ΤΑΚΗΣ ΤΖΙΜΑΣ : Φωτογραφία & προπαγάνδα

Φωτογραφία & προπαγάνδα

Οι Έλληνες φωτορεπόρτερ μπροστά στο κατασκευασμένο σκηνικό του Έβρου

Γράφει ο ΤΑΚΗΣ ΤΖΙΜΑΣ

Όλοι μας λίγο πολύ έχουμε δει φωτογραφίες από τη δυστυχία που βιώνουν οι πρόσφυγες και κάθε λογής μετανάστες. Δεν είναι δα και λίγο πράγμα ν’ αφήνεις πίσω τη γη σου, το σπίτι σου, τους δικούς σου και να παίρνεις τον δρόμο του ξενιτεμού. Θυμίζω τις εξαιρετικές εικόνες του αξέχαστου Γιάννη Μπεχράκη, από τα πρώτα κύματα προσφύγων στη Λέσβο και τη Χίο και παλιότερα του Γιάννη Κόντου από τα ατελείωτα καραβάνια προσφύγων της διαμελισμένης Γιουγκοσλαβίας.

Τι γίνεται όμως όταν η εικόνα του εξαθλιωμένου πρόσφυγα ή του σεβάσμιου γέροντα από τα βάθη της Ανατολής ή ακόμη χειρότερα της τρομοκρατημένης εγκύου μετατρέπεται σε όπλο στα χέρια ενός κράτους που φθείρει, ζημιώνει και επιβουλεύεται την πατρίδα μου; Ποια είναι η εικόνα, που εγώ, ως Έλληνας επαγγελματίας φωτορεπόρτερ πρέπει πρώτα απ’ όλα να καταγράψω; Τι επιβάλλει το συμφέρον της χώρας μου σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά ν’ αναδείξω με τον φακό μου; Τον δύστυχο και λάθος πληροφορημένο Αφγανό που με τα μωρά και τα ανήλικα παιδιά του ωθείται να διαπεράσει τα συρματοπλέγματα του Έβρου και άρα να προσφέρει την “ιδανική εικόνα” που θέλει αυτός που επιβουλεύεται την πατρίδα μου ή μήπως έχω πρώτιστο καθήκον να αναδείξω την αγωνία, το άγχος και τα προβλήματα των συμπατριωτών μου στα σύνορα; Γιατί αυτοί πρώτοι από όλους θα υποστούν τις συνέπειες της πιθανής ανεξέλεγκτης εισβολής στο χωριό τους, στην πόλη τους, στην περιουσία τους. 

Γιατί οι Έλληνες φωτορεπόρτερ να γίνουν υπηρέτες ενός καθεστώτος που δεν σέβεται καθόλου μα καθόλου τους πρόσφυγες; Γιατί αν οι Τούρκοι τους σέβονταν θα δέχονταν όπως ευθύς εξ αρχής το είχαν προτείνει απαξάπαντες, να γίνεται η ταυτοποίηση των προσφύγων εντός της Τουρκίας και εκεί, επί τόπου, να εφαρμόζονταν οι συγκεκριμένες διαδικασίες -ταυτοποίησης και διαλογής- όπως ορίζουν οι κανόνες που έχει θεσπίσει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. 

Τέλος θα ξαναθέσω το θεμελιώδες ερώτημα: Ποια είναι η αλήθεια των τραγικών γεγονότων που ζούμε; Θα απαντήσω όπως οι σοφιστές στην αρχαία Αθήνα: Αληθές είναι ότι ωφελεί και καλό ότι συμφέρει. Προφανώς την χώρα μου. Τελεία και παύλα.

Photo Business weekly

Σημ. kgrek. Οι φωτογραφίες δεν είναι του κ. Τ. Τζίμα αλλά είναι παρμένες από διάφορα διαδικτυακά ρεπορτάζ από τα τελευταία γεγονότα της τουρκικής επιβουλής κατά της πατρίδας μας στον Έβρο και της προάσπισης της από τις ελληνικές δυνάμεις..

