Η ανάσταση των Ατρειδών

Οι τρεις επιφανείς νεκροί του ταφικού περιβόλου Β των Μυκηνών, όπως πήραν σάρκα και οστά στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, χάρη στις εντυπωσιακές μεθόδους της Ιατροδικαστικής

Η ανάσταση των Ατρειδών

Αναζητώντας την πρώτη και κυρίαρχη βασιλική γενιά των Μυκηνών, τους γεννήτορες ενός Ατρέα, ενός Αγαμέμνονα με τη βοήθεια των πλέον εντυπωσιακών μεθόδων της Ιατροδικαστικής και της Γενετικής...

Γράφει η Ζέφη Κληρονόμου 

Εκεί που τέλειωσαν όλα, με το θάνατο, στον ταφικό περίβολο Β του 1650-1500 π.Χ. έξω από την Ακρόπολη των Μυκηνών, που αποκάλυψε η σκαπάνη του Παπαδημητρίου και του Μυλωνά, εκεί αναζητείται η αλήθεια για τις ρίζες του ανακτά της πολύχρυσης πόλης των Αχαιών, από τους σκελετούς των προγόνων του και το DNA των οστών τους!

Από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, ο αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ κ. John Prag εξηγεί στον «Τύπο της Κυριακής» πώς βρέθηκε τελικά πρόσωπο με πρόσωπο με τους νεκρούς πρίγκιπες τον κυκλικού περιβόλου Β των Μυκηνών, τρεις χιλιάδες χρόνια μετά το πέρασμα τους από την πολιτική σκηνή των Μυκηνών, προτού εγκαταλείψουν τα εγκόσμια και ενταφιαστούν στους λακκοειδείς τάφους κάτω από το βάρος των λαμπρών κτερισμάτων, ανάμεσα σε περίτεχνα στολισμένα ξίφη κι εγχειρίδια, μέσα στο χρυσό των ενδυμάτων που δεν είχε δει σε εκείνη τη γη προηγούμενο...

■ Η ιδέα

Ποια ήταν όμως η αφορμή για την ανάπλαση των μορφών των αρχαίων Μυκηναίων;

«Όλα ξεκίνησαν το 1986 και την ιδέα μάς έδωσε η αντίστοιχη ανάπλαση του κρανίου που αποδόθηκε στη μορφή του Φιλίππου, του πατέρα του Μ. Αλεξάνδρου, με βάση τα ευρήματα της Βεργίνας», περιγράφει ο Βρετανός επιστήμονας, ο οποίος συνεργάζεται με το ΥΠΠΟ στη ριζοσπαστική έρευνα της ταυτότητας των πρώτων ηγεμόνων των Μυκηνών.

Το ζητούμενο; «Οι εργαστηριακές αυτές μέθοδοι είναι άλλο ένα εργαλείο, το οποίο αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε για γνωρίσουμε τους Μυκηναίους της εποχής, που μόλις άρχιζε να ανατέλλει ο μυκηναϊκός πολιτισμός. Θέλουμε να μάθουμε, αν τα καταφέρουμε, ποιοι επιτέλους ήταν οι άνθρωποι αυτοί που θεμελίωσαν τον λαμπρό μυκηναϊκό πολιτισμό και κυριάρχησαν στην Ανατολική Μεσόγειο την Ύστερη Χαλκοκρατία, με ποιους συγγένευαν και από πού προήλθαν, αν είχαν σχέση και ποια με τους Μινωίτες...».

■ Πώς το επέτυχαν;

Στο εργαστήριο της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, ο δρ. Prag και οι συνεργάτες του, οι βιοχημικοί δρ. Terry και Keri Brown και ο ιατρικός τεχνίτης Richard Neave παρέλαβαν ευλαβικά από την Ελλάδα, από το Αρχαιολογικό Μουσείο όπου φυλάσσονται, τα γύψινα αντίγραφα κρανίων «από επτά από τους   πιο   καλοδιατηρημένους σκελετούς νεκρών που είχαν ενταφιαστεί στον περίβολο Β, έξι άνδρες και μία γυναίκα, ηλικίας μεταξύ είκοσι και πενήντα ετών. Επιπλέον, παραλάβαμε και μικροσκοπικά δείγματα οστών με ίχνη αρχαίου DNA στο εσωτερικό τους», εξηγεί ο δρ. Prag.

