5000 ΕΙΔΗ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΟΥΝΑ

 

5000 ΕΙΔΗ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΟΥΝΑ

ΠΟΥ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

 

Γράφει ο  Π. ΓΑΑΙΑΤΣΑΤΟΣ

 

Επιστροφή στη φύση

Ποτέ άλλοτε αυτό το μήνυμα «επιστροφή στη φύση» δεν είχε τόσο απήχηση στους ανθρώπους, όση σήμερα. Η μόλυνση του περιβάλλοντος, η φρικτή ζωή στις τσιμεντουπόλεις, χωρίς πράσινο και καθαρό αέρα, με μόνο το άγχος της βιομηχανοποιημένης κοινωνίας, κάνουν πια τον άνθρωπο να επιχειρεί να ξαναγυρίσει στις φυσικές του ρίζες, για να αποκτήσει ότι έχασε στην προσπάθεια του να υπερβεί τη σοφία της φύσης.

Η φύση εγγυάται μια υγιεινή ζωή και τη θεραπεία πολλών ασθενειών με τα δικά της θεραπευτικά μυστικά, με το δικό της «φαρμακείο» πού είναι πιο πλούσιο και πιο σίγουρο πολλές φορές από το γίγαντα της ανθρώπινης χημικής φαρμακοβιομηχανίας.

Τα βότανα, οι ρίζες, οι καρποί και οι χυμοί κρύβουν μέσα τους την υγεία, τη ζωή. Η ελληνική Γη προσφέρει ένα θησαυρό ανεκτίμητο από τέτοια βότανα.

Πάνω από 500 διαφορετικά είδη φυτών πού ριζώνουν στη χώρα μας, έχουν θεραπευτικές ιδιότητες.

Πολλοί από εμάς το αγνοούμε. Οι ξένοι όμως το γνωρίζουν και θερίζουν κυριολεκτικά τα βουνά μας και μαζεύουν βότανα, πού πολλά από αυτά είναι πρώτες ύλες για την φαρμακοβιομηχανία, και τα οποία ξαναγυρίζουν στη χώρα μας, σαν εισαγόμενα βιομηχανοποιημένα φαρμακευτικά προϊόντα, σαν πολύχρωμα χαπάκια, κάψουλες και ενέσιμα διαλύματα.

Προσοχή όμως...

Βέβαια η γνώση των ιδιοτήτων των διαφόρων φυσικών στοιχείων και βοτάνων δεν πρέπει να υποκαθιστά το γιατρό. Όμως θεραπευτικά βότανα μπορούν ωστόσο να βοηθήσουν για ένα πιο γρήγορο αποτέλεσμα, για την συντήρηση μιας θεραπευτικής αγωγής και την προστασία ακόμη από επιπλοκές μιας αρρώστιας.

Τι πρέπει να προσέχουμε στα βότανα

—  Τη συσκευασία. Κατά προτίμηση να είναι αεροστεγής και το όνομα τους να γράφεται ελληνικά και λατινικά.

—  Τη φρεσκάδα. Θα το καταλάβετε από το άρωμα, το χρώμα και την ξηρότητα.

—  Την καθαρότητα. Πρέπει να είναι καθαρά, χωρίς χώματα.

— Τη φύλαξη. Δεν πρέπει να τα βλέπει ο ήλιος στο σπίτι, ούτε να τα αποθηκεύετε κοντά σε είδη με έντονο άρωμα όπως π.χ. καφέ, κολόνια, αμμωνία, μπαχαρικά κ.λπ.

Ενδεικτικά από την ελληνική και ξένη βιβλιογραφία σταχυολογούμε βοτάνια πού πιστεύεται ότι η χρήση τους βοηθάει την υγεία μας.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΜΨΌΤΗΤΑ

Πολυτρίχι

 

Η Γλυκόριζα (βάζει φρένο στην όρεξη), πολυτρίχι (EQUISETUM), μέντα, CATALPUS FUCUS, και άλλα βοτάνια σε μια δυναμική σύνθεση δύο φορές την ήμερα στο φλιτζάνι σας, μετά το φαγητό, ανοίγουν το δρόμο της κομψότητας και εκμηδενίζουν την τάση για παχυσαρκία.

 

ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΘΡΙΤΙΚΑ

Bερμενά

 

Ένα φλιτζάνι πρωί και βράδυ με δενδρολίβανο, ζαμπούκο, βερβένη, ματζουράνα και έντερα στη σωστή δοσολογία και η ανακούφιση από τους πόνους των αρθριτικών είναι σημαντική.

ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΘΜΑ

Γρανιτσοβαλανιδιά

 

 

Αφεψήματα από δενδρολίβανο, βαλεριάνα και βερονίκη είναι κατάλληλα γιά να καλμάρουν από το βάρος του θώρακα.

Ακόμη ρόφημα από Αγγελική, ένα φλιτζάνι πριν από κάθε γεύμα, χελιδονόχορτο, τρεις φορές την ήμερα επί ένα μήνα ανακουφίζουν σημαντικά τις ασθματικές κρίσεις.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΫΠΝΙΑ

Μία κουταλιά της σούπας από τα βότανα άνθη τίλιου, χαμομηλιού, πασιφλόρα, βαλεριάνα, άνθη κόκκινης παπαρούνας και άγριας πορτοκαλιάς σ' ένα φλιτζάνι βραστό νερό θα σας βοηθήσουν να καταπολεμήσετε την αϋπνία.

ΓΙΑ ΤΟ ΒΗΧΑ

Παπαρούνα

 

Ανακουφίζει το  βήχα και το λαιμό γαργάρες από αφέψημα φλοιού βελανιδιάς. Επίσης το αφέψημα από χελιδονόχορτο έχει ιδιότητες καθαρτικές, χολαγωγές και αποχρεμπτικές.

 

ΓΙΑ ΤΑ ΒΡΟΧΙΚΑ

Βάζετε λίγα πέταλα παπαρούνας σ' ένα λίτρο βραστό νερό Σουρώνετε, και πίνετε ένα φλιτζάνι μία ώρα μετά από κάθε γεύμα. Επίσης καλό κάνει το πορτοκαλόζουμο, από φύλλα πορτοκαλιάς και το αφέψημα από γλυκόριζα.

