Το σκαλί και η φαρσοκωμωδία της εξουσίας

 

Το σκαλί  και η φαρσοκωμωδία της εξουσίας

Μου έφτιαξε πάλι την μέρα μου σήμερα ο Επαμεινώνδας. 

Προχθές πήγα να συζητήσω μια ένσταση κατά πρωτοκόλλου κατεδάφισης στη Περιφέρεια μου λέει. Στον διάδρομο, πέφτω πάνω στον Περιφερειάρχη – τύχη βουνό – παλιός συμφοιτητής μου. Κάπου τρία χρόνια μέναμε σχεδόν στο ίδιο ξενοδοχείο, και πολλές φορές τρώγαμε και μαζί. Μου έδωσε το χέρι τυπικά, τόσο ξερά που λες και μου παρέδιδε το κλειδί του γραφείου του. Εγώ, χαρούμενος σαν παιδί που βλέπει παλιό φίλο στο πανηγύρι, τον ακολούθησα στο γραφείο του.

«Συγχαρητήρια με όλη μου την καρδιά για την εξέλιξή σου», του λέω.

«Ευχαριστώ», μου απαντάει ξερά και μου γύρισε την πλάτη για να κάνει ένα τηλεφώνημα – τόσο δηλαδή «θερμή» υποδοχή που κόντεψα να πάθω ψύξη. Ευτυχώς που το κατάλαβα, και έφυγα διακριτικά, πριν με πάρει είδηση.

Αργότερα, ήθελα μια πρόταση νόμου, περιφερειακός σύμβουλος βλεπεις, τρομάρα μου, και τηλεφώνησα στο γραφείο ενός φίλου βουλευτή. Μου απαντά μια δεσποινίς με φωνή GPS:

— «Ο κύριος βουλευτής είναι σε σύσκεψη».
— «Πείτε του πως έρχομαι αμέσως», της λέω.

Σε πέντε λεπτά ήμουν στο γραφείο του. Δίνω το όνομά μου.

— «Δυστυχώς, έφυγε», μου λένε.
— «Πότε;»
— «Πριν από πέντε λεπτά.»
— «Του είπατε πως έρχομαι;»
— «Ναι…»

Εκεί κατάλαβα το υπονοούμενο – «δεν είμαστε για σένα, μάστορα» – και βγήκα στον δρόμο με το κεφάλι ψηλά και την ψυχή χαμηλά.

Βγάζω από την τσάντα μου ένα χαρτί, στέκομαι στη γωνία και γράφω – όρθιος όπως ήμουν – τους παρακάτω στίχους: 

 

Βρε τι παθαίνει ο άνθρωπος,
όταν δεν είναι άνθρωπος!
Ένα σκαλί σαν ανεβεί –
σε τούτη την παλιοζωή –
τους άλλους βλέπει μυίγες

Βρε πώς φουσκώνει ο άνθρωπος
– όταν του δώσουνε σκαλί –
και γίνεται ξεδιάντροπος,
σαν κοκορόμυαλο πουλί!

Σιγά βρε ανθρωπάκι του Θεού!
Και μην αντρειεύεσαι πολύ:
Θα ’ρθεις στα πόδια του λαού
σαν σου τραβήξουν το σκαλί.

 

Και τότε – αλί και τρις αλί –
θα ’χουν μυαλό πια οι «χαζοί»,
θα ’ναι άλλοι οι ισχυροί
κι εσύ ο φτωχός, δίχως σκαλί.

 

Γύρισα στο γραφείο μου, καθαρόγραψα τους στίχους και άρχισα να τους σιγοτραγουδάω – πρώτα στο «Σήκω ρε Χαραλάμπη να σε παντρέψουμε». Δεν μου έβγαινε όμως. Έτσι το άλλαξα μετά στο «Πόσο πουλιέται το φιλί στη δύση, στην ανατολή» ούτε και αυτό μου έβγαινε. Βασάνισα λίγο το μυαλό μου και τα παράτησα.

Α, να κουρεύεστε, είπα, και  εσείς, και τα αξιώματά σας και τα σκαλιά σας!

