίου, πού προσφέρει διά τοῦ Εὐαγγελίου καί τῶν ἑρμηνευτῶν του ἁγίων Πατέρων τήν ἀδαπάνητη χαρά τῆς ἀναστάσεως ἤ ὅπως γράφει ὁ προλογίσας Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμ. Σαράντης Σαράντος: Ταπεινῶς εὐχόμαστε τά ἔνδον γραφόμενα νά συμβάλουν χαρισματικά στήν ἐν Ἀναστάντι Χριστῷ οἰκοδομή ὅλων μας.  Ἡ μεγάλη οἰκογένεια τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου καθώς καί ἡ ὑπερπολύτεκνη οἰκογένεια τοῦ π. Σταύρου νά ἔχουμε “ἐν τοῖς ἐγκάτοις ἡμῶν„ τήν ἀνέσπερη χαρά τοῦ ἀναστάντος Χριστοῦ».

Πηγή:/orthros.org

 

[ΕΚΔΟΣΕΙΣ  Τ Η Ν Ο Σ Βαλσαμῶνος 6 – 114 71 Ἀθῆναι]

Τηλεφ. –Fax 210-6425998     www.lagouros-editinos.gr

«Θέλω νὰ μιλήσω ἁπλὰ κι ἀληθινά»-Πρεσβυτέρου π. Σταύρου Τρικαλιώτη

[Σχόλιο ᾿Οδυσσέως:Σέ μιά ἐποχή ὅπου κυριαρχεῖ ἡ διπλωματία καί τό ψεῦδος, ἡ διγλωσσία καί ἡ προβολή τῆς μισῆς ἀλήθειας, οἱ σκοπιμότητες καί ἡ ἰδιοτέλεια, τό ἄρθρο τοῦ π. Σταύρου πού ἀκολουθεῖ βάζει τά πράγματα μέ τή σειρά, ἔτσι γιά νά καταλαβαινόμαστε σέ μιά ἁπλῆ κι ἀληθινή γλῶσσα. ᾿Ιδίως στόν ἐκκλησιαστικό χῶρο ἡ ἁπλῆ κι ἀληθινή γλῶσσα πρέπει νά εἶναι κανόνας ἀπαράβατος. Εἴθε... ]

« γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς»

Ζοῦμε σὲ μιὰ ἐποχὴ παραλογισμοῦ, ὅπου οἱ λέξεις ἔχουν χάσει τὸ πραγματικό τους νόημα. Δὲν ὑπάρχει κοινὰ ἀποδεκτὸς κώδικας ἐπικοινωνίας. Ὁ καθένας λέει ὅ,τι θέλει, ὅπως τὸ θέλει. Παύσαμε νὰ ὁμιλοῦμε καθαρὰ καὶ ξάστερα, ὅπως λέει κι ὁ λαός μας. Ἄλλοτε ὁμιλοῦμε μὲ ὑπονοούμενα, ἄλλοτε διπλωματικά, ἄλλοτε συμφεροντολογικά, ἄλλοτε ἀποκρύπτουμε γεγονότα καὶ καταστάσεις.

Ἡ διγλωσσία -ἡ ὑποκριτικὴ δηλαδὴ ἔκφραση διαφορετικῶν ἀπόψεων ἀναλόγως πρὸς τὴν περίσταση- ἔγινε ἕνα ροῦχο ποῦ φοριέται πολὺ συχνὰ στὶς μέρες μας. Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος θά μᾶς πεῖ ὅτι ὁ δίγλωσσος, ὅταν βρεθεῖ σὲ κάποια πολυπληθὴ συγκέντρωση ἄλλα γεγονότα τὰ ἀναφέρει καὶ γιὰ ἄλλα σιωπᾶ, ἀνάλογα πρὸς τὸ συμφέρον του. Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη μας προτρέπει: «Ψίθυρον (=αὐτὸν ποὺ κατακρίνει κρυφὰ καὶ σὲ στενὸ κύκλο) καὶ δίγλωσσον (= διπρόσωπον) καταρᾶσθε, πολλοὺς γὰρ εἰρηνεύοντας ἀπώλεσαν» Σόφ. Σειράχ κη, 13). Μιὰ ἄλλη παρεμφερὴς πληγή στὴν ἀνθρώπινη ἐπικοινωνία εἶναι καὶ τὰ διφορούμενα λόγια καὶ διατυπώσεις, οἱ διαφορετικὲς δηλαδὴ ἐκδοχὲς στὸν τρόπο κατανοήσεως μιᾶς λέξης. Ὅταν μάλιστα ἀφοροῦν θέματα δογματικὰ ἢ θέματα πίστεως, τότε ὁ κίνδυνος εἶναι ἐμφανής.

