Πώς η Ιδεολογία Διαμορφώνει τους Πολέμους

 

Πώς η Ιδεολογία Διαμορφώνει τους Πολέμους

 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Γραικιώτης, 

Οικονομολόγος

Η ιδεολογία και τα μέσα επικοινωνίας αλληλοεπηρεάζονται με πολλούς τρόπους. Τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να διαμορφώσουν τη δημόσια γνώμη, ενώ οι πολιτικοί τα χρησιμοποιούν για να περάσουν τα δικά τους μηνύματα. Παράλληλα, η ίδια η επικοινωνία εκφράζει ιδεολογίες μέσα από τη γλώσσα, τις εικόνες ή τα ντοκιμαντέρ. Υπάρχουν ακόμα μηχανισμοί που λειτουργούν «αόρατα» και διαμορφώνουν τον τρόπο που η κοινωνία αντιλαμβάνεται τον κόσμο.

Ο όρος «ιδεολογία» αναφέρεται σε ένα σύστημα ιδεών και αξιών που χρησιμοποιεί η κοινωνία για να κατανοήσει τον κόσμο και τον εαυτό της. Μέσα από την ιδεολογία, τα άτομα βλέπουν τον εαυτό τους και τους άλλους, ενώ η κοινωνική εμπειρία οργανώνεται σε κατηγορίες όπως το «εγώ», το «άλλο», το «συλλογικό» και η «μειονότητα».

Σε κάθε κοινωνία υπάρχουν πολλές ιδεολογίες που συχνά συγκρούονται. Ωστόσο, μία από αυτές είναι η κυρίαρχη ιδεολογία — αυτή που ευθυγραμμίζεται με τα συμφέροντα των ανθρώπων που έχουν την εξουσία και παίρνουν τις σημαντικές αποφάσεις. Αυτή η μικρή ομάδα περιλαμβάνει πολιτικούς, αλλά και εκπροσώπους της κοινωνικής ελίτ, όπως μορφωμένους, γιατρούς, δικηγόρους, δημοσιογράφους, στρατιωτικούς ή ιδιοκτήτες περιουσιών. Στα χέρια τους βρίσκεται η πλειοψηφία της δύναμης για αλλαγές στην κοινωνία.

Η υπόλοιπη κοινωνία, η πλειονότητα, μπορεί θεωρητικά να επηρεάσει αποφάσεις, αλλά στην πράξη η συμμετοχή της είναι περιορισμένη και συχνά ελεγχόμενη από την ελίτ. Με αυτόν τον τρόπο, η κυρίαρχη ιδεολογία διατηρείται και επηρεάζει την καθημερινή ζωή όλων, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζεται η συνέχιση της κοινωνικής τάξης.

Μία από τις βασικές αρχές είναι ότι οι κοινωνικοί θεσμοί επιδιώκουν πάνω από όλα την αυτοσυντήρηση. Όπως στη φύση η ζωή διατηρείται μέσω αναπαραγωγής, έτσι και οι κοινωνικοί θεσμοί — οικογένεια, εργασία, τέχνη, σχέσεις εξουσίας — διατηρούν τον εαυτό τους και τις δομές που τους στηρίζουν. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, διατηρείται και η κυρίαρχη ιδεολογία, αφού η κοινωνία χρησιμοποιεί ιδεολογικά εργαλεία για να συνεχίσει να λειτουργεί όπως είναι και να προστατεύει όσους έχουν τη δύναμη.

Με άλλα λόγια, η ιδεολογία δεν είναι απλώς μια συλλογή ιδεών: είναι ένα εργαλείο που καθοδηγεί τη δράση των κοινωνικών θεσμών και επιτρέπει στην κοινωνία να διατηρεί τη σταθερότητα και την τάξη της.

 

Πόλεμοι και Παγκόσμιες Συγκρούσεις

Η έννοια της ιδεολογίας και της αυτοσυντήρησης που περιγράφεται στο παρόν άρθρο βρίσκει άμεση εφαρμογή στις σημερινές διεθνείς συγκρούσεις, όπως οι πόλεμοι μεταξύ Ισραήλ και Ιράν με την υποστήριξη των ΗΠΑ, και της Ουκρανίας με τη Ρωσία. Σε αυτά τα παραδείγματα φαίνεται καθαρά πώς οι κυρίαρχες ιδεολογίες καθοδηγούν πολιτικές αποφάσεις, στρατιωτικές κινήσεις και μέσα επικοινωνίας, και πώς οι κοινωνικοί θεσμοί (κυβερνήσεις, στρατός, ΜΜΕ, διεθνείς οργανισμοί) εργάζονται για να διατηρήσουν τη σταθερότητα και τα συμφέροντα των ελίτ που έχουν τη δύναμη.