Λεπτομέρεια, καθοριστική όμως για τη μέθοδο που ακολούθησαν: ο κ. Neave, το δεξί χέρι του Βρετανού αρχαιολόγου, που είναι μάστορας στην τεχνική ανάπλαση προσώπων με βάση τον κρανιακό τους σκελετό έχει κατ' επανάληψη προσφέρει τις υπηρεσίες του στις Βρετανικές Αρχές για να εξιχνιάσουν τις πλέον μυστηριώδεις δολοφονίες! Τελευταία, μάλιστα, απασχόλησε το βρετανικό Τύπο επειδή με δεδομένο ένα αποκεφαλισμένο κρανίο αγνώστου ανδρός, κατάφερε και ζωντάνεψε τη μορφή του τόσο πιστά σαν φωτογραφία σε εκμαγείο ώστε η αστυνομία να αναγνωρίσει το θύμα και να το ταυτίσει με πρόσφατα δολοφονημένο Κουβεϊτιανό πολυεκατομμυριούχο! Επειδή, λοιπόν, ήρωας του εν λόγω επιστήμονα είναι ο καθηγητής Μιχαήλ Γερασίμοφ   που   στη νουβέλα «Έγκλημα στο Γκόρκι Παρκ» «ζωντάνεψε» στο εργαστήριο του τα τρία κατακρεουργημένα πτώματα του μοσχοβίτικου πάρκου, σωστά μαντέψατε πως... «Εφαρμόσαμε την ίδια περίπου απλή τεχνική που, σε γενικές γραμμές, έχει ως εξής, εξηγεί ο δρ. Prag: «Πήραμε, γύψινα αντίγραφα των σκελετών των επτά νεκρών Μυκηναίων και, με βάση τις πληροφορίες και τα αρχαιολογικά δεδομένα αρχίσαμε να «γεμίζουμε» το πρόσωπο με μικρά κομματάκια ξύλου σαν οδοντογλυφίδες για να ορίσουμε το πάχος της σάρκας. Υστερα, με πηλό αρχίσαμε να πλάθουμε τους μύες του προσώπου, την όψη, διαμορφώνοντας τελικά το δέρμα και τότε...».

Ξεπρόβαλλαν μπροστά  στα μάτια των Βρετανών επιστημόνων, σαν ολοζώντανοι κι έκαναν το γύρο της γης σε δημοσίευμα του «Observer» οι επτά επιφανείς Μυκηναίοι από το παρελθόν!

■ Μετά την έκπληξη από το σουρεαλιστικό συναπάντημα, οι πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις:

«Το ενδιαφέρον είναι ότι δύο από τους άνδρες έχουν το ίδιο μακρύ πρόσωπο, στενά μάτια, μακρύ σαγόνι, πρέπει να τους συνδέει συγγενική σχέση.

Επίσης, η γυναίκα μοιάζει με άλλη μία ανδρική μορφή, έχουν κι οι δύο πρόσωπο σε σχήμα καρδιάς, μικρή μύτη, μάτια και στόμα, φαίνεται μάλιστα να είχαν ενταφιαστεί με διαφορά ενός μηνός μεταξύ τους», μας λέει ο δρ. Prag και αναπτύσσει την ελκυστική του ιδέα για τα δρώμενα στις Μυκήνες την εποχή των νεκρών των λακκοειδών τάφων: «Ο ταφικός περίβολος Β, προγενέστερος του κυκλικού περιβόλου Α (1580-1500 π.Χ.) που ανέσκαψε ο Σλήμαν μέσα στην Ακρόπολη των Μυκηνών υπήρξε πιθανότατα ο χώρος όπου ετάφησαν τρία διαφορετικά παρακλάδια της ίδιας ηγεμονικής οικογένειας των Μυκηνών.

