Τα πεφταστέρια του Αυγούστου

 

 Μια εντυπωσιακή παράσταση της φύσης μπορούμε να απολαύσουμε από απόψε σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για τις Περσείδες του Αυγούστου, μια βροχή διαττόντων αστέρων που παρατηρείται όταν η Γη περνάει κοντά από το σημείο όπου βρίσκονται υπολείμματα του κομήτη Σουίφτ-Τατλ. Φώτο ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΣ

Τα πεφταστέρια του Αυγούστου

Από σήμερα το βράδυ η φύση δίνει τη δική της παράσταση με τις Περσείδες του Αυγούστου

Γράφει ο Γιάννης Ελαφρός

Τα πεφταστέρια, μια όμορφη παράσταση της φύσης, μπορούμε να απολαύσουμε από σήμερα το βράδυ σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για τις Περσείδες του Αυγούστου, μια βροχή διαττόντων αστέρων που παρατηρείται όταν η Γη περνά κοντά από το σημείο που βρίσκονται υπολείμματα του κομήτη Σουίφτ-Τατλ.

Πέρα από τις ατομικές θεάσεις, φορείς που ασχολούνται με την αστρονομία (όπως το Αστεροσκοπείο και τμήματά του) διοργανώνουν από σήμερα και τις επόμενες μέρες συλλογικές παρατηρήσεις του φαινομένου.

Μεταξύ αυτών και η δραστήρια Αστρονομική Εταιρεία Κέρκυρας, η οποία σε συνεργασία με τον «Ερημίτη Πλους» Περιβαλλοντική Προστασία Ακτών Βορείου Στενού Κέρκυρας και τον Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας διοργανώνουν αστροβραδιά σήμερα Σάββατο 10 Αυγούστου από τις 9.30 μ.μ. στην παραλία Αυλάκι στη βόρεια Κέρκυρα. Μάλιστα θα γίνει και ουρανογραφία (αναγνώριση αστερισμών), ενώ θα υπάρχει τηλεσκόπιο για παρατήρηση ουρανίων αντικειμένων.

 «Οι Περσείδες είναι μια πολύ εντυπωσιακή βροχή διαττόντων. Όταν η Γη στην πορεία της γύρω από τον Ήλιο περάσει κοντά από μια περιοχή όπου βρίσκονται απομεινάρια του κομήτη Σουίφτ-Τατλ, τότε κάποια πολύ μικρά κομματάκια ύλης, σαν βότσαλο παραλίας, ελκύονται από τη Γη και εισέρχονται στην ατμόσφαιρά της με τεράστιες ταχύτητες (58 χλμ./δευτ.), με αποτέλεσμα να αναφλέγονται λόγω τριβής και να γίνονται ορατά, να γίνονται “πεφταστέρια”. Ονομάστηκαν Περσείδες λόγω του ότι από το βόρειο ημισφαίριο φαίνεται να έρχονται από τον αστερισμό του Περσέα», εξηγεί στην «Κ» ο Χάρης Γουναρόπουλος, επιστημονικός υπεύθυνος της Αστρονομικής Υπηρεσίας Κέρκυρας.

 «Η συχνότητα είναι συνήθως μεγάλη, μπορούμε να δούμε μέχρι και 60 πεφταστέρια την ώρα σε σκοτεινό ουρανό». Βεβαίως, τα μεγέθη διαφέρουν από έτος σε έτος, αλλά οι Περσείδες τον Αύγουστο είναι μία από τις πιο εντυπωσιακές βροχές διαττόντων.

«Για την παρατήρηση δεν χρειάζεται εξάσκηση ή εξοπλισμός. Θα τις δούμε με γυμνό μάτι, καλύτερα ξαπλώνοντας με το κεφάλι προς τη Δύση. Οι Περσείδες θα έρχονται από ανατολικά. Μια απομονωμένη παραλία είναι το καλύτερο “θεωρείο”», προτείνει ο κ. Γουναρόπουλος.