Μετά το φιλοσόφησα. Το κακό δεν είναι για το σκαλί  στο οποίο ανεβαίνει κάποιος. Το κακό είναι ότι μόλις το ανεβούνε λάθος άνθρωποι καβαλάνε και το καλάμι και δεν βλέπουν πια τους ανθρώπους  που εκπροσωπούν παρά μόνο τις φιλοδοξίες τους και τους αυλοκόλακες τους..

Τελικά : Το σκαλί δεν φτιάχνει ανθρώπους. Τους ξεγυμνώνει.

Κατάλαβες φίλε;;;

Το Σεντούκι της Πλεονεξίας

 

Το Σεντούκι της Πλεονεξίας

Σε ένα προάστιο τόσο πλούσιο που ακόμη και τα περιστέρια φορούσαν γραβάτες, ζούσε ο κύριος Επαμεινώνδας. Γνωστός και μη εξαιρετέος, όχι γιατί έκανε κάτι σπουδαίο, αλλά γιατί κανείς δεν μπορούσε να ξεχάσει το πόσο δεν του άρεσε να προσφέρει. Ήταν ο άνθρωπος που αν του ζητούσες ζάχαρη, σου έδινε καλαμποκάλευρο και σου χρέωνε και τη συσκευασία.

Είχε ένα σπίτι τεράστιο – δανεικό μεν, καθώς το είχε “κληρονομήσει” με τρόπους που δεν περιγράφονται χωρίς νομικές συνέπειες – και μια σύζυγο σχεδόν καθρέφτη του: η κυρία Επαμεινώνδαινα, όπως την αποκαλούσε ο ίδιος με στόμφο και υποταγή στις διαταγές της, είχε την ίδια αχόρταγη ικανότητα με τον σύζυγό της.

Ο Επαμεινώνδας δεν ήταν απλώς πλεονέκτης. Ήταν το απόλυτο δείγμα του ανθρώπου που, αν μπορούσε, θα έθαβε τον θησαυρό του κάτω από το στρώμα του και θα κοιμόταν επάνω του για να τον προστατεύσει. Πλούτος, δώρα, αντικείμενα – τίποτα δεν έβγαινε από το σπίτι του, εκτός ίσως από τον ήχο των μαχαιροπήρουνων όταν ερχόταν η ώρα του φαγητού.

Το σπίτι τους θύμιζε παλιατζίδικο πολυτελείας: πορσελάνες που ούτε η γιαγιά του Λουδοβίκου δεν θα χρησιμοποιούσε, σκεύη που ποτέ δεν μαγείρεψαν και καναπέδες καλυμμένοι «για να μη φθαρούν». Στο ψυγείο όμως γινόταν πάρτι – κρυφό, φυσικά. Εδέσματα διάφορα, τυριά με ονομασία προέλευσης και σοκολατάκια «μόνο για καλεσμένους».

Οι γείτονες στην αρχή τον πλησίαζαν με περιέργεια. Στο τέλος, άλλαζαν πεζοδρόμιο. Όχι γιατί τους είχε προσβάλει – αυτό γινόταν όποτε τους έβρισκε να μην αποδέχονται τις απόψεις του – αλλά γιατί η συναναστροφή με κάποιον που μετρούσε ακόμα και τα παξιμάδια που πρόσφερε ήταν ψυχοφθόρα. Και ακριβή.

Όταν πέθανε – ήρεμα, όπως όλοι οι ατάραχοι συλλέκτες χρυσού – η μόνη που τον συνόδευσε ήταν η γυναίκα του, φορώντας μαύρα και κουβαλώντας ένα τάπερ «για μετά την τελετή». Οι κληρονόμοι, με γυαλιστερά μάτια και όρεξη για ανακάλυψη, έψαξαν το σπίτι σπιθαμή προς σπιθαμή. Βρήκαν το περίφημο σεντούκι του θανόντος. Το άνοιξαν με αγωνία. Άδειο.

«Μας πρόλαβαν», ψιθύρισε ο πιο καχύποπτος. «Το έθαψε αλλού», είπε ο πιο ρομαντικός. Η αλήθεια όμως ήταν απλή: το σεντούκι είχε πάντα μείνει κενό. Όπως και η ζωή του. Γιατί ό,τι δεν μοιράζεται, σαπίζει· και ό,τι συσσωρεύεται μόνο για τον εαυτό μας, γίνεται τελικά βάρος – και κάποτε, ένα τίποτα.

