Lisa Stacey : Θησαυροί η «κουρέλια»;

Θησαυροί η «κουρέλια»;

της Lisa Stacey

Ένα από τα αγαπημένα παιχνίδια των παιδιών όλων των χωρών είναι να «ντύνονται» με διάφορα παλιά ρούχα και να παριστάνουν τους ήρωες και τις ηρωίδες των παραμυθιών, κεντώντας απροσδόκητα σενάρια πάνω στον καμβά των κλασικών ιστοριών. Το σκισμένο τραπεζομάντηλο γίνεται βασιλικός μανδύας και το μισοφόρι της γιαγιάς μεταξένιο φόρεμα νεράιδας. Κάποιο μπαούλο, ή συχνότερα ένα χαρτοκιβώτιο φιλοξενεί όλα αυτά τα «κουρέλια» που πολλές φορές περνούν στα πιτσιρίκια μιας οικογένειας από γενιά σε γενιά - όλο και πιο φθαρμένα.

Για ρίξτε μια ματιά στο «θεατρικό βεστιάριο» των παιδιών σας. Πριν λίγο καιρό μια Αθηναία ανακάλυψε ανάμεσα στα λογής-λογής παλιά ρούχα με τα οποία μασκαρεύονταν τα παιδιά της- και που τα είχε χρησιμοποιήσει και η ίδια με τις αδελφές της όταν ήταν μικρή -ένα κομμάτι χρυσοΰφαντο μπροκάρ, γνήσιο βυζαντινό, κι ένα λουλουδάτο κρινολίνο του 19ου αιώνα!

Στην Αγγλία - όπου τα σπίτια δεν δίνονται αντιπαροχή και μένουν στην ίδια οικογένεια για πολλές γενιές - μια παρόμοια έρευνα είχε θεαματικά αποτελέσματα. Τα «κουρέλια» με τα οποία έπαιζαν τα παιδιά του σπιτιού αναμένεται να ξεπεράσουν τα σχεδόν 6000 ευρώ όταν θα πουληθούν σε δημοπρασία στου

Σ' όλες τις εποχές τα παιδιά τρελλαίνονταν να ντύνονται με παλιά ρούχα. Τα πολυφορεμένα, συχνά σκισμένα φορέματα και παντελόνια που πια είναι άχρηστα στους μεγάλους μεταμορφώνονται από τη νεανική φαντασία σε τουαλέττες χορού, εφαρμοστές βασιλικές στολές και κοστούμια των παραμυθιών.

Τα όνειρα όμως καμιά φορά μπορούν να βγουν αληθινά. Μέσα σε μια νύχτα στην κυριολεξία, τα παλιά αυτά κουρέλια μπορεί να αποδειχθούν θησαυροί.

Αυτό ακριβώς συνέβη μ' ένα παμπάλαιο, κατασκονισμένο σεντούκι, από κάποιο εξοχικό σπίτι στο Γούστερ της Αγγλίας. Παρ' όλο που τα ρούχα αυτά ανήκαν στην οικογένεια και τρεις γενιές πιτσιρίκια τα είχαν χρησιμοποιήσει στα μασκαρέματα τους, ο ιδιοκτήτης τους νόμιζε ότι το μπαούλο, που ήταν ξεχασμένο σε μια από τις παιδικές κρεβατοκάμαρες, περιείχε σύγχρονα κοστούμια θεάτρου.

Όταν   όμως   ο  Κέλλυ  Ταίηλορ,   ο εκτιμητής του γνωστού οίκου Σόθμπυ, άνοιξε το ασφυκτικά γεμάτο μπαούλο, έβγαλε μια ολόκληρη συλλογή από αυθεντικά κοστούμια εποχής που η αξία τους φτάνει τα 6000 ευρώ. Όπως συμβαίνει σ' όλα τα καλά παραμύθια, τα παιδιά δεν είχαν κακομεταχειριστεί τα «παιχνίδια» τους κι έτσι τα ρούχα ήσαν σε καλή κατάσταση και, όπως αποδείχτηκε, ιδιαίτερα σπάνια και πολύτιμα.

