Translate -TRANSLATE -

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΚΡΟΠΟΛΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΚΡΟΠΟΛΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023

Μια πέτρα από τον Παρθενώνα

 


 

Μια πέτρα από τον Παρθενώνα

Της Κατερίνας Σχινά

Πριν από λίγες μέρες, λέει η είδηση, έφτασε στην ελληνική πρεσβεία στη Βόννη ένα μυστηριώδες πακέτο. Δεν έφερε το όνομα ούτε τη διεύθυνση του αποστολέα κι ήταν μικρό, αλλά βαρύ. Το άνοιξαν. Και βρήκαν ένα κομμάτι μάρμαρο κι ένα ανώνυμο σημείωμα:  «Αυτή η πέτρα ανήκει στην Ελλάδα», έλεγε. «Πριν από πολλά χρόνια, τη σήκωσα από το χώμα πάνω στην Ακρόπολη, στην Αθήνα και την πήρα μαζί μου. Τώρα την επιστρέφω. Γέρασα πια και οι πιθανότητες να επισκεφθώ και πάλι την Αθήνα λιγοστεύουν... Γι' αυτό, φροντίστε εσείς, παρακαλώ, να ξαναγυρίσει η πέτρα και πάλι στη θέση της, στο ναό της Αθηνάς, στον Παρθενώνα».

Ένας ιδανικός φιλέλληνας ήταν ο αποστολέας· ένας από τους τελευταίους ρομαντικούς που αναζήτησαν στα ελληνικά ερείπια την Αρκαδία τους. Και η χειρονομία του, τόσο συγκινητική μέσα στην ανώνυμη της ειλικρίνεια, ήρθε να θυμίσει πως η Ελλάδα δεν ανήκει σ' εμάς που την κατοικούμε· πως μαζί μας την μοιράζονται όσοι την τρέφουν και την κρατούν στη ζωή με τη δική τους ύλη· όσοι παραδίνονται σ' αυτό που πραγματικά είναι: μια πνευματική κατάσταση, μια cosa mentale— τίποτα, δηλαδή, το χειροπιαστό, μα όλα εκείνα που συνδέθηκαν με το ρομαντικό τύπο του ανθρώπου, που είναι ταυτόχρονα ολοκληρωτικά υπάκουος στη θεϊκή φύση, αλλά και ολοκληρωτικά ο εαυτός του, πολιτικός, δηλαδή «ελεύθερος», αδούλωτος στους θεούς, "πλούσιος σε κόσμο". Πλούσιος σε κόσμο, όπως ο άγνωστος Γερμανός φιλέλληνας.

Θα αποτελούσε κοινοτοπία αν επιχειρούσε κανείς να θυμίσει την επίδραση της ελληνορωμαϊκής φιλοσοφικής σκέψης στον σύγχρονο κόσμο, αν ανακαλούσε τους δρόμους, μέσα από τους οποίους η λογική και η μεταφυσική των Ελλήνων ενσωματώθηκαν στις πνευματικές αποσκευές του δυτικού ανθρώπου. Θα ενέδιδε, ακόμη, σ' έναν κουραστικό διδακτισμό, αν επαναλάμβανε ότι η επιρροή της ελληνικής σκέψης αποτέλεσε για τη Δύση μια διαρκή διαδικασία παιδείας, διδάσκοντας τη γλώσσα και δίνοντας τις λέξεις - όχι μονάχα ως πρακτικά εργαλεία καθημερινής χρήσης, αλλά και ως φορείς σκέψης - μυώντας  στην  έννοια  της  δημοκρατίας,υποδεικνύοντας, τέλος, ένα νέο ιδεώδες ατομικής ζωής, βιωμένης στην υψηλότερη ένταση της: τον ανθρωπισμό. Γιατί, μολονότι οι Έλληνες ενέπνευσαν και εμπνέουν, μολονότι βρίσκονται τόσο κοντά μας σαν να μάς γνέφουν, μολονότι η παρουσία τους μοιάζει να είναι ενεργητική και η συνδρομή τους εφικτή, πάντοτε μας ξεφεύγουν. Καθώς τους συναντάμε στο πλάι μας, καθώς τους πλησιάζουμε και αρχίζουμε να συνομιλούμε μαζί τους - μέσα από την τέχνη, μέσα από τα κείμενα, μέσα από την ελληνική λαλιά της γλώσσας μας - πάλι και πάλι δραπετεύουν, υποδεικνύοντας μας ότι το μόνο που μας μένει για να τους αγγίξουμε είναι η υπομονετική ανακατασκευή ενός νοητικού κόσμου - στον οποίο, αλίμονο, ποτέ δεν θα μπορέσουμε να ζήσουμε όπως εκείνοι.