Εἶναι πολὺ σημαντικὰ ὅσα μᾶς λέει σχετικὰ ὁ πρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης: «Ἡ εἰλικρίνεια στὴ χρήση καὶ ἑρμηνεία τῶν λέξεων εἶναι θέμα σεβασμοῦ τῶν ἀρχῶν τῆς ἐπικοινωνίας καὶ μαζί της ἠθικῆς τῆς γλώσσας. Γιατὶ κάθε ἠθελημένη ἀλλοίωση τοῦ περιεχομένου τῶν λέξεων ποὺ χρησιμοποιεῖς ὁ ἴδιος ἢ κάθε παραποίηση τῆς σημασίας τῶν λέξεων ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ ἄλλος, ὁδηγοῦν σὲ στρέβλωση τῆς ἐπικοινωνίας καὶ νόθευση τῶν ἀνθρωπίνων σχέσεων» (Τὸ Βῆμα, 14/ 4/ 2002).

Μερικὲς φορὲς κυριαρχεῖ στὶς σκέψεις μας ἕνας φτηνὸς λαϊκισμὸς εὐρείας καταναλώσεως. Ἄλλοτε παγιδευόμαστε στὴν στείρα κομματικὴ γραμμὴ καὶ γιατὶ ὄχι ἐκκλησιαστικὴ γραμμή - καλύτερα παραταξιακή, ποὺ ἔχει σχέση μὲ πρόσωπα καὶ ἰδιοτελὴ συμφέροντα, ἡ ὁποία δυστυχῶς διχάζει καὶ δηλητηριάζει τὸ ποίμνιο-, ποὺ συνθλίβει τὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο, ποὺ τοῦ δίνει ἕτοιμα ἑρμηνευτικὰ ἐργαλεῖα. Ἄλλοτε χρησιμοποιοῦμε ἕνα λόγο ἀμφίσημο. Ἄλλοτε συνθηματικό. Δέν μᾶς ἐνδιαφέρει τόσο νὰ πείσουμε τὸν ἄλλο μὲ λογικὰ ἐπιχειρήματα, ὅσο νὰ περάσουμε τὴ γραμμή μας, χρησιμοποιώντας δογματικὰ «κλισὲ» καὶ φθηνὴ προπαγάνδα.

Ἔτσι ὅμως χάνουμε τὴν ἐλευθερία τῆς ἔκφρασης, τὴν χαρὰ τῆς πρωτοτυπίας. Γινόμαστε ἄνθρωποι καλούπια, «στρατιωτάκια ἀκούνητα, ἀμίλητα κι ἀγέλαστα» , γιὰ νὰ θυμηθοῦμε ἕνα παιχνίδι ποὺ παίζαμε μικροί. Ἂν κάποιος τολμήσει νὰ ἀρθρώσει ἕνα λόγο ἀληθινό, ἐλεύθερο, ἀπεγκλωβισμένο ἀπὸ νοσηρὲς νοοτροπίες καὶ σκοπιμότητες, ἅμα βγεῖ ἀπὸ τὸ «μανδρί», τὸν τρώει ὁ λύκος τῆς μοναξιᾶς, τῆς ἀπομόνωσης, τῆς περιθωροποίησης.

Κι ὅμως, ὅλοι μας θέλουμε οἱ ἄλλοι νά μᾶς ὁμιλοῦν τὴ γλώσσα τῆς ἀλήθειας· ὄχι νὰ ὑφιστάμεθα τὴν παραπλάνηση τῆς μισῆς ἀλήθειας, τῆς κομμένης καὶ ραμμένης κατὰ τὰ μέτρα καὶ σταθμὰ κάποιων ποὺ ἐπιδιώκουν τὸν ἔλεγχο τῆς κοινῆς γνώμης. Θέλουμε, μὲ ἄλλα λόγια, οἱ λέξεις ποὺ χρησιμοποιοῦμε νὰ ἔχουν ἕνα ἀντίκρυσμα, νὰ μὴν εἶναι λόγια τοῦ ἀέρα, κουβέντες ποὺ λέγονται σήμερα γιὰ λαϊκὴ κατανάλωση.