 

ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ

 

Ζεσταίνουν και ανακουφίζουν από τη γρίπη, αφεψήματα από βασιλικό, χαμομήλι, ευκάλυπτο λεβάντα και θυμάρι.

ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΒΗΤΗ

Παράλληλα με τη θεραπεία πού σας συνιστά ο γιατρός σας υπάρχουν βότανα πού υπόσχονται πώς ρίχνουν το ζάχαρο όπως τα βατόμουρα, τα φύλλα ελιάς, ο πατατοχυμός, η τσουκνίδα και τα φύλλα καρυδιάς.

Ένα κοκτέιλ από βότανα που φημίζεται για την αποτελεσματικότητα τους είναι να βάλετε σε μια κατσαρόλα μια κουταλιά τη σούπας φύλλα βατομουριάς μια κουταλιά φύλλα από ευκάλυπτο, μισή κουταλιά ψιλοκομμένη ρίζα βαλεριανής και ένα λίτρο νερό. Αφού σιγοβράσει πέντε λεπτά, σουρώνετε και πίνετε τρία φλιτζάνια την ημέρα.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΧΥΑΛΓΙΑ

Από τα πιο δραστικά όπλα για την ισχιαλγία είναι η τσουκνίδα. Χρησιμοποιείται εξωτερικώς στα μέρη πού υποφέρουν με καλά αποτελέσματα. Ακόμη ανακουφίζουν επιθέματα από φλούδες καρυδιών και ζεστά λαχανόφυλλα.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ (ΛΟΥΜΠΑΓΚΟ)

βρυωνία

 

 

Το ατμόλουτρο από θυμάρι ανακουφίζει τις πάσχουσες επιφάνειες. Ακόμη μασάζ από φρέσκες ρίζες λευκής βρυωνίας. Γιά δυνατούς πόνους καλό κάνει το απεριτίφ από κρεμμύδια, μέλι και ένα λίτρο άσπρο κρασί.

 

ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΤΡΕΣ

φραγκούλα ή Ράμνο

 

 

Εκτός από τις θεραπείες του γιατρού, μπορείτε να καταφύγετε  στα βότανα., πού έχουν τη φήμη ότι διαλύουν τις πέτρες σ' όποιο σημείο του ουροποιητικού συστήματος και αν είναι εγκατεστημένες.

Κάθε πρωί, στη μύτη του κουταλιού του καφέ, σκόνη από ξεραμένους φλοιούς φασολιού με λίγο κρασί κάνει καλό. Επίσης καλό είναι και το καρδαμόζουμο και το αφέψημα από φραγκύλη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΙΣΜΟΥΣ

Κάνουν καλό καταπλάσματα από ζεστά κλωνάρια θυμαριού. Επίσης λουτρό από φασκόμηλο. Εντριβές με αλοιφή από άνθη ρεικιών και ελαιόλαδο.

Μπορείτε ακόμη να ετοιμάσετε ένα απεριτίφ από μάραθο, βερβένη, φύλλα μικρολεμονιάς ξυσμένο μοσχοκάρυδο και κόκκινο κρασί.

Ακόμη ευεργετικά αποτελέσματα έχουν τό σκόρδο, ή άγγι-ναρα σάν απεριτίφ, και σάν αφεψήματα ή σημύδα, ό μαϊντανός και ή τσουκνίδα.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

Τέλος, για την υπέρταση ή λαϊκή ιατρική συνιστά:

—  Το αφέψημα από φύλλα ελιάς πού κατεβάζει την πίεση. .

—  Το σκόρδο και το σκορδόζουμο.

—   Αφέψημα από γαλλικό μαϊντανό.

—    Επίσης από φύλλα καρυδιάς ξεραμένα ή χλωρά.

—  από βαλεριάνα (ρίζες).

ΠΟΥ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

Μπορείτε να βρείτε βότανα σε ορισμένα φαρμακεία της Αθήνας και μεγάλων επαρχιακών πόλεων. Ακόμη σε καταστήματα βοτάνων και μερικά σε καταστήματα ειδών διατροφής.

Αν πάρετε βότανα από χωρικούς ή συλλέκτες, αυτοί πρέπει να είναι της απολύτου εμπιστοσύνης σας.

Επισημαίνουμε ότι η θεραπεία με τα βοτάνια πρέπει να ακολουθείται συστηματικά, κυρίως αν η αρρώστια είναι χρόνια. Τα βοτάνια πρέπει να μαζεύονται την κατάλληλη εποχή και να αποξηραίνονται σύντομα σε χαμηλές θερμοκρασίες. Η αποξήρανση στον ήλιο, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να αποφεύγεται. Οι ρίζες πρέπει να πλένονται και οι βολβοί να χαράζονται πριν αποξηρανθούν,

Τα άνθη, που και μετά την αποξήρανση τους πρέπει να διατηρούν το χρώμα και το άρωμα τους, σκεπάζονται με χαρτιά για να προστατεύονται από το πολύ φως.

Τα ξεραμένα φυτά δεν πρέπει να φυλάγονται πάνω από δύο χρόνια γιατί με τον καιρό χάνουν τις θεραπευτικές τους ιδιότητες.

Πηγή

«ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΙΚΟ ΒΗΜΑ»

 

 

Τα γιατροσόφια της γιαγιάς έγιναν και δικά μας!

Τα γιατροσόφια της γιαγιάς έγιναν και δικά μας!

Τα γιατροσόφια της γιαγιάς έγιναν και δικά μας! Μάθαμε να κάνουμε ανθόνερο... Βάμμα, βοτανόλαδο, αιθέρια έλαια... Μάθαμε πως η ρίγανη δεν είναι μόνο για τη χωριάτικη και πως ο βάρσαμος δεν μπαίνει μόνο στα γεμιστά. Μάθαμε ακόμα ότι δεν πρέπει να προσπερνούμε αδιάφοροι τις τσουκνίδες και τα γαϊδουράγκαθα. Ότι ο πυρετός δεν πέφτει μόνο με ντεπόν, αλλά και με μια φυσική, παραδοσιακή συνταγή μιας γιαγιάς...