Καλό ταξίδι Γιάννη Μπεχράκη

Καλό ταξίδι Γιάννη Μπεχράκη

Ο Γιάννης Μπεχράκης, υπήρξε ένας από τους πιο διακεκριμένους και αγαπημένους φωτογράφους του Reuters, φωτορεπόρτερ και επικεφαλής του φωτογραφικού τμήματος (chief Photographer) του ειδησεογραφικού πρακτορείου.

Γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα και πέθανε μετά από μια μακρά μάχη με τον καρκίνο σε ηλικία μόλις 58 ετών.

Μαγεμένος από τις φωτογραφίες ενός βιβλίου των εκδόσεων ΤΙΜΕ-LIFE αποφάσισε να ασχοληθεί επαγγελματικά με την φωτογραφία. Σπούδασε φωτογραφία στο Athens School of Arts and Technology και στο Πανεπιστήμιο Μίντλσεξ (Middlesex University) στο Λονδίνο.

Εργάστηκε ως φωτογράφος σε ένα φωτογραφικό στούντιο στην Αθήνα τη διετία 1985-86  αλλά βρήκε την ατμόσφαιρα να πνιγεί.

Ήταν μια ταινία του 1983  με τίτλο "Under Fire" που αναφερόταν σε μια ομάδα δημοσιογράφων που εργάστηκαν στη Νικαράγουα στις ημέρες που οδήγησαν στην επανάσταση του 1979 η οποία τον ενέπνευσε ώστε να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία.

Ξεκίνησε στο Reuters στην Αθήνα ως ελεύθερος επαγγελματίας το 1987 και τον Ιανουάριο του 1989 απεστάλη στην πρώτη του εξωτερική αποστολή στη Λιβύη του Muammar Gaddafi.

Το 1988 ξεκίνησε να δουλεύει για το Reuters στην Αθήνα. Η πρώτη του δουλειά στο εξωτερικό ήταν τον Ιανουάριο του 1989 όταν του ανατέθηκε η πρώτη του εξωτερική αποστολή στη Λιβύη του Muammar Gaddafi προκειμένου να καλύψη την εκεί κρίση.

Στη διάρκεια της καριέρας του Μπεχράκης κάλυψε πολλά από τα πιο σημαντικά πολεμικά γεγονότα σε διάφορα μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων των συγκρούσεων στο Αφγανιστάν και την Τσετσενία, έναν τεράστιο σεισμό στο Κασμίρ και την αιγυπτιακή εξέγερση του 2011. Κάλυψε επίσης την μεταναστευτική και προσφυγική κρίση, καθώς και μεγάλα πολιτικά και αθλητικά γεγονότα. Για τη δουλειά του έχει βραβευτεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Ο Γιάννης Μπεχράκης έλεγε ότι «μια φωτογραφία μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, να τον κάνει πιο δίκαιο». Με τις φωτογραφίες του κατόρθωσε να δούμε την πραγματικότητα με ξεχωριστή ματιά. Για αυτό και η αφοσίωση του στην φωτογραφία και το ρεπορτάζ ήταν εντυπωσιακή. Ο φίλος και συνεργάτης του για πολλά χρόνια, ο Βασίλης Τριανταφύλλου, τον χαρακτήριζε ως "τυφώνα", που εργαζόταν όλες τις ώρες της ημέρας και της νύχτας, μερικές φορές με ιδιαίτερο προσωπικό κίνδυνο προκειμένου να πάρει την εικόνα που ήθελε.

Υπήρξε ένας από τους καλύτερους φωτογράφους των ειδήσεων της γενιάς του και οι εικόνες του είναι έργα τέχνης από μόνα τους. Οι φωτογραφίες του κέρδισαν βραβεία και το θαυμασμό του κόσμου των πολεμικών ανταποκριτών που διαπίστωναν την ικανότητά του να βρίσκει ομορφιά ανάμεσα στο χάος και αναγνώριζαν το θάρρος του να προσπαθεί να είναι στην καρδιά της δράσης. Όμως το γιατί συνέβαινε αυτό ο Μπεχράκης το εξηγούσε λέγοντας για τις φωτογραφίες του:

"Η αποστολή μου είναι να διασφαλίσω ότι κανείς δεν μπορεί να πει:" Δεν ήξερα "."