■ Η Γενετική

Αρωγός στην επιστημονική θεωρία, η Γενετική! Εδώ και δύο χρόνια, κάτω από το μικροσκόπιο του Ινστιτούτου Επιστήμης και Τεχνολογίας του Μάντσεστερ (UMIST) βρίσκεται DNA «αλιευμένο» από το εσωτερικό των οστών έξι πριγκίπων του ταφικού περιβόλου Β, προκειμένου, με τη σειρά του, να οδηγήσει' στην ταυτότητα των νεκρών.

Πρώτο βήμα, με βάση το γενετικό υλικό αυτή τη φορά, «να αναγνωρίσουμε το φύλο, να ανιχνεύσουμε τυχόν ασθένειες όπως η ελονοσία ή κάποια μορφή αναιμίας, πιθανόν μεσογειακής που φαίνεται να προδίδουν τα οστά». Τελικός στόχος: «Να αναζητήσουμε το συγγενικό κρίκο που μπορεί να ενώνει τους νεκρούς των λακκοειδών τάφων μεταξύ τους αλλά και τους δεσμούς που μπορεί να έχουν με τους επιφανείς νεκρούς των βασιλικών θολωτών τάφων.

Διαβάστε επίσης :

DNA reveals sister power in Ancient Greece https://www.manchester.ac.uk/discover/news/dna-reveals-sister-power-in-ancient-greece/

Πηγή:

Τύπος της Κυριακής/6.4.1997

 

H ΠΟΛΥΧΡΥΣH ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Τα τρία άλυτα μυστήρια των Μυκηνών

Εδωσαν το όνομά τους στον πρώτο μεγάλο ελληνικό πολιτισμό που αναπτύχθηκε στην ηπειρωτική Ελλάδα κατά την ύστερη Εποχή του Χαλκού (1600-1100 π.Χ.).

Ο μυκηναϊκός πολιτισμός επινοήθηκε ως όρος από τους αρχαιολόγους, που τον εμπνεύστηκαν από το σημαντικότερο κέντρο της εποχής, τις πολύχρυσες Μυκήνες, όπως τις παραδίδει ο Ομηρος, μιλώντας για την ηγεμονική δύναμη ανάμεσα σε όλους τους Ελληνες. Μόνο που, αν και εφόσον ο Τρωικός Πόλεμος έγινε όντως, και αν και εφόσον έγινε περί το 1150 π.Χ. όπως υπολογίζουν οι επιστήμονες, όχι μόνο οι Μυκήνες αλλά και όλα τα μυκηναϊκά βασίλεια είχαν ήδη παρακμάσει και καταστραφεί.

Δεν είναι το μόνο μυστήριο που καλείται να λύσει η αρχαιολογία με επιστημονικό τρόπο. Οι Μυκήνες αποτελούν από μόνες τους μυστήριο. Κανείς δεν ξέρει από πού ήρθαν στην Αργολίδα οι πρώτοι κάτοικοι, οι οποίοι, πάντως, ανήκαν σε ελληνικά φύλα. Ξέρουμε όμως μέχρι πού έφτασαν: μέχρι την κεντρική και βόρεια Ευρώπη (παραδουνάβιες περιοχές, Βαλτική, Καρπάθια) και μέχρι τη Σαρδηνία και την Κάτω Ιταλία, αλλά και την Αίγυπτο, τη μικρασιατική ακτή, τη Μεσοποταμία σε αναζήτηση πρώτων υλών και αγορών. Μάλιστα, αυτοί οι δεινοί έμποροι είχαν συναλλαγές μέχρι τη νότια Αγγλία, όπως διαπιστώνεται και πάλι από τα ευρήματα. Κάποιος υπήρξε ο μετακομιστής εμπορευμάτων τους, μας λέει η έφορος αρχαιοτήτων Αργολίδας, Αλκηστις Παπαδημητρίου.