Το σεμινάριο της Μαρίας Δρούλου που διοργανώθηκε από το δραστήριο Σύλλογο Γυναικών Μαλίων ήταν πραγματικά μια ξεχωριστή εμπειρία... Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης 25 Ιανουαρίου 2017 στο δημαρχείο Μαλίων. Αρκετή ώρα πριν την έναρξη της εκδήλωσης άρχισε να καταφθάνει κόσμος, κυρίως γυναίκες, οι οποίες ενδιαφέρονταν να λάβουν γνώση από εκείνη που δε μεταδίδεται στα σχολεία και στα Πανεπιστήμια... Γνώση από εκείνη που εν αφθονία είχαν οι αγράμματες γιαγιάδες μας...

Για παράδειγμα η γιαγιάδες μας ήξεραν πως η Αψηθιά ή Αρτεμησία, που ανθίζει από τον Ιούνιο ως τον Οκτώβριο σε ημιορεινές και ορεινές περιοχές της Κρήτης, βοηθούσε τις γυναίκες που δεν είχαν τακτική περίοδο. Και πως επίσης όταν την έφερνε, βοηθούσε στο να απαλύνονται οι πόνοι της...

Ήξεραν επίσης, πως ο Βασιλικός δε χρησιμοποιείται μόνο στην κουζίνα. Για την εντομοαπωθητική του δράση τον έβαζαν με τις γλάστρες στις αυλές που βεγγέριζαν, αλλά και στα χωράφια τους για να προστατεύουν τα κηπευτικά τους από τους ανεπιθύμητους επισκέπτες. Ανάλογη μεταχείριση είχαν επίσης Λεβάντα και Δεντρολίβανο.

Οι γιαγιάδες μας και όλοι οι πρόγονοί τους πολλά - πολλά χρόνια πίσω, από την αρχαιότητα ακόμα γνωριζαν πως το Βαλσαμόχορτο ή Σπαθόχορτο είναι θαυματουργό! Πως γιατρεύει σε χρόνο dt εγκαύματα και ανοιχτές πληγές. Μάλιστα, στην επουλωτική του δύναμη αυτή χρωστάει το προσωνύμιο Σπαθόχορτο. Όταν ακόμα οι πόλεμοι διεξάγονταν με τα σπαθιά, οι τραυματίες περιθάλπτονταν με ένα ματσάκι Βαλσαμόχορτο που έμπαινε απευθείας πάνω στο τραύμα που είχε ανοίξει από το σπαθί του αντιπάλου...

Η σύγχρονη ιατρική έχει ανακαλύψει πως το Βαλσαμόχορτο ή Σπαθόχορτο έχει αντικαταθλιπτικές ιδιότητες, τέτοιες σε βαθμό που να θεωρείται ακόμα και από ψυχιάτρους ως το prozac της φύσης. Καλμάρει τα νεύρα, είναι Νο 1 για την τόνωση της ψυχολογίας μας και κυκλοφορεί ακόμα και σε χάπι. Η κ. Δρούλου, ωστόσο, σημείωσε ιδιαιτέρως πως η εσωτερική χρήση του συγκεκριμένου βοτάνου χρειάζεται προσοχή, καθώς η υπερδοσολογία προκαλεί μια πολύ σοβαρή ασθένεια τη φωτοευαισθησία.

Επίσης ευεργετική για τους ανθρώπους με ευαίσθητο νευρικό σύστημα είναι η Βαλεριάνα. Το αφέψημά της είναι καταπραϋντικό και αγχολυτικό, ενώ θεωρείται θαυματουργό για τα προβλήματα αϋπνίας. Αυτό το τελευταίο, το ήξεραν οι γιαγιάδες μας τόσο καλά που επέλεγαν να δόσουν βραστάρι από Βαλεριάνα στις εξουθενωμένες, αλλά σε υπερένταση γυναίκες, για να κοιμηθούν μετά από κάθε δύσκολο τοκετό.

Το Γαϊδουράγκαθο είναι επίσης θαυματουργό! Τα φύλλα του καθαρίζονται και τρώγονται σαν της αγκινάρας, με κύριο προσόν τους τον καθαρισμό του συκωτιού και του αίματος από μικρόβια και τοξίνες. Θεωρείται super food για ανθρώπους που καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες αλκοόλ και για οργανισμούς που χρειάζονται αποτοξίνωση. Οι σπόροι του γαιδουράγκαθου έχουν, από την πλευρά τους, μια θεόσταλτη δράση: Είναι γαλακτοφόροι, ήτοι φέρνουν παραπάνω γάλα στις θηλάζουσες μητέρες. Σπόρους γαϊδουράγκαθου μπορούμε να μαζέψουμε το καλοκαίρι μέσα από το ανθισμένο λουλούδι του φυτού. Τους κοπανίζουμε και τους βράζουμε ως αφέψημα.

Τη Δάφνη έχουμε συνηθίσει να τη χρησιμοποιούμε μόνο στα κοκινιστά τις τελευταίες δεκαετίες. Όμως κάτι τέτοιο αποτελεί λίαν επιεικώς προσβολή για ένα αρωματικό φυτό που στα χέρια των γιαγιάδων αποκτούσε υπέρτατη αξία: Χρησίμευε από το να ρίχνει τον πυρετό των παιδιών, μέχρι να βάφει υφαντά και μαλλιά γυναικών. Μια γιαγιά εμπιστεύτηκε στη Μαρία Δρούλου τη συνταγή για ένα πρακτικό γιατροσόφι, με το οποίο έκαναν εντριβούλα στο στέρνο των παιδιών και τους έπεφτε ο πυρετός την εποχή που δεν ήταν τα ντουλάπια όλων μας γεμάτα με σιρόπι ντεπόν... Το πρακτικό γιατροσόφι, λοιπόν, παρασκευάζεται με δαφνέλαιο, κύμινο και μοσχοκάρυδο. Το δαφνέλαιο παράγεται από κοπανισμένους σπόρους δάφνης που για 15 ημέρες έχουν μείνει μέσα ένα αποστειρωμένο βάζο με ελαιόλαδο.

Η Θρούμπα ή Θρουμπί είναι ξαδερφάκι με το θυμάρι. Νο 1 αντιμυκητιακό και αντιμικροβιακό χρησίμευε στους παππούδες μας για να καθαρίζουν τα κρασοβάρελα και στις γιαγιάδες μας για να διώχνουν τις ψείρες από κοτέτσια και κεφάλια παιδιών!