κγ

 

ΔΗΜΗΤΡΗ ΨΑΘΑ: ΙΣΤΟΡΙΚΟ …. ΚΟΥΒΕΝΤΟΛΟΪ

 

ΙΣΤΟΡΙΚΟ …. ΚΟΥΒΕΝΤΟΛΟΪ

Του  ΔΗΜ.  ΨΑΘΑ

Θα μου επιτραπεί, ευσεβάστως, να συνεχίσω τις «αναμνήσεις» μου απ’ την 21^η  Απριλίου 1967. Αφού περί «ιστορικής» ημέρας πρόκειται, ας ενταχθούν στις σοβαρές σελίδες της και λίγες δευτερευούσης σημασίας, όπως   τις   έζησε ο  γράφων.

Υπήρχε, πού λέτε, μια περίεργη ατμόσφαιρα μέσα σ’ εκείνο τον θάλαμο των κρατουμένων. Παρ’ όλον ότι ο τρόπος των συλλήψεων ήταν «σκληρός» και τα μέτρα της φρούρησης υπέρ το δέον αυστηρά (πού θα δικαιολογούσαν σοβαρότατες ανησυχίες για την τύχη του καθενός) ωστόσο κανένας δεν έδειχνε το παραμικρό σημάδι αγωνίας. Κατά διαστήματα, μάλιστα, επικρατούσε ένα κλίμα ψυχικής ευφορίας, τον τόνο της οποίας έδινε ο Γεώργ. Παπανδρέου, ανεξάντλητος σ' εύθυμο κουβεντολόι και σε αναμνήσεις παρομοίων περιπετειών, απ' τις όποιες ήταν   γεμάτη   η   μακρά   πολιτική   του   Ιστορία.

Φυσικά ο λόγος ερχόταν συνεχώς στο γεγονός της ημέρας, και με την ευκαιρία αυτή ο αρχηγός του Κέντρου αναδιφούσε το πρόσφατο παρελθόν, διηγούμενος τις τελευταίες επαφές και συνομιλίες του με τον βασιλέα, χωρίς να κρύβει την απορία του για την τέτοια ανώμαλη εξέλιξη.

—   Εις ένα γεύμα, πού μου είχε παραθέσει ο βασιλεύς, ήτο τόσον περιποιητικός ώστε σχεδόν με στενοχωρούσε. Διότι έφθανε εις το σημείον να σηκώνεται και να μου σερβίρει ο ίδιος τα πιάτα και να μου επιδαψιλεύει ιδιαίτερες φροντίδες,   αγνοών  τελείως   το πρωτόκολλο.

Πρέπει να σημειώσω ότι από τα λόγια του αρχηγού του Κέντρου αναμεταδίδω πιστά και φωνογραφικά, αποκλειστικά και μόνο όσα θυμάμαι   κατά   λέξη:

—   Προσφάτως ακόμη μου έλεγε ο βασιλεύς: «Κύριε Πρόεδρε, ομιλείτε συνεχώς περί «Χούντας». Ονομάσατε μου τα πρόσωπα και σας δίδω τον λόγον μου ότι εντός της ημέρας θα αποστρατεύσω όσους μου υποδείξετε»! Εγώ, όμως, του απαντούσα: «Μεγαλειότατε, μην περιμένετε από εμέ να σας ονομάσω τα πρόσωπα. Τα   γνωρίζετε»!

Ο λόγος ήλθε και στον γιό του, με τον όποιον ήταν εσχάτως τόσο δυσαρεστημένος και πικραμένος ο «Γέρος», ώστε όταν ο βασιλεύς του μίλησε για την έξαλλη γραμμή πού ακολουθούσε ο Ανδρέας, ο Γεώργιος Παπανδρέου δεν δυσκολεύθηκε καθόλου να συμφωνήσει και να τον αποδοκιμάσει.