Αφορμή για τη συζήτηση μαζί της υπήρξε η έκδοση του τόμου «Μυκήνες» από το Κοινωφελές Ιδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση στη σειρά «Ο κύκλος των μουσείων». Ενα έργο γραμμένο με επιστημοσύνη και αγάπη, το οποίο έρχεται να προστεθεί σε άλλους 16 τόμους που υπάρχουν με μορφή δωρεάν e-book στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος. Ταυτοχρόνως, ο φροντισμένος τόμος, με εξαιρετικές φωτογραφίες του Σωκράτη Μαυρομμάτη, και τη βοήθεια των εκδόσεων «Ολκός», προσφέρεται σε περιορισμένα αντίτυπα σε φορείς, σχολεία, πανεπιστήμια και επιστήμονες.

Αεροφωτογραφία της ακρόπολης των Μυκηνών. Αποψη από νοτιοδυτικά.

Οι Μυκήνες πριν γίνουν πολύχρυσες ήταν ένας μικρός νεολιθικός οικισμός, (7η έως 4η χιλιετία) από τον οποίο βρέθηκαν λίγα κεραμεικά. Πρώτα αρχιτεκτονικά ίχνη κατοίκησης έχουμε από το 2200 έως το 1900 π.Χ. Από το 1650 έως το 1600 δημιουργήθηκαν οι ταφικοί κύκλοι Β’ και Α’ (όπως ονομάστηκαν από τους πρώτους ανασκαφείς). Ο οικισμός, με στρατηγική θέση ώστε να ελέγχει τα περάσματα, τη γεωργία και την κτηνοτροφία στην Αργολίδα, αναπτύσσεται σιγά σιγά. Το νεκροταφείο της μεσοελλαδικής περιόδου (1900 - 1600 π.Χ.) δείχνει βαθμιαία αύξηση πληθυσμού και δημιουργία ηγεμονικής δύναμης. «Τέλη του 17ου αιώνα π.Χ., η δύναμη αυτή θα αναλάβει την εξουσία και τον έλεγχο όλης της περιοχής, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα το Αργος, το σημαντικότερο κέντρο της Αργολίδας κατά τη μεσοελλαδική εποχή» σύμφωνα με τη δρα Παπαδημητρίου. Οι Μυκήνες μετατρέπονται σιγά σιγά σε τεράστιο κέντρο στον ελλαδικό χώρο.

Ριψοκίνδυνοι ταξιδιώτες

Χρυσή νεκρική προσωπίδα, γνωστή ως η μάσκα του Αγαμέμνονα.

 

«Ποιοι ήταν όμως αυτοί οι ρωμαλέοι ηγεμόνες;» αναρωτιέται στο βιβλίο. «Και πώς απέκτησαν τον υπέρογκο πλούτο που τους επέτρεψε να αποσύρουν από την κυκλοφορία και να πάρουν μαζί τους στο ταξίδι για τον άλλο κόσμο, ανάμεσα σε άλλα τιμαλφή, πάνω από 14 κιλά χρυσού με τη μορφή εκπληκτικών έργων τέχνης, πολλά από τα οποία κατασκευάστηκαν πιθανώς από Μινωίτες τεχνίτες σύμφωνα με βασιλικές παραγγελίες, για να εκφράσουν την ιδεολογία της ανερχόμενης νέας τάξης; Η φυσιογνωμία τους, που διαφαίνεται μέσα από τα αρχαιολογικά ευρήματα, έχει πολεμικά χαρακτηριστικά, όπως μαρτυρεί ο λαμπρός οπλισμός που βρέθηκε στους τάφους τους.

 