Η Αστρονομική Εταιρεία Κέρκυρας, η πρώτη που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα και με το πρώτο ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο από τη δεκαετία του 1920, έχει περίπου 200 ενεργά μέλη και σημαντική δράση ολόκληρο το έτος. «Προσπαθούμε να διαδώσουμε και να εκλαϊκεύσουμε την επιστήμη, την Αστρονομία αλλά και ευρύτερα τις θετικές επιστήμες, με διαλέξεις και άλλες πρωτοβουλίες, ενώ συχνά συνδυάζουμε αυτές τις κινήσεις με την τέχνη. Πραγματοποιούμε επίσης ενημερώσεις σε σχολεία, όπου τα παιδιά δείχνουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, αισθανόμενα και πόσο “μικροί” είμαστε μέσα στο σύμπαν. Οταν μάλιστα βγάζουμε το τηλεσκόπιο στην κεντρική πλατεία για παρατηρήσεις, συνήθως τον Αύγουστο, γίνεται χαμός», αναφέρει ο κ. Γουναρόπουλος.

Η επαφή με το μεγαλείο του Διαστήματος και την ομορφιά του φυσικού κόσμου, εντός αλλά και εκτός των ορίων του πλανήτη μας, οδηγεί σε μια αγάπη για τη φύση, στην ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος. «Δεν είναι τυχαίο που διαλέξαμε να δούμε τη βροχή των διαττόντων στην παραλία Αυλάκι, κοντά στην περιοχή της Κασσιόπης και του Ερημίτη, που είναι προστατευμένες περιοχές και υπήρχαν σχέδια για βαριές τουριστικές δραστηριότητες», σημειώνει ο κ. Γουναρόπουλος.

Πηγή

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

https://www.kathimerini.gr/society/563166859/ta-peftasteria-toy-aygoystoy/

Ο Αναξαγόρας και οι Εκλείψεις

 

Ο Αναξαγόρας και οι  Εκλείψεις: Ο πρώτος που τις υπολόγισε σωστά

Οι μελετητές αποδίδουν μερικές φορές στον Θαλή ή στον Εμπεδοκλή του Ακράγαντα  την πρώτη σωστά διατυπωμένη  θεωρία για τις εκλείψεις ηλίου, αλλά ο Αναξαγόρας ήταν αυτός που είχε την επιστημονική δικαίωση

Γράφει ο  Matthew Wills 

Ήταν άραγε ο Έλληνας φιλόσοφος Αναξαγόρας από τις Κλαζομενές (περίπου 500–428 π.Χ.) ο πρώτος άνθρωπος που πρόβαλε τη σωστή θεωρία τόσο των ηλιακών όσο και των σεληνιακών εκλείψεων;  Ο Θαλής, περισσότερο από έναν αιώνα νωρίτερα, είχε μια προσωπική άποψη για το θέμα. Ο σύγχρονος του Αναξαγόρα Εμπεδοκλής ο Ακράγας είχε επίσης δική του άποψη. Ο φιλόσοφος Daniel W. Graham και ο αστρονόμος Eric Hintz συνεργάσθηκαν  για να επιχειρηματολογήσουν και  για να δώσουν τις δάφνες στον Αναξαγόρα, τον οποίο αποκαλούν   ως τον πιθανότερα  « πρώτο εμπειρικό αστρονόμο ».

«Υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για την ικανότητα του Θαλή είτε να προβλέψει είτε να εξηγήσει μια έκλειψη», εξηγούν, «και δεν υπάρχει καμιά πληροφορία ή ένδειξη  ότι κάποιος μετά από αυτόν είχε σωστά διατυπώσει οποιαδήποτε θεωρία για το θέμα  των εκλείψεων μέχρι την εμφάνιση του Αναξαγόρα και του Εμπεδοκλή. Όποιες και αν ήταν οι γνώσεις του Θαλή πάνω στο θέμα των εκλείψεων, οι εξηγήσεις του για αυτές  δεν βασίστηκαν σε επιστημονική βάση μέχρι την εποχή του Αναξαγόρα».

