Καλή Χρονιά και μια νέα αρχή

 

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ

 

Ο Άγιος Νικόλαος από τα Μύρα της Ασιάς

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΪ-ΒΑΣΙΛΗ, ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΟΥ ΚΑΙ Ο ΤΟΠΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ (ΠΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΟΝΤΑΙ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ)

Του Ηλία Μαμαλάκη

Αναμφίβολα και ο πιο δύστροπος χαρακτήρας, όταν έρχονται οι γιορτές στο τέλος του χρόνου, τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά, παίρνει μια ανάσα. Υπέροχα λογοτεχνικά έργα έχουν γραφτεί γι' αυτό, όπως λ.χ. το «Όνειρο των Χριστουγέννων» με τον εργασιομανή και τσιγκούνη Σκρουτζ.

Κάθε λαός στην Ευρώπη έχει τα έθιμα του. Στην Ελλάδα οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς μέχρι το 1950 ήταν υποδεέστερες του Πάσχα και είναι γεγονός ότι το Πάσχα ως γιορτή ταιριάζει καλύτερα στην ιδιοσυγκρασία μας.

Η κόρη της Δήμητρας επιστρέφει από τον Άδη και ο τόπος πρασινίζει, ο Χριστός ανασταίνεται υποσχόμενος την αιώνια ζωή, τα αρνάκια είναι τρυφερά και τα γάλατα πλούσια σε λίπη, ενώ οι χοροί και τα γλέντια στην ύπαιθρο καλά κρατούν.

Τα δικά μας απλοϊκά έθιμα των Χριστουγέννων, όπως τα τοπικά κάλαντα με το καραβάκι από σπίτι σε σπίτι, που τα παιδιά μάζευαν γλυκάκια και ξηρούς καρπούς αντί για χρήματα, αντικαταστάθηκαν σιγά σιγά από τα μεγαλόπρεπα έθιμα της Δύσης. Στολισμένα έλατα, παχουλές γαλοπούλες, ακριβά δώρα, χρήματα αντί για γλυκάκια στα κάλαντα, σιγά σιγά μας έφεραν όλα αυτά πιο κοντά στη Δύση. Δεν το θεωρώ κακό - όλα αυτά αρέσουν. Πρέπει να σας πω ότι στα επανειλημμένα ταξίδια μου στην Τουρκία μπήκα σε πολλά μουσουλμανικά σπίτια που τις μέρες των γιορτών στόλιζαν και αυτά ένα δέντρο και έτρωγαν μια γεμιστή κότα με τον τρόπο τον δικό τους.

ΤΑ ΔΩΡΑ

Η Πρωτοχρονιά, βέβαια, συνδέεται κυρίως με τα δώρα. Μετά το πρωτοχρονιάτικο τραπέζι και την αλλαγή του χρόνου η νεολαία αποχωρεί από το οικογενειακό τραπέζι για τα δικά της μέρη, μπαράκια, κλαμπάκια κ.λπ. και οι μεγαλύτεροι το ρίχνουν στον τζόγο.

Προσωπικά βαριέμαι θανάσιμα τον τζόγο. Έχουμε δε τον Άγιο Βασίλη, ο οποίος ντυμένος στα κόκκινα, πράγμα αναληθές, μας φέρνει δώρα.

Ας δούμε ποια είναι η ιστορία του.

Η καταγωγή του Αγίου Βασίλη εικάζεται ότι ήταν από τα βορειοανατολικά της Μικράς Ασίας, κάπου μεταξύ Πόντου και Γεωργίας, ενώ οικογενειακοί λόγοι τον έφεραν στην Καππαδοκία. Βαφτίστηκε χριστιανός και υπήρξε λίαν ευσεβής. Όντας από εύπορη οικογένεια, κατέβηκε στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια της ακμής της, θέλοντας να σπουδάσει φιλοσοφία. Έκρυβε ότι ήταν χριστιανός, γιατί φοβόταν, και υπήρξε συμμαθητής με τον Ιουλιανό τον Παραβάτη, που λίγο αργότερα έγινε αυτοκράτορας στον βυζαντινό θρόνο. Υπήρξε συμμαθητής και κοντοχωριανός με τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό (η Ναζιανζός είναι πολύ κοντά στην Καισαρεία). Όταν γύρισε στην Καισάρεια χρίστηκε ιερέας και δούλεψε για τον χριστιανισμό με αυταπάρνηση και πάθος. Σύντομα έγινε επίσκοπος της περιοχής και το φιλανθρωπικό του έργο ήταν μνημειώδες.