Ο Μάραθος αποτελεί βασικό συστατικό πειραματικών φαρμάκων για την πρόληψη διαφόρων μορφών καρκίνου, η Λεβάντα απαλύνει τους πονοκεφάλους μας, η Μαλωτήρα σε καθημερινή κατανάλωση έχει αποδειχτεί πως απομακρύνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ. Το Μελισσόχορτο βρέθηκε πως εμπεριέχει μια ουσία που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του θυροειδή, η Μέντα ρίχνει το ζάχαρο, αλλά χρειάζεται προσοχή γιατί ταυτόχρονα ανεβάζει την πίεση, η Τσουκνίδα μας δίνει βιταμίνες, σίδηρο και ασβέστιο που ούτε θα είχαμε ποτέ φανταστεί...

Και η Λουίζα είναι πολύ καλή: Βοηθάει σε προβλήματα άγχους και κατάθλιψης, μας βοηθάει να χάσουμε κιλά και να ρίξουμε τη χοληστερίνη. Δεν ενδείκνειται, ωστόσο, για άτομα με χαμηλή αρτηριακή πίεση την οποία έχει την τάση να ρίχνει ακόμα περισσότερο. Η Ρίγανη έχει 12 φορές μεγαλύτερη αντιοξειδωτική δράση από το πορτοκάλι, ενώ το Φασκόμηλο είναι αντισηπτικό και αντιβιωτικό.

Σχολείο κανονικό ήταν το δίωρο σεμινάριο της Μαρίας Δρούλου στα Μάλια και είμαστε τυχεροί όσοι μπορέσαμε να το παρακολουθήσουμε. Οι χρήσιμες πρακτικές συμβουλές του μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας και να μας κάνουν να δούμε ως δώρα αυτά που μας προσφέρει η φύση απλόχερα. Ο Σύλλογος Γυναικών Μαλίων "Εστία" έκανε ένα καλό βήμα προς το δρόμο της αυτάρκειας από τον οποίο έχουμε... ξεστρατήσει!

 Σε περίπτωση αναδημοσίευσης αυτού του άρθρου, ο παρακάτω σύνδεσμος πρέπει να είναι ενεργός και δεν επιτρέπεται να αφαιρεθεί.

Πηγή:

http://voltarakia.gr/index.php/pigame-ki-itan-oraia/item/348-mas-metadothike-i-gnosi-ton-giagiadon-mas

Ο Εθνικός μας Κήπος και η ιστορία του!

Ο Εθνικός μας Κήπος και η ιστορία του!

O Εθνικός Κήπος αποτελεί ένα δημόσιο πάρκο στο κέντρο της Αθήνας.

Έχει εκτασης 15,5 εκταρίων στο κέντρο της Αθήνας και, προσθέτοντας τον κήπο του Ζαππείου με έκταση 13 εκταρίων, το πάρκο έχει έκταση 28,5 εκταρίων (285 στρέμματα).

Η πρώτη του ονομασία μέχρι το 1974 ήταν «Βασιλικός Κήπος».

Το πάρκο βρίσκεται δίπλα από τη Βουλή των Ελλήνων και εκτείνεται προς τα νότια όπου βρίσκεται το Ζάππειο μέγαρο απέναντι από το Παναθηναϊκό στάδιο όπου τελέστηκαν οι πρώτοι Μοντέρνοι Ολυμπιακοί αγώνες το 1896. Ο κήπος φιλοξενεί ακόμα αρχαία ερείπια, κίονες, μωσαϊκά κτλ. Στο νοτιοανατολικό του άκρο βρίσκονται οι προτομές του Ιωάννη Καποδίστρια, του μεγάλου Φιλλέληνα Εϋνάρδου ενώ στο νότιο του άκρο βρίσκεται η προτομή του εθνικού ποιητή Διονύσιου Σολωμού και του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.

 Η λήψη έγινε από τον Λυκαβηττό την περίοδο 1874-86. Διακρίνεται ο βασιλικός κήπος, η Βασ.Σοφίας και η Ηρώδου Αττικού. Το Κολωνάκι δεν έχει ακόμα χτιστεί

Ιστορικό

Στην αρχαιότητα ήταν μέρος της παραποτάμιας περιοχής του Ιλισού και ήταν γνωστό με το όνομα "κήπος", όπου υπήρχε και ιερό "της Αφροδίτης εν κήποις", όπως λέει ο Παυσανίας στα "Αττικά" του.

Επίσης στην αρχαιότητα ένα κομμάτι του «κτήματος» ήταν ο ιδιωτικός κήπος του φιλόσοφου και βοτανολόγου Θεόφραστου ενός των διαδόχων του Αριστοτέλη. Ο κήπος ήταν ένα δώρο από τον Δημήτριο Φαληρέα στον δάσκαλό του. Υπήρχε επίσης ένα ιερό και μια βιβλιοθήκη.

Εκεί συχνά πήγαινε ο Σωκράτης για περίπατο, φιλοσοφώντας συγχρόνως με τους μαθητές του.

Όταν ο Βαυαρός αρχιτέκτονας Fr. Gartner σχεδίασε τα ανάκτορα του βασιλιά Όθωνα (τη σημερινή Βουλή) καθόρισε ότι αυτή η περιοχή θα είναι ο κήπος που θα τα περιβάλλει.

Έτσι ο βασιλικός κήπος οριοθετήθηκε το 1836 από τον Φρίντριχ φον Γκέρτνερ (Friedrich von Gaertner), σε μια έκταση 500 περίπου στρεμμάτων. Επειδή η έκταση αυτή απέκλειε τον δρόμο Αθήνας-Αμαρουσίου-Κηφισιάς, το σχέδιο αυτό αναθεωρήθηκε το 1839 από τον Χοχ (Hoch), διευθύνοντα μηχανικό τής οικοδομής των ανακτόρων.

Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1836 και τα πάντα έγιναν κάτω από τη συνεχή και ακούραστη επίβλεψη της βασίλισσας Αμαλίας.