Ὁ Κύριός μας μᾶς συνέστησε νὰ μὴν ὁρκιζόμαστε καθόλου, ἀντιθέτως οἱ ἄλλοι ὀφείλουν νά μᾶς πιστεύουν μόνο μὲ τὴν ἁπλὴ διαβεβαίωση ἢ ἄρνησή μας: « Ὁ λόγος σας ἄς εἶναι ναὶ ναὶ, ὄχι ὄχι. Τὸ ἐπιπλέον ἀπὸ αὐτὰ προέρχεται ἀπὸ τὸν πονηρό» (Ματθ. ε, 37). Ὁ ἴδιος δέχτηκε τὸν ὕπουλο πόλεμο τῶν ὑποκριτῶν Φαρισαίων οἱ ὁποῖοι τυφλωμένοι ἀπὸ τὸν φθόνο προσπαθοῦσαν νὰ τὸν παγιδεύσουν «ἐν λόγῳ». Ὁ λόγος τους δηλαδὴ ὑπηρετοῦσε τοὺς σκοτεινοὺς σκοπούς τους. Ἐκεῖνος ὅμως ξεσκέπαζε τὴν ψευτιά τους καὶ τὰ δικολαβικὰ τους κατασκευάσματα. Συνήθως οἱ ψεύτικοι λόγοι τῶν ἀνθρώπων δείχνουν μιὰ ἐσωτερικὴ φτώχεια, ἕναν εὐτελισμὸ τῆς ἀνθρώπινης φύσεως. Ὄχι σπάνια ὑποδηλώνουν καὶ μιὰ μετάθεση εὐθυνῶν, μιὰ ἐγωϊστικὴ καὶ ὠφελιμιστικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴ ζωή. Τὸ ψέμα ἀρχίζει νὰ μπαίνει στὴ ζωὴ τῶν πρώτων ἀνθρώπων. Τὴν δηλητηριάζει ἤδη μὲ τὴν πτώση τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας. Εἰσηγητὴς καὶ πατέρας τοῦ ψεύδους εἶναι ὁ διάβολος, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀνέκαθεν ὡς ἔργο του τὴ διαβολή, τὴ συκοφαντία.

Ἀντίθετα, ὁ Θεὸς εἶναι Πατέρας τῶν φώτων, τῆς ἀλήθειας. Ὁ Κύριός μας μᾶς ἔχει πεῖ: « γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ἰωάν. η, 32). Ἡ ἀλήθεια παύει πλέον νὰ εἶναι ἀφηρημένη ἔννοια καὶ ἐνσαρκώνεται στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπε: «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή» (Ἰωάν. ιδ, 6). Ἑπομένως, ἂν θέλουμε νὰ γίνουμε ἀληθινοὶ ἄνθρωποι, ἄνθρωποι ἀτόφιοι καὶ φωτεινοί, πρέπει νὰ ἀγαπήσουμε τὸν Χριστὸ μὲ ὅλη μας τὴν καρδιὰ καὶ νὰ τοῦ ἐπιτρέψουμε νὰ φωτίσει εὐεργετικὰ τὸ ἐσωτερικό μας σκοτάδι.

Οἱ ἄνθρωποι ἀγαποῦν τὸ σκοτάδι, τὸ ψέμα καὶ τὴν ὑποκρισία, ὅταν τὰ ἔργα τους εἶναι πονηρὰ καὶ σκοτεινά. Τότε μηχανεύονται ἐναντίον τοῦ διπλανοῦ τους συκοφαντίες καὶ κατηγορίες. Δὲν ἀντέχουν τὸ Φῶς τοῦ Χριστοῦ γιὰ νὰ μὴν γίνουν φανερὰ τὰ ἔργα τους.

Ὁ ἄνθρωπος ὅμως τῆς ἀλήθειας πλησιάζει τὸν Χριστὸ (Ἐφεσ. γ, 20-21), «καθαρίζεται ἐσωτερικὰ καὶ γίνεται δεκτικὸς τοῦ πνευματικοῦ φωτός, τὸ ὁποῖο καταφωτίζει τὸ νοῦ του, ὥστε νὰ κατανοεῖ πράγματα ποὺ ὑπερβαίνουν τὶς αἰσθήσεις του» (Ἅγιος Μάξιμος Ὀμολογητής). Μόνο τὸ ἅγιο Πνεῦμα μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει τὸν ἄνθρωπο «εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν» (Ἰωάν. ιστ, 13).