Ίδρυσε την περίφημη Βασιλειάδα, ένα ίδρυμα που περιέθαλπε ασθενείς, γέροντες και άπορα παιδιά. Δεχόταν προσφορές για το έργο του από παντού και χαρακτηριζόταν από την τεράστια ανεκτικότητα του προς όλους. Κάποια στιγμή ο τοπικός Βυζαντινός άρχοντας, έχοντας ανάγκη από χρυσό, για να επανδρώσει στρατό, έστειλε μήνυμα ότι θα έρθει στην Καισαρεία και θα μαζέψει τα χρυσά κοσμήματα του κόσμου.

Η ΠΙΤΑ

Ο Μέγας Βασίλειος, σκέφτηκε καλά και προκειμένου να αποφευχθούν έκτροπα έδρασε πριν από τον στρατηγό. Κάλεσε το εκκλησίασμα και τους ανακοίνωσε τα νέα. Τούς παρακάλεσε δε να φέρουν στην εκκλησία  τα χρυσαφικά τους. Επειδή τον αγαπούσαν πολύ  και τον σέβονταν το έκαναν. Κάτι συνέβη όμως και ο άρχοντας δεν εκτέλεσε τα άνομα σχέδια του. Έτσι ο Βασίλειος βρέθηκε με ένα τεράστιο θησαυρό, αλλά δεν ήξερε τι ανήκει και σε ποιον. Βρήκε, λοιπόν  ένα τέχνασμα για να επιστρέψει τα κοσμήματα στον κόσμο. Έφτιαξε μικρά πιττάκια και σε κάθε πιττάκι έβαλε και από ένα. Φώναξε το εκκλησίασμα, έκανε τη Λειτουργία, ευλόγησε τους πιστούς και τους μοίρασε τις πιττούλες, που καθεμία μέσα της έκρυβε και από ένα χρυσό κόσμημα. Έτσι προέκυψε το έθιμο της βασιλόπιτας, η οποία στις μέρες μας ούτε... μια δεκάρα δεν έχει μέσα.

Για κάποιο παράξενο λόγο ο άγιος που μοιράζει δώρα εκτός Ελλάδας είναι ο Άγιος Νικόλαος από τα Μύρα της Μικράς Ασίας.

Είχα τη χαρά και την τύχη να πάω στα Μύρα πριν από λίγο καιρό και να επισκεφθώ και τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Νικολάου.

Κάνοντας εδώ μια παρένθεση, θέλω να σας πω ότι οι Τούρκοι έχουν στήσει εξαιρετικά αποδοτικές δουλειές με τα μεγάλα σημεία του χριστιανισμού της Μικράς Ασίας: τον Τάφο της Παναγίας λίγο έξω από την Έφεσο, τον Ναό του Αγίου Νικολάου στα Μύρα, την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη και τον Τάφο του Ευαγγελιστή Ιωάννη, πάλι έξω από την Έφεσο. Σε όλα αυτά τα μέρη χριστιανικοί  ύμνοι ακούγονται παντού, CD με τροπάρια σε όλες τις γλώσσες, εικόνες, εικονίτσες, κομποσκοίνια, κομπολόγια για τους χριστιανούς επισκέπτες.