Πόθος του χαμένου αντικειμένου μοιάζει ο πόθος της Ελλάδας. Το ελληνικό αρχέγονο που εφηύρε ο ρομαντισμός εξέπεσε· η σύγχρονη ιστοριογραφία, από την πλευρά της, τείνει να θεωρήσει την ελληνική αρχαιότητα σαν ουδέτερο έδαφος. Αλλά, αν η αρχαία ελληνική κοινωνία είναι για τους ιστορικούς του καιρού μας απλώς μια κοινωνία ανάμεσα στις άλλες, ας επιτραπεί σ' εμάς να επιμείνουμε στον "αναχρονισμό" του ανθρωπισμού, που θέλει τον αρχαίο άνθρωπο, Άνθρωπο στην ολότητα του. Και στην ομορφιά της χειρονομίας του γέροντα φιλέλληνα που επιστρέφει το μάρμαρο στην κοιτίδα του αφού πρώτα το κράτησε κοντά του δεκαετίες, σα να' θελε να κοινωνήσει μυστικά την ουσία του πολιτισμού που το γέννησε.

Καθημερινή 26.1.1997

 

Τρίτη 9 Ιουνίου 2020

Η παράδοση της Ακρόπολης των Αθηνών



Η παράδοση της Ακρόπολης των Αθηνών

Όταν άρχισε η δεύτερη πολιορκία της Ακρόπολης από τους Έλληνες κομβικό σημείο στην πολιορκία ήταν η κατάληψη του Σερπετζέ (Ωδείο Ηρώδη Αττικού), στην οποία πρωτοστάτησε ο επικεφαλής των Αθηναίων Παναγής Κτενάς. Η επιχείρηση κατάληψης ήταν δύσκολη, γιατί τα τείχη ήταν ψηλά και οχυρωμένα με πυροβόλα. Όπως γράφει και ο Ιωάννης Φιλήμων «ουδέποτε υπελόγιζον οι Τούρκοι ως δυνατήν την εξ εφόδου κυρίευσιν και κατοχήν του Σερπετζέ, ως φύσει και θέσει δυσπόρθητου. Και όμως η τύχη αυτών εξήρτητο εκ μόνου του Σερπετζέ, διότι στερουμένη τούτου εξήντλουν τάχιστα το ολίγον ύδωρ των δύο δεξαμενών και ολίγας ελπίδας είχον εκ των βροχών».
Μετά από μια επική έφοδο, οι Έλληνες κατέλαβαν το Σερπετζέ στις 13 Νοεμβρίου 1821, καταλαμβάνοντας ταυτόχρονα σχεδόν και τα τείχη των Προπυλαίων.
Η κατάληψη της Ακρόπολης ήταν πλέον επιτακτική, γιατί μετά την άλωση της Τριπολιτσάς και την ταχύτατη παράδοση των φρουρίων του Μωριά στο Κολοκοτρώνη, οι Τούρκοι ξεκίνησαν τη μεγάλη αντεπίθεσή τους από δύο άξονες: Ο πρώτος άξονας από την Ήπειρο, όπου ο τουρκικός στρατός πολιόρκησε το Μεσολόγγι και ο δεύτερος (και ισχυρότερος) άξονας ήταν από τη Μακεδονία, όπου ο φοβερός Δράμαλης Πασάς πέρασε με μια πανίσχυρη στρατιά 40.000 τούρκων προς τη Ρούμελη και το Μοριά έτοιμος να καταπνίξει την Επανάσταση. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, κατόπιν διαταγής του Κολοκοτρώνη και παρά την υπονόμευση του Άρειου Πάγου (πολιτική διοίκηση της Ρούμελης), ο Ανδρούτσος και ο Νικηταράς συγκρότησαν στη Ρούμελη  μια γενικότερη δύναμη καλύψεως, που προσπάθησε να επιβραδύνει την κάθοδο του Δράμαλη μέχρι την κατάληψη της Ακρόπολης των Αθηνών και την αμυντική οργάνωση της πόλης. Ήρθαν έτσι οι νίκες στην Αγία Μαρίνα και στη Στυλίδα, στις αρχές Απριλίου 1822.  
