Γιάννης Καρτάλης : Πέντε χρόνια μετά

Πέντε χρόνια μετά

Ηταν πριν από ακριβώς πέντε χρόνια, στις 14 Ιανουαρίου του 2011, που ο δικτάτορας της Τυνησίας Μπεν Αλι, έπειτα από 25 χρόνια στην εξουσία, εγκατέλειπε τη χώρα του υπό την πίεση του εξεγερμένου πλήθους. Ηταν η σπίθα που άναψε τον δαυλό αυτού που ονομάσθηκε Αραβική Ανοιξη, καθώς στη συνέχεια ακολούθησαν λαϊκές εξεγέρσεις και σε πέντε ακόμη χώρες, τη Λιβύη, την Υεμένη, την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν και τη Συρία. Η ελπίδα όμως που γεννήθηκε τότε για μια δημοκρατική επανάσταση στον αραβικό κόσμο κράτησε ελάχιστα. Ετσι σήμερα, μόνον η Τυνησία μπορεί να λογισθεί ως μια κανονική δημοκρατική χώρα, ενώ όλες οι άλλες είτε επέστρεψαν στις γνωστές στρατιωτικές δικτατορίες του παρελθόντος, είτε παραδόθηκαν στη βία των αλληλομισούμενων φατριών και του ισλαμικού φανατισμού, είτε βυθίσθηκαν στη δίνη μιας αιματηρής εμφύλιας διαμάχης, με ανάμειξη και ξένων δυνάμεων. Δηλαδή, την Ανοιξη διαδέχθηκε ένας βαρύς Αραβικός Χειμώνας, που δεν δείχνει να τελειώνει σύντομα.

Γιατί όμως συνέβησαν όλα αυτά; Η απάντηση δεν είναι απλή, καθώς σε όλη αυτή την περιοχή κυριαρχεί το βάρος της Ιστορίας και ειδικότερα ο ρόλος που έπαιξαν παλαιότερα οι αποικιακές χώρες της Ευρώπης και μέχρι ακόμη πριν από λίγα χρόνια οι μεγάλες δυνάμεις της σημερινής εποχής, με τις γνωστές επεμβάσεις τους. Δεν δόθηκε έτσι η ευκαιρία, εκτός ίσως από τη μικρή σε μέγεθος Τυνησία, να αναπτυχθούν οι απαραίτητες ελίτ που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Και η αλήθεια είναι ότι οι ελίτ αυτές, έστω και αν δειλά υπήρξαν σε ορισμένες χώρες, ουδέποτε στηρίχθηκαν από τις μεγάλες δυτικές χώρες, οι οποίες για να εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους (κυρίως γεωπολιτικά και ενεργειακά) προτίμησαν να στηρίζουν είτε τα στρατιωτικά δικτατορικά καθεστώτα είτε τις θεοκρατικές μοναρχίες. Ετσι, όταν έπειτα από δεκαετίες καταπίεσης εκδηλώθηκε η λαϊκή δυσαρέσκεια, αυτή δεν μπόρεσε να αναπτυχθεί μέσα σε ένα ασφαλές δημοκρατικό πλαίσιο.

Το αποτέλεσμα ήταν να επιστρέψουν είτε τα στρατιωτικά δικτατορικά καθεστώτα, όπως στην Αίγυπτο, είτε οι χώρες αυτές να παραδοθούν στον ισλαμικό φανατισμό και στο χάος. Κυρίως επειδή η ισλαμική θρησκεία, κάτω από όλες τις μορφές της, υπήρξε το καταφύγιο των κατατρεγμένων από τη δικτατορική εξουσία. Μπορεί οι ξένες επεμβάσεις να βοήθησαν στην ανατροπή δικτατόρων, όπως στο Ιράκ ή στη Λιβύη, δεν κατόρθωσαν όμως να πετύχουν το στοίχημα της επόμενης ημέρας. Και έτσι άνοιξαν τον δρόμο στην εξάπλωση των τζιχαντιστών και του εξτρεμισμού, που πολύ δύσκολα μπορεί πλέον να ελεγχθεί. Και είναι αυτό το τίμημα που πληρώνει σήμερα η Ευρώπη, όχι μόνον με το διογκούμενο κύμα των προσφύγων, αλλά κυρίως με την ανάπτυξη θυλάκων τζιχαντιστών από τους ίδιους τους πολίτες της, τους οποίους δεν κατόρθωσε να εντάξει στον κοινωνικό τους περίγυρο.

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=769323

Άγνωστοι Έλληνες: Οι Γκρεκίγια της Τυνησίας

 

Στην παρούσα μελέτηθα ασχοληθούμε με μία εκ των χωρών αυτών, που δεν είναι άλλη από την Τυνησία ή Τυνίδα, όπως την καλούσαν κατά τα αρχαία χρόνια.

Η συγκεκριμένη χώρα, αν και η μικρότερη της Βορείου Αφρικής, έχει συνδέσει τον εαυτό της με την άνοδο και πτώση των Αυτοκρατοριών με κέντρο την Μεσόγειο. Μαζί με το Μαρόκο και την Αλγερία αποτελούν την Μικρή Αφρική.

Η Τυνησία κατοικούνταν από τα αρχαία κιόλας χρόνια από ελληνικούς πληθυσμούς, κάτι που φαίνεται και από την γενικότερη ελληνική κινητικότητα στην περιοχή της Λιβύης, όπου «Λιβύη» συνήθιζαν να ονομάζουν οι αρχαίοι Έλληνες όλη την Βόρειο Αφρική.