Ο Άγιος Νικόλαος, λοιπόν, ήταν ο ιεράρχης στην περιοχή των Μύρων. Φιλάνθρωπος, δίκαιος, φρόντιζε το ποίμνιο του όσο περισσότερο μπορούσε. Μια μέρα στον Άγιο ήρθε η πληροφορία ότι ένας φτωχός ενορίτης πάντρευε τις τρεις κόρες του, αλλά δεν είχε ούτε ένα νόμισμα να δώσει για προίκα. Αποφάσισε, λοιπόν, να τον βοηθήσει δίνοντας του τρία σακουλάκια για την προίκα κάθε κόρης. Δεν ήθελε όμως να τον προσβάλει, γι' αυτό -παρότι ήταν εύσωμος και λίγο παχύς- ανέβηκε στη στέγη του ενορίτη του και πέταξε τα τρία σακουλάκια από την καπνοδόχο. Γι' αυτό, λοιπόν, ο Santa Claus έρχεται πάντα από την καπνοδόχο να φέρει τα δώρα του.

Ο Santa Claus είναι το  ίδιο πρόσωπο με τον Άγιο Νικόλαο και προέρχεται από την παραφθορά του ονόματος Saint Nicolas. Το αστείο της υπόθεσης είναι ότι, ενώ ήταν ντυμένος στα πράσινα, το γνωστό αναψυκτικό της Coca-Cola. που εδρεύει στην Ατλάντα των Ηνωμένων Πολιτειών, σε μια διαφημιστική του καμπάνια τον έντυσε στα κόκκινα και του έμεινε.

Χρόνια Πολλά να έχετε, καλοί μου άνθρωποι, και εύχομαι είτε ο Άγιος Νικόλαος είτε ο Άγιος Βασίλης να διώξουν μέσα από την ψυχή σας τη λύπη και να ρίξουν στην τσέπη σας κανέναν οβολό.                              

Τα γερασμένα στολίδια των Χριστουγέννων

 

 

Τα γερασμένα στολίδια των Χριστουγέννων

 

Γράφει η Γιώτα Αγαπητού

 

Τα στολίδια στο δέντρο έχουν χάσει τη λάμψη τους.

Τα λαμπιόνια πάνω στα κλαδιά αγγίζουν μηχανικά τις πολύχρωμες μπάλες,

αναβοσβήνοντας νυσταγμένα.

Μετρούν στιγμές από γιορτές περασμένων χρόνων που χάθηκαν.

Τα παιχνίδια βγαίνουν σιγά σιγά και πάλι απ’ τα κουτιά τους,

προσμένοντας την ώρα που παιδικά χεράκια θα τα κρεμάσουν ευλαβικά,

παρέα με την μαμά τους,

πάνω στα ψεύτικα πράσινα κλαδιά,

δημιουργώντας έτσι αναμνήσεις που θα τις κουβαλάνε σαν ιερό φορτίο μες στην ψυχή τους.

Η μάνα για λίγο στρέφει το βλέμμα στο δέντρο,

που έχει βαΐσει από το βάρος των παιχνιδιών τόσα χρόνια.

Ωστόσο, εκείνο αγκομαχώντας παλεύει να τεντώσει το σώμα του.

Μα δε μπορεί.

Νιώθει αφάνταστα κουρασμένο.

Τώρα πια δε συγκινείται από το μαγικό χορό της εύθραυστης μπαλαρίνας,

που προσπαθεί μάταια να σαγηνεύσει το στρατιώτη της,

γιατί αυτός κοιτάζοντάς την αδιάφορα,

αγωνίζεται με δυσκολία να στηριχθεί πάνω σ’ ένα κλωνάρι.

Τόσα Χριστούγεννα πέρασαν και τα στολίδια γεράσανε.

Το παιδί πια μεγάλωσε.

Έπαψε να παίζει μαζί τους.

Φέτος από συνήθεια και πάλι κρεμάει τις μπάλες στο δέντρο.

Ενώ τα βράδια χαζεύει τα πολύχρωμα λαμπιόνια πριν πάει για ύπνο,

καθώς εκείνα καθρεφτίζουν το φως τους πάνω στον Άη Βασίλη,

που συνεχίζει αιώνια να κουβαλάει το σάκο με τα δώρα στην πλάτη του.

Εξάλλου εκείνος δεν βιάζεται.