Το πρώτο πράγμα που βγήκε από το σεντούκι ήταν ένα πολυτελές αντρικό σακάκι από γυαλιστερό ροζ σατέν. Χρονολογείται γύρω στο 1760 και η αξία του υπολογίζεται από 1170 έως 2340 ευρώ. Το δεύτερο ήταν ένα σακάκι με ασορτί κυλόττα από ανοιχτό ροδακινή μεταξωτό, με εξαιρετικά λεπτό χρυσό κέντημα και ρέλια. Από το ίδιο ξεχειλισμένο μπαούλο προέρχεται επίσης ένα αντρικό καπέλο για «μέσα στο σπίτι» (μην ξεχνάμε το κρύο και τα ρεύματα των εγγλέζικων αρχοντικών του παλιού καιρού) από σκούρο μπλε βελούδο, φορτωμένο χρυσά σιρίτια και κεντήματα και μια χρυσή φούντα στην κορυφή. Κατά πάσα πιθανότητα το φορούσε ο κύριος του σπιτιού την ώρα της ανάπαυσης με την οικογένεια του, τα χειμωνιάτικα βράδια πλάι στο τζάκι. Ίσως για κάποιο παιδάκι το καπέλο αυτό να έπαιξε ρόλο βασιλικού στέμματος. Πάντως με την τωρινή τιμή του που κυμαίνεται από 590 έως 880 ευρώ, ένα πράγμα είναι βέβαιο: ο επόμενος ιδιοκτήτης του θα του δείξει βασιλικό σεβασμό.

Και για να μην ξεχνάμε και τα κοριτσάκια, το μπαούλο περιείχε ένα μακρύ φόρεμα από μεταξωτό μπροκάρ, που θα ήταν ό,τι πρέπει για την πριγκιποπούλα των παραμυθιών. Βέβαια με τα 470 ως 710 ευρώ που θα φτάσει η τιμή του, πολύ λίγοι γονείς θα άφηναν σήμερα την κορούλα τους να παίζει φορώντας αυτό το φουστάνι.

Μικρότερης αξίας ήταν ένα γαλαζοπράσινο αντρικό γιλέκο του 18ου αιώνα, με βαριά κεντημένες μανσέττες και πέττα με ασημένια κλωστή. Τα 240 με 360 ευρώ όμως που κοστίζει το κάνουν και αυτό ασύμφορο για μικρά βαλάντια.

Ακόμα και μετά από συνεχή χρήση εξήντα χρόνων τα ρούχα αυτά που λάμπρυναν άπειρες παιδικές μασκαράτες ήσαν σε εξαιρετική κατάσταση. Μουσεία και συλλέκτες δεν βλέπουν την ώρα να τ' αρπάξουν όταν βγουν σε δημοπρασία στου Σόθμπυ μαζί με άλλα πολύτιμα είδη ρουχισμού.  

Ένα άλλο ανεκτίμητο κομμάτι που επίσης προορίζεται για εκποίηση, είναι ένα εκπληκτικό βαρύτιμο φόρεμα του οίκου "Fortuny", αναγεννησιακού στυλ, από βελούδο και μετάξι, που ανακαλύφθηκε σε μία σοφίτα στην Σκωτία. Η τουαλέττα είναι χρώματος μπλε σκούρου με σταμπωτή χρυσή διακόσμηση. Στα πλαϊνά έχει πλούσιο πλισσέ σολέιγ από μεταξωτό. Ακόμα περισσότερη αίγλη της προσθέτουν οι διάσπαρτες χάντρες από βενετσιάνικο γυαλί. Το φόρεμα ανήκε κάποτε σε κάποια κυρία από το Λονγκ Άιλαντ της Νέας Υόρκης και ήταν παραπεταμένο για πολλά χρόνια στη σοφίτα. Υπολογίζεται ότι θα πιάσει τα 470 ως 710 ευρώ.