 

 

Η θεωρία του Αναξαγόρα για τις εκλείψεις ήταν «ουσιαστικά σωστή», γράφουν οι Graham και Hintz. Το θέμα  είναι ότι ο Αναξαγόρας νόμιζε ότι η Γη ήταν ένας λεπτός, επίπεδος δίσκος στο κέντρο του σύμπαντος και ότι τα άλλα ουράνια σώματα, κρατημένα ψηλά από δίνες, περιφέρονταν γύρω από τη Γη. Όσο για τον  Ήλιο αυτός δημιούργησε το δικό του φως και η Σελήνη αντανακλούσε το φως του Ήλιου.

Ο Αναξαγόρας υπέθεσε ότι όταν η Γη βρισκόταν ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, υπήρχε έκλειψη Σελήνης: η σκιά ή η ομπρέλα της Γης σκοτείνιαζε την επιφάνεια της Σελήνης. Όταν η Σελήνη βρισκόταν ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, υπήρχε έκλειψη Ηλίου: η ομπρέλα της Σελήνης σκοτείνιαζε την επιφάνεια της Γης.  Αυτό είναι μια βασική γνώση στην εποχή μας, αλλά στην εποχή του Αναξαγόρα η θεωρία του αυτή «σηματοδοτούσε μια ξαφνική πρόοδο στην πρώτη, επιστημονικά σωστή,  εξήγηση της έκλειψης στην ιστορία του κόσμου, όπως σήμερα γνωρίζουμε».

Κι συνεχίζοντας οι Γκράχαμ και Χιντς αναφέρουν ότι ο Αναξαγόρας δεν σταμάτησε εκεί. Συνειδητοποίησε ότι μια έκλειψη Ηλίου θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιστημονικό εργαλείο. Η σκιά της Σελήνης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να υπολογιστεί το μέγεθος της Σελήνης και του  Ήλιου.

«Η περιοχή στην οποία ήταν ορατή η έκλειψη θα περιοριζόταν στην περιοχή που θα σκιαζόταν από τη Σελήνη», γράφουν, «και το μέγεθος της Σελήνης θα ήταν περίπου το ίδιο με τη σκιά της πάνω στη Γη. Εάν ο Ήλιος ήταν πολύ πιο μακριά από τη Γη από ότι από τη Σελήνη, θα μπορούσε να είναι σημαντικά μεγαλύτερος από τη Σελήνη».

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Αναξαγόρα, η Σελήνη ήταν τόσο μεγάλη όσο η Πελοπόννησος, η χερσόνησος στο νότιο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ο δε  Ήλιος, λοιπόν, σύμφωνα με αυτόν τον υπολογισμό,  πρέπει να είναι μεγαλύτερος από την Πελοπόννησο.

[Προφανώς, ο Ήλιος είναι πολύ μεγαλύτερος από την Πελοπόννησο, η οποία καλύπτει περίπου 8.320 τετραγωνικά μίλια/21.549 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Θα χρειαζόταν λοιπόν  1,3 εκατομμύρια φορές η Γη για να γεμίσει τον όγκο του Ήλιου . Αλλά το θέμα είναι ότι ο Αναξαγόρας έδειξε ότι ο Ήλιος ήταν σίγουρα μεγαλύτερος από όσο φαινόταν.]