Ο κήπος των 15,5 στρεμμάτων ήταν προγραμματισμένος, με εντολή της βασίλισσας, ως επιστημονικος και βοτανικός κήπος καθώς και ως ιδιωτικός. Το ενδιαφέρον της Βασίλισσας Αμαλίας για τον Κήπο ήταν τέτοιο που λέγεται ότι περνούσε τουλάχιστον τρεις ώρες την ημέρα ασχολούμενη προσωπικά με την φροντίδα του. Στην οικογένεια της Αμαλίας, η δημιουργία και η συντήρηση πάρκων και κήπων αποτελούσε παράδοση. Δεν εκπλήσσει λοιπόν, που και εκείνη θέλησε να κοσμήσει την Αθήνα με ένα μεγάλο κήπο. Το 1842 μάλιστα φύτεψε η ίδια τις Ουασινγκτόνιες που υπάρχουν μέχρι σήμερα στην είσοδο της λεωφόρου Βασιλίσσης Αμαλίας. Η Βασίλισσα Αμαλία αργότερα στράφηκε στη γεωργική πολιτική και δεν συμμετείχε πλέον στη φροντίδα του κήπου.

Από το βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκο, πατέρα του Όθωνα, εστάλη ο βαυαρός γεωπόνος Σμάρατ, ο οποίος, εκτός από τον Εθνικό Κήπο, το 1837- 1838 δημιούργησε τον κήπο στην πλατεία Κλαυθμώνος, τον κήπο στο Θησείο και τις δενδροστοιχίες στις λεωφόρους Αμαλίας, Πανεπιστημίου, Κηφισίας, Πατησίων, Λιοσίων κ.α.

Το 1839 φθάνουν στην Αθήνα από τη Γένοβα 15.000 καλλωπιστικά φυτά που μαζί  με κάποια αυτοφυή είδη, που μεταφέρθηκαν από το Σούνιο και την Εύβοια  δημιούργησαν το πρώτο κομμάτι του Κήπου, έκτασης 30 στρεμμάτων.

Σιγά-σιγά ο Κήπος άρχισε να μεγαλώνει, με τη βοήθεια και επίβλεψη ειδικών της αρχιτεκτονικής των Κήπων, όπως ήταν ο Γάλλος κηποτέχνης Φρανσουά Λουί Μπαρώ (François Louis Bareaud),  που κλήθηκε από την Κωνσταντινούπολη, όπου εργαζόταν και ο οποίος ανέλαβε τη διεύθυνση τού κήπου από το 1845 έως το 1854. Το 1846-1847 γίνεται επέκταση του Κήπου, με αντίστοιχη αύξηση της δενδροφύτευσης.

Το 1854 ο Γάλλος Μπαρώ επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη και τη διεύθυνση του Κήπου αναλαμβάνει ο γεωπόνος Φρίντριχ Σμιτ (Friedrich Schmidt), ο οποίος υπήρξε βοηθός του Σμάρατ και ο οποίος παρέμεινε σε αυτή τη θέση επί 30 χρόνια, στη διάρκεια των οποίων συμπλήρωσε τη φύτευση με φυτά που έφερε  από το εσωτερικό και το εξωτερικό.

Ο κήπος επεκτάθηκε απο τον βοτανολόγο Καρλ Νίκολαους Φράας. Κατά τη διάρκεια των εργασιών, βρέθηκαν αρχαιολογικά ευρήματα, συμπεριλαμβανομένου ενός ρωμαϊκού ψηφιδωτού και ενός αρχαίου υδραγωγείου που χρησιμοποιήθηκε για τον κήπο.

Η Βασίλισσα Αμαλία της Ελλάδας, που είχε υπό την φροντίδα της τον Κήπο  αργότερα στράφηκε στη γεωργική πολιτική και δεν συμμετείχε καν στη φροντίδα του Βασιλικού Κήπου. Διευθυντής του κήπου ήταν ο Theodor von Held και ο διάδοχός του Σπυρίδων Μηλιαράκης που ήταν ιατρός και καθηγητής Φυτολογίας του Πανεπιστημίου κατά τον 19ο αιώνα. Ο Μηλιαράκης υπήρξε ο εισηγητής στην Ελλάδα της νεώτερης Συστηματικής Φυτολογίας και ιδρυτής του Φυτολογικού πειραματικού εργαστηρίου.

Το 1860 γίνεται νέος καθορισμός των ορίων του Κήπου περίπου στα σημερινά επίπεδα.

Το 1868 στον Κήπο, και σε έκταση 4,5 στρεμμάτων, εγκαθίσταται η τότε βασιλική και κατόπιν προεδρική φρουρά.

Το 1923 ο Κήπος χαρακτηρίσθηκε κρατικός- δημόσιος και από τότε παραμένει ανοικτός από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου.

Το 1927, με Νομοθετικό Διάταγμα ο Κήπος ονομάσθηκε "Εθνικός Κήπος" και συγχρόνως δημιουργήθηκε η Επιτροπή Δημοσίων Κήπων και Δενδροστοιχιών, η οποία έχει την εποπτεία του Κήπου. Από το 1997, όλος ο Κήπος ανήκει στην Περιφέρεια Αττικής.

Τι πιθανόν δεν ξέρουμε και θα θέλαμε να μάθουμε για τον Κήπο

Η έκτασή του είναι 158 στρέμματα

Τα δένδρα, οι θάμνοι, τα παρτέρια με τη χλόη και τα λουλούδια καλύπτουν συνολικά 120 στρέμματα

Τα δρομάκια του έχουν συνολικό μήκος 7,5 χλμ., είναι στρωμένα απλώς με χαλίκι, ώστε να δένουν όσο το δυνατόν περισσότερο με το περιβάλλον και η συνολική έκταση που καλύπτουν είναι 22 στρέμματα.

Εδώ, κατασκευάστηκαν τα δύο πρώτα θερμοκήπια της χώρας.

Τα δένδρα που δημιουργούν τον Κήπο είναι 7.000, οι θάμνοι είναι 40.000 και σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν τα φυτά και τα λουλούδια.

Το 1860 κάτω από τον Κήπο, ανακαλύφθηκε το αρχαίο υδραγωγείο που έφτιαξε ο Πεισίστρατος* τον 6ο αιών π.Χ.

