Το άγνωστο παρασκήνιο για το τελικό σχέδιο Ανάν

 

Από τα παραλειπόμενα της ιστορίας

Το άγνωστο παρασκήνιο για το τελικό σχέδιο Ανάν

Της Δώρας Αντωνίου

Όσοι βρέθηκαν στο Μπούργκενστοκ στα τέλη Μαρτίου – αρχές Απριλίου του 2004, στην τελική και πιο κρίσιμη διαπραγμάτευση για το σχέδιο Ανάν, έχουν, σχεδόν στο σύνολό τους, μια ζοφερή ανάμνηση να μεταφέρουν. Δημοσιογράφοι, διπλωμάτες και πολιτικοί, όταν ερωτώνται, αφηγούνται μια ιδιαίτερη, αρνητική κατά κανόνα εικόνα. Οι περιγραφές για τον καιρό, για την απομόνωση, για τη δυσκολία στην επικοινωνία, αλλά και για το κλίμα που απέπνεε καθ’ όλη τη διάρκεια των κρίσιμων εκείνων ημερών η εξελισσόμενη διαπραγμάτευση, αποπνέουν αρνητική αίσθηση. Το Μπούργκενστοκ που -σχεδόν καθολική αντίδραση όσων βρέθηκαν εκεί- είναι το «δεν θέλω να το θυμάμαι», το θυμηθήκαμε πρόσφατα χάρη στην αναφορά του πρωθυπουργού της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε από κοινού με τον πρωθυπουργό κ. Γιώργο Παπανδρέου, στη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα: «Φτάσαμε στο σημείο όπου μας πρότειναν, ο κ. Καραμανλής, ο κ. Παπαδόπουλος ήταν απέναντί μου, και εγώ, μαζί με το νυν Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Αμπντουλάχ Γκιουλ, παρουσία του κ. Ανάν, ακούσαμε την εξής πρόταση από ελληνικής πλευράς: «ελάτε να αναβάλουμε αυτό το θέμα». Ο κ. Ανάν με ρώτησε «τι λέτε εσείς γι’ αυτό;» Του απάντησα ότι «εγώ σας υποσχέθηκα ότι πρέπει να αρχίσει η διαδικασία επανένωσης του νησιού». Τότε, ο κ. Ανάν εστράφη προς τον Τ. Παπαδόπουλο και προς τον κ. Καραμανλή και είπε «δεν μπορούμε να αναβάλουμε το θέμα, πρέπει να υπογράψετε ότι θα γίνει το δημοψήφισμα»».

Παράταση

Ο τότε υπουργός Εξωτερικών κ. Πέτρος Μολυβιάτης είχε πριν από μερικούς μήνες, στη διάρκεια εκδήλωσης στη μνήμη του Τάσσου Παπαδόπουλου, στην Κύπρο, αποκαλύψει ότι, όντως, από ελληνικής και ελληνοκυπριακής πλευράς είχε υπάρξει πρόταση για αναβολή του δημοψηφίσματος: «Ζητήσαμε παράταση των διαβουλεύσεων για ένα μήνα, προκειμένου να υπάρξει μια ακόμα προσπάθεια και ευκαιρία να επιτευχθεί συμφωνία. Η πρότασή μας δεν έγινε δεκτή», ανέφερε. Πρόσθεσε επίσης ότι τον ρώτησε ο Κόφι Ανάν «για ποιο λόγο θα έπρεπε να αναβληθεί το δημοψήφισμα». «Απάντησα, διότι απλά το Σχέδιό σας στις 24 Απριλίου θα είναι νεκρό». Και προσθέτει: «Όσο και αν φαίνεται περίεργο, κανείς, εκτός από εμάς, δεν έδειχνε να πιστεύει ότι θα απερρίπτετο το σχέδιο Ανάν».

Ο υπουργός Επικρατείας της Τουρκίας, Εγκεμεν Μπαγίς, μιλώντας πριν από λίγο καιρό σε δημοσιογράφους από την Κύπρο, ισχυρίσθηκε ότι οι Παπαδόπουλος και Καραμανλής, σε εκτός προγράμματος συνάντησή τους με τον Ερντογάν στο Μπούργκενστοκ, στην οποία ο ίδιος παρίστατο ως μεταφραστής, έκαναν μια άλλη πρόταση: «Γνωρίζουμε τον λόγο που πιέζετε για λύση. Είναι γιατί θέλετε να πάρετε την ημερομηνία για την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. Εμείς δεν είμαστε έτοιμοι να κάνουμε μια συμφωνία τώρα. Χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο. Αυτό που έχουμε να σας προτείνουμε είναι να αναβάλουμε όλες αυτές τις συζητήσεις και για αντάλλαγμα θα σας εγγυηθούμε ότι θα εργαστούμε πολύ σκληρά για να σας εξασφαλίσουμε την ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Στο κάτω – κάτω, αυτό είναι που θέλετε, γι΄ αυτό μη μας πιέζετε, θα σας δώσουμε αυτό που θέλετε». Για το εάν έγινε αυτή η συνάντηση και εάν υπήρξε αυτή η πρόταση, μόνο ο κ. Καραμανλής είναι πλέον σε θέση να απαντήσει.

