Αυξημένες ζημίες το 2012. Καθοδική πορεία για τη βιομηχανία βιβλίου το πρώτο εξάμηνο του 2013

Καθοδικά κινείται και το 2013, με επιβραδυνόμενο όμως ρυθμό, η βιομηχανία έκδοσης βιβλίων, η οποία το 2012, ως σύνολο, κατέγραψε διψήφια ποσοστιαία μείωση των εσόδων της και αυξημένες ζημιές, αν και οι μισές επιχειρήσεις της ήταν, οριακά έστω, κερδοφόρες. Σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), ο όγκος των εκτυπώσεων βιβλίων και κάθε είδους άλλων εντύπων, πλην των εφημερίδων, το πρώτο εξάμηνο του 2013 παρουσίασε μείωση της τάξεως του 6%, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2012. Η αντίστοιχη πτώση το πρώτο εξάμηνο του 2012 ξεπερνούσε το 10%. Ο τομέας της έκδοσης βιβλίων κάθε είδους, συμπεριλαμβανομένων των ξενόγλωσσων, εμφάνισε το 2012, σε σύγκριση με το 2011, μειωμένα κατά 36% κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (6,4 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία), ίσα προς το 4,8% των συνολικών εσόδων του (6,5% το 2011), σε συνθήκες πτώσης των εσόδων του κατά 13% και υποχώρησης του μεικτού περιθωρίου κέρδους του κατά 1,7 εκατοστιαία μονάδα (51,7% το 2012, από 53,4% το 2011).

Η κρίση ταιριάζει στο βιβλίο. Εξελιγμένα ηλεκτρονικά μηχανήματα προσφέρουν στους αναγνώστες πρόσβαση σε χιλιάδες συγγράμματα

• Η οικονομική κρίση δεν φαίνεται να θίγει τη βιομηχανία του βιβλίου. Αντιθέτως, στη Γερμανία το 2008 έκλεισε με άνοδο των πωλήσεων βιβλίων κατά 2%, ενώ το ίδιο συνέβη και στη Γαλλία. Στην αγγλόφωνη αγορά (ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία) αντιστοίχως είχαμε πτώση πωλήσεων κατά 1%, θεωρείται όμως ασήμαντη, δεδομένου ότι σε αυτές τις χώρες αναπτύσσεται ραγδαία η αγορά του βιβλίου σε ηλεκτρονική μορφή. Γερμανοί ειδικοί, μεταξύ αστείου και σοβαρού, προβλέπουν ότι δύο βιομηχανίες θα ωφεληθούν από την οικονομική κρίση: του βιβλίου, επειδή ο κόσμος θα διασκεδάζει λιγότερο εκτός σπιτιού και, καθώς δεν είναι δυνατόν να βλέπει συνεχώς τηλεόραση, θα διαβάζει πιο πολλά βιβλία, τα οποία εξακολουθούν να είναι αρκετά φθηνά. Και των φο μπιζού, αφού, μη μπορώντας το ωραίο φύλο να αγοράζει αληθινά κοσμήματα, αναγκαστικά θα στραφεί στις απομιμήσεις.

• Ωστόσο το πρόγραμμα ψηφιοποίησης των βιβλιοθηκών που ανακοινώθηκε από την Google στις 20 Οκτωβρίου του περασμένου έτους προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις στην παγκόσμια κοινωνία των πάσης μορφής εντύπων- από τις εφημερίδες και τα περιοδικά ως τα βιβλία όλων των κατηγοριών- φαίνεται ότι θα έχει και άλλες συνέπειες τόσο στην αναγνωστική συμπεριφορά όσο και στα μέσα πρόσβασης στον γραπτό λόγο. Μόλις προχθές η Google ανακοίνωσε ότι παρέχει δωρεάν στη Sony σε ψηφιακή μορφή το περιεχόμενο 500.000 βιβλίων που είναι ελεύθερα δικαιωμάτων, αφού έχουν εκδοθεί πριν από το 1923.

• Το σημαντικό είναι ότι το υλικό αυτό θα μπορεί να μεταφέρεται στο ηλεκτρονικό μηχάνημα ανάγνωσης βιβλίων, γνωστό ως Sony Reader, του οποίου η οθόνη είναι κατά πολύ μικρότερη ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή. Προηγήθηκε το αντίστοιχο μηχάνημα Κindle της ηλεκτρονικής αλυσίδας βιβλιοπωλείων Αmazon, ο χρήστης του οποίου μπορεί να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο 245.000 βιβλίων. Δημιουργείται έτσι μια νέα μορφή ανταγωνισμού στην οποία οι πάροχοι των πληροφοριών είναι εκείνοι που θα ωφεληθούν πρωτίστως από τις νέες μορφές ψηφιοποίησης- άρα και ανάγνωσης.

• Α. ΒΙΣΤΩΝΙΤΗΣ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Σάββατο 21 Μαρτίου 2009