Στον πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, για παράδειγμα, η κυρίαρχη ιδεολογία κάθε πλευράς (θρησκευτική, εθνική και γεωπολιτική) καθορίζει ποιοι θεωρούνται σύμμαχοι ή εχθροί και πώς διαμορφώνεται η δημόσια γνώμη μέσω των μέσων ενημέρωσης. Η προπαγάνδα, οι δηλώσεις ηγετών και η κάλυψη των γεγονότων από τα ΜΜΕ χρησιμοποιούνται για να εδραιώσουν τη νομιμοποίηση των ενεργειών τους και να ενισχύσουν την πίστη της κοινωνίας στην κυρίαρχη ιδεολογία.

Στον πόλεμο Ουκρανίας–Ρωσίας, οι θεσμοί και οι πολιτικές ελίτ επιδιώκουν την αυτοσυντήρηση: η Ρωσία διατηρεί τη στρατιωτική της δύναμη και την πολιτική της επιρροή στην περιοχή, ενώ οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους υποστηρίζουν την Ουκρανία μέσα από στρατιωτική, οικονομική και διπλωματική πίεση, προβάλλοντας ταυτόχρονα μια ιδεολογία υπέρ της κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας. Η πλειοψηφία των πολιτών σε κάθε πλευρά επηρεάζεται από αυτές τις κυρίαρχες αφηγήσεις, ενώ η πραγματική συμμετοχή της στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων είναι περιορισμένη.

Αυτά τα παραδείγματα δείχνουν ότι η ιδεολογία λειτουργεί όχι μόνο ως σύστημα αξιών αλλά και ως εργαλείο αυτοσυντήρησης. Οι κοινωνικοί θεσμοί και οι ελίτ χρησιμοποιούν την ιδεολογία για να διατηρήσουν τη δύναμή τους, να νομιμοποιήσουν τις ενέργειές τους και να ελέγξουν τον τρόπο που η κοινωνία κατανοεί και συμμετέχει στις κρίσεις. Σε πολέμους και διεθνείς συγκρούσεις, η ιδεολογία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη στρατηγική, την προπαγάνδα και την επιβίωση των κρατικών και κοινωνικών δομών.

Συμπερασματικά οι πολιτικοί και στρατιωτικοί θεσμοί λειτουργούν με βασικό στόχο την αυτοσυντήρηση τους: τη διατήρηση της ισχύος, της επιρροής και της σταθερότητας του συστήματος που εκπροσωπούν. Η κυρίαρχη ιδεολογία χρησιμοποιείται για να νομιμοποιήσει αποφάσεις, να περιορίσει τις αντιδράσεις και να καθοδηγήσει την κοινωνία, η οποία συμμετέχει κυρίως ως αποδέκτης αυτών των αφηγήσεων.

Έτσι, οι πόλεμοι δεν είναι μόνο στρατιωτικές συγκρούσεις, αλλά και συγκρούσεις ιδεολογιών. Μέσα από αυτές, γίνεται φανερό ότι η ιδεολογία αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διατήρηση της εξουσίας και της κοινωνικής τάξης, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης και αβεβαιότητας.

Σε έναν κόσμο όπου οι πληροφορίες διακινούνται με ταχύτητα και οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται, η κατανόηση του ρόλου της ιδεολογίας γίνεται πιο κρίσιμη από ποτέ. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος έχει δίκιο, αλλά ποιος διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο ορίζεται το «δίκαιο». Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κριτική σκέψη αποτελεί ίσως το μόνο εργαλείο που διαθέτει η κοινωνία για να μην παραμένει απλώς αποδέκτης, αλλά να μετατρέπεται σε ενεργό παράγοντα των εξελίξεων.

