Στη χρονιά που πέρασε έγινε ένα μεγάλο βήμα προς τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα όπως αυτή έχει αρχίσει να διαμορφώνεται εδώ και μερικές δεκαετίες, αφανώς και αθορύβως αρχικά και με ορατή επίσπευση τα λίγα τελευταία χρόνια. Και το κύριο στοιχείο αυτής της νέας πραγματικότητας, που επιβεβαιώνει μερικά ενώ κυρίως ανατρέπει πολλά δεδομένα, είναι η εμφανής και αναπόφευκτη πια τάση αναδιάταξης του κόσμου σε δύο αντίθετα μεταξύ τους μπλοκ. Ένα παλιό, για ένα διάστημα κυρίαρχο, αλλά με την πάροδο του χρόνου φθίνον το οποίο προσπαθεί τώρα εσπευσμένα να ανασυγκροτηθεί για να διατηρήσει τα κεκτημένα και ένα νέο το οποίο το οποίο δεν έχει ακόμα ολοκληρώσει τη συγκρότησή του αλλά έχει ασυγκράτητη δυναμική. Μια νέα κατάσταση πολύ διαφορετική από την προηγούμενη που έληξε το 1990 με τη διάλυση του σοβιετικού μπλοκ.

Ημουν και παραμένω εναντίον της ελευθερίας όπως την αντιλαμβάνονται και την εργαλειοποιούν οι επικυρίαρχοι, οι αποικιοκράτες, οι δουλέμποροι, οι εκμεταλλευτές του ανθρώπινου μόχθου, οι άρπαγες του πλούτου των λαών.

Είμαι και παραμένω συνήγορος και υπερασπιστής μόνο της ελευθερίας που δεν συνυπάρχει με ούτε προϋποθέτει τη σκλαβιά ή τη λεηλασία των άλλων. Και πιστεύω ότι κάθε καλών προθέσεων άνθρωπος θα πρέπει να είναι ειλικρινής και να ελέγχει υπέρ ποίας ελευθερίας είναι. Γιατί, αν είναι υπέρ της δικής του ελευθερίας  ανεξάρτητα από το αν αυτή αντλεί τους πόρους για την ύπαρξή της από την καταπάτηση της ελευθερίας των άλλων, ακόμα κι αν η ελευθερία του είναι παράγωγο της ανελευθερίας και της δυστυχίας του ανθρώπινου είδους, υπάρχει πρόβλημα.

Είναι μια κατηγορία παλιών μας φίλων, συντρόφων ή συναγωνιστών που όχι μόνο μετάνιωσαν και πήραν άφεση αμαρτιών από το σύστημα το οποίο κάποτε επέκριναν και απέρριπταν, αλλά έχουν και το θράσος να μας ζητούν τα ρέστα! Που ενώ ήταν συντεταγμένοι με τους κομμουνιστές, την Αριστερά και τα λαϊκά κινήματα, βάλθηκαν να αποδείξουν ότι όλα αυτά στα οποία πίστευαν ήταν λανθασμένα και πολύ κακά. Και εμπέδωσαν την πεποίθηση ότι επειδή άλλαξαν και προσαρμόστηκαν σ’ αυτό που κατηγορούσαν και έφτυναν, αυτομάτως άλλαξε και η πραγματικότητα και προσαρμόστηκε στη μεταστροφή τους. Ότι αυτά εναντίον των οποίων αγωνιζόμασταν, η νεοαποικιοκρατία, ο ιμπεριαλισμός, οι επεκτατικοί πόλεμοι, οι γενοκτονίες, η καταστροφή των γηγενών πολιτισμών, η εκμετάλλευση των ανθρώπων και η λεηλασία των φυσικών πόρων, από το χρυσό μέχρι το νερό, είναι –κατά τους «πρώην μας»- αποκυήματα της φαντασίας ή λειψής αντιληπτικής ικανότητας κάποιων κολλημένων «προοδευτικών», απροσάρμοστων στις «διαχρονικές ευρωπαϊκές αξίες» που προασπίζεται η κυρία Φον Ντερ Λάιεν, πρώην υπουργός Άμυνας μιας χώρας που αποτελεί ύβρη να τη συνδέει κανείς με «διαχρονικές δημοκρατικές αξίες»!

Οταν εμφανίστηκαν οι πρόσφυγες στις ελληνικές ακτές, στα περισσότερα μέρη ήταν ανεπιθύμητοι. Ήταν ανεπιθύμητοι γιατί ήταν πάρα πολλοί, γιατί θύμιζαν στους γηγενείς την καταστροφή του ελληνικού στρατού και την τελεσίδικη διαγραφή της Μεγάλης Ιδέας που είχε συνεπάρει πολύ κόσμο, αλλά και γιατί ήταν με άδεια χέρια έχοντας αφήσει τα πάντα στα μέρη που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν! 