Ο πρώην Πρόεδρος της Κύπρου, κ. Γλαύκος Κληρίδης, σε πρόσφατη συνέντευξη στην έκδοση της «Καθημερινής» στην Κύπρο, δήλωσε ότι «στο Μπούργκενστοκ ο Τάσσος Παπαδόπουλος απέφυγε να διαπραγματευτεί».

Εμπειρότατος διπλωματικός συντάκτης, που βρισκόταν στο Μπούργκενστοκ, περιγράφει μια ιδιόμορφη κατάσταση: «Από την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών κατεβλήθη προσπάθεια για να διαμορφωθεί ατμόσφαιρα διπλωματικής αισιοδοξίας, με την ελπίδα ότι το κλίμα αυτό θα μπορούσε να συμπαρασύρει τις αντιπροσωπείες σε ανάλογη διάθεση. Ο Καραμανλής, έχοντας μόλις εκλεγεί, δεν είχε καμιά δυνατότητα να πιέσει τον Παπαδόπουλο προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, καθώς ο τελευταίος ήταν πολύ πιο έμπειρος και βαθύτατος γνώστης όλων των παραμέτρων του Κυπριακού από τότε που ανέκυψε ως ζήτημα. Η ελληνική και ελληνοκυπριακή πλευρά ενεπλάκησαν σε μια νοσηρή ζύμωση, στην οποία, μάλιστα, η κυπριακή πλευρά ενέταξε τη δική της, εστιασμένη στα εσωτερικά, ατζέντα», θυμάται.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 23.5.2010

https://www.kathimerini.gr/politics/394258/to-agnosto-paraskinio-gia-to-teliko-schedio-anan/

 

Η ιστορία του 46χρονου ελληνοτουρκικού πολέμου

 

Η ιστορία του 46χρονου ελληνοτουρκικού πολέμου

Η ιστορία του 46χρονου ελληνοτουρκικού πολέμου με την υπογραφή ενός Ναυάρχου που καλεί σε συναγερμό!

Ο Επίτιμος Αρηχγός ΓΕΝ Ναύαρχος Κοσμάς Χρηστίδης είναι ο συγγραφέας της ιστορίας ενός ακήρυχτου πολέμου που βρίσκεται σε εξέλιξη από το 1974. Ένας πόλεμος που έχει περιόδους ύφεσης των “συγκρούσεων” αλλά και χρονικά διαστήματα που δίνουν την εντύπωση ότι μια σφοδρή στρατιωτική σύγκρουση είναι έτοιμη να ξεσπάσει. Μία τέτοια περίοδο βιώσαμε από τα τέλη Ιουλίου μέχρι και προχθές, όταν οι Τούρκοι απέσυραν προς το παρόν το Oruc Reis.

Η φαινομενική ύφεση οδηγεί σ’ έναν διάλογο που όπως όλα δείχνουν προετοιμάζεται με απόλυτη μυστικότητα εδώ και μήνες. Η ελληνική κυβέρνηση το αρνείται αλλά τα γεγονότα την διαψεύδουν διαρκώς.

Τι έχουμε να συζητήσουμε με την Τουρκία;

Η ιστορία του ελληνοτουρκικού “πολέμου” που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και τουλάχιστον 46 χρόνια, γράφτηκε από το Ναύαρχο Χρηστίδη, για να μπορεί ο καθένας μας να καταλάβει τι ΔΕΝ πρέπει να συζητήσουμε και τι θέλουν οι μεγάλες δυνάμεις να μας βάλουν με το ζόρι να κουβεντιάσουμε.

Το κείμενο 16.000 λέξεων που φέρει την υπογραφή του Επίτιμου Α/ΓΕΝ, εξηγεί στο μέσο πολίτη τι σημαίνει ο κάθε όρος από τους πολλούς που ακούμε και γιατί έχει σημασία οι πολιτικοί μας να τους χρησιμοποιούν με ακρίβεια. Έχουν μεγάλη σημασία οι λέξεις σ’΄ αυτές τις υποθέσεις.

Τι υπερασπιζόμαστε και ποια είναι τα -πολλά- διπλωματικά όπλα που διαθέτουμε;

Ποιες αποφάσεις δικαστηρίων μας εξυπηρετούν;

Γιατί η Ελλάδα δεν τόλμησε να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια; Γιατί δεν ανακηρύσσει ΑΟΖ;

Γιατί οι Τούρκοι είναι υποκριτές όταν ζητούν αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών την οποία από το 1936 έχουν αποδεχτεί;

Όλο το κείμενο μπορείτε να το διαβάσετε και να το τυπώσετε από εδώ: https://www.militaire.gr/wp-content/uploads/2020/09/06/kosmas_xristidis.pdf.