Γνωρίζουμε όμως πως ήταν ριψοκίνδυνοι ταξιδιώτες, που αναζήτησαν ευγενή και πολύτιμα μέταλλα στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Επίσης, για να προωθήσουν τα πλούσια αγαθά που προέρχονταν από τη γεωργία και την κτηνοτροφία, όπως το κρασί, το λάδι και ενδεχομένως τα υφαντά, συνδέθηκαν στενά με τους Μινωίτες. Αυτοί πάλι γνώριζαν καλά τους θαλασσινούς δρόμους προς την Αίγυπτο και είναι πιθανό να τους οδήγησαν προς το ακμαίο Μέσο Βασίλειο. Ισως εκεί λοιπόν να πλούτισαν οι πρώιμοι Μυκηναίοι, θέτοντας τις πολεμικές τους αρετές στην υπηρεσία της ξενόφερτης στην Αίγυπτο δυναστείας των Υκσώς που κατέλαβε την εξουσία στα μέσα του 17ου αιώνα π.Χ. Και επειδή τίποτε στην ανθρώπινη Ιστορία δεν είναι τυχαίο ή ξαφνικό, θα πρέπει να δεχτούμε πως οι Μυκηναίοι απέκτησαν σιωπηλά αλλά συστηματικά στη διάρκεια των τριών αιώνων της Μέσης Χαλκοκρατίας τη δύναμη που αντανακλούν τα κτερίσματα των βασιλικών ταφικών περιβόλων. Εξασφάλισαν έτσι για τα γένη τους την πρωτεύουσα θέση, όχι μόνο στην Αργολίδα αλλά και σε ολόκληρη την Πελοπόννησο και έδωσαν το όνομά τους σε ολόκληρο τον σπουδαίο πολιτισμό της Υστερης Εποχής του Χαλκού».

Εγχρωμη αναπαράσταση του μεγάρου της ακρόπολης των Μυκηνών από τον Ε. Ολύμπιο. Γ. Ε. Μυλωνάς, «Πολύχρυσοι Μυκήναι».

 

Εχοντας εκτιμήσει τη σημασία της Κρήτης, με την ύφεση που παρουσιάζεται στο νησί, εγκαθιστούν μυκηναϊκή δυναστεία στην Κνωσό, ελέγχοντας στην ουσία ολόκληρη τη μεγαλόνησο, όπως και την ηπειρωτική χώρα. Στους Ανακτορικούς χρόνους (14ος - 13ος αι. π.Χ.) κατασκευάζονται στις Μυκήνες τα κυκλώπεια τείχη «με τη βοήθεια των γνώσεων των βασιλικών εταίρων από την αυτοκρατορία των Χετταίων» και ιδρύεται το μεγαλοπρεπές ανάκτορο με όλα του τα παραρτήματα. Ο μύθος που παρουσιάζει ο Στράβων για τους προϊστορικούς Κύκλωπες τους θέλει να έρχονται από τη Λυκία, όπου και το βασίλειο των Χετταίων.

Μέσα στα τείχη ανεγείρεται ανάκτορο, με χώρους άσκησης εξουσίας, κατοίκησης, εργαστήρια, αποθήκες, και επίσης ένα θρησκευτικό κέντρο. «Η άρχουσα τάξη» αναφέρει η κ. Παπαδημητρίου, «εξακολουθεί να ενταφιάζεται με πλούσια κτερίσματα σε θαλαμωτούς ή εντυπωσιακούς μνημειώδεις θολωτούς τάφους». Οι Μυκηναίοι έμποροι «κατακλύζουν με τα προϊόντα τους τις αγορές της Μεσογείου, ενώ οι ηγεμόνες εξακολουθούν να επιδεικνύονται μέσω αντικειμένων, ακραιφνούς μυκηναϊκού ύφους πλέον, από πολύτιμα ή εξωτικά υλικά, τα οποία αναδεικνύουν οι εξειδικευμένοι τεχνίτες των ανακτορικών εργαστηρίων». Η πλούσια παραγωγή απαιτεί οργάνωση, γραφειοκρατία και διαχειριστικό έλεγχο. Λογιστικά στοιχεία καταγράφονται σε πήλινες πινακίδες της πρώιμης ελληνικής Γραμμικής Β΄γραφής.

Γυναικεία κεφαλή από ασβεστοκονίαμα. 

Περιοχή θρησκευτικού κέντρου, 13ος αι. π.Χ.

Η ακμή αυτών των δύο αιώνων, η εξέχουσα θέση που κατείχαν οι ηγεμόνες των Μυκηνών στο σύνολο του μυκηναϊκού κόσμου, «θα προσωποποιηθεί στην ιστορική μνήμη με τον αρχιστράτηγο των Ελλήνων στον Τρωικό πόλεμο, τον μυθικό βασιλιά Αγαμέμνονα» υπογραμμίζει η συγγραφέας. «Ο μύθος, που κρύβει πάντοτε μια ιστορική αλήθεια, θα επιλέξει αυτόν τον ατρόμητο άνακτα για αρχηγό».