κγ

#Ιδεολογία #ΜΜΕ #Εξουσία #Πόλεμος #Γεωπολιτική #Επικαιρότητα #Κοινωνία #Ανάλυση #ΚριτικήΣκέψη

 

Δύο αναλύσεις για το BREXIT

Το BREXIT θα είναι θρυαλλίδα εξελίξεων σε όλη την Ευρώπη

Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ

Οικονομολόγος

Η εξέλιξη της τρέχουσας μεγάλης κρίσης και η ιδιαίτερα η ευρωπαϊκή της εκδοχή βρίσκεται σε νέα φάση από τα ξημερώματα της 24ης του Ιουνίου. Οι φυγόκεντρες δυνάμεις δεν αφορούν πλέον περιφερειακές χώρες, όπως τα καταφρονεμένα PIGS, είναι πραγματικότητα στο κέντρο της Ένωσης. Μάλιστα δεν είναι μια απειλή ή μια αβεβαιότητα για το μέλλον, αντίθετα είναι μια νέα κατάσταση, η πρώτη αποχώρηση από την ΕΕ από συστάσεώς της.

Το BREXIT εγκαινιάζει και ένα νέο περιβάλλον στο εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου. Εγκαινιάζει μια περίοδο κρίσης του πολιτικού συστήματος σε ισχυρές χώρες. Μέχρι τώρα η πολιτική κρίση ήταν αρνητικό προνόμιο των περιφερειακών χωρών. Από το δημοψήφισμα και μετά αυτό έχει ξεπεραστεί. Η κρίση για το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι βαθιά ανελέητη και με απρόβλεπτες συνέπειες.

Ας αναλογιστούμε μόνο ότι από τα πολιτικά κόμματα μόνο το ακροδεξιό UTC, του ενός βουλευτή, ήταν υπέρ του BREXIT, ενώ συνολικά το 75% των βουλευτών του Κοινοβουλίου ήταν αναφανδόν υπέρ της παραμονής.

Πρόκειται για μια τεράστια αποστασιοποίηση του εκλογικού σώματος από το πολιτικό σύστημα, που σε συνδυασμό με την αναζωπύρωση αποσχιστικών τάσεων στη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα με απρόβλεπτη εξέλιξη.

Αλλά και στην ηπειρωτική Ευρώπη τα πράγματα δεν είναι καλύτερα.

Η χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού γίνεται σχεδόν αποκλειστική ευθύνη της Γερμανίας, ενώ το ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αδυνατίσει σημαντικά. Δεδομένης δε και της κατάστασης του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, μετά και την υποβάθμιση της Deutsche Bank σε σκουπίδια, η εποχή της τζάμπα κυριαρχίας στην Ευρώπη έχει περάσει ανεπιστρεπτί για τη Γερμανία.

Αν η Γερμανία θέλει να συνεχίσει να κυριαρχεί στην ηπειρωτική Ευρώπη, ίσως να της κοστίσει και το ΑΑΑ για τα ομόλογά της, γιατί θα πρέπει να αναλάβει σημαντικές υποχρεώσεις.

Μπορεί να το σηκώσει αυτό η γερμανική αστική τάξη και το πολιτικό κατεστημένο;

Είναι από αμφίβολο έως απίθανο. Όλη η γερμανική κυρίαρχη πολιτική βασίζεται στην αποκατάσταση της επιχειρηματικής κερδοφορίας και όχι στην ενίσχυση της ζήτησης, με το σκεπτικό ότι η Γερμανία είναι η χώρα της παραγωγής και της σκληρής δουλειάς και όχι των δανεικών και της κατανάλωσης, όπως οι ΗΠΑ.

Μια πιθανή απώλεια του ΑΑΑ θα σημάνει και το τέλος αυτού του ιδεολογήματος, που ήταν στη βάση της πολιτικής κυριαρχίας του CDU. Από τη σκοπιά αυτή, το BREXIT μάλλον θα είναι η θρυαλλίδα εξελίξεων σε όλη την Ευρώπη, αφού η ΕΕ δεν μπορεί να συνεχίσει όπως πριν.