Σήμερα ο Κήπος ποτίζεται από υπόγειες πηγές της περιοχής του Αγίου Θωμά στο Γουδί, ενώ το νερό φθάνει στον Κήπο μέσω σωληνώσεων ( μήκους 2.543 μ.) που αρχίζουν από τη συμβολή των οδών Παπαδιαμαντοπούλου και Μιχαλακοπούλου. Μέχρι εκεί το νερό περνάει μέσα από γαλαρίες (μήκους 257 μ.). Το συνολικό μήκος τους είναι 2.800 μ. Κατασκευάστηκαν επί Τουρκοκρατίας. Στο πότισμα επίσης συμβάλλουν μια γεώτρηση και πέντε δίκτυα της Εταιρείας Υδάτων.

Στη διάρκεια της ζωής του, ο Κήπος απειλήθηκε πολλές φορές με πλήρη καταστροφή και αφανισμό είτε από την ανθρώπινη επέμβαση είτε από τα στοιχεία της φύσης. Συγκεκριμένα:

Το 1850 κινδύνευσε από παγετό (-7,5 β.Κ.), ο οποίος κατέστρεψε πολλά δένδρα.

Το 1852, τη νύχτα της 14ης Οκτωβρίου μια φοβερή καταιγίδα προκάλεσε πολλές καταστροφές στον Κήπο και έμεινε γνωστή ως η "καταιγίδα της κολώνας", διότι στη διάρκειά της έπεσε μία κολώνα του ναού του Ολυμπίου Διός. 

Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 απειλήθηκε με οικοπεδοποίηση

Το 1931 δένδρα, θάμνοι και κλαδιά τσακίστηκαν από το βάρος του χιονιού που έπεσε στις 3 Απριλίου εκείνου του χρόνου.

Το 1934, ο υπερβολικά ψυχρός χειμώνας κατέστρεψε τα περισσότερα εσπεριδοειδή και τους καλλωπιστικούς θάμνους.

Το 1978, στις 6 Ιανουαρίου μια ανεμοθύελλα με ταχύτητα 130 χλμ./ώρα έσπασε και ξερίζωσε δένδρα ηλικίας πάνω από 100 χρόνων, τα οποία με τη σειρά τους έπεσαν πάνω σε (περίπου 650) θάμνους, καταστρέφοντάς τους.

Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (1941-1944) υπέστη εκτεταμένες ζημιές.

Ο Κήπος δεν είναι μόνο δένδρα

Υπάρχουν και μερικά πολύ ενδιαφέροντα πράγματα που μπορεί κανείς να επισκεφθεί και να δει.

Οι Λίμνες

Υπάρχουν συνολικά έξι μικρές και μεγάλες λίμνες, που χρησιμεύουν και ως υδαταποθήκες. Το μέσο βάθος τους είναι ένα μέτρο και καταλαμβάνουν συνολικά έκταση δύο στρεμμάτων.

Το ρωμαϊκό μωσαϊκό δάπεδο

Σε βάθος ενός μέτρου ανακαλύφθηκε ένα τμήμα του μωσαϊκού δαπέδου από το αίθριο μιας ρωμαϊκής έπαυλης. Η συνολική του επιφάνεια είναι 400μ2 και μαρμάρινη σκάλα οδηγεί στο χώρο. (Βρίσκεται προς την πλευρά της Λεωφόρου Βασσιλίσης Σοφίας).

Το ηλιακό ρολόι

Στην κεντρική είσοδο από τη Λεωφόρο Αμαλίας, υπάρχει το ηλιακό ρολόι. Είναι ένας επικλινής μεταλλικός δείκτης στερεωμένος σε μαρμάρινη βάση πάνω στην οποία είναι χαραγμένες οι ώρες. Η σκιά του δείκτη, ανάλογα με τη θέση του ήλιου, δείχνει και τη σχετική ώρα. Τα ηλιακά ρολόγια είναι τα αρχαιότερα από τα γνωστά είδη ρολογιών.

 Το κτίριο που στεγάζει σήμερα το Βοτανικό Μουσείο ήταν γραφείο του Γεωργίου Α'

Το φυτώριο

Είναι χώρος όπου μεγαλώνουν τα φυτά που πρόκειται να μεταφυτευθούν στον Κήπο. Το φυτώριο του Εθνικού Κήπου τροφοδοτεί τόσο τον Εθνικό Κήπο όσο και τον κήπο του Αγνώστου Στρατιώτη.

Το Βοτανικό Μουσείο

Στεγάζεται σε διατηρητέο, πέτρινο κτήριο, που κτίσθηκε από τον αρχιτέκτονα Κλεάνθη (1802-1862)και χρησίμευε ως βασιλικό περίπτερο. Είναι διώροφο και στην είσοδό του υπάρχει νεοκλασικό μαρμάρινο στέγαστρο.

Το Μουσείο δημιουργήθηκε το 1985 και για χρόνια προσέφερε πολύτιμες πληροφορίες και γνώσεις για:

• τις λειτουργίες των φυτών, 
• τις κατηγορίες των φυτών που υπάρχουν στον Κήπο (δένδρα, θάμνοι, αναρριχώμενα, αυτοφυή, φυτά για χλοοτάπητες κ.λπ.), 
• τις εργασίες που εκτελούνται στον Κήπο, την ιστορία του και τα αξιοθέατα. 

Παραμένει κλειστό.

Το θερμοκήπιο της βασίλισσας Αμαλίας

Κτίσθηκε στα μέσα του 1800 και θεωρείται το πρώτο θερμοκήπιο που λειτούργησε  στον ελληνικό χώρο. Αποτελεί νεώτερο ιστορικό μνημείο. Οι διαστάσεις του είναι 5μx8μ, η στέγη του είναι φτιαγμένη με μεταλλικές υποδοχές και "οπλισμένα" κρύσταλλα και είναι βυθισμένο στο έδαφος κατά 1,50μ. (ημιυπόγειο). Διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις θέρμανσης και ξεχωριστές πέτρινες σκάλες. (Βρίσκεται κοντά στο Καφενείο).