Θα είναι εξαιρετικά χρήσιμο το επόμενο διάστημα για να καταλαβαίνετε ποιοι λένε αλήθειες και ψέματα.

Τα όσα αναφέρει ο Ναύαρχος στο τελευταίο κεφάλαιο της ιστορίας των ελληνοτουρκικών είναι εξαιρετικά σοβαρά και ανησυχητικά. Όπως πάντα δε “στρογγυλεύει τις γωνίες” και λέει τα πράγματα όπως έχουν.

 

Γράφει:

 

“Κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί”

 

Ο Χρόνος μετράει εις βάρος μας. Παρά την, ελλειποβαρή και εις βάρος μας, υπογραφή συμφωνίας ΑΟΖ με την Αίγυπτο, το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης σε συνδυασμό με τις ανακοινωθείσες έρευνες ανατολικά Ρόδου- Κρήτης (εγγύτερα των 12 ν.μιλίων) μας δείχνει το πραγματικό δρόμο.

Ο τοξικός «Σουλτάνος» θα βγάλει το «ερευνητικό» νοτίως της Κρήτης ή πλησίον Καστελλορίζου και θα το στείλει στην ΑΟΖ της Λιβύης ή στα όρια του μνημονίου με την Λιβύη ή στο τριεθνές με την Αίγυπτο (γαλάζια πατρίδα). Ο ίδιος ο κ. Ερντογάν μας είχε προειδοποιήσει με τον πλέον επίσημο και άκομψο τρόπο, μέσα στο Προεδρικό Μέγαρο τον Δεκέμβριο του 2017 (εμείς είτε τον αναλύσαμε λάθος είτε τον αγνοήσαμε).

Σε σύντομο χρονικό διάστημα οι θεωρίες του ποιος είναι με ποιον, μη λέτε τέτοια πράγματα περί μειωμένης κυριαρχίας, η Ελλάδα δεν απεμπολεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα, λίγα μέτρα ο φράκτης μέσα σημαίνει επίσπευση και όχι ενδοτισμό, να μη στρατικοποιήσουμε τη διαφορά κ.λ.π., θα είναι ένα θλιβερό παρελθόν. Θα έρθει ο καιρός που όλα αυτά θα μοιάζουν και θα είναι ασήμαντα.

Το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» έχει σαφώς επικρατήσει στο διπλωματικό και στρατιωτικό κατεστημένο της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια, αλλά και μέσα στο Προεδρικό Μέγαρο. Η προσπάθεια επηρεασμού και πειθούς και άλλων γειτονικών χωρών περιοχής (π.χ. Ισραήλ, Αίγυπτος), ίσως, μεσοπρόθεσμα βρει γόνιμο έδαφος. Η Τουρκία δείχνει να σέβεται, μόνον, τα κράτη που έχουν αυτοσεβασμό και είναι κυρίαρχα. Η Τουρκία δεν πρέπει να αναλύεται σύμφωνα με τον δυτικό τρόπο σκέψης.

Η ανάλυση των δεδομένων μας οδηγεί στο δύσκολο ερώτημα «και ἡμεῖς τι γάρ οὖν ποιήσωμεν;».

Το ερώτημα είναι δύσκολο και πολύ δυσκολότερη η απάντησή του. Ο Ηράκλειτος συμβουλεύει «Ας μη συμπεραίνουμε τυχαία για μεγάλα πράγματα».

Η Ελλάδα, για να γίνει υπολογίσιμος αντίπαλος και να διαβλέπει ασφαλέστερα το διεθνές περιβάλλον, οφείλει:

– Nα οικοδομήσει άμεσα το «Τοπικό Ισχυρό», δηλαδή, πολιτική σταθερότητα, εθνική ενότητα, οικονομία και στρατηγική στοχοθέτηση.

– Να ανακηρύξει την αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μίλια (μέχρι ΝΑ Κρήτης).

– Nα καταθέσει στον ΟΗΕ ρηματική Διακοίνωση συμπληρωματική του νόμου 4001/2011 στην οποία θα δηλώνει και με συντεταγμένες την μέση γραμμή που προβλέπει ο νόμος αυτός ως εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας «μέχρι να υπάρξει συμφωνία οριοθέτησης με τις σχετικές χώρες» (Έτσι θα υπάρχει καταγραφή και των ελληνικών διεκδικήσεων σε θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες επικαλύπτουν φυσικά τις τουρκικές).