Μια πρώτη προσέγγιση της πολιτικής διάστασης του Brexit

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΛΕΖΑΚΟΣ

Καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς

Η απόφαση των Βρετανών να φύγουν από την ΕΕ μας αιφνιδίασε, κυρίως διότι δεν θέλαμε να δεχθούμε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Δεν θέλαμε να δούμε την ΕΕ μικρότερη. Για να καταλάβουμε το μέγεθος της απώλειας, ας δούμε κάποια δεδομένα για τη Βρετανία:

• Οι ετήσιες εμπορικές συναλλαγές της (εισαγωγές- εξαγωγές) με τον υπόλοιπο κόσμο ξεπερνούν τα 1.100 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 700 δισ. αφορούν εμπορικές σχέσεις με την ΕΕ, η οποία μάλιστα έχει πλεόνασμα 180 δισ. ευρώ.

• Το παραγόμενο ΑΕΠ φτάνει το 2,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

• Αποτελεί μια σημαντική στρατιωτική δύναμη.

• Είναι μια χώρα με μεγάλο κύρος στη διεθνή κοινότητα, όχι μόνο σε οικονομικό αλλά και σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο.

• Διαθέτει το μεγαλύτερο χρηματοοικονομικό κέντρο της Ευρώπης.

Η απώλεια αυτού του εταίρου μικραίνει την ΕΕ, ταυτόχρονα όμως της δίνει την ευκαιρία (ίσως την τελευταία) να διορθώσει την πορεία της και να ξαναδώσει όραμα στους ευρωπαίους πολίτες. Ξεκίνησε με την προοπτική της δημιουργίας μιας πολιτικής ένωσης, με βασικό χαρακτηριστικό τη δικαιοσύνη και την ευημερία των πολιτών.

Σήμερα είναι μια απρόσωπη γραφειοκρατία, που έβγαλε τον άνθρωπο από το κεντρικό της πλάνο και έβαλε στη θέση του το συμφέρον των ισχυρών επιχειρήσεων, εις βάρος μάλιστα του περιβάλλοντος και κυρίως εις βάρος των εργαζομένων. Παράλληλα, οι οικονομικά εύρωστες χώρες της ΕΕ διεκδικούν όλο και μεγαλύτερη μερίδα από το ευρωπαϊκό ΑΕΠ και αυξάνουν τη βαρύτητα των δικών τους επιλογών στη λήψη αποφάσεων. Ο βρετανικός λαός αισθάνεται ότι ζει σε μια ισχυρή χώρα, η οποία μπορεί να λειτουργήσει έξω από την ΕΕ, με οικονομικές μεν απώλειες, αλλά με αντίτιμο την ανάκτηση της δυνατότητας να καθορίζει αυτόνομα το μέλλον της. Δυστυχώς, μια τέτοια ευχέρεια δεν διαθέτουν μικρότερες και οικονομικά ασθενέστερες χώρες, όπως, π.χ., η Ελλάδα.

Αυτή λοιπόν η ΕΕ πρέπει να αλλάξει και να επανέλθει στο αρχικό όραμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, με ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό. Η απόφαση των Βρετανών είναι μια ευκαιρία αφύπνισης. Αν χαθεί και αυτή, θα στρωθεί το έδαφος στους λαϊκιστές, τους ευρωσκεπτικιστές και τους ακροδεξιούς να αναπτύξουν αποτελεσματικά τη δραστηριότητα παραπλάνησης των πολιτών, οδηγώντας και άλλες χώρες να ξανασκεφθούν τη σχέση τους με την ΕΕ.

Ήδη άρχισαν να πανηγυρίζουν από σήμερα. Τη μεγαλύτερη ευθύνη έχει η Γερμανία, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη δύναμη μέσα στην ΕΕ και μπορεί να επιβάλει τις επιλογές της. Αν η Γερμανία δει την αποχώρηση της Βρετανίας ως ευκαιρία διεύρυνσης της επιρροής και της ισχύος της, το παιχνίδι θα χαθεί και το όραμα της ενωμένης Ευρώπης θα σβήσει. Αν επιλέξει μια πιο ανθρώπινη και πιο δημοκρατική ΕΕ, αν αμβλύνει τη σκληρή στάση της προς τις χώρες του Νότου, τα πράγματα θα πάνε καλύτερα.

Μόνο αυτή μπορεί να αλλάξει τη μοίρα της Ευρώπης σήμερα. Γιατί η Γαλλία (η οποία έχει περισσότερο ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό) δεν διαθέτει ισχυρή οικονομία και γι’ αυτό δεν μπορεί να αντιταχθεί στη Γερμανία.