Στο μεταξύ, είχε καταφτάσει στην Αθήνα ο Ηλίας Μαυρομιχάλης, υπό την αρχηγία του οποίου οι Έλληνες προσπάθησαν να πάρουν  την Ακρόπολη, χωρίς όμως επιτυχία στην αρχή. Υπήρξαν πολλές φορές που οι πολιορκητές ζήτησαν από τους Τούρκους να παραδοθούν. Στις 18 Απριλίου 1822 άνοιξαν μεγάλο υπόνομο και με τη βοήθεια 30 φιλελλήνων με επικεφαλής το Γάλλο αξιωματικό Βουτιέ και 50 ακόμα γενναίους Κεφαλλονίτες κατόρθωσαν να αποκόψουν του Τούρκους στην περιοχή του Βράχου. Οι Έλληνες με τους Φιλέλληνες ανατίναξαν την τρίτη πύλη του κάστρου. Μάλιστα είχαν καταλάβει και τα τρία πηγάδια της Ακρόπολης. Έτσι οι Τούρκοι υποφέροντας από δίψα και στερήσεις αναγκάστηκαν να παραδοθούν. Από τους δυόμισι χιλιάδες Τούρκους που είχαν κλειστεί στο κάστρο τον Απρίλιο του 1821 μόνο 1.260 είχαν μείνει. Οι υπόλοιποι είχαν πεθάνει από τραυματισμούς και από λοιμό. Κατά την φονικότατη επίθεση για την κατάληψη της Ακρόπολης  έπεσαν αρκετοί Έλληνες αλλά και Φιλέλληνες.
Σύμφωνα με τις περιγραφές, οι σκηνές που εκτυλίχθησαν κατά την παράδοση της Ακρόπολης ήταν τραγικές. Κατ’ εντολή του Μητροπολίτη Διονυσίου, πρώτοι ανέβηκαν τουλουμπατζήδες (νερουλάδες) για να μοιράσουν νερό στους παραδοθέντες, αλλά οι διψασμένοι Τούρκοι έπιναν αχόρταγα με αποτέλεσμα ή να πεθαίνουν ακαριαία ή να χάνουν τις αισθήσεις τους επί μακρό. Ο μεγάλος πρωταγωνιστής της άλωσης της Ακρόπολης Παναγής Κτενάς, θέλοντας να αναγγείλει τη μεγάλη νίκη, έβαλε δύο κανονιοβολισμούς αλλά στον τρίτο εξερράγη το πυρακτωμένο πυροβόλο, θανατώνοντας το μεγάλο αγωνιστή. Η κηδεία του έγινε την επομένη με μεγάλες τιμές.
Μετά την κατάληψη της Ακρόπολης, διορίστηκε φρούραρχός της ο αδερφός του Παναγή Κτενά, Σπύρος Κτενάς, ο οποίος φρόντισε για τον εφοδιασμό του κάστρου και την ενίσχυση της άμυνας, καθόσον υπήρχε η είδηση ότι καταφθάνει ο Δράμαλης. Δυστυχώς όμως, μπροστά την είδηση για τη φοβερή στρατιά του Δράμαλη που κατέβαινε με κατεύθυνση το Μωριά για να καταπνίξει την επανάσταση, ουδείς προσέρχονταν για να ενισχύσει την άμυνα της πόλης. Η κατάσταση χειροτέρεψε όταν για ασήμαντη σφαγιάστηκαν από τους Έλληνες όσοι Τούρκοι είχαν παραδοθεί (περίπου 600 Τούρκοι). Οι σφαγές αυτές τρομοκράτησαν τον πληθυσμό, ο οποίος άρχισε να εγκαταλείπει την πόλη.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση μίλησε η καρδιά της νεολαίας. Περίπου 370 νέοι της Αθήνας, ανέβηκαν στην Ακρόπολη για να την επισκευάσουν και να αναλάβουν την υπεράσπισή της, υπογράφοντας μια φλογερή ομαδική διακήρυξη, η οποία σώζεται και αποτελεί μνημείο πατριωτισμού. Παράλληλα και άλλοι Αθηναίοι συγκρότησαν ένοπλα σώματα  και με επικεφαλής τους οπλαρχηγούς Γαβριήλ Αναστασίου, Νικόλα Σαρρή, Συμεών Ζαχαρίτσα και Λάμπρο Ηλιακόπουλο ενίσχυσαν τη φρουρά της Ακρόπολης, περιμένοντας την έλευση του Δράμαλη. Αλλά ο Δράμαλης παρέκαμψε την Αθήνα και κινήθηκε κατευθείαν προς Κόρινθο, επιδιώκοντας να χτυπήσει αμέσως και χωρίς απώλειες τον Κολοκοτρώνη στο Μωριά. Όμως τελικά απέτυχε και η στρατιά του συντρίφτηκε στα Δερβενάκια.
Στις 21 Αυγούστου 1822 ο Ανδρούτσος με το Νικηταρά καταφθάνουν στην Αθήνα, την οποία οργάνωσαν αμυντικά αλλά και πολιτικά.