Ο βράχος της βασίλισσας Αμαλίας

Έίναι ο βράχος στην κορυφή του οποίου καθόταν η Βασίλισσα Αμαλία και επέβλεπε τις εργασίες δημιουργίας του Κήπου. Είναι ένας ογκόλιθος από γκρίζο μάρμαρο, με διαστάσεις 30μx10μ. και ύψος 2,50μ. Το ένα άκρο του είναι λαξευμένο σε επίπεδο σχήμα, όπου βρίσκεται το οκτάγωνο μεταλλικό κάθισμα της Αμαλίας. Βρίσκεται σε απόμερη και ήσυχη γωνιά του Κήπου (κοντά στην Παιδική Βιβλιοθήκη), το καλοκαίρι είναι δροσερά στην κορυφή του, όπου ανεβαίνει κανείς από περιμετρικό μονοπάτι και απολαμβάνει τη θέα.

Η παιδική βιβλιοθήκη

Μέσα στα δένδρα και σκεπασμένο με κισσό, το ισόγειο κτίριο που στεγάζει την παιδική βιβλιοθήκη κτίσθηκε το 1840 και ήταν κυνηγετικό περίπτερο του τότε βασιλιά Όθωνα. Αργότερα, εδώ στεγάσθηκαν οι διοικητικές υπηρεσίες του Κήπου. Το 1984 ιδρύθηκε η βιβλιοθήκη και τα διοικητικά γραφεία μεταφέρθηκαν στο σημερινό κτήριο. Ιδρυτής είναι το Υπουργείο Γεωργίας, που τότε είχε δημιουργήσει ένα δίκτυο παιδικών βιβλιοθηκών στις αγροτικές περιοχές της Ελλάδας. Οι χώροι του κτηρίου περιλαμβάνουν έναν προθάλαμο, δύο αναγνωστήρια, μία αίθουσα παραμυθιού και μία αίθουσα μουσικής και προβολών. Όταν ξεκίνησε, στα ράφια της είχε μόνο 1500 βιβλία. Σήμερα έχουν φτάσει τα 6000 και συνεχώς αυξάνονται. Βιβλία λογοτεχνικά, ελληνικά και ξένα, βιβλία που μιλούν για ταξίδια και νέους τόπους, για το χορό, για τη ζωγραφική, για όλα εκείνα που καλλιεργούν τη φαντασία και πλουταίνουν το πνεύμα και το νου των παιδιών. Εντυπωσιακή είναι και η δραστηριότητά της:

Οργανωμένες επισκέψεις σχολείων με προγράμματα ειδικά για τις σχολικές ηλικίες μέχρι και το γυμνάσιο

Προγράμματα που αποσκοπούν στο να καλλιεργήσουν την αγάπη των παιδιών στο βιβλίο, στην τέχνη, στη φύση.

Συμμετοχή σε περιβαλλοντικές έρευνες, ενημερώσεις και "εξερευνήσεις".

Πέρα όμως από την οργανωμένη και προγραμματισμένη δραστηριότητα της βιβλιοθήκης, τα παιδιά μπορούν και κατ' ιδίαν να την επισκεφθούν και να περάσουν όμορφα κάποιες ώρες. Και όπως διαβάζουμε στο καλαίσθητο φυλλαδιάκι της:

Αγαπητά παιδιά,

Στην Παιδική Βιβλιοθήκη μπορείτε να περάσετε καλά κι από πολλούς καλύτερα.

Διαλέξτε:

    να διαβάσετε λογοτεχνικά βιβλία

    να ακούσετε μουσική και παραμύθια

    να παίξετε σκάκι

    να βασανιστείτε με παζλ

    να ζωγραφίσετε

    να βρείτε πληροφορίες και ιδέες για τις εργασίες σας

Λειτουργεί : κάθε ημέρα (εκτός Κυριακής, Δευτέρας και αργιών) από τις 09.00-15.00, τηλ. 210-3236503

Το Καφενείο

Αν ο περίπατος στα δρομάκια του Κήπου σάς κούρασε, αν είναι ένα ηλιόλουστο Κυριακάτικο πρωινό και θέλετε κάπου δροσερά και ήσυχα να πιείτε τον καφέ σας και να διαβάσετε την εφημερίδα σας, δεν έχετε παρά να καθίσετε στο καφενείο του Κήπου. Το συναντάτε στην είσοδο της Ηρώδου Αττικού, δίπλα στην Προεδρική Φρουρά. Πετρόκτιστο το κτίσμα, με πράσινα παραθυρόφυλλα, πράσινα και τα τραπεζάκια του με τις καρέκλες, κάτω από τις πυκνές φυλλωσιές είναι ένας χώρος που λεει πολλά, σε όσους ξέρουν να ακούν.

Η πανίδα του Κήπου

Ο Εθνικός Κήπος είναι κατά βάση βοτανικός κήπος. Ωστόσο, έχει και κάποιους εκπρόσωπους της πανίδας. Στην κεντρική λίμνη υπάρχουν πάπιες, τα παιδιά χαίρονται μαζί τους, τις ταΐζουν με κουλούρια, εκείνες κολυμπούν πανευτυχείς και ευχόμαστε να συνεχίσουν να υπάρχουν και να είναι ευτυχείς. Υπάρχουν γάτες, πανέμορφες, που στολίζουν τον Κήπο, που φροντίζονται από ζωοφίλους, αλλού που συχνά θανατώνονται από επισκέπτες. Υπάρχει και ένας ζωολογικός κήπος με πουλιά, το πλείστον, που ανήκει στον Κήπο και τα ζώα παρακολουθούνται από κτηνίατρο. Και βέβαια υπάρχουν τα χιλιάδες πουλιά που κατοικούν ελεύθερα στα δένδρα (περιστέρια, κοτσύφια, κοκκινολαίμηδες κ.ά.), οι χελώνες που αργοπερπατούν στη χλόη, τα ψάρια στις λιμνούλες.

Τα φυτά

520 είναι περίπου οι ποικιλίες των δένδρων και των φυτών που πρασινίζουν αυτήν την όαση ομορφιάς και γαλήνης στο πολύβουο κέντρο της Αθήνας.

Δένδρα: 140 είδη και ποικιλίες, συνολικός αριθμός δένδρων 7.000, με τις δάφνες (πρωτοφυτεύθηκαν το 1841) και τις σοφόρες να είναι εκείνα που συναντάμε πιο συχνά.

Θάμνοι: 100 είδη και ποικιλίες, 40.000 το σύνολό τους, με συχνότερο θάμνο τον λεγόμενο γιουστιτσία.