Ως επικεφαλής της ομάδας φωτογράφων του πρακτορείου Reuters είχε βραβευθεί το 2016 με το βραβείο Πούλιτζερ.

Έφυγε από τη ζωή στις 2 Μαρτίου 2019, νικημένος από τον καρκίνο σε ηλικία 59 ετών και η απώλειά του για τον κόσμο της φωτογραφίας και του ρεπορτάζ είναι δυσαναπλήρωτη.

Πηγή:

Βικιπαιδεία

https://widerimage.reuters.com/story/yannis-behrakis-award-winning-reuters-photographer-dies-aged-58

Οι άγνωστες πολαρόιντ του Βιμ Βέντερς

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ

Οι άγνωστες πολαρόιντ του Βιμ Βέντερς

Χιλιάδες φωτογραφίες-μαρτυρίες της πολύχρονης κινηματογραφικής του περιπλάνησης, τις οποίες ο διάσημος σκηνοθέτης θεωρούσε «αναλώσιμες» παρουσιάζονται σε γκαλερί του Λονδίνου.

Φωτογραφίες-πολαρόιντ.. Ναι, αλλά πόσες; Τι θα λεγάτε για 12.000 σε μια  περίοδο δέκα ετών, από τo 1973 έως Το 1983; Ωραία. Αλλά δεν μιλάμε και για τον οποιονδήποτε φωτογράφο. Μιλάμε για τον διάσημο, 72χρονο σήμερα, σκηνοθέτη Βιμ Βέντερς και την έκθεση του «Instant Stories» στην Photographers' Gallery του Λονδίνου. Τα εκθέματα δεν είναι βέβαια τόσο πολλά. Άλλωστε, πολλές φωτογραφίες στιγμής δεν του έμειναν καν στα χέρια.

Τις μοίραζε ως κάτι ευτελές που κατ' ουσίαν δεν του ανήκε. Του έμειναν τελικά 3.500 πόζες ή απόψεις τοπίων και πόλεων. Συνεπώς, η τελική επιλογή για την απρόβλεπτη αυτή έκθεση, που θα διαρκέσει έως τον Φεβρουάριο του 2018, περιορίστηκε αρκετά, αλλά όχι και πολύ.

Πολλές πολαρόιντ. Με τη ματιά του Βέντερς πάντα. Του καλλιτέχνη που γύρισε το «Παρίσι - Τέξας», τα «Φτερά του έρωτα», το «Lisbon Story» και άλλα, δεκάδες αριστουργήματα - συμπεριλαμβανομένου του πολυβραβευμένου ντοκιμαντέρ «Το αλάτι της γης» για τον περίφημο Βραζιλιάνο ποιητή της φωτογραφίας και ακτιβιστή Σερμπαστιάο Σαλγκάδο.

Τις δικές του φωτογραφίες, πάντως, ο Βέντερς δεν της έπαιρνε καθόλου σοβαρά, όπως εξομολογήθηκε στον «Guardian». «Η αλήθεια είναι ότι τις πέταγα ή τις μοίραζα. Για σκέψου το. Έχεις μπροστά σου κάποιον τον οποίο μόλις έχεις βγάλει φωτογραφία. Δεν αισθάνεσαι ότι έχει μεγαλύτερα δικαιώματα στο ενσταντανέ απ' ό,τι εσύ που τον τράβηξες; Οι πολαρόιντ με βοηθούσαν στην προετοιμασία μιας ταινίας, αλλά δεν ήταν ποτέ αυτοσκοπός. Ήταν αναλώσιμες».