ΤΟ ΠΑΡΟΝ

ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΝΕΑΡΧΟΥ : Το επικίνδυνο παιχνίδι της Άγκυρας στη Συρία

Το επικίνδυνο παιχνίδι της Άγκυρας στη Συρία

 

Γράφει ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΝΕΑΡΧΟΥ Πρέσβυς ε.τ.

Η κατάρριψη Ρωσικού μαχητικού μέσα στον Συριακό εναέριο χώρο συνιστά υψίστη πρόκληση της Άγκυρας προς τη Ρωσία. Πώς και γιατί το τόλμησε η Τουρκική ηγεσία, η οποία ομολόγησε ότι αυτή έδωσε την εντολή καταρρίψεως; Το ερώτημα μας παραπέμπει στην καρδιά των Τουρκικών επιδιώξεων στη Συρία, στο μέγεθος της εμπλοκής της με τους Ισλαμιστές και στους εφιάλτες που την κατατρύχουν. Για μια μεγάλη περίοδο, είχε περάσει σχετικά απαρατήρητη ή βαθιά υποτιμημένη η Τουρκική εμπλοκή στη Συρία.

Στην πραγματικότητα όμως η Άγκυρα είχε προχωρήσει σε πολύ βαθιά εμπλοκή και είχε καταρτίσει σχέδια για τη δημιουργία Αυτόνομης Περιοχής Τουρκομάνων στη ΒΔ Συρία, υπό τον δικό της στρατηγικό έλεγχο. Στην περίπτωση αυτή θα έθετε υπό τον έλεγχό της τις ακτές της Συρία, που είναι απέναντι από την κατεχόμενη Κύπρο. Ο στόχος αυτός, σε συνδυασμό με την ανατροπή Άσαντ και την επιβολή Ισλαμιστικού καθεστώτος σ' ολόκληρη τη χώρα, θα έθετε πρακτικά τις ακτές και την ΑΟΖ ολόκληρης της Συρίας και κατά προέκταση του Λιβάνου υπό Τουρκικό έλεγχο. Η Άγκυρα θα αποκτούσε τότε ηγεμονική θέση στη βόρεια Ανατολική Μεσόγειο, σε συνδυασμό με την κατεχόμενη Κύπρο. Η Τουρκική πολιτική προεξοφλούσε ότι θα είχε σ' αυτό την αμέριστη Αμερικανική υποστήριξη. Αφενός γιατί γνώριζε την εμπλοκή των ΗΠΑ στην υποστήριξη των Ισλαμιστών. Αφετέρου γιατί εκτιμούσε ότι η ανατροπή Άσαντ και η απομάκρυνση της ναυτικής βάσεως της Ρωσίας στη Λατάκεια εξυπηρετούσε την υψηλή στρατηγική των ΗΠΑ και τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό τους με τη Ρωσία.

Η δυναμική παρέμβαση Πούτιν λειτούργησε ως από μηχανής θεός για το καθεστώς Άσαντ. Το τελευταίο βρισκόταν στα έσχατα όρια της αντοχής του ύστερα από τέσσερα χρόνια πολέμου και με συνασπισμένες απέναντί του ισχυρότατες δυνάμεις με ανεξάντλητους πόρους. Η Ρωσική παρέμβαση ακύρωσε εκ των πραγμάτων τους Τουρκικούς σχεδιασμούς και ειδικότερα το επιχειρησιακό σχέδιο της Άγκυρας για τη δημιουργία Ζώνης Ασφαλείας μέσα στο Συριακό έδαφος, που θα ήταν ο Δούρειος Ίππος μιας Τουρκικής στρατιωτικής επεμβάσεως στη Συρία.

