Είναι πλέον προφανές ότι στα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας, κυρίαρχα χαρακτηριστικά, μεταξύ των άλλων, που σηματοδοτούν την πορεία της ΕΕ, είναι η σταδιακή διεύρυνση της φτωχοποίησης του πληθυσμού και η εγκαθίδρυση διαφόρων κατηγοριών δυϊσμού που τροφοδοτεί τις ανισότητες. Φερ’ ειπείν ο οικονομικός-κοινωνικός δυϊσμός, ο δυϊσμός ευρωπαϊκών-περιφερειακών ανισοτήτων, η σταδιακή διεύρυνση του εισοδηματικού χάσματος πλουσίων-φτωχών κρατών-μελών και τμημάτων του πληθυσμού, κ.λ.π.

Οι σύγχρονες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή οικονομία χαρακτηρίζονται από προκλήσεις, αντιφάσεις και αντιπαραθέσεις. Κι αυτό γιατί εντάσσονται, μεταξύ των άλλων, σε μία περίοδο μετάβασης από το βιομηχανικό υπόδειγμα (τρίτη βιομηχανική επανάσταση) σε ένα τεχνο-οικονομικό παράδειγμα (τέταρτη βιομηχανική επανάσταση). Στο τελευταίο δεσπόζει η εισαγωγή και η αλληλεπίδραση των τεχνολογικών συστημάτων παραγωγής, του αυτοματισμού, της ψηφιακής τεχνολογίας, της ρομποτικής, της τεχνητής νοημοσύνης, της νανοτεχνολογίας κ.λ.π. στην παραγωγική διαδικασία και τις εργασιακές σχέσεις.

Η κρίση της απασχόλησης, με την έννοια του υψηλού επιπέδου ανεργίας και της αδυναμίας δημιουργίας περισσότερων νέων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης καθώς και η κρίση του κοινωνικού κράτους, με την έννοια της συρρίκνωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων και παροχών, αποτελούν το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της μετάβασης, κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα και κατά τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, από τη συλλογικότητα και τη συλλογική ευθύνη στην εξατομίκευση και την ατομική ευθύνη.