Γύρω στα τέλη του 13ου αιώνα και στις αρχές του επόμενου ξέσπασαν μεμονωμένες και όχι κατ' ανάγκη ταυτόχρονες πυρκαγιές, που ακολουθήθηκαν από επισκευές του ανακτόρου και των κτιρίων διοίκησης. Kατά τη διάρκεια του 12ου αι. π.X. οι περισσότερες εγκαταστάσεις, ανακτορικές και μη, εξακολούθησαν να λειτουργούν. Oι αναταραχές όμως του 1200 π.X. στη Mικρά Aσία και στην Aνατολική Mεσόγειο και η καταστροφή των εμπορίων τους από επιδρομείς απέκοψαν τις επαφές των Mυκηναίων ανάκτων με τα κυριότερα κέντρα συναλλαγών τους. O 12ος και ο 11ος αι. π.X. είναι για τις Mυκήνες περίοδος οικονομικής συρρίκνωσης και πολιτικής παρακμής, χωρίς όμως γενικές ή, έστω, εκτεταμένες καταστροφές. H ακρόπολη δεν είχε βίαιο τέλος.

Χρυσά δισκάρια με έκτυπη διακόσμηση.

Στους αιώνες που θα ακολουθήσουν, οι Μυκήνες έχουν φθίνουσα πορεία και θα καταλήξουν, τον 7ο αιώνα π.Χ., προσάρτημα του Αργους. Οι Αργείοι τις καταλαμβάνουν το 468 π.Χ., καταστρέφουν καίρια τμήματα της οχύρωσης και εξανδραποδίζουν τους κατοίκους. Μέχρι τον 2ο αιώνα μ.Χ., οπότε τις επισκέπτεται ο Παυσανίας, είναι ορατά μονάχα μέρη της οχύρωσης και η Πύλη των Λεόντων. Αυτό το μεγαλειώδες έμβλημα βασιλικής δύναμης και επιβολής θα είναι το αδιαμφισβήτητο τοπόσημο της ένδοξης πόλης που δεν υπήρχε πια, μέχρι τον 19ο αιώνα, οπότε ο Ερρίκος Σλήμαν θα ξεκινήσει τις ανασκαφές. Ακέφαλοι οι λέοντες και η πόλη λεηλατημένη από χέρια ντόπιων, κατακτητών, αλλά και περιηγητών, θα επιβεβαιώνουν το λατινικό απόφθεγμα: sic transit gloria mundi. Ετσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου.

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΩΤΤΗ

Το εξώφυλλο του λευκώματος «Μυκήνες» της εφόρου αρχαιοτήτων Αργολίδας, Αλκηστης Παπαδημητρίου.

 

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22784&subid=2&pubid=64298573

Περιπλάνηση στις πολύχρυσες Μυκήνες

Η Πύλη των Λεόντων. Από τον τόμο «Μυκήνες» που εντάσσεται στη σειρά «Ο κύκλος των μουσείων»

 

Περιπλάνηση στις πολύχρυσες Μυκήνες

 

Τι ήταν οι Μυκήνες πριν γίνουν οι Μυκήνες; Πώς κατασκευάστηκαν τα πανίσχυρα κυκλώπεια τείχη; Γιατί υπήρχε το έμβλημα των λεόντων στην κεντρική πύλη τους;

 

Ποιοι ήταν θαμμένοι στον λεγόμενο ταφικό κύκλο Β και συνοδεύονταν από χρυσά κτερίσματα βάρους 14 κιλών; Και τέλος, γιατί οι Μυκήνες ήταν πολύχρυσες;

Μια αρχαιολόγος αφοσιωμένη στον μυκηναϊκό πολιτισμό και στην περιοχή, μια επιστήμονας με λαμπρές επιδόσεις, ανέλαβε να δώσει απαντήσεις, μέσα από τον εξαιρετικό επιστημονικά και αισθητικά τόμο «Μυκήνες» που εντάσσεται στην εκπληκτική σειρά «Ο κύκλος των μουσείων» του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση. Πρόκειται για την Αλκηστη Παπαδημητρίου, έφορο αρχαιοτήτων Αργολίδας.