Η κατάρριψη του Ρωσικού αεροσκάφους στην περιοχή αυτή ακριβώς, όπου επιδιώκει η Άγκυρα να δημιουργήσει μια αυτόνομη Τουρκμενική οντότητα, δεν είναι τυχαία. Η Άγκυρα θέλει, οπωσδήποτε, να διατηρήσει την παρουσία της στην περιοχή αυτή για να παρέχει άμεση βοήθεια στους ελεγχόμενους από αυτήν Τουρκμένους αλλά και στους άλλους Ισλαμιστές, ιδιαίτερα στην Αλ Νούσρα και στον Στρατό της Κατακτήσεως. Ο ανοικτός αυτός διάδρομος είναι αναντικατάστατος για τη διοχέτευση εξωτερικής βοήθειας στους Ισλαμιστές, που προέρχονται από την Τουρκία και τις άλλες δύο χώρες της περιοχής, που πρωταγωνιστούν στην υποστήριξη των Ισλαμιστών, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Είναι επίσης αναντικατάστατος για την εξαγωγή στην Τουρκία του κλεμμένου πετρελαίου των κατεχομένων από τους Ισλαμιστές περιοχών της Συρίας και του Ιράκ και τη συμπληρωματική χρηματοδότηση των Ισλαμιστών. Το λαθρεμπόριο αυτό πετρελαίου είναι μια μεγάλη κερδοσκοπική επιχείρηση της Άγκυρας, στην οποία καταγγέλλεται ότι εμπλέκεται ο ίδιος ο γιος του Τούρκου Προέδρου, Μπιλάλ. Το μεγαλύτερο όμως σκάνδαλο είναι η απροκάλυπτη συνεργασία της Άγκυρας με τους Ισλαμιστές. Ο βομβαρδισμός από τη Ρωσική Αεροπορία της ατέλειωτης σειράς βυτιοφόρων που μεταφέρουν το κλεμμένο πετρέλαιο στην Τουρκία είναι ένας άλλος λόγος, που ενόχλησε ιδιαίτερα την Άγκυρα.

Η περιοχή όμως αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη και στρατηγική για την Τουρκία και για έναν άλλο λόγο. Συνδέεται με το νέο Κουρδικό που προέκυψε για την Άγκυρα στη Συρία. Οι Κούρδοι της Συρίας κατοικούν κατά μήκος των Τουρκο-Συριακών συνόρων. Η Αυτόνομη Περιοχή που έχουν δημιουργήσει ντε φάκτο πολεμώντας κατά των Ισλαμιστών ακουμπά ανατολικά στην Αυτόνομη Κουρδική Περιοχή του Ιράκ και εκτείνεται δυτικά μέχρι την πόλη του Αφρίν, που απέχει 50 περίπου χλμ. από τη θάλασσα. Διακόπτεται σ' ένα σημείο, δυτικά του Ευφράτη, από την περιοχή που θέλει η Άγκυρα να μετατρέψει σε Ζώνη Ασφαλείας και να τη διατηρήσει υπό τον έλεγχό της.

Ο διάδρομος αυτός της Τζαραμπλούς έχει γι' αυτό μεγάλη στρατηγική σημασία για την Άγκυρα, γιατί συνδέεται με τον Κουρδικό εφιάλτη της. Τη δημιουργία δηλαδή Αυτόνομης Κουρδικής Περιοχής στη Συρία, που θα φτάνει δυτικά σχεδόν ως τη θάλασσα και θα αποτελέσει ένα ακόμη μεγάλο βήμα για τη δημιουργία ενιαίου Κουρδικού κράτους, που θα περιλαμβάνει και τους Κούρδους της Τουρκίας. Είναι φυσικό όλοι να αναρωτιούνται σήμερα πώς θα αντιδράσει η Ρωσία στην κατάρριψη του μαχητικού αεροσκάφους της. Πέρα από τις οικονομικές κυρώσεις, η Ρωσία θα πλήξει στρατιωτικά την Άγκυρα εκεί που πονάει σήμερα περισσότερο. Στην περιοχή της ΒΔ Συρίας, που η Άγκυρα θέλει να διατηρήσει υπό τον έλεγχό της με πρόσχημα τους Τουρκμένους αλλά και τον ισχυρισμό ότι οι αντάρτες της περιοχής αυτής είναι δήθεν «μετριοπαθείς» και απλώς αντίπαλοι του Άσαντ.

Ήδη η Ρωσία έχει προβεί σε σφοδρότατους βομβαρδισμούς και προετοιμάζει, μαζί με τον Συριακό στρατό και τους συμμάχους του, χερσαία επιχείρηση με στόχο την πλήρη εκκαθάριση της περιοχής από τους Ισλαμιστές και το σφράγισμα των Τουρκο-Συριακών συνόρων. Είναι προφανές ότι η Μόσχα προσέχει να αποφύγει απευθείας πλήγμα κατά της Τουρκίας για να μη μετατρέψει τη διαμάχη σε αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, όπως επιδιώκει διακαώς η Άγκυρα.