– Nα επισπεύσει τη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Κύπρο και την Αίγυπτο (Η συνολική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο-Αίγυπτο ουσιαστικά θα ακυρώσει στην πράξη το μνημόνιο Άγκυρας-Τρίπολης και έμμεσα η Τουρκία θα οδηγηθεί στο ΔΔΧ).

– Να είναι σε στενή επαφή και συνεργασία με το Ισραήλ και την Αίγυπτο με προώθηση θύλακα ανατολικής Μεσογείου υπό την Γαλλία.

– Να προβεί σε ρηματικές Διακοινώσεις στον ΟΗΕ να καταγγείλει τις συστηματικές παραβιάσεις της εθνικής κυριαρχίας, δηλώνοντας ότι τέτοιες κινήσεις, όπως οι υπερπτήσεις, συνιστούν απειλή για την ασφάλεια και την ειρήνη της περιοχής και ενεργοποιούν το δικαίωμα της νόμιμης άμυνας βάσει του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.

– Να επανεξετάσει, πριν να είναι πολύ αργά, κατ’ αρχάς το ενιαίο αμυντικό δόγμα με την Κύπρο ή/ και τις λοιπές ναυτικές δυνάμεις της περιοχής (δηλαδή, ευρύτερο αμυντικό δόγμα). Η ικανή και αποτελεσματική εναλλαγή διπλωματίας και στρατιωτικής ισχύος θωρακίζει τα κράτη, υπεραμύνεται των δικαιωμάτων τους και εδραιώνει τις στοχεύσεις τους.

– Να ζητήσει από την Τουρκία την ίδρυση και λειτουργία Ελληνικού Γενικού Προξενείου στην Τραπεζούντα στην βάση της αμοιβαιότητας, καθώς ήδη λειτουργεί ένα περισσότερο τουρκικό Προξενείο στην Ελλάδα, το οποίο σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να κλείσει…

– Να αντιληφθεί την αναγκαιότητα αποαττικοποίησης της υφιστάμενης στρατιωτικής συγκέντρωσης και με δεδομένη την αντίληψη ότι τα νησιά συνιστούν αγκυροβολημένα Πλοία θα διευκολύνει τον συντονισμό επιχειρήσεων στο Αιγαίο (Η Κρήτη μας γίνεται το αβύθιστο Αεροπλανοφόρο).

Η τακτική απάντηση θα δοθεί, στον προκαλούντα, από τις Ένοπλες Δυνάμεις και την ηγεσία τους, τις οποίες εμπιστευόμαστε απολύτως. Και, για να εμπιστευτούμε απολύτως και όλο το διοικητικό σύστημα θα πρέπει οι πληροφορίες απ’ όλους τους σημαντικότερους συντελεστές της διαχείρισης της κρίσης να είναι κοινό αγαθό, κοινοκτημοσύνη, για όλους που εμπλέκονται στη κρίση, ιδιαίτερα τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Επίλογος

Επιτρέψτε μου να επανέλθω, με κίνδυνο να χαρακτηρισθώ μονομανής στο κατ’ εμέ καίριο αυτό Εθνικό θέμα «Αποτροπής και ΑΟΖ μέσω ΔΔΧ». Η εμβληματική φράση και ο στοχασμός του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού «Το έθνος πρέπει (να μάθει) να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθές» προϋποθέτει σωστή ενημέρωση και, κυρίως, σωστή και «ακριβή» χρήση όρων και εννοιών.

Η αξιοπιστία της αποτρεπτικής στρατηγικής ενός αμυνόμενου κράτους, όπως η Ελλάδα, είναι ένα άθλημα εσωτερικής και εξωτερικής εξισορρόπησης των απειλών κατά της επικράτειάς του. Εσωτερική εξισορρόπηση είναι η βελτιστοποίηση της κρατικής ισχύος με εναλλακτικούς συνδυασμούς των μέσων που διαθέτει. Εξωτερική εξισορρόπηση είναι τυπικές και άτυπες συμμαχικές συγκλίσεις που αυξάνουν ή περιπλέκουν τα αναθεωρητικά σχέδια του επιτιθέμενου.

Η Τουρκική υπεροψία διογκώθηκε κατά τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο λόγω της σημαντικής οικονομικής αναπτύξεως της Τουρκίας (τελευταία δεκαπέντε χρόνια) και της αλματώδους αναπτύξεως της Τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και των Τουρκικών εξοπλισμών, αλλά, επίσης, λόγω της εγκληματικής καθηλώσεως των Ελληνικών εξοπλισμών για πάνω από δεκαπέντε χρόνια τώρα. Αφέθηκε, με τον τρόπο αυτό, πολύτιμος χρόνος στον κ. Ερντογάν για να κατακτήσει το προβάδισμα σε σημαντικά οπλικά συστήματα και να θέσει σε εξαιρετικό κίνδυνο την αεροναυτική ισορροπία στο Αιγαίο. Είναι πλέον οφθαλμοφανές, να εμμένει και να υποδηλώνει με κάθε τρόπο ο κ. Ερντογάν, ότι θέλει να λύσει τα θέματα της δυναμικής του παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο μέχρι το 2023.