«Πολλές γενιές επιστημόνων, μετά τις εντυπωσιακές ανακαλύψεις του Ερρίκου Σλήμαν, επωμίστηκαν το βαρύ φορτίο της δόκιμης αρχαιολογικής έρευνας, της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων των ανασκαφών αλλά και της συντήρησης και προστασίας των μνημειακών καταλοίπων του τόπου που έδωσε το όνομά του σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτισμούς της ελληνικής προϊστορίας», είπε η κ. Παπαδημητρίου κατά τη χθεσινή παρουσίαση του τόμου.

Η «Μυκηναία», τοιχογραφία από την περιοχή του Θρησκευτικού Κέντρου, 1250 π.Χ.

«Ως κορύφωση αυτής της πορείας ανασύστασης της ιστορικής αλήθειας και κοινωνικοποίησης της γνώσης ιδρύθηκε το 2003 ένα νέο τοπικό μουσείο κοντά στον αρχαιολογικό χώρο, με μια εξαιρετική ομάδα υπό την Ελση Σπαθάρη. Αποδεχόμενη την πρόταση αισθάνθηκα πως για μία ακόμη φορά έλαχε σε μένα ο κλήρος να προβάλω τα επιτεύγματα των προγόνων μου και να τιμήσω το τιτάνιο έργο σπουδαίων ερευνητών της αρχαιότητας».

Γνωρίζοντας καλά την αρχαία πόλη, η συγγραφέας έκανε μια ολοκληρωμένη περιήγηση στην περιοχή και στο μουσείο. Ο χώρος κατοικείται σύμφωνα με την ίδια από τη νεολιθική εποχή, αλλά η κατοπινή ανάπτυξη δεν άφησε παρά ελάχιστα κατάλοιπα. Εκτεταμένα αρχαιολογικά ευρήματα έχουμε από το 1900 π.Χ. και μετά. Μέχρι το 1600, ο οικισμός ανθεί και επεκτείνεται. Η θέση που έχει επιλεγεί είναι στρατηγική: στο κέντρο της αργολικής πεδιάδας, για έλεγχο της γεωργίας και κρυμμένος δίπλα στα βουνά, όπου βρίσκονται οι κτηνοτρόφοι.

Περιδέραιο από χρυσό και αχάτη (1400-1300 π.Χ.)

Ο 17ος αιώνας π.Χ. τις βρίσκει πολύχρυσες και τότε αρχίζουν να χτίζονται και τα τείχη. Η δρ Παπαδημητρίου αναφέρει πως ο χρυσός εισρέει ως κορύφωση προηγούμενης δραστηριότητας: είτε εμπλοκής σε πολεμικές επιχειρήσεις είτε εμπόριο μέσω θαλάσσιων οδών. Τα τείχη τα χτίζουν οι Κύκλωπες, μυθικά όντα, των οποίων η καταγωγή όμως, από τη μακρινή Λυκία, λύνει το αίνιγμα. Οι Μυκηναίοι δέχτηκαν βοήθεια από τους Χετταίους. Τόσο το έμβλημα με τους λέοντες όσο και ο ταφικός κύκλος Α, με τις βασιλικές ταφές, υποδηλώνουν την προσπάθεια του ηγεμόνα για επιβολή της εξουσίας του μέσω συμβόλων που έχουν ειδική βαρύτητα. Οι Μυκήνες θάλλουν και επεκτείνονται, μαζί με τα τείχη.

Κάποιους αιώνες μετά, οι κάτοικοι «οσμίζονται» κίνδυνο και δημιουργούν ειδική οξυκόρυφη στοά μέσα από την οχύρωση, ώστε να έχουν πρόσβαση σε δεξαμενή νερού όπου καταλήγουν τα όμβρια. Ο κίνδυνος έρχεται λίγο αργότερα και εκείνοι σφραγίζουν τα όσια των οσίων τους, πήλινα λατρευτικά ειδώλια σε ειδικούς χώρους, στους οποίους δεν επιστρέφουν ποτέ. Ετσι τα βρήκε η αρχαιολογική σκαπάνη και τώρα εκτίθενται στο μουσείο.