 

 

Ποια ηλιακή έκλειψη λοιπόν πυροδότησε αυτόν τον υπολογισμό από την πλευρά του Αναξαγόρα; Οι μελετητές στη δεκαετία του 1970 πρότειναν τις εκλείψεις του 557 π.Χ. και του 463 π.Χ. Ο Graham και ο Hintz διαφωνούν: το 557 π.Χ. ήταν μισός αιώνας πριν από την εποχή του Αναξαγόρα ενώ  η έκλειψη του 463 π.Χ. ήταν ορατή βορειότερα στην ηπειρωτική Ελλάδα και όχι στην Πελοπόννησο. Η μόνη άλλη έκλειψη Ηλίου «ορατή στα ελληνικά εδάφη κατά την ωριμότητα του Αναξαγόρα» ήταν η έκλειψη του 478 π.Χ., όταν ο Αναξαγόρας ήταν περίπου είκοσι δύο ετών. Σε αυτή την έκλειψη, η σκιά της Σελήνης κάλυψε σχεδόν ολόκληρη την Πελοπόννησο, η οποία, βολικά στους υπολογισμούς θεωρήθηκε πως είναι μια περίπου κυκλική ξηρά. Αυτή η έκλειψη, υποστηρίζουν οι συγγραφείς,  υπήρξε η «μόνη άμεση βάση για τον υπολογισμό του μεγέθους του Ήλιου από τον Αναξαγόρα».

Υπάρχουν εκλείψεις ηλίου τουλάχιστον δύο φορές —και μάλιστα κάποιες φορές και πέντε φορές— το χρόνο. Οι περισσότερες ηλιακές εκλείψεις, μερικές ή ολικές, δεν είναι ορατές από όλα τα μέρη της Γης.  Καθώς η Σελήνη είναι περίπου στο ένα τέταρτο του μεγέθους της Γης, αυτή ρίχνει μια στενά εστιασμένη σκιά στην επιφάνεια του μεγάλου αδερφού της. Αυτό οδήγησε στο φαινόμενο της  «καταδίωξης»  των εκλείψεων, τα ταξίδια δηλαδή  κάποιων για να δουν εκλείψεις μακριά από το σπίτι τους. Το φαινόμενο αυτό  είναι πιο έντονο ειδικά στην περίπτωση  ολικών εκλείψεων  όπως αυτή που θα υπάρξει φέτος στις  8ης Απριλίου 2024 και η οποία περνάει από μια στενή περιοχή της Βόρειας Αμερικής. Οι εκλείψεις, γνωστές και ως εραστές της σκιάς (umbraphiles), θα μπορούσαν κάλλιστα να ονομαστούν Αναξαγορασιανές  προς τιμήν του Αναξαγόρα.

Πηγή :

Anaxagoras and the Solar Eclipse of 478 BC by Daniel W. Graham, Eric Hintz

Apeiron: A Journal for Ancient Philosophy and Science, Vol. 40, No. 4 (December 2007), pp. 319-344 (26 pages)

https://daily.jstor.org/anaxagoras-and-the-eclipse-the-first-to-get-it-right/

 

 Αναξαγόρας (~500-428 π.Χ)

 

Ο Αναξαγόρας (~500-428 π.Χ) ήταν σπουδαίος αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και αστρονόμος. Γεννήθηκε στις Κλαζομενές της Ιωνίας περίπου το 500 π.Χ. Ήταν γιος του Ηγησίβουλου ή Εύβουλου και ανήκε σε πλούσιο και αριστοκρατικό γένος. Σε ηλικία 20 ετών εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, επιδιδόμενος σε φιλοσοφικές σπουδές, όπου και έζησε εκεί επί 30 χρόνια. Σύμφωνα όμως με την παράδοση κατηγορήθηκε για ασέβεια και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πόλη.

Γενικά ο Αναξαγόρας προσπάθησε να ανανεώσει την ιωνική φυσιολογία και να τη συνδυάσει με τις πνευματικές κατακτήσεις του Παρμενίδη και του Εμπεδοκλή.

Αστρονομία

Για τη Γη ο Αναξαγόρας πιστεύει πως έχει τυμπανοειδές σχήμα, και πως συγκρατείται στον αέρα, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη.