Για τον πλειοδότη προορίζονται επίσης κι οι επίσημες στολές βαρώνου και βαρώνης, μαζί με τις κορωνίτσες τους. Χρονολογούνται από τη στέψη του Γεωργίου Ε' της Αγγλίας το 1911 και τα φορούσαν ο Βαρώνος και η Βαρώνη Σιτρίν του Γουέμπλεϋ. Είναι πρώτης τάξεως ευκαιρία για όποιον τρέφει φιλοδοξίες να αναρριχηθεί κοινωνικά και η τιμή τους κυμαίνεται μεταξύ 180 και 300 ευρώ.

Για τους μη αριστοκράτες υπάρχουν ένα σωρό άλλα. Τι θα λέγατε για ένα γαλλικό φόρεμα κοκταίηλ από μουσελίνα κεντημένη με χάντρες, για 150 ως 210 ευρώ, ή μια συλλογή από θαυμάσια εσώρουχα με δαντέλλα τριγύρω για 120 ως 180 ευρώ.

Σαν εναλλακτική λύση προσφέρεται μια συλλογή λευκών μωρουδιακών από φίνο βαμβακερό, εποχής 1900, για 120 ως 180 ευρώ μόνον.

Εγώ πάντως θα διάλεγα τη σαγηνευτική «κουάφ» με τον ασορτί στηθόδεσμο. Κάνει μόνο 90 ως 150 ευρώ και είναι ευκαιρία, ιδιαίτερα μια και πιστεύεται ότι ανήκε σ' εκείνη την βασίλισσα του σεξ της εποχής του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου - την Μάτα Χάρι.

Φορέστε το και αρχίστε την κατασκοπεία για ν' ανακαλύψετε τα «καλούδια» που κρύβονται στο δικό σας υπόγειο, στη σοφίτα ή σε κάποιο ξεχασμένο από καιρό ντουλάπι γιατι θα πρέπει να σας ενημερώσω  ότι όλα αυτά που προαναφέραμε πουλήθηκαν το 1986 σε κάποιους τυχερούς στη δημοπρασία του Οίκου Σόθμπυ. Παρ'όλα αυτά όμως μην απογοητεύεστε. Όλο και κάτι θα βρείτε σε κάποιο ξεχασμένο σεντούκι του πατρικού σας.

Επιλογές Ιούνιος 1986

Αγαπημένες μου αντίκες

Αγαπημένες μου αντίκες

Το βασικό πρόβλημα τέτοιων πωλήσεων είναι πως οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πεπεισμένοι ότι κάθε αντικείμενο που διαθέτουν είναι πολύτιμο. Και βέβαια, όλα τα αντικείμενα έχουν αξία για τον ιδιοκτήτη τους,μόνο που συχνά αυτή η αξία δεν είναι εμπορεύσιμη, αλλά μόνο συναισθηματική.

Η Ρέμι Σόντερ, 80 Μαΐων, γνώριζε τη συναισθηματική άξια κάθε αντικειμένου που είχε στο σπίτι της. Τα παλιά παραδοσιακά έπιπλα, τα ζωγραφιστά πιάτα που αγοράσει από του Τίφανι, την τσαγιέρα με τα ρώσικα μοτίβα που της θύμιζε τα παιδικά της χρόνια στη Μόσχα. Ποια όμως ήταν η πραγματική, η αντικειμενική τους άξια;