Ενα μουσείο που έπρεπε να παρουσιάζει τις πολύχρυσες Μυκήνες χωρίς καθόλου χρυσάφι. Ενα κτίριο κόσμημα, με παράθυρα προς τα μυκηναϊκά νεκροταφεία, πλάι στους θολωτούς βασιλικούς τάφους και με πρωτοπόρα έκθεση. Στην οποία πρώτη φορά περιελήφθη σχέδιο πλοίου ώστε να δηλώνεται πως ήταν και θαλασσοπόροι.

482 «κλικ» του Σ. Μαυρομμάτη

Το βιβλίο «Μυκήνες» αριθμεί συνολικά 328 σελίδες και εικονογραφήθηκε με 482 θαυμάσιες φωτογραφίες του Σωκράτη Μαυρομμάτη. Τη γενική φροντίδα της έκδοσης είχε η Ειρήνη Λούβρου των εκδόσεων ΟΛΚΟΣ, ο σχεδιασμός και η καλλιτεχνική επιμέλεια έγιναν από τον Δημήτρη Καλοκύρη, τις τυπογραφικές διορθώσεις έκανε ο Παντελής Μπουκάλας, τη μετάφραση στα αγγλικά η Ντέμπορα Καζάζη, την επεξεργασία των εικόνων οι Νίκος Λαγός και Ελίζα Κοκκίνη και τη βιβλιοδεσία ο Γ. Ηλιόπουλος.

Η ηλεκτρονική έκδοση είναι ελεύθερα προσβάσιμη στα ελληνικά και τα αγγλικά από τον ιστότοπο του Ιδρύματος, www.latsis-foundation.org.

Η παρουσίαση έγινε χθες στην αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων. Στην ομιλία του ο κ. Βαγγέλης Χρόνης, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Ιδρύματος, τόνισε: «Οι εκδόσεις του Κύκλου των Μουσείων τυπώνονται σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα και στέλνονται τιμής ένεκεν σε επιλεγμένους αποδέκτες, υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες και μορφωτικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΩΤΤΗ

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22784&subid=2&pubid=64295853

Βρέθηκε ο θρόνος του Αγαμέμνονα

Βρέθηκε ο θρόνος του Αγαμέμνονα

Ένα μεγάλο μέρος από το βασιλικό θρόνο που βρισκόταν πριν από τρεις χιλιετίες στο ανάκτορο της Ακρόπολης των Μυκηνών ανακάλυψαν Έλληνες και Αμερικανοί αρχαιολόγοι.

Σύμφωνα με την «Real News» που κυκλοφορεί σήμερα, το τμήμα του βασιλικού θρόνου βρέθηκε σε απόσταση μόλις λίγων μέτρων από την Ακρόπολη των Μυκηνών. Το βάρος του ξεπερνά τα 50 κιλά και χρονολογείται από τον 13ο αιώνα π.Χ.

Το τμήμα του θρόνου, το οποίο βρίσκεται κρυμμένο ενάμιση χρόνο στις αποθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου των Μυκηνών, βρέθηκε τυχαία τον Ιούνιο του 2014 στο περιθώριο της ανασκαφής της Κάτω Πόλης των Μυκηνών.

Η σημασία του ευρήματος είναι ανεκτίμητη γιατί πρόκειται για τον πρώτο θρόνο μυκηναϊκού ανακτόρου που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα στον ηπειρωτικό χώρο  της Ελλάδας.

Η σπουδαία ανακάλυψη για την οποία έχει ενημερωθεί το υπουργείο Πολιτισμού, ενδέχεται να αναδειχθεί σε ένα από τα πιο λαμπρά κληροδοτήματα του μυκηναϊκού πολιτισμού.

Το τμήμα του θρόνου βρέθηκε στην κοίτη του αρχαίου ποταμού Χάβου.

http://www.cityportal.gr/articles_det1.asp?subcat_id=16&article_id=74439