Ανεπιθύμητοι για τους φτωχούς και μικρομεσαίους που αποτελούσαν την πλειονότητα του ελλαδικού πληθυσμού και στις περιοχές των οποίων κατευθύνονταν τα προσφυγικά ρεύματα, καταλαμβάνοντας εδάφη για κατοικία και θέσεις εργασίας, αποσπώντας κρατικούς πόρους που χρειάζονταν και οι ντόπιοι για τον εαυτό τους. Ανεπιθύμητοι και για τους εύπορους για παραπάνω από ένα λόγους: επειδή οι πρόσφυγες ήταν εχθρικοί στην πολιτική και οικονομική ελίτ που ευθυνόταν για την καταστροφή και τον ξεριζωμό και επειδή ήταν φορείς ενός πολύ ισχυρού λαϊκού και έντεχνου πολιτισμού που η ελίτ θεωρούσε ότι αντιστρατευόταν τη δική της κουλτούρα που ήταν ένα αναφομοίωτο δυτικότροπο υβρίδιο. 

Ρομαίν Ρολάν, «Le Théâtre du peuple» (1903)

Ο βασιλιάς ήταν ο επί γης εκπρόσωπος του θεού, πάνω κι απ’ τους δεσπότες και τους πατριάρχες. Και μετά τη Γαλλική Επανάσταση και το Διαφωτισμό εκσυγχρονίστηκε, προσαρμόστηκε και έγινε ο εγγυητής της ενότητας και του μεγαλείου του έθνους. Και ξένος να ήταν, όπως ήταν οι εγκάθετοι στις αποικίες και ημιαποικίες, το βασιλικό του αίμα, η ανωτερότητά του, εγγυόταν αυτό το ρόλο. Αυτοί που έβγαιναν από πολλών αιώνων καθεστώτα και κουλτούρες που περιστρέφονταν γύρω από έναν ηγεμόνα, αυτοκράτορα, βασιλιά, σουλτάνο, πρίγκιπα, δούκα, βαρόνο, σεΐχη, πασά, αγά, φύλαρχο, κοτζαμπάση, κονκισταδόρ, δικτάτορα ή πατριάρχη, πάπα, δεσπότη και καρδινάλιο, ήταν πολύ δύσκολο να απαγκιστρωθούν οριστικά από την εξάρτηση και να αγωνιστούν για την ελευθερία τους μέχρι το τέλος.

Του Στέλιου Ελληνιάδη

Γιατί κανένας από τους ιθύνοντες (και όχι μόνο) δεν υπολογίζει τους άλλους λαούς; Μας μισούν άραγε όλοι; Είναι όλοι ευχαριστημένοι από τα καθεστώτα που τους κυβερνούν και από τους κηδεμόνες που τους έχουν καθίσει στο σβέρκο; Είναι λαοί που προτιμούν τον πόλεμο από την ειρήνη, το θάνατο από τη ζωή;

Πώς θα αγωνιστούμε όταν δεν φροντίζουμε να έρθουμε κοντά, να συνεννοηθούμε, να βρούμε σύμμαχους μέσα στους λαούς, να ενώσουμε τις προσπάθειές μας, να επιδιώξουμε την απελευθέρωση όλων και όχι μόνο τη δική μας, και μάλιστα μόνοι μας, που είναι –για κάθε λογικό άνθρωπο–, εξαιρετικά δύσκολο έως ανέφικτο;

Tου Στέλιου Ελληνιάδη

Δημοσιογράφοι, πολιτειολόγοι, πολιτικοί, ακτιβιστές και επιστήμονες, συμφωνούν ότι στις χώρες τους αναπτύσσεται -πολύ έντονα και δυναμικά, εθνικισμός, αντιευρωπαϊσμός, ξενοφοβία και αντισημιτισμός. Και δείχνουν απορημένοι και ενοχλημένοι, πώς στην Ευρώπη, την πιο πλούσια περιοχή του κόσμου με τους πιο δημοκρατικούς θεσμούς και το πιο εξελιγμένο κοινωνικό κράτος, μεγάλα τμήματα των κοινωνιών στρέφουν την πλάτη τους στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, απαξιώνουν τους φορείς εξουσίας που διαχειρίστηκαν αυτή την εντυπωσιακή πρόοδο και ως συνέπεια αυτής της απαξίωσης αναβιώνουν νοοτροπίες και αντιλήψεις που θεωρούνταν περιθωριακές, οπισθοδρομικές και καταδικαστέες, ακόμα και ποινικά κολάσιμες.