Το 1975, η Σόντερ αγόρασε το τριώροφο σπίτι της στο Χάντσον της Νέας Υόρκης και πέρασε τις επόμενες δεκαετίες αγοράζοντας και τοποθετώντας με περισσή προσοχή οτιδήποτε τις κινούσε για κάποιο λόγο την προσοχή. Καθώς τα χρόνια πέρασαν, η γυναίκα βάρυνε κι ένιωσε ότι δεν υπήρχε λόγος να διατηρεί ένα τόσο μεγάλο σπίτι. Όταν, όμως, το πούλησε κλήθηκε να αντιμετωπίσει ένα σοβαρό πρόβλημα που δεν είχε προβλέψει: Με ποιον τρόπο θα κατάφερνε να πουλήσει ό,τι χρήσιμο και άχρηστο είχε μαζέψει τόσα πολλά χρόνια; Θα μπορούσε, άραγε, να οργανώσει την εκποίηση τους καλώντας γείτονες και φίλους στην αυλή της να διαλέξουν ό,τι ήθελαν και να καταβάλουν ένα συμβολικό τίμημα; Μήπως, όμως, έτσι θα έχανε μεγάλο μέρος της αξίας των αντικειμένων της; Η προσέγγιση, εξάλλου, αυτή δεν θα ήταν πρακτικώς εφικτή, καθώς η Σόντερ διέθετε χιλιάδες μικροαντικείμενα, ορισμένα από τα οποία κόστιζαν αρκετές χιλιάδες δολάρια. Θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις ιστοσελίδες ηλεκτρονικών δημοπρασιών, όπως, λόγου χάριν, το Ε-ΒΑΥ αλλά αυτό χρειαζόταν πολύ χρόνο, το μόνο, δηλαδή, που δεν διέθετε. Τέλος, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους αρχαιοπώλες και όσους οργάνωναν μικρές, τοπικού χαρακτήρα, δημοπρασίες. Ποιος, όμως, μπορούσε να εγγυηθεί ότι δεν θα την έκλεβαν;

Η Ελεϊν Φέντελμαν, ειδική εκτιμήτρια έργων τέχνης στη Νέα Υόρκη, τονίζει πως το βασικό πρόβλημα τέτοιων πωλήσεων είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πεπεισμένοι ότι κάθε αντικείμενο που διαθέτουν είναι πολύτιμο. Και βέβαια, όλα τα αντικείμενα έχουν αξία για τον ιδιοκτήτη τους, μόνο που συχνά αυτή η αξία δεν είναι εμπορεύσιμη, αλλά μόνο συναισθηματική. Ή μάλλον, όλα είναι πολύτιμα για κάποιον και ο ένας ιδιοκτήτης μπορεί να πάρει πραγματικά πολλά χρήματα αν μπορέσει να βρει τον κατάλληλο αγοραστή.

Για περισσότερο από ένα μήνα, η Σόντερ προσπαθούσε να καταλήξει στο τι θα έπρεπε να κάνει. Είχε ακούσει την γνώμη των φίλων, των τοπικών αντικέρ και των διαφόρων δημοπρατών. Τελικά, κατέληξε στη λύση της δημοπρασίας. Μάλιστα, οργάνωσε δύο διαφορετικούς πλειστηριασμούς, ένα για την εκποίηση των καλύτερων αντικειμένων, που είχαν αντικειμενική αξία και ένα για όλα τα υπόλοιπα.

Η Σόντερ, που υπήρξε οικονομική σύμβουλος του Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ, είχε ορισμένα πολύτιμα αντικείμενα. Προτού τα δημοπρατήσει, πολλοί αρχαιοπώλες της ζητούσαν επίμονα να τους πουλήσει ένα ντουλάπι του 1830, που βρισκόταν σε άριστη κατάσταση και το οποίο κόστιζε αρκετές χιλιάδες δολάρια. Άλλος, μάλιστα, της προσέφερε 1.500 δολάρια για τις παραδοασικές χωριάτικες καρέκλες που είχε στην κουζίνα της. «Ο λόγος που δεν ήθελα να πουλήσω τα πράγματα μου σε αυτούς τους ανθρώπους είναι ότι πρέπει κανείς να αναζητεί κάποιον που δεν έχει συμφέρον να αγοράσει τα πράγματα κοψοχρονιά», αναφέρει η ηλικιωμένη.