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας καλεῖ τὸν ἄνθρωπο σὲ ἕνα εἰλικρινὴ διάλογο μὲ τὸν ἑαυτό του. Σὲ μιὰ ὀδυνηρὴ μὰ καὶ συνάμα σωτήρια συνάντηση μὲ τὸν παλαιὸ ἄνθρωπο ποὺ κρύβουμε μέσα μας, τὸν ἄνθρωπο τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς φθορᾶς. Μᾶς καλεῖ νὰ βγάλουμε ἀπὸ πάνω μας σὰν ἕνα βρώμικο ροῦχο τὴν ψευτιὰ καὶ τὴν ὑποκρισία καὶ νὰ πλησιάσουμε τὸν διπλανό μας μὲ ἀγάπη, σεβασμὸ καὶ ἀνιδιοτέλεια.

Ὁ ἄνθρωπος ποὺ θὰ θελήσει νὰ ἀποκαταστήσει γνήσιες ἀνθρώπινες σχέσεις καὶ συνάμα νὰ εἶναι ἀναπαυμένος μὲ τὴ συνείδησή του θὰ τὸ ἐπιτύχει μόνο διὰ τοῦ Μυστυρίου τῆς Ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως. Κατ᾿ αὐτὴν ὁ Ἅγιον Πνεῦμα «ἀναμορφώνει τὴν ψυχὴ ἡ ὁποία ἐφθάρη ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὴν κάνει ἄφθαρτη καὶ μεταβάλλει σὲ μιὰ καινούργια ζωὴ ὅ,τι πάλιωσε ἀπὸ ραθυμία καὶ ἐφθασε στὸν ἀφανισμό» (Ἁγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας).

Ὁ Μακρυγιάννης ἔλεγε μὲ πόνο: « Ἀλήθεια, ἀλήθεια, πικριὰ ὅπου εἶσαι». Καὶ πράγματι, ἡ ἀλήθεια ὅταν λέγεται εἶναι πικρή. Μοιάζει σὰν τὸ νυστέρι τοῦ χειρουργοῦ ποὺ μπαίνει βαθιὰ μὲς στὸ κόκκαλο γιὰ νὰ καθαρίσει τὴν πληγή. Ἡ ἀλήθεια ὅμως πρέπει νὰ λέγεται ὁποιοδήποτε κόστος κι ἂν ἔχει. Ἡ ἀπόκρυψη τῆς ἀλήθειας, ὅσο περίτεχνα κι ἂν γίνεται, στρέφεται τελικὰ ἐναντίον τοῦ ἴδιου μας τοῦ ἑαυτοῦ. Οἱ ἀρχαῖοι ἔλεγαν: «Ἀληθείας ἔχου», δηλαδὴ νὰ εἶσαι προσηλωμένος στὴν ἀλήθεια καὶ ὁ Πυθαγόρας τόνιζε: «Τὸ νὰ κρύβεις τὴν ἀλήθεια εἶναι σάν νὰ θάβεις χρυσάφι».

῾Η ἀλήθεια εἶναι τόσο πολύτιμη πού δέν μποροῦμε νά τή θυσιάζουμε καί νά τή θάβουμε χάριν τῶν ὁποιοδήποτε σκοπιμοτήτων, ἔστω καί χάριν τῆς ὁμονοίας. «Μὴ προτίμα τὴν ὁμόνοιαν τῆς ἀληθείας» τονίζει ὁ ἱερός Χρυσόστομος (Ε.Π.Ε. 17, 492). Οὔτε καί γι᾿ αὐτήν ἀκόμα τήν ἀγάπη - τήν μητέρα καί τό θεμέλιο ὅλων τῶν ἀγαθῶν- δέν πρέπει νά ἀποκρύβουμε τήν ἀλήθεια. ῎Αλλωστε χαρακτηριστικό τῆς ἀγάπης πρός τόν πλησίον κατά τόν Μέγα Βασίλειο εἶναι «νά μήν ἐπιζητοῦμε τό δικό μας συμφέρον, ἀλλά ὅσα εἶναι συμφέροντα γιά τήν ψυχή καί τό σῶμα αὐτοῦ πού ἀγαποῦμε» (P.G. 31, 771BC).

᾿Ολέθριο ρόλο στήν ἀπόκρυψη τῆς ἀλήθεια παίζουν καί οἱ παντός εἴδους κόλακες, πού ἀφθονοῦν στίς μέρες μας καί μέ τέχνη ἀποκρύπτουν τήν ἀλήθεια "πρός ἴδιον ὄφελος". Γι᾿ αὐτό καί ὁ ᾿Ισοκράτης κάνει τήν διαχρονική ὑπενθύμιση: «Μίσει τοὺς κολακεύοντας ὥσπερ τοὺς ἐξαπατῶντας· ἀμφότεροι γὰρ πιστευθέντες τοὺς πιστεύσαντας ἀδικοῦσιν» (Πρὸς Δημόνικον, 30, 1-3). Δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει πρόοδος στὴν ἐπιστήμη, ὅταν ἀποκρύπτεται ἡ ἐπιστημονικὴ ἀλήθεια. Δὲν μποροῦν νὰ οἰκοδομηθοῦν σωστὲς διαπροσωπικὲς σχέσεις, ὅταν δὲν θεμελιώνονται στὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἀμοιβαία ἐμπιστοσύνη.