Αυτοφυή και ξενικά φυτά : Από τις 520 ποικιλίες φυτών που υπάρχουν στον Κήπο, τα 100 περίπου είναι ελληνικά αυτοφυή φυτά, ενώ τα 420 προέρχονται από όλες σχεδόν τις ηπείρους.

Αιωνόβια φυτά : Συνεχίζουν να μας χαρίζουν τη δροσιά τους, δένδρα που φυτεύθηκαν από εκείνους τους πρωτεργάτες της δημιουργίας του Κήπου. Ανάμεσά τους τα δένδρα της κεντρικής εισόδου που λέγονται ουασιγκτώνες, από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ουάσιγκτων, καζουαρίνες και ευκάλυπτοι από την Αυστραλία, φοίνικες από τα Κανάρια Νησιά, καθώς και δένδρα από την Ινδία, Μαδαγασκάρη και Αφρική, αλλά και πεύκα και κυπαρίσσια από την ελληνική γη.

Οι άνθρωποι και οι εργασίες τους

Για να μπορούμε να απολαμβάνουμε και να χαιρόμαστε τον Κήπο μας, κάποιοι άνθρωποι μοχθούν κάθε μέρα, όλο το χρόνο, για να είναι τα δρομάκια καθαρά, για να μπορούν τα παρτέρια να πλημμυρίζουν από λουλουδένια χρώματα, για να είναι τα δένδρα ζωντανά. (Για όλα τα πιο κάτω τούς ευχαριστούμε)

Οι εργασίες λοιπόν που γίνονται όλο το χρόνο είναι:

    σκούπισμα των δρόμων και των πλατειών

    ψαλίδισμα των θάμνων

    καθάρισμα των λιμνών και ανανέωση του νερού

    συντήρηση των χλοοταπήτων

    αντικατάσταση των φυτών που για διάφορους λόγους έχουν καταστραφεί

    παραγωγή στο φυτώριο των αναγκαίων φυτών

    φροντίδα των ζώων του ζωολογικού κήπου

Υπάρχουν όμως και επιπλέον ξεχωριστές εργασίες που γίνονται ανάλογα με την εποχή του χρόνου, όπως:

Χειμώνας: κλάδεμα, λίπανση, συλλογή σπόρων, κοπή των μοσχευμάτων για τον πολλαπλασιασμό των φυτών.

Ανοιξη: σπορά των καλοκαιρινών φυτών, φύτευση στο φυτώριο των μοσχευμάτων που έχουν βγάλει ρίζες, δημιουργία αναχωμάτων και αυλακιών για το πότισμα, καταπολέμηση των ζιζανίων.

Καλοκαίρι: φύτευση των καλοκαιρινών φυτών, πότισμα, καταπολέμηση των ζιζανίων, κατάβρεγμα δρόμων και πλατειών, για να μην υπάρχει σκόνη.

Φθινόπωρο: σπορά των ετήσιων ανοιξιάτικων φυτών, πότισμα και καταπολέμηση των ζιζανίων, φύτευση των ανοιξιάτικων φυτών και βολβών.

Περιδιαβαίνοντας...

Περιδιαβαίνοντας τα δρομάκια του Εθνικού μας Κήπου, νοιώθει κανείς πως βρίσκεται κάπου που δεν έχει σχέση με την Αθήνα. Μία αρχαία κολώνα πλαγιασμένη στο χορτάρι, ένα κιονόκρανο να "φυτρώνει" από τη γη, μία ομάδα παιδιών να παίζει μουσική, κάποιος καθισμένος σε παγκάκι να αφήνεται στη λιακάδα, όλα δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που θα μπορούσε να ταιριάζει σε παραμύθι. Ναι, κάπως έτσι...

"Μια φορά κι έναν καιρό τα δέντρα του Εθνικού Κήπου άρχισαν να θυμούνται τα παλιά περασμένα χρόνια. Θυμάμαι, άρχισε ο γερο-Πλάτανος, όταν το 1841 μας μετέφεραν μικρά δεντράκια από τη Γένοβα..."

"Καλόκαρδες, χαρούμενες, πανέμορφες κι εργατικές οι Νεράιδες του Εθνικού Κήπου ζουν αόρατες, ανάμεσα στα δέντρα και στις πυκνές φυλλωσιές, εκεί κοντά στη λίμνη με τα νούφαρα ..."

Ώρες επισκέψεων: όλες τις ημέρες, από την ανατολή έως τη δύση του ηλίου.

* Πεισίστρατος:

Τύρανος των Αθηνών βοήθησε τους φτωχούς γεωργούς, έκανε δρόμους, υποστήριξε το εμπόριο και τη βιοτεχνία, οργάνωσε το στρατό και προστάτεψε τα γράμματα και τις τέχνες. Ίδρυσε το ναό της Αθηνάς στην Ακρόπολη, το θέατρο του Διονύσου και άρχισε την κατασκευή του ναού του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα. Αυτός οργάνωσε τη γιορτή των Παναθηναίων και ενδιαφέρθηκε για την καταγραφή των επών του Ομήρου

 ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ 1950 

(οικογενειακή φωτογραφία)

Πληροφοριακό υλικό

- από το βιβλίο "Κατάλογος καλλωπιστικών φυτών Εθνικού Κήπου" του Νικολάου Ταμβάκη, Γεωπόνου-ειδικού κηποτέχνη, τ. Δ/ντού Εθνικού Κήπου, έκδοση "Επιτροπή Δημοσίων Κήπων & Δενδροστοιχιών", Αθήνα 1981

- από το φυλλάδιο "Εθνικός Κήπος, Η δροσερή καρδιά της Αθήνας", έκδοση Εθνικού Κήπου

- από το φυλλάδιο "Η Παιδική Βιβλιοθήκη του Εθνικού Κήπου", έκδοση Εθνικού Κήπου

- από το βιβλίο "Τα παραμύθια του Εθνικού Κήπου" της Α. Λαουτάρη-Γκριτζάλα, εκδόσεις Αγγελάκη, τηλ. 210-3804091, 3801480

Φωτογραφικό υλικό  : google/images

http://hopedies.pblogs.gr/2008/11/o-ethnikos-mas-khpos-kai-h-istoria-toy.html

https://el.wikipedia.org/wiki/Εθνικός_Κήπος