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει εισέλθει σαφώς σε μια νέα φάση. Ο Ισλαμιστικός τυχοδιωκτισμός του Ερντογάν έχει καταστεί ένας νέος παράγων και θα φανεί σύντομα από τις εξελίξεις μέχρι πού μπορεί να οδηγήσει. 

"ΤΟ ΠΑΡΟΝ"

Περί εσωτερικής υποτίμησης

Περί εσωτερικής υποτίμησης 

Γράφει η ΖΕΖΑ ΖΗΚΟΥ

Στην πιο ευέλικτη αγορά εργασίας του κόσμου, στις ΗΠΑ, ακόμη και στις πιο προβληματικές βιομηχανίες οι μισθοί των εργαζομένων δεν έχουν πέσει σχεδόν καθόλου από τότε που ξέσπασε η οικονομική κρίση (σύμφωνα σε έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας του Σαν Φρανσίσκο). Μπορεί μια κυβέρνηση να διαβρώσει τους πραγματικούς μισθούς με τον πληθωρισμό, αλλά είναι σχεδόν αδύνατον να τους περικόψει σε απόλυτες τιμές. Εχουν την τάση να μένουν «κολλημένοι», έλεγε ο Κέινς από τη δεκαετία του 1920. Ακόμη και οι εργοδότες αποφεύγουν να κόβουν τους ονομαστικούς μισθούς, επειδή «φοβούνται μήπως πυροδοτήσουν αντιδράσεις σε δύσκολους οικονομικά καιρούς» (όπως έγραφαν οι Κάνεμαν, Κνετς και Θάλερ το 1986 στην «Αμερικανική Οικονομική Επιθεώρηση»).

Στην Ευρώπη της κρίσης που ζούμε, γιατί λοιπόν όλοι έχουν βαλθεί να κάνουν ακριβώς το αντίθετο; Η απορία διατυπώνεται πλέον με ένταση μπροστά στην απαίτηση της ηγεσίας της Ευρωζώνης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου να επιβληθεί η «εσωτερική υποτίμηση» στην Ελλάδα και την Πορτογαλία (και έπεται η Ιταλία και η Ισπανία) προκειμένου να ανακτηθεί η κλονισθείσα ανταγωνιστικότητα. «Εσωτερική υποτίμηση» σημαίνει δρακόντειες περικοπές μισθών από χρόνο σε χρόνο. Ποιος θα μπορούσε να επιβάλει κάτι τόσο απάνθρωπο; «Ο Μουσολίνι», λένε οι Ιταλοί! «Μόνο αυτός είχε πετύχει περικοπή των μισθών κατά 20%, αφού όμως πρώτα έθεσε υπό φασιστικό έλεγχο τα συνδικάτα, προκειμένου να στηρίξει την πολιτική της ισχυρής λιρέτας τη δεκαετία του 1920». Ομως, ποια σύγχρονη Δημοκρατία θα μπορούσε να επιβάλει τέτοιες περικοπές στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα χωρίς να χρειαστεί να καταφύγει στην αστυνομική καταστολή;

Γι’ αυτό, πολλοί οικονομολόγοι επιμένουν ότι η στρατηγική της μαζικής μείωσης των μισθών που επιχειρείται σήμερα στη μισή Ευρώπη αργά ή γρήγορα θα αποδειχθεί πως δεν είναι εφαρμόσιμη. Δοκιμάστηκε στις αρχές του 1930 με ολέθρια αποτελέσματα. Μια τέτοια στρατηγική είχε ακολουθήσει η κυβέρνηση του Πιερ Λαβάλ το 1935. Το αποτέλεσμα ήταν να προκαλέσει βίαιες απεργίες των ναυτεργατών στη Γαλλία, φόνους από την αστυνομία και μαζικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Και ως φυσικό επακόλουθο ήρθε η εκλογική νίκη του Λαϊκού Μετώπου, σε συμμαχία με τους κομμουνιστές. Η θλιβερή αυτή ιστορία της άγριας λιτότητας και της καταλήστευσης των μισθών αποδείχθηκε στο τέλος χωρίς νόημα. Και έσπρωξε τη Γαλλία επικίνδυνα κοντά στον εμφύλιο σπαραγμό.