Βέβαια, οι έμποροι αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή. Όπως αποκαλύφθηκε από την προσφορά που έγινε για τις καρέκλες, τα πράγματα ήταν διαφορετικά, καθώς ο συγκεκριμένος αντικέρ ούτε ξαναεμφανίστηκε. Είναι πολύ συχνό το φαινόμενο να προσφέρει κάποιος πάρα πολλά για ένα μεμονωμένο και μεγάλων διαστάσεων αντικείμενο, ας πούμε ένα πιάνο με ουρά, λέγοντας ταυτόχρονα ότι θα περάσει αργότερα να το πάρει -κάτι που δεν συμβαίνει ποτέ- ενώ ταυτόχρονα δίνει πολύ λίγα χρήματα για κάτι μικρότερων διαστάσεων με μεγάλη, παρά ταύτα, αξία.

Η Φέντελμαν χρεώνει 200 δολάρια την ώρα για να εξετάσει όλα τα προς πώληση αντικείμενα ενός σπιτιού και να συμβουλεύσει τους ιδιοκτήτες σχετικά με την αξία τους. Πέρα από την επαγγελματική συμβουλή της εκτιμήτριας, ένας φίλος της Σόντερ τη συμβούλευσε να απευθυνθεί σε οίκους δημοπρασιών που ειδικεύονται στην εκποίηση επίπλων σαν τα δικά της. Κάποια αντικείμενα, βεβαίως, θα μεταφέρονταν στο διαμέρισμα της στη Νέα Υόρκη, κάποια άλλα τα πούλησε σε φίλους, ένας ανιψιός της πήρε ορισμένα, αλλά τα περισσότερα, και ήταν πολλά, έπρεπε να πουληθούν. «Φαίνεται ότι η ηλικιωμένη γυναίκα πραγματικά μελέτησε πολύ το πρόβλημα που έπρεπε να λύσει», εξηγεί η Φέντελμαν, η οποία ενδιαφέρεται περισσότερο για τα αντικείμενα με ιδιαίτερα υψηλή αξία τα οποία μάλιστα προτιμά να διοχετεύει στην αγορά ένα προς ένα. Η Σόντερ αγνοούσε ότι υπάρχουν παροχείς υπηρεσιών σαν της Φέντελμαν και απλώς ήθελε να αδειάσει την τριώροφη κατοικία της από το δώμα μέχρι το τελευταίο ράφι του υπογείου. Πράγματι τα κατάφερε. Με την εκτίμηση της αξίας από τη Φέντελμαν και τη βοήθεια των δημοπρατών, η Σόντερ πώλησε πολλά από τα αντικείμενα που είχε συλλέξει χωρίς να χάσει ιδιαίτερα πολλά χρήματα από την αξία τους. Ακόμα, όμως, και μετά το πέρας αυτής της διαδικασίας ορισμένα πράγματα, όχι λίγα, παρέμειναν στη κατοχή της, μεταξύ αυτών και δύο τεράστιοι καναπέδες, αφού οτιδήποτε έχει ταπετσαρία και είναι παλιό είναι προβληματικό στην πώληση.

Πλέον, αφού εγκαταστάθηκε στο διαμέρισμα της στη Νέα Υόρκη, απολαμβάνει τα κέρδη τόσο από την πώληση του σπιτιού, όσο και από την εκποίηση όλων των αντικειμένων, μεγάλων και μικρών που είχε συλλέξει μια ολόκληρη ζωή. Σήμερα, όπως η ίδια τονίζει, τα χρήματα που εξασφάλισε τής επιτρέπουν μικρές χαρές που στερήθηκε στο παρελθόν, όπως να φροντίζει τον εαυτό της, να πηγαίνει στο κομμωτήριο, να κάνει μασάζ και να απολαμβάνει μικρές πολυτέλειες όπως είναι το ταξί. Ωστόσο, δεν κατάφερε να παρακολουθήσει τους εκπλειστηριασμούς των αντικειμένων που η ίδια είχε αγοράσει και φυλάξει τόσα χρόνια.  

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΩ & ΔΙΑΚΟΣΜΩ