Ελπίζει πολλά χρόνια ακόμα να ομορφαίνει,

παρέα με τ’ άλλα στολίδια,

το σαλόνι του σπιτιού που επέλεξε.

Όμως αυτά νιώθουν πως γέρασαν.

Έχουν ανάγκη ν’ αποσυρθούν στα σκοτεινά κουτιά του υπογείου,

κουβαλώντας για πάντα αναμνήσεις περασμένων Χριστουγέννων.

 

Γιώτα Αγαπητού

  

 

Ποιος ο ρόλος του Άη Βασίλη στην παιδική ψυχή;

 

Ποιος ο ρόλος του Άη Βασίλη στην παιδική ψυχή;

Ο καλοσυνάτος, ευτραφής γέρος με τα πλούσια λευκά γένια και την κόκκινη στολή, που αγαπάει τα παιδιά όλου του κόσμου, θα είναι κι εφέτος συνεπής στο ραντεβού του μαζί τους για να τα γεμίσει αγάπη, χαρά και δώρα, παρά τη δύσκολη συγκυρία.

 Γράφει η ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ

Ο Άγιος Βασίλης έχει κοινωνική διάσταση, γιατί αποτελεί συμβολικό μοντέλο προσφοράς και αγάπης προς τον συνάνθρωπο. Τα τελευταία, μάλιστα, χρόνια που η χώρα μας βιώνει κρίσιμες στιγμές, το μοντέλο της προσφοράς που ενσαρκώνει ο Άγιος Βασίλης γίνεται όλο και πιο απαραίτητο. Αιώνες τώρα, τα παιδιά μεγαλώνουν με το "παραμύθι" του Αη Βασίλη, καθώς πίσω από την προσμονή του κρύβεται ένα όνειρο, κρύβεται η ανάγκη για αγάπη. Ωστόσο, συχνά, κάποιος "καλοθελητής" αποκαλύπτει στο παιδί το "ψέμα" των γονιών για την ύπαρξη του αγαπημένου αγίου. Τότε οι γονείς βρίσκονται σε αμηχανία, δεν ξέρουν τι να πουν στα παιδιά, για να μην τα πληγώσουν αλλά ούτε, όμως, και να τα κοροϊδέψουν.

Τα παιδιά μπροστά στην αλήθεια...

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται για το πότε πρέπει να πουν στα παιδιά την αλήθεια για τον Άγιο Βασίλη. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία που πρέπει να τα ενημερώσουμε για τον μύθο του αγίου της καμινάδας. Υπάρχουν παιδιά που ρωτούν τους γονείς με περιέργεια για το πώς προλαβαίνει ο άγιος να μοιράζει, συγχρόνως, δώρα σε όλα τα παιδιά του πλανήτη. Άλλοτε πάλι πώς χωράει από την καμινάδα, αφού είναι τόσο χοντρός, ή πού αφήνει το έλκηθρο κ.λπ. Στη περίπτωση αυτή είναι καλύτερα να ρωτήσετε εσείς το παιδί τι πιστεύει και όχι τι νομίζετε εσείς ότι θέλει να ακούσει το παιδί. Συνήθως ο μύθος ξεσκεπάζεται από κάποιους συμμαθητές του που είναι ήδη ενήμεροι. Σίγουρα η απότομη προσγείωση από το όνειρο στην πραγματικότητα δεν είναι ευχάριστη, ιδιαίτερα μάλιστα όταν τα παιδιά δεν είναι προετοιμασμένα.

Αρκετά παιδιά δεν είναι συναισθηματικά έτοιμα να αφήσουν το όνειρο του Αη Βασίλη. Θέλουν τον χρόνο τους για να μάθουν την αλήθεια, ίσως γιατί νιώθουν ότι αυτή η αλήθεια σηματοδοτεί το τέλος της "μαγικής" σκέψης και της αθωότητας. Σημασία έχει η εξελικτική φάση στην οποία βρίσκεται το παιδί, καθώς και ο τρόπος που αντιλαμβάνεται το θέμα.

ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

 Στους φίλους και αναγνώστες του boraeinai.blogspot.com εύχομαι ολόψυχα 

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