Η εφιαλτική αυτή συνταγή ξεκίνησε να εφαρμόζεται πρώτα πρώτα στη χώρα μας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΝΤ με το πρώτο Μνημόνιο και μάλιστα με την προωθημένη στρατηγική: ότι για να ανακτήσει τη χαμένη ανταγωνιστικότητά της, η Ελλάδα οφείλει να φθηνύνει και να φτωχύνει τόσο ώστε να φτάσει στα επίπεδα των γειτονικών της χωρών. Κοινώς, η Ελλάδα πρέπει να γίνει Βουλγαρία! Ομως, πρόκειται για συνταγή που θα μας «επαναφέρει στον ίσιο δρόμο», όπως μου ειπώθηκε. Eντάξει... Αλλά εγώ προτιμώ να παραμείνω αμαρτωλή.

Ωστόσο, το αυτονόητο είναι πως ουδείς Ελληνας θέλει η χώρα του να γίνει Βουλγαρία ή Ρουμανία - μπορεί να μην ξέρει πώς θα το αποφύγει, αλλά σίγουρα δεν το θέλει. Με αποτέλεσμα, κάτι που θα μπορούσε να διατυπωθεί ως εθνικό σχέδιο να κυκλοφορεί απλώς ως πείσμα ή φασαρία. Αν θέλουν να αυτοκτονήσουν (κι εμείς μαζί τους…), μπορούν να αδρανήσουν στο ενδεχόμενο να γίνουμε «προσεχώς Βουλγάρες!», αλλά είναι σίγουρο ότι θα μας στείλουν στην αγκαλιά του Τσίπρα. Αν θέλουν να σωθούν (κι εμείς μαζί τους…), χρειάζεται να παρουσιάσουν μια άλλη προοπτική από αυτήν που μας έχουν ετοιμάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΝΤ. Αλλος τρίτος δρόμος δεν υπάρχει.

Οι εταίροι μας πιέζουν για τα 11,6 δισ. εντός της διετίας 2013/14. Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Από την αρχή της κρίσης ουδέποτε υπήρξε «ελληνικό σχέδιο» για την αντιμετώπισή της. Τόσο η μονοκομματική κυβέρνηση Παπανδρέου όσο και η δικομματική κυβέρνηση Παπαδήμου διαπραγματεύονταν διαρκώς με την πλάτη στον τοίχο τα σχέδια που εκπονούσαν για λογαριασμό μας οι δανειστές. Ετσι υποχρεώθηκαν να συζητούν στη βάση του πλαισίου που έθεταν οι άλλοι, με τη λογική των άλλων και με τις επιλογές ή τους εκβιασμούς των άλλων. Επί της ουσίας, δεν είχαν τίποτε να αντιτείνουν. Αλλά κι αν είχαν, στερούνταν την αξιοπιστία για να το επιβάλουν. Εκ των πραγμάτων λοιπόν κατασκεύασαν έναν μονόδρομο, από τον οποίο απεδείχθη σχεδόν αδύνατον να απομακρυνθούν. Τον μονόδρομο που οδηγεί στη Βουλγαρία.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι στα όρια του κοινωνικού κραχ το ξέρουμε εδώ και αρκετούς μήνες. Ο αριθμός των νεόπτωχων έχει αυξηθεί δραματικά, οι αυτοκτονίες είναι καθημερινό φαινόμενο, οικογένειες διαλύονται, η ανεργία είναι πάνω από 22%. Ηδη έχει αρχίσει να σχηματίζεται το ενδεχόμενο κοινωνικής έκρηξης εντός της χώρας, ειδικά σε περίπτωση που τα μέτρα που θα εφαρμοστούν πλήξουν καίρια τις ελληνικές οικογένειες. Η κοινωνική αναταραχή δεν είναι απαραίτητο ότι σημαίνει πόλεμο στους δρόμους, ξύλο, συγκρούσεις με την αστυνομία κ.λπ. Μπορεί να σημαίνει άρνηση πληρωμής -όχι γιατί δεν θέλουν, αλλά γιατί δεν μπορούν να πληρώσουν- φόρων και άλλων χρεών. Ετσι, τα ταμεία θα «κρασάρουν», η οικονομία θα διαλυθεί και… γαία πυρί μειχθήτω.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_2_29/07/2012_490605