Πηγές:
Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ΄, σ. 226-227.

Τετάρτη 10 Απριλίου 2019

Τα μυστικά της Ακρόπολης…



Τα μυστικά της Ακρόπολης…

Τι κρύβεται κάτω απ’ τον ιερό βράχο;

Οι περισσότεροι Έλληνες, αλλά και πάρα πολλοί ξένοι έχουν βρεθεί τουλάχιστον μία φορά στον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Οι περισσότεροι όμως απ’ όσους πήγαν εκεί δεν ήξεραν το παραμικρό για τα μυστικά που κρύβονταν κάτω από τα πόδια τους. Η Ακρόπολη δεν είναι μόνο ένα από τα πιο γνωστά αρχαιολογικά μνημεία του κόσμου που στολίζεται από μερικά από τα ομορφότερα κτίσματα της ελληνικής αρχαιότητας, αλλά είναι παράλληλα και ένας τόπος που κρύβει πολλά και σημαντικά μυστικά…
Σύμφωνα με την συμβατική ιστορία, δεν είναι γνωστό το πότε η Ακρόπολη κατοικήθηκε για πρώτη φορά. Οι απόψεις σχετικά με τους πρώτους οικισμούς στην Ακρόπολη ποικίλουν σε ένα φάσμα που αρχίζει από την 3η και τελειώνει στην 6η χιλιετία προ Χριστού. Οι αρχαιολόγοι παραδέχονται ότι στην Ακρόπολη υπάρχουν πολλά οικοδομικά επίπεδα, κάποια από τα οποία παραμένουν άγνωστα ακόμα και σήμερα. Αυτό συμβαίνει επειδή, κάθε φορά που κτιζόταν η Ακρόπολη, τα νέα οικοδομήματα χτίζονταν πάνω στα προηγούμενα. Και δεν θα ήταν επιτρεπτό για κανέναν λόγο, για να βρούμε τι κρύβεται στις αρχαιότερες στρώσεις, να δημιουργήσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα στις νεότερες. Η Ακρόπολη λοιπόν έχει πολλά μυστικά ακόμα που περιμένουν να ανακαλυφθούν.