Για τον Ήλιο, ο Διογένης Λαέρτιος αναφέρει πως ο Αναξαγόρας τον θεωρεί διάπυρο λίθο, ενώ το μέγεθός του είναι μεγαλύτερο από την Πελοπόννησο.

Για τη Σελήνη, ο φιλόσοφος πιστεύει πως είναι ετερόφωτη, αλλά τη θεωρεί μια δεύτερη Γη που κατοικείται από ανθρώπους και άλλα όντα. (κατά τον Πλάτωνα).

Για τα άστρα, πιστεύει ότι έχουν όμοια μορφή με αυτή του Ηλίου.

Για τους κομήτες, θεωρεί πως είναι πλανήτες, οι οποίοι εκπέμπουν φλόγες, τους διάττοντες αστέρες τους θεωρεί "σπινθήρες" που εκτινάσσονται από τον αέρα, και για τους μετεωρίτες, ο Αναξαγόρας πιστεύει ότι είναι λίθοι που στροβιλίζονται και έλκονται από τη Γη.

https://el.wikipedia.org/wiki/Αναξαγόρας

 

Πανσέληνος Ιουλίου 2023 ή Πανσέληνος του Ελαφιού

 

 

Πανσέληνος Ιουλίου 2023 ή Πανσέληνος του Ελαφιού

Η προέλευση της ονομασίας και τα εναλλακτικά ονόματα

 

Η Πανσέληνος Ιουλίου 2023, γνωστή και ως «Φεγγάρι του Ελαφιού», αναμένεται να φωτίσει τον ουρανό την Δευτέρα 3 Ιουλίου. Δυστυχώς η φετινή συννεφιά στα Μάλια μας εμπόδισε να την απολαύσουμε σε όλο το μεγαλείο της.

 

Σύμφωνα με το Άλμανακ, η πανσέληνος Ιουλίου 2023 ή «φεγγάρι του ελαφιού» είναι ένα από τέσσερα υπερφεγγάρια του 2023 και στην Αμερική αναμένεται να γιορταστεί με ξεχωριστό τρόπο, αφού είναι μόλις μία ημέρα πριν την 4η Ιουλίου, ημέρα Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ.

Από το ανθρώπινο μάτι η πανσέληνος Ιουλίου 2023 θα φαίνεται μεγαλύτερη -και θα είναι κατά 7%- και φωτεινότερη.

 Φεγγάρι του Ελαφιού

Τα ονόματα της πανσέληνου που χρησιμοποιούνται από το The Old Farmer's Almanac προέρχονται από διάφορα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των Ιθαγενών Αμερικανών, των Αποικιακών Αμερικανών και των Ευρωπαϊκών πηγών. Παραδοσιακά, κάθε όνομα πανσελήνου χρησιμοποιείται για ολόκληρο τον σεληνιακό μήνα στον οποίο εμφανίζετε και όχι μόνο για την Πανσέληνο.

 

 

Η πανσέληνος Ιουλίου 2023 ονομάζεται «Φεγγάρι του Ελαφιού», καθώς σύμφωνα με την παράδοση κάθε χρόνο τέτοια εποχή, τα κέρατα των αρσενικών ελαφιών βρίσκονται σε κατάσταση πλήρους ανάπτυξης. Τα ελάφια ρίχνουν και αναγεννούν τα κέρατα τους κάθε χρόνο, δημιουργώντας ένα μεγαλύτερο και πιο εντυπωσιακό σύνολο όσο περνούν τα χρόνια. Η «Πανσέληνος του Ελαφιού» έχει κι άλλες ονομασίες όπως «Πανσέληνος του Κεραυνού», «Πανσέληνος του Σανού», «Πανσέληνος του Υδρόμελου».

 

Τον μήνα Ιούλιο η πανσέληνος έχει πάρει, επίσης, το όνομά της και από φυτά σε κάποιες περιοχές -κυρίως- της Αμερικής:  Berry Moon (Anishinaabe), το Moon When the Chokecherries are Ripe (Ντακότα), το Month of the Ripe Corn Moon (Cherokee) και το Raspberry Moon (Algonquin, Ojibwe).