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ

Αναλώσιμες; Κανένας από τους πολλούς λάτρεις του σινεμά του Βέντερς δεν θα τις θεωρούσε τέτοιες. Διότι ανάμεσα τους υπάρχουν στιγμιότυπα από τα γυρίσματα των ταινιών του «Η αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι», «Η Αλίκη στις πόλεις» και «Ένας Αμερικανός φίλος», δημιουργίες του όλες στα 70’s, μια δεκαετία που ο ίδιος θεωρούσε ως σημείο ύφεσης στην καριέρα του... Τι άλλο περιλαμβάνουν οι φωτογραφίες του; Μαρτυρίες της σκηνοθετικής περιπλάνησης προς εύρεση του κατάλληλου σημείου, σκηνικού ή φωτός: πόλεις, κωμοπόλεις, έρημοι, άδειες λεωφόροι, μοτέλ. Καθόλου παράξενο ότι όλα αυτά τα στιγμιότυπα έχουν το μελαγχολικό ρομαντισμό των ταινιών του. Ούτε είναι παράξενο ότι σε πολλά από αυτά ο σημερινός θεατής αναγνωρίζει μία «εισαγωγή» σε εμβληματικές κινηματογραφικές του σκηνές.

Ο ίδιος ωστόσο, παρότι λάτρης της φωτογραφίας από τότε που ο πατέρας του, γιατρός στο Ντίσελντορφ όπου γεννήθηκε ο Βέντερς, του χάρισε την πρώτη του μηχανή και μαζί τη συγκεκριμένη εμμονή («έβγαζε φωτογραφίες όλη του τη ζωή κι από αυτόν έμαθα τεχνικές λεπτομέρειες» λέει), όχι μόνο δεν είχε αξιολογήσει τις πολαρόιντ του, αλλά τις είχε εντελώς ξεχάσει. «Εκ των υστέρων συνειδητοποίησα ότι τραβούσα φωτογραφίες σαν τρελός» λέει τώρα.

Στην γκαλερί του Λονδίνου, πάντως, οι φωτογραφίες επανεκτιμήθηκαν... συναισθηματικά. Ομαδοποιήθηκαν και απέκτησαν τίτλους όπως «Τζουκμπόξ και γραφομηχανές», «Ψάχνοντας την Αμερική», «California Dreaming» κ.ά. Σήμερα ο Βέντερς τις αντιμετωπίζει σαν ένα παράξενο ιμπρεσιονιστικό ημερολόγιο αναμνήσεων, «χωρίς λύπη, χωρίς θυμό, με καθαρή αθωότητα που διέκρινε και εμένα και όλους του άλλους γύρω μου. Οι ταινίες μου εκείνη την εποχή γίνονταν από τη μια μέρα στην άλλη, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη. Προέκυπταν αβίαστα, όπως και αυτές οι φωτογραφίες». 

Συχνά τσαλακωμένες, με σημειώσεις, με τα χρώματα ελαφρώς ξεθωριασμένα, θολές, οι polaroid έρχονται από μια περίοδο που μοιάζει απίστευτα μακρινή και  δίνουν στην εποχή τους μια αύρα μυστηρίου και ρομαντισμού. «Η αξία αυτών των Polaroid δεν είναι τόσο στις ίδιες τις φωτογραφίες – όσο στις ιστορίες που οδηγούν σε αυτές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η έκθεση ονομάζεται Instant Stories», λέει ο Βέντερς.

Μια τυχαία συνάντηση το 1973 με «μια ψηλή νεαρή γυναίκα» στο μπαρ στο CBGB, το θρυλικό νυχτερινό κέντρο διασκέδασης της Νέας Υόρκης, το πλήθος που συγκεντρώθηκε σιωπηλά για να θρηνήσει το θάνατο του Τζον Λένον, τη γνωριμία του με την φωτογράφο Άνι Λίμποβιτς, τη φιλία του με τον ηθοποιό Ντένις Χόπερ, -φωτογράφο και αυτόν με τεράστιο αρχείο φωτογραφιών.

Info έκθεσης:

Instant Stories. Wim Wenders’ Polaroids  

20 Οκτωβρίου 2017 – 11 Φεβρουαρίου 2018  

The Photographers Gallery, Λονδίνο

ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

http://www.elculture.gr/blog/article/οι-χιλιάδες-polaroid-του-βιμ-βέντερς/