Του Στέλιου Ελληνιάδη

Στη μεταπολεμική περίοδο, οι καπιταλιστές έχοντας σαν βασικό ατού την αστική δημοκρατία, τα πολιτικά δικαιώματα, την κοινωνική πρόνοια και την ευημερία που γνώρισε σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς ο δυτικός κόσμος, έπεισαν το μεγαλύτερο μέρος των κοινωνιών της Δύσης και εμπέδωσαν την πεποίθηση ότι αυτή η κατάσταση όχι μόνο θα συνεχιστεί, αλλά θα γίνεται διαρκώς καλύτερη για όλους. Η αύξηση της παραγωγικότητας και του παραγόμενου πλούτου θα εξασφαλίζει την αδιατάρακτη ευμάρεια, με όλο και μεγαλύτερη δικαιοσύνη, με όλο και περισσότερο ελεύθερο χρόνο και ανέσεις, με όλο και μεγαλύτερη ασφάλεια. Ότι αυτή η εξέλιξη είναι η φυσική συνέπεια της οικονομίας της αγοράς όπου όλα αυτορυθμίζονται και αυτοδιορθώνονται.

Η αναπάντεχη κατάρρευση των σοσιαλιστικών καθεστώτων το ’90, ανανέωσε αυτό το «αξίωμα» πάνω που είχαν φανεί τα πρώτα σύννεφα και είχαν πέσει οι πρώτες μπόρες στο δυτικό μοντέλο. Αυτό σήμαινε ότι το σύστημα έπαιρνε από κει που δεν το περίμενε κανείς μια παράταση ζωής. Και ταυτόχρονα, οι ελίτ που το διαχειρίζονταν αποκτούσαν μεγαλύτερη ευχέρεια να το αποδομήσουν συρρικνώνοντας τις ευνοϊκές για την κοινωνία ρυθμίσεις για να το φέρουν στα μέτρα των επιδιώξεων τους για μεγαλύτερη κερδοφορία και συσσώρευση. Χωρίς αντίπαλο δέος, η λογική του «μονόδρομου», ή του τέλους της ιστορίας, δύσκολα μπορούσε να αμφισβητηθεί.

Του Στέλιου Ελληνιάδη

Ο ΣΥΡΙΖΑ αδίστακτα έκαψε το χαρτί της κοινωνικής και εθνικής ενότητας το καλοκαίρι του 2015. Της ενότητας που όμοιά της δεν είχε υπάρξει από τον καιρό του ΕΑΜ.

Ενότητας που επιτεύχθηκε μέσα από πολύπλοκες και συχνά αντιφατικές διεργασίες, και εκδηλώθηκε πανηγυρικά ξεκινώντας από τις μεγάλες διαδηλώσεις και το συναπάντημα στο Σύνταγμα με κορύφωση την πρωτοφανή σύγκλιση του ελληνικού λαού που ψήφισε ΟΧΙ στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Αν σκεφτεί κανείς ότι το Brexit πρόκυψε από το οριακό 51,9% των Βρετανών (Ιούνιος 2016), αντιλαμβάνεται ότι το 61,3%, αποτελεί, με βάση τα διεθνή δεδομένα, ένα πολύ ξεχωριστό στην ιστορία της ευρωπαϊκής δημοκρατίας πολιτικό γεγονός. Και πέρα απ’ αυτό, η μοναδικότητα του έγκειται στο ότι η συσπείρωση αυτή πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά με βάση την πλατφόρμα της Αριστεράς, πράγμα που θορύβησε όλο το δυτικό κατεστημένο. Αυτή η ενότητα είχε χαρακτηριστικά ταξικά και εθνικά με εντυπωσιακή σαφήνεια καθορισμένα. Δεν επρόκειτο περί παρεξήγησης. Ήταν αποτέλεσμα πολύχρονης ζύμωσης και ταχείας ωρίμασης. Στο αποκορύφωμα της, δεν υπήρχε αμφιβολία ούτε περί του περιεχομένου του δημοψηφίσματος, ούτε άγνοια περί των πιθανών αρνητικών συνεπειών του (οι αντίπαλοι του ΟΧΙ έκλεισαν τις τράπεζες και ελέγχοντας τα ΜΜΕ έδωσαν τα ρέστα τους για να επηρεάσουν τους ψηφοφόρους κατατρομοκρατώντας τους) ούτε για το ποιος ήταν ο μοναδικός φορέας που προκήρυξε το δημοψήφισμα και ποιος θα επωφελείτο πολιτικά από την έκβασή του, δηλαδή η Αριστερά!