Πλέον, ανησυχώ και ανησυχώ βαθύτατα. Έχοντας την τραυματική εμπειρία της επιτυχούς, κατά τα άλλα, επιχείρησης της Ζουράφας (Λαδόξερα) το έτος 2012 ανησυχώ, κυρίως, για το ίδιο το πολιτικό μας σύστημα που πρέπει να θωρακιστεί κατά των ελλειμματικών αναλύσεων και κατά των συνδρόμων φοβίας. Τα τελευταία είναι τόσο ισχυρά που ακόμη και πολιτικοί μας εμφανίζονται πανέτοιμοι (κρίνοντας εξ ιδίων τα αλλότρια), όπως λένε, να οργανώσουν ημερίδες για να κατευνάσουν «την αγωνία των πολιτών».

Είμαι πλέον πεπεισμένος ότι, ίσως, όλα έχουν συμφωνηθεί (τύπου Ζυρίχης) ερήμην του Ελληνικού Λαού. Πως μπορεί κάποιος να εξηγήσει, κάτω απ’ αυτές τις περιστάσεις την συστηματική και συνειδητή αδιαφορία και απαξίωση για την άμυνα; Πως μπορεί να εξηγήσει κανείς την παρέμβαση της Ελλάδας (προς την Κύπρο) για την (ελλιπή) οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο (προσφυγή στο ΔΔΧ για νομοθέτηση της -πρόσφατα γνωστής- Γαλάζιας πατρίδας); Πως μπορεί κάποιος να εξηγήσει την τριακοντα-οκταετή καθυστέρηση ανακήρυξης και οριοθέτησης της ΑΟΖ, όταν γνωρίζει ότι η απραξία μεταφράζεται από το ΔΔΧ αρνητικά (εις βάρος μας) κ.λ.π.

Τελικά, όλα αυτά είναι εις βάρος της κυριαρχίας μας και των Εθνικών συμφερόντων χάριν της καρέκλας, της ανικανότητας ή κάτι άλλο; Και για να γίνει απόλυτα σαφές, δεν αμφισβητείται ο πατριωτισμός κανενός Έλληνα ή η Ελληνική συνείδηση. Αν και η ιστορία μας, σε πολλές περιπτώσεις, δεν το επιβεβαιώνει. Αμφισβητούνται, όμως, η αδράνεια και οι ακολουθητέες πολιτικές, ιδιαίτερα όταν αυτές γίνονται αντιληπτές ως καταστροφικές ή μπορεί, μελλοντικά, να επικριθούν ως μειοδοτικές. Ο Ελληνικός Λαός δεν είναι ηττοπαθής, ούτε ρίψασπις και γνωρίζει τί σημαίνει εθνική αξιοπρέπεια, τι είναι εθνικό συμφέρον και σε στιγμές κρίσης ποια είναι η πατριωτική τελειότητα. Δεν του αξίζει αυτή η συμπεριφορά. Υπάρχει δυνατότητα να δείξει με φρόνηση, επιτέλους, την καθεαυτού «ελληνική ψυχή» και να κάνει ένα γερό «άλμα ποιότητας» στην πολιτική του ανακηρύσσοντας αμέσως την νόμιμη, έστω και προσωρινή (μέχρι διευθετήσεως), Ελληνική ΑΟΖ μέχρι την Κύπρο (ανακηρύσσοντας παράλληλα και αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μίλια).

Το ελάχιστο που ζητά και το πολιτικό σύστημα οφείλει να πράξει σ’ αυτόν τον δημοκρατικό και υπερήφανο Λαό είναι να τηρήσει, τουλάχιστον, τις αρχές της Δημοκρατίας και ότι αποφασίσει να το πράξει Δημοκρατικά ώστε η απόφαση αυτή της Χάγης, του φόβου και της μωρίας, να περάσει μέσα από τη βούληση του Ελληνικού Λαού.

Οι διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου και οι συναφείς αποφάσεις των Διεθνών Δικαστηρίων για τις οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών αποδεικνύουν πως η πραγματικότητα είναι διαφορετική σε σχέση με όσα ακούει εδώ και χρόνια για το θέμα αυτό η κοινή γνώμη στην Ελλάδα. Η διεθνής νομολογία, αν και μπορεί να οδηγήσει σε σχετικά ασφαλείς εκτιμήσεις για πτυχές της οριοθέτησης μέσω της νομικής οδού, έχει φροντίσει να ξεκαθαρίσει πως κάθε περίπτωση είναι μοναδική, συνεπώς αυτό που μπορεί να υποστηριχθεί, έστω και με μια δόση υπερβολικής επιθυμίας, είναι ότι το μόνο δεδομένο είναι πως τίποτα δεν είναι δεδομένο.