—    Και τότε μου είπε ο βασιλεύς: «Εν τοιαύτη περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, διατί δεν τον απομακρύνετε;». Και του απήντησα εγώ: «Μεγαλειότατε, δεν με φοβίζει το δραματικόν στοιχείον!    Φοβούμαι    το   γελοίον»!...

Μια και ήλθε η κουβέντα στον Ανδρέα, παρατήρησα:

—    Κύριε Πρόεδρε, πολλά άστοχα είπε και έκανε ο 'Ανδρέας, αλλά, πέραν των άλλων, εγώ προσωπικά δεν μπορώ να χωνέψω μια άνοστη λέξη πού λανσάρισε: Εκείνο το... «κατεστημένα»….

—   Δεν  σού  αρέσει   η   λέξις;

—   Είναι αδόκιμη. Μου κάθεται  στο στομάχι. Είχα  άδικο,   βέβαια,   γιατί   ή   λέξη   «έπιασε» από τότε, και σήμερα χρησιμοποιείται από όλους, ακόμα κι’ από εμένα τον ίδιο. Σημειώνω, ωστόσο, το ασήμαντο αυτό σημείο της κουβέντας γιατί η απάντηση του «Γέρου» είναι χαρακτηριστική του πάθους της ωραιολογίας και κάποιου ναρκισσισμού, πού τον παρακολουθούσε σε όλη   την ζωή  του:

—    Αυτό, όμως, πού λανσάρισα εγώ, φίλτατε, δεν ημπορείς να πης ότι είναι αδόκιμο: «Διατεταγμένη Δικαιοσύνη!». Ενέχει, δηλαδή, την έννοια της διατάξεως της Δικαιοσύνης, άλλα και της διαταγής την οποίαν λαμβάνει άνωθεν!...

Οι πολιτικές αντιθέσεις των παρισταμένων είχαν ξεχασθεί, ακόμα και με τον κ. Μητσοτάκη, την «αποστατική» πολιτική του οποίου είχα "πρόσφατα χαρακτηρίσει «Ρασπουτινική» σ’ ένα χρονογράφημα μου στα «Νέα» και ο Μητσοτάκης είχε επωφεληθεί της ευκαιρίας να κινήσει μια πολιτική δίκη εναντίον τού κ. Χρήστου Λαμπράκη, πού τον ενδιέφερε, φυσικά, περισσότερο από μένα, συγκατηγορούμενο επίσης. Περασμένα ξεχασμένα κι' όλοι οι συγκρατούμενοι —της ώρας παρελθούσης— αποτραβήχτηκαν στα κρεβάτια τους να ησυχάσουν και μείναμε μόνοι με τον «Γέρο», κουβεντιάζοντας, οπότε αντικρίσαμε θέαμα περίεργο.

Οι δύο μακρόστενοι θάλαμοι, όπου «φιλοξενούμεθα» εμείς, χωριζόντουσαν μ' ένα πλατύσκαλο, κι’ απέναντι ήσαν οι άλλοι θάλαμοι. Από εκεί, λοιπόν, έβγαινε ο χθεσινός υπουργός της Εθνικής Αμύνης κ. Παπαληγούρας, συνοδευόμενος από ένα στρατιώτη μ' εφ’ όπλου λόγχη, για να κατέβη μερικά σκαλιά —στην στροφή   του κλιμακοστασίου—  όπου  βρισκόταν   το  ιδιαίτερο   άντρο   των   κατεπειγουσών,   προχείρων, ή   μη,   αναγκών.

—  Ωραίο θέαμα χθεσινού υπουργού της Εθνικής 'Αμύνης, παρατήρησα. Πού να τον πηγαίνουν;

Και   ο   Παπανδρέου:

—  Ασφαλώς πηγαίνει  προς…   ούρησιν!... . Κι'   ευθύς   αμέσως   πρόσθεσε:

—  Αλλά και εγώ, φίλτατε, αισθάνομαι την ιδίαν   ανάγκην...

Και σε λίγο, πραγματικά, επαναλήφθηκε η ίδια διαδικασία, του αρχηγού τού Κέντρου... πηγαίνοντος   προς   ούρηση   με  εφ’   όπλου  λόγχη...

ΔΗΜ.  ΨΑΘΑΣ – ΤΑ ΝΕΑ