Ὁ ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς μας ἔχει χάσει τὴν ἐμπιστοσύνη του στὸν συνάνθρωπό του. Παντοῦ κυριαρχεῖ ἡ καχυποψία. Τὸ ψεῦδος θριαμβεύει. Στὶς διαφημίσεις, στὴν ἐνημέρωση (καλύτερα γράψε: ἔμμισθη συσκότιση), στὴν πολιτική, στὶς κάθε εἴδους συναλλαγές. Κανένας δὲν εἶναι σίγουρος γιὰ κανένα. Ἡ ζωή μας κατάντησε δύσκολη ἢ καλύτερα τὴν καταντήσαμε δύσκολη, ἀνυπόφορη, ἀβέβαιη. Ὁ διπλανός μας ἔγινε ἡ κόλασή μας, ἀντὶ νὰ ἀποτελεῖ πηγὴ χαρᾶς καὶ παρηγοριᾶς.

Φτάσαμε στὸ ἄκρον ἄωτον τῆς ὑποκρισίας, ὥστε τὰ λεγόμενα ἰσχυρὰ χριστιανικὰ κράτη νὰ βαπτίζουν ξεδιάντροπα τὸν πιὸ φρικτὸ πόλεμο καὶ τὰ πιὸ ἀνηλεὴ βασανιστήρια ἀντίσταση κατὰ τῆς διεθνοῦς τρομοκρατίας κι ἄς κρύβονται ἀπὸ πίσω τὰ συμφέροντα τῶν σωτήρων τοῦ πλανήτη.

Πότε ἐπιτέλους θὰ μάθουμε νὰ μιλοῦμε τὴ γλώσσα τῆς ἀλήθειας, τὴ γλώσσα τῶν παιδιῶν ποῦ περιμένουν ἀπό μᾶς ἕναν καλύτερο κόσμο; Ὁ Γιῶργος Σεφέρης ἔγραφε: «Δὲ θέλω τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ μιλήσω ἁπλά, νά μοῦ δοθεῖ ἐτούτη ἡ χάρη». Ἐγὼ θὰ πρόσθετα «ἁπλὰ κι ἀληθινὰ καί ἐν Χριστῷ». Διότι ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ μόνη ᾿Αλήθεια, ἡ Αὐτοαλήθεια.

Θὰ κλείσω μὲ τὰ λόγια τοῦ μακαριστοῦ Γέροντα ᾿Ιουστίνου Πόποβιτς, ὁ ὁποῖος διετράνωνε: "῾Η ζωή ἄνευ τοῦ Χριστοῦ, ὁ θάνατος ἄνευ τοῦ Χριστοῦ, ἡ ἀλήθεια ἄνευ τοῦ Χριστοῦ, ὁ ἥλιος ἄνευ τοῦ Χριστοῦ καὶ τὰ σύμπαντα χωρὶς Αὐτόν, -ὅλα εἶναι τρομερά ἀνοησία, ἀνυπόφορον μαρτύριον, σισύφειον βάσανον, κόλασις! Δέν θέλω οὔτε τὴν ζωήν, οὔτε τὸν θάνατον ἄνευ Σοῦ, Γλυκύτατε Κύριε! Δέν θέλω οὔτε τὴν ἀλήθειαν, οὔτε τὴν δικαιοσύνην, οὔτε τὸν παράδεισον, οὔτε τὴν αἰωνιότητα. ῎Οχι, ῎Οχι! ᾿Εσένα μόνον θέλω, ᾿Εσὺ μόνον νὰ εἶσαι εἰς ὅλα, ἐν πᾶσι, καὶ ὑπεράνω ὅλων!... ῾Η ἀλήθεια, ἐὰν δέν εἶναι ὁ Χριστός, δὲν μοῦ χρειάζεται, εἶναι μόνον μία κόλασις" (῎Ανθρωπος καὶ Θεάνθρωπος, ἐκδ. ᾿Αστήρ, σελ. 183-184, ᾿Αθῆναι 1981).