Η διατήρηση της εκκρεμότητας στο βάθος χρόνου με ό,τι η διαιώνιση της διαφοράς συνεπάγεται από κινδύνους για την ειρήνη, είναι λύση ευκολότερη πολιτικά, αλλά που διατηρεί ζωντανό τον κύριο παράγοντα μη εξομάλυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Όποιος έχει εντρυφήσει στις μαύρες συνέπειες της μικρασιατικής εκστρατείας διαπιστώνει ευχερώς ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε δίκιο όταν ισχυρίστηκε πως η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 ήταν χειρότερη και από την Άλωση του 1453, διότι με την Άλωση κατακτήθηκαν οι Ελληνικοί πληθυσμοί στα εδάφη τους, ενώ με την Καταστροφή του ’22 εκριζώθηκαν για πάντα από αυτά.

Η Ελλάδα, αφ’ ότου το έθνος (το 1923) συνέπεσε (συρρικνώθηκε) ουσιαστικά με τα σύνορα του κράτους του 1913 (σήμερα κομματικό κράτος) δεν έχει ζωτικούς ιστορικούς και πολιτικούς στόχους έξω από τα σύνορά της. Όσο η υποχωρητικότητα θα αμείβεται με συμμαχικούς επαίνους, οι ψευδαισθήσεις θα αβγατίζουν και η παράλυση θα γίνεται ακόμα ηδονικότερη. Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες η πραγματικότητα θα συνιστά κάμψη της ελληνικής αντίστασης, οι Έλληνες θα συνηθίσουν σιγά-σιγά να το ονομάζουν «πολιτισμένη συμπεριφορά», «υπέρβαση του εθνικισμού» και «εξευρωπαϊσμό». Πράγματι, το σημερινό δίλημμα είναι αντικειμενικά τρομακτικό και ψυχολογικά αφόρητο: η ειρήνη σημαίνει για την Ελλάδα «δορυφοροποίηση» και υποχώρηση και ο πόλεμος σημαίνει «συντριβή».

Η επανάπαυση της Ελλάδος στη «πολιτική του κατευνασμού» και του μονόδρομου (καλλιέργεια φοβίας) της Χάγης, της Κύπρου στην «διπλωματία ΑΟΖ» και η συνειδητή μη επένδυση στην άμυνα (εν αναμονή έμπρακτης υλοποιήσεως εξαγγελιών) φοβούμαι ότι θα καταλήξει, μαθηματικά, σε διακινδύνευση του στρατηγικού βάθους του εναπομείναντος Ελληνισμού. Αν χαθεί αυτό το έσχατο στρατηγικό βάθος (ότι απέμεινε σήμερα) που είναι η ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο (άρρηκτα ενωμένα), η Τουρκία θα διεκδικήσει τον ζωτικό της χώρο, θα υφαρπάξει τον πλούτο των μελλοντικών γενεών (παιδιά-εγγόνια μας) και θα προσπαθήσει να επεκταθεί συνοριακά, και μία τέτοια εξέλιξη διακινδυνεύει να εκμηδενίσει την Ελλάδα στρατηγικά.

Οι προεκτάσεις θα είναι βαθύτατες και απρόβλεπτες και οι ευθύνες τεράστιες.

«Χρωστάμε σ’ όσους ήρθαν πέρασαν, θα ‘ρθουν, θα περάσουν. Κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί».

Ποιητής, 1859-1943, Κωστής Παλαμάς

 

Κοσμάς Χρηστίδης

Επίτιμος Α/ΓΕΝ

 

Από Militaire News

 

Όταν η τουρκική σημαία «υποκλίθηκε» στην ελληνική

 

Όταν η τουρκική σημαία «υποκλίθηκε» στην ελληνική

Μια άγνωστη στους πιο πολλούς σελίδα των ελληνο-τουρκικών σχέσεων, την οποία όμως οφείλουμε να γνωρίζουμε.

Το πογκρόμ του 1955 δεν περιορίστηκε στην Κωνσταντινούπολη. Στις 7 Σεπτεμβρίου είχαμε και τα δραματικά γεγονότα της Σμύρνης, όταν ο όχλος έκαψε το ελληνικό περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση της Σμύρνης, κατέστρεψε το νεόκτιστο εκκλησάκι της Αγίας Φωτεινής και το ελληνικό Γενικό Προξενείο Σμύρνης, λεηλάτησε σπίτια Ελλήνων στρατιωτικών που υπηρετούσαν στο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ.