Στην νότια πλευρά της Ακρόπολης μάλιστα έχουν βρεθεί μεγάλα κομμάτια πέτρας. Αυτό γέννησε την υποψία ότι έχουν αφαιρεθεί με κάποιον τρόπο από το εσωτερικό του βράχου. Ως εκ τούτου θα ήταν πολύ πιθανό κάτω από την Ακρόπολη να υπάρχουν υπόγειοι θάλαμοι και στοές.
Ερευνώντας το θέμα, μπορούμε με ασφάλεια να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι κάτω από την Ακρόπολη υπάρχουν υπόγειες δίοδοι οι οποίες καταλήγουν σε πολλά σημεία της Αττικής. Αν και η πρόσβαση σήμερα σε τέτοιες στοές είναι πολύ δύσκολη, σε άλλες εποχές κάτι τέτοιο δεν ίσχυε και έτσι έχουμε διάφορες μαρτυρίες οι οποίες μας μιλούν για ένα εκτεταμένο δίκτυο στοών στην Αττική με κέντρο την Ακρόπολη.
Μία αρχαία αναφορά που αποκαλύπτει όχι απλά ότι υπήρχαν στοές κάτω από την Ακρόπολη, αλλά και πως – τότε τουλάχιστον – υπήρχε υπόγεια επικοινωνία με κάποιο παραθαλάσσιο μέρος, είναι αυτή του Παυσανία του περιηγητή που έζησε τον 2ο μετά Χριστόν αιώνα. Έγραψε λοιπόν ο Παυσανίας: 

                                                           Φώτο : ypervasinews.gr

«στι δ κα οκημα ρέχθειον καλούμενον· πρ δ τς σόδου Διός στι βωμς πάτου, νθα μψυχον θύουσιν οδέν, πέμματα δ θέντες οδν τι ον χρήσασθαι νομίζουσιν. σελθοσι δέ εσι βωμοί, Ποσειδνος, φ ο κα ρεχθε θύουσιν κ του μαντεύματος, κα ρωος Βούτου, τρίτος δ φαίστου· γραφα δ π τν τοίχων το γένους εσ το Βαυταδν καδιπλον γάρ στι τ οκημα—[κα] δωρ στν νδον θαλάσσιον ν φρέατι. τοτο μν θαμα ο μέγα· κα γρ σοι μεσόγαιαν οκοσιν, λλοις τε στι κα Καρσν φροδισιεσιν· λλ τόδε <τ> φρέαρ ς συγγραφν παρέχεται κυμάτων χον π νότ πνεύσαντι. κα τριαίνης στν ν τ πέτρ σχμα· τατα δ λέγεται Ποσειδνι μαρτύρια ς τν μφισβήτησιν τς χώρας φανναι(Ελλάδος περιήγησις, Αττικά, 26, [5]). 



Σύμφωνα με τον Παυσανία λοιπόν, στο Ερεχθείο υπάρχει ένα «φρέαρ» που έχει σχήμα τρίαινας, μέσα από το οποίο, κάθε φορά που έπνεε νότιος άνεμος, ακούγονταν ήχοι κυμάτων. Το χάσμα αυτό όντως υπάρχει στο Ερεχθείο και, κατά τους αρχαίους χρόνους είχε λατρευτική σημασία καθώς οι αρχαίοι απέδιδαν την δημιουργία του στον Ποσειδώνα, τον θεό της θάλασσας. Ο ήχος των κυμάτων που ακουγόταν μέσα από αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να συνεπάγεται πως υπήρχε – αν δεν υπάρχει ακόμα – υπόγεια επικοινωνία της Ακρόπολης με την θάλασσα.
Μια άλλη σημαντική πηγή που μας αποκαλύπτει ότι υπάρχουν διάφορες υπόγειες σήραγγες κάτω από την Αττική είναι και το γεγονός ότι η Ιστορία παραδέχεται ότι οι στοές αυτές χρησιμοποιήθηκαν από τους Έλληνες κατά τον καιρό της επανάστασης του 1821. Και μετά όμως την απελευθέρωση της Ελλάδος, τα σπήλαια δεν ξεχάστηκαν, αλλά έγιναν λημέρια ληστών, όπως του περιβόητου λήσταρχου Νταβέλη, ο οποίος με ορμητήριο το σπήλαιο της Πεντέλης που πήρε το όνομά του, μέσα από τις υπόγειες στοές, μπορούσε να εμφανίζεται σχεδόν σε όποιο σημείο της Αττικής ήθελε και μετά να εξαφανίζεται πάλι μέσα από τα σπήλαια αυτά.
Αργότερα, τον καιρό της γερμανικής κατοχής και συγκεκριμένα την νύχτα μεταξύ 30 και 31 Μαΐου 1941, λέγεται ότι ο Λάκης Σάντας και ο Μανώλης Γλέζος ανέβηκαν στον φυλαγμένο από τους Γερμανούς βράχο της Ακρόπολης κρυφά μέσα από σπήλαιο, κατέβασαν την γερμανική σημαία και έφυγαν απαρατήρητοι πάλι με τον ίδιο τρόπο. Δεδομένου του ότι οι Γερμανοί φύλαγαν τα Προπύλαια ώστε κανείς να μην μπορεί να μπει από εκεί και του ότι ο βράχος της Ακρόπολης είναι απροσπέλαστος από κάθε άλλη πλευρά, ο μόνος τρόπος για να ανέβουν στην Ακρόπολη ήταν μέσα από τα σπήλαια. Το ότι η σημαία των Γερμανών κατέβηκε μέσα στην νύχτα κρυφά λοιπόν, αποτελεί απόδειξη της ύπαρξης των στοών αυτών.