 

Το Thunder Moon (Western Abenaki) και το Halfway Summer Moon (Anishinaabe) είναι εναλλακτικές παραλλαγές που αναφέρονται στον θυελλώδη καιρό και την καλοκαιρινή περίοδο.

 

https://www.athensvoice.gr/epikairotita/ellada/807356/panselinos-iouliou-2023-i-panselinos-tou-elafiou/

 

 

ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

 

 

ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΕΙΣΜΟΙ

Οι κοσμολόγοι και οι αστρονόμοι περιγράφουν τη γεωμετρία του σύμπαντος που περιλαμβάνει την τοπική γεωμετρία, δηλαδή το σχήμα του παρατηρήσιμου σύμπαντος, και την παγκόσμια γεωμετρία, η οποία ασχολείται με την περιγραφή του πλήρους χωροχρόνου.

Όπως συμβαίνει σχεδόν με τα πάντα στην αστρονομία, δεν υπάρχει οριστική απάντηση στο ερώτημα  ποιες είναι οι πιθανές γεωμετρίες του σύμπαντος που είναι οι πιο αποδεκτές Αλλά οι επιστήμονες εργάζονται με τρεις δυνατότητες γεωμετρίας: επίπεδη (σαν τραπέζι), κλειστή (όπως η επιφάνεια μιας μπάλας) και ανοιχτή (σαν σέλα αλόγου).

Η θεωρία της γενικής σχετικότητας επιτρέπει στο σύμπαν να λάβει μία από τις τρεις μορφές: επίπεδο σαν φύλλο χαρτιού, κλειστό σαν σφαίρα ή ανοιχτό σαν σέλα. Αυτή η αστρονομική γεωμετρία δεν είναι ένα ασήμαντο θέμα - η μοίρα του σύμπαντος εξαρτάται από αυτό. (Από το planetariodevitoria.org)

 

Ολλανδός ερευνητής είχε προβλέψει τον σεισμό της Τουρκίας 72 ώρες πριν!

 

Λίγες ώρες μετά τον καταστροφικό σεισμό των 7,8 Ρίχτερ στη Νότια Τουρκία και τη Συρία που έχει κοστίσει τη ζωή σε περίπου 1.500 άτομα, τον γύρο του διαδικτύου κάνει η πρόβλεψη ενός Ολλανδού ερευνητή, την οποία είχε κοινοποιήσει από τις 3 Φεβρουαρίου.

Συγκεκριμένα, ο Frank Hoogerbeets από το ολλανδικό ινστιτούτο «Solar System Geometry Survey» είχε γράψει στο Twitter 72 ώρες πριν τη μεγάλη δόνηση πως «αργά ή γρήγορα θα γίνει ένας σεισμός περίπου 7,5 Ρίχτερ σε αυτή την περιοχή (Νότια-Κεντρική Τουρκία, Ιορδανία, Συρία, Λίβανος)».

 

 

Μάλιστα, ο ερευνητής επανήλθε σήμερα και σε νέα ανάρτησή του, ανέφερε: «Συμπαραστέκομαι με όλη μου την καρδιά σε όλους όσοι επλήγησαν από τον μεγάλο σεισμό στην Τουρκία. Όπως δήλωσα νωρίτερα, αργά ή γρήγορα αυτό θα συνέβαινε σε αυτή την περιοχή, παρόμοια με τα έτη 115 και 526. Πριν από αυτούς τους σεισμούς προηγείται πάντα κρίσιμη πλανητική γεωμετρία, όπως είχαμε στις 4-5 Φεβρουαρίου».

 

 

Πηγές

https://www.a-sosnews.com/2023/02/72.html

https://planetariodevitoria.org/foguetes/quais-tipos-de-geometria-o-universo-pode-ter.html