Την επομένη των Σεπτεμβριανών, ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπάγος προσπάθησε να διεθνοποιήσει το θέμα. Αλλά ήταν ήδη βαριά άρρωστος (από εκείνη την περίεργη και ανεξήγητη ασθένεια που τελικά τον έστειλε στον τάφο τη νύχτα της 4ης Οκτωβρίου 1955).

Την επομένη, 5 Οκτωβρίου 1955, ο βασιλιάς ανέθεσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, με τη νέα κυβέρνηση να ορκίζεται στις 6 Οκτωβρίου και με τον Καραμανλή να κρατά και το υπουργείο της Εθνικής Άμυνας.

Πέντε μόλις μέρες μετά την ορκωμοσία της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Καραμανλή, στις 11 Οκτωβρίου, το ΝΑΤΟ ενημερώνεται πως δεν θα λάβουν μέρος ελληνικές δυνάμεις στην άσκηση «Ρεντ Τράιντεντ ΙΙΙ» και στα αεροναυτικά ταξίδια του Οκτωβρίου, «έως ότου διακανονιστούν τα εκκρεμή θέματα από τα γεγονότα της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης». Την ίδια μέρα διατάσσεται η ανάκληση του συμβολικού εκστρατευτικού σώματος της Κορέας.

Στις 13 Οκτωβρίου ζητείται από τις ΗΠΑ η κατάργηση της ετεροδικίας και από την Αγγλία η άμεση ανάκληση της βρετανικής ναυτικής αποστολής. Στις 18 Οκτωβρίου διαμηνύεται στο αρχηγείο του ΝΑΤΟ ότι δεν θα γίνονταν δεκτοί οι Τούρκοι αξιωματικοί που επρόκειτο να συμμετάσχουν σε ομάδα της Ατλαντικής Συμμαχίας που θα πραγματοποιούσε επίσκεψη στην Ελλάδα και ότι το ελληνικό κλιμάκιο της Συμμαχίας θα αποσυρόταν από τη Σμύρνη μόλις έληγε ο χρόνος της εκεί υπηρεσίας των υπηρετούντων Ελλήνων αξιωματικών.

 Για τα γεγονότα αυτά ο Σόλωνας Γρηγοριάδης, δημοσιογράφος και Ιστορικός γράφει στην «Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας»:

«Το αποτέλεσμα υπήρξε κεραυνοβόλο. Έντρομο το ΝΑΤΟ από τις προειδοποιητικές εκείνες εκδηλώσεις της Ελλάδας, πίεσε την Τουρκία να της προσφέρει κάθε ικανοποίηση για τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου. Και η Τουρκία υποχώρησε για να γίνει θεαματική απονομή τιμών στα ελληνικά σύμβολα».

Στον απόηχο των δραματικών γεγονότων και της διεθνούς κατακραυγής εναντίον της Τουρκίας, ο Νομάρχης Σμύρνης προέβη σε μια χειρονομία καλής θέλησης: Διέκοψε τη δικαστική διαδικασία για τη διεκδίκηση της κυριότητας του ακινήτου Καπετανάκη (πρόκειται για το γνωστό “κτήριο με την ελληνική σημαία” στην προκυμαία της Σμύρνης) και παρέδωσε τα κλειδιά του στις ελληνικές προξενικές αρχές για να στεγάσουν τις υπηρεσίες τους. Το κτήριο αυτό, ένα χαρακτηριστικό δείγμα αρχιτεκτονικής σμυρναίικης κατοικίας, ανήκε στον έμπορο Εμμανουήλ Απέργη ή Καπετανάκη και το 1948 κληροδοτήθηκε στο ελληνικό κράτος.

Πράξη συγγνώμης, “για τα μάτια του κόσμου”, και προσπάθεια κατευνασμού της διεθνούς κοινής γνώμης ήταν και η αποζημίωση 12.000 λιρών για τις καταστροφές που προκάλεσε ο όχλος στις περιουσίες των Ελλήνων στρατιωτικών που υπηρετούσαν στο ΝΑΤΟϊκό στρατηγείο. Η τουρκική κίνηση ηθικής ικανοποίησης της Ελλάδας οφείλεται πιθανότατα και σε πιέσεις της αμερικανικής πλευράς, που δεν επιθυμούσε σκηνικό έντασης μεταξύ των δύο πιστών εταίρων του ΝΑΤΟ.

Έτσι στις 22 Οκτωβρίου 1955 η Τουρκία εξέδωσε την εξής ανακοίνωση: «Προς ηθικήν αποκατάστασιν και έκφρασιν αποτροπιασμού διά την επίθεσιν προς την ελληνικήν σημαίαν και την καταστροφήν του ελληνικού προξενείου κατά τα γεγονότα της 6-7 Σεπτεμβρίου, η ελληνική σημαία θα υψωθεί εις το νέον κτίριον του προξενείου της Σμύρνης και θα απονεμηθούν εις αυτήν τιμαί υπό τουρκικών και ελληνικών τμημάτων, θα ανακρουσθούν δε οι εθνικοί ύμνοι των δύο χωρών».