                                                               Φώτο : ypervasinews.gr

Εκτός όμως από τα ιστορικά στοιχεία για την ύπαρξη στοών κάτω από την Ακρόπολη και κάτω από την Αττική γενικότερα, αξίζει να αναφέρουμε πως είναι γεωλογικά αποδεδειγμένο πως κάτω από την Ακρόπολη υπάρχει νερό. Το νερό αυτό αποδεδειγμένα δεν είναι στάσιμο αλλά κινείται· έρχεται από κάπου και καταλήγει κάπου αλλού. Το νερό όμως δεν θα μπορούσε να κινηθεί με την μορφή υπόγειων ποταμών, σε περίπτωση που η γη ήταν απολύτως συμπαγής. Αυτό λοιπόν ενισχύει ακόμα περισσότερο την άποψη ότι κάτω από την Αττική υπάρχουν στοές, σήραγγες και σπήλαια.
Σημαντικές μαρτυρίες για την ύπαρξη διάφορων υπογείων στοών κάτω από την Αττική, είναι και αυτές των εργατών που εργάστηκαν για την κατασκευή του μετρό στην Αθήνα. Λέγεται ότι, κατά την διάρκεια των εργασιών, οι εργάτες εντόπισαν πληθώρα υπογείων σηράγγων, άλλες από τις οποίες ήταν υπόγειοι χείμαρροι και άλλες από τις οποίες είχαν αρχαιολογικό ενδιαφέρον, καθώς μέσα τους βρέθηκαν χιλιάδες αρχαιολογικά ευρήματα, πολλών από τα οποία αγνοείται η τύχη. Εικάζεται δε πως αν κάποιος που δεν ξέρει τις υπόγειες στοές της Αττικής καταφέρει και διεισδύσει σε αυτές, κινδυνεύει προχωρώντας να βρεθεί να περπατάει στις ράγες του μετρό! Δεν αποκλείεται λοιπόν η πρόσβαση σε ορισμένες από τις στοές αυτές να είναι δυνατή και από κάποια σημεία του υπόγειου σιδηροδρομικού δικτύου του μετρό Αθηνών. Όπως και να ‘χει όμως, κανείς, μέχρι στιγμής, δεν έχει διαψεύσει τα όσα λέγεται πως βρέθηκαν κάτω από την επιφάνεια της γης, τον καιρό των εργασιών για την διάνοιξη των σηράγγων του μετρό.
Αν υπάρχει όμως ένα τέτοιο υπόγειο δίκτυο στοών κάτω από την Αθήνα και αν οι αρχαίοι ήξεραν για την ύπαρξή του, γεννιέται η απορία ως τι τα χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι. Το γεγονός ότι κοντά σε κάθε μεγάλη έξοδο του υπογείου δικτύου στοών βρίσκεται και κάποιο μεγάλο αρχαίο ελληνικό ιερό, ενώ σε μικρότερες εισόδους υπάρχουν κι εκεί αρχαίοι βωμοί, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι στοές χρησιμοποιούνταν από τους ιερείς των μεγάλων ιερατείων της αρχαιότητας, όπως για παράδειγμα το ιερατείο της Αθηνάς στην Ακρόπολη και το ιερατείο της Δήμητρας στην Ελευσίνα…

ΠΗΓΗ