Στην περιοχή Ντούγκα υπήρχε η αρχαία ελληνική πόλη «Άμμωνος πόλις» (=πόλη του Δία). Υπάρχει ακόμη το νησί Τζέρμπα, που δεν πρόκειται για άλλο παρά για το νησί των Λωτοφάγων που περιγράφει ο Όμηρος στην Οδύσσεια. Αλλά και η πόλη της Μπιζέρτα ονομαζόταν Ιπποδιάρυκτος, επειδή η θάλασσα που την περιβάλλει είναι γεμάτη ιππόκαμπους.
Σύμφωνα με την παράδοση, και η σύγχρονη πόλη Ναμπέλ ήταν η αρχαία Νεάπολη, αποικία των Ελλήνων, με το επιχείρημα της παραφθοράς του ονόματος.

Το ελληνικό στοιχείο είναι διάχυτο παντού, γεγονός που μαρτυρούν τα πολυάριθμα μνημεία, τα οποία είναι διάσπαρτα κατά μήκος ολόκληρης της Τυνησίας!

Χαρακτηριστικά παραδείγματα η πεδιάδα Μεντζέρντα στα Σαέλ, οι κοιλάδες Φεριάνα, Φουσάνα και Κασερίν, οι οποίες παρόλο που σήμερα είναι ερημικές, πιστοποιούν μέσω των ερειπίων που βρίσκονται σε αυτές την ύπαρξη μεγάλων ελληνικών διωρύγων, μύλων, δεξαμενών, πιεστηρίων και αρδευτικών έργων, που είχαν καταστήσει το έδαφος καλλιεργήσιμο.

Σημαντική είναι και η πεδιάδα της Ντάκλα, όπου κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, χτίστηκαν οικοδομήματα πάνω σε ελληνικούς οικισμούς αλλά και η Μπούλλα Ρέτζια, στην οποία έχουν ανακαλυφθεί θέρμες με ψηφιδωτά, αψίδες, κλπ.

Στην Τυνησία υπάρχει ακόμα το αρχαίο θέατρο κατά μίμηση του ελληνικού και σώζονται η ορχήστρα, το προσκήνιο και σειρές καθισμάτων αριθμημένες με ελληνικά γράμματα!

 

Μεγάλος αριθμός ναών αφιερωμένων στο ελληνικό πάνθεον ξεπροβάλλει σε πολλές γωνιές της εν λόγω χώρας. Μεταξύ άλλων και ναός προς τιμήν του Απόλλωνα και του Δία.
Πολλές είναι ακόμη οι αρχαιότητες στην πόλη Σμπίτλα στην νότια Τυνησία, μεταξύ αυτών αψίδες, τείχη, πύλες, ναοί, κ.α.

Τα χρόνια πέρασαν και οι Καρχηδόνιοι, που «έλυναν κι έδεναν» στην περιοχή ηττήθηκαν από τους Ρωμαίους. Μπορεί η χώρα να πέρασε στα χέρια τους, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αφανίστηκε ο ελληνικός πληθυσμός της περιοχής. Μέχρι και τους μεταβυζαντινούς χρόνους οι Έλληνες απάρτιζαν ένα σημαντικό τμήμα της εγχώριας κοινότητας.

Παράδειγμα οι μεγάλοι εκκλησιαστικοί πατέρες, Τερτυλιανός, Κυπριανός και Αυγουστίνος, που γεννήθηκαν εκεί.

 

Το σημείο, όμως, στο οποίο πρέπει να σταθούμε είναι το χωριό Ελ Μετλίν στην βόρεια Τυνησία. Ο λόγος;

Οι κάτοικοί του κατάγονται από τη Μυτιλήνη, από όπου έφυγαν μετά την κατάληψη του νησιού από τους Οθωμανούς. Σε όλο το χωριό επικρατεί το γαλανόλευκο χρώμα.

Ισχυρίζονται μάλιστα πως τους αποκαλούν «Γκρεκίγια» (<Γραικοί) και όταν αναφέρονται στην πατρίδα τους, κάνουν λόγο για ένα νησί κάπου βόρεια, όπως καταγράφει στο βιβλίο του «Γκρεκίγια, οι Έλληνες της Τυνησίας», ο Δημήτρης Αλεξάνδρου.

Στις αρχές του 20ου αιώνα οι Έλληνες αριθμούσαν περί τις 60.000 ψυχές, ενώ σήμερα έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό…

Ας μην ξεχνάμε και το Μουσείο Μπαρντό, το οποίο στεγάζει τα περισσότερα ελληνικά και παλαιοριστιανικά μωσαϊκά (1000 περίπου) από το σύνολο των μουσείων ανά τον κόσμο! Περιέχει ακόμη εκθέματα από το ελληνικό ναυάγιο του 1980, πολλά από τα οποία μεταφέρθηκαν στην Βόννη της Γερμανίας, με στόχο την καλύτερη αποκατάσταση και συντήρησή τους.

Τα μνημεία, όπως μπορεί κανείς να αντιληφθεί, είναι ακόμα εκεί και δεν θα σταματήσουν ποτέ να τραγουδούν την ιστορία των Ελλήνων σε εκείνα τα μέρη…

ΠΥΓΜΗ 

http://www.freepen.gr/2013/10/blog-post_978.html