 

Στις 24 Οκτωβρίου 1955, στη Σμύρνη, εγκαινιάζεται το νέο κτίριο του ελληνικού Γενικού Προξενείου Σμύρνης, σε αντικατάσταση του παλιού που είχε καταστραφεί στα Σεπτεμβριανά. Βρίσκεται στην παραλία, κοντά στο Θέατρο Σμύρνης που είχε πυρποληθεί το 1922.

Από την Ελλάδα έχει φθάσει στρατιωτικό απόσπασμα και στον τόπο της τελετής έχουν συγκεντρωθεί όλοι οι αξιωματικοί του κλιμακίου του ΝΑΤΟ, καθώς και οι στρατιωτικές και πολιτικές αρχές της πόλης. Σε μια εξέδρα στέκονται πέντε Έλληνες αξιωματικοί των οποίων τα σπίτια είχαν λεηλατηθεί κατά τις πρόσφατες βιαιοπραγίες.

Δυο μέρες μετά, το πρωί της 24ης Οκτωβρίου 1955, ενάμισι μήνα μετά τα “Σεπτεμβριανά”, εγκαινιάστηκε το κτήριο του Προξενείου με ασυνήθιστη επισημότητα, με παρόντες όλους τους αξιωματικούς των ΗΠΑ και με πρωτοφανή απόδοση τιμών εκ μέρους της τουρκικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με τις περιγραφές των εφημερίδων της εποχής, στις 10.30 π.μ. φθάνει ο Τούρκος υπουργός Συγκοινωνιών Μουαμέρ Τσαούσογλου που παίρνει στα χέρια του την ελληνική σημαία του προξενείου και δένει την άκρη της και την ανυψώνει στον ιστό της ενώ η τουρκική φρουρά επαιάνιζε τον ελληνικό εθνικό ύμνο ενώπιον των παραταγμένων δύο αγημάτων από Έλληνες και Τούρκους στρατιώτες.

Η θεαματική τελετή, έμπρακτης συγγνώμης στην οποία υποχρεώθηκε η Τουρκία χάρη στη στάση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, συμπληρώθηκε με μια εξαιρετικά συμβολική εικόνα: Την ώρα που η ελληνική σημαία υψωνόταν, η τουρκική του στρατιωτικού αποσπάσματος χαμήλωνε στο έδαφος σα να προσκυνούσε…

 

 

Να επισημάνουμε ότι ήταν η πρώτη φορά μετά το 1922 που ελληνικό άγημα, αποτελούμενο από σαράντα στρατιώτες, παρήλασε στην ιστορική προκυμαία της Σμύρνης με την γαλανόλευκη. Στο σύντομο λόγο του ο Τούρκος υπουργός μεταξύ άλλων εξέφρασε την «βαθύτατη λύπη της τουρκικής κυβερνήσεως και του τουρκικού έθνους για τα βάρβαρα γεγονότα της Κωνσταντινουπόλεως και της Σμύρνης…» και τόνισε την ανάγκη να αποκατασταθεί το κλίμα εμπιστοσύνης στις σχέσεις Τουρκίας – Ελλάδας. Με θερμά λόγια για την «ελληνοτουρκική φιλία» μίλησε και ο πρεσβευτής της Ελλάδας στην Άγκυρα Δ. Καλλέργης.

Την επομένη η «Ακρόπολις» έγραφε για την ανύψωση της ελληνικής σημαίας στο Προξενείο:

«Αίφνης, εν μέσω βαθείας σιγής, ο Τούρκος σαλπιγκτής εσήμανε προσοχήν και ενώ εδόνει την ατμόσφαιραν ο εθνικός μας ύμνος η γαλανόλευκος ήρχισεν υψουμένη…».

Με αυτόν τον τρόπο η Τουρκία υποχρεώθηκε να ζητήσει συγγνώμη για το πογκρόμ των Ελλήνων στα Σεπτεμβριανά.

Το κείμενο αυτό βασίζεται σε δύο σημειώματα του Κυριάκου Λυκουρίνου στη “Μνήμη” του Συλλόγου Μικρασιατών Καβάλας: “Το κτήριο με την ελληνική σημαία” (φ. 18, Μάιος 2015) και  “Σεπτεμβριανά στη Σμύρνη” (φ. 19, Σεπτ. 2015) και σε πληροφορίες από τα ιστολόγια :

https://www.kavalapost.gr/186049/ta-septemvriana-sti-smyrni-6-7-septemvriou-1955-ke-mia-tourkiki-syngnomi/

https://www.liberal.gr/apopsi/otan-i-ellada-anagkase-to-nato-na-tapeinosei-tin-tourkia/323003