Showing posts with label Φακίνου Ευγενία. Show all posts
Showing posts with label Φακίνου Ευγενία. Show all posts

Monday, November 3, 2008

Από την κουζίνα στη μνήμη ολοταχώς


Το τελευταίο -δέκατο- μυθιστόρημα της 63χρονης Ευγενίας Φακίνου «Για να δει τη θάλασσα» βγήκε μέσα από μια περιπέτεια με την υγεία της. Η πρωταγωνίστριά του, της οποίας το όνομα και την ταυτότητα δεν θα μάθουμε ποτέ, μετά την ανάγνωση 7.000 τόμων έπαθε βιωματική αμνησία. «Δεν θυμάται ποια είναι ούτε πώς τη λένε», λέει χαρακτηριστικά η συγγραφέας. Θυμάται, όμως, να μαγειρεύει. Θα τη βρούμε να μαγειρεύει σ' ένα λαϊκό ταβερνείο του Κολωνού, συχνοί πελάτες του οποίου είναι η μαστοράντζα των τριγύρω συνεργείων.

«Το ταβερνείο, στο οποίο βρίσκει την ασφάλεια η ηρωίδα μου, θα μπορούσε να είναι η Αλλη Οχθη, ένας τόπος συνάντησης ζωντανών και νεκρών», λέει η Ευγενία Φακίνου. Και προτείνει στους αναγνώστες της να είναι «ανοιχτοί στο απροσδόκητο»
Χωμένη μέσα στην κουζίνα, θα ανακαλύψει εκ νέου τον χαμένο εαυτό της και θ' αρχίσει να δίνει προσοχή στις μικρές, που τελικά είναι μεγάλες, χαρές της ζωής.

Η Ευγενία Φακίνου δεν ξεχνάει να αποτίσει με το νέο της βιβλίο φόρο τιμής σε αγαπημένα της πρόσωπα: στη θειά Αχτίτσα (τη Σταχτομαζώχτρα του Παπαδιαμάντη), στον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι και στον «Μελισσοκόμο» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, στον Θεόφιλο, στον αγωνιστή του Πολυτεχνείου Γιώργο Κήρυκο και στον ηθοποιό του σίριαλ «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» Αλέξη Γκόλφη.
  • Το νέο σας μυθιστόρημα συνδέεται με άμεσο τρόπο με την περιπέτεια της υγείας σας. Άλλωστε, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι το αφιερώνετε στους γιατρούς σας.
«Συνδέεται άμεσα με την περιπέτεια της υγείας μου, διότι αισθανόμουν ότι είχα ακυρωθεί ως συγγραφέας. Η ηρωίδα του βιβλίου μου έχει αμνησία, εγώ δεν πίστευα ότι μπορούσα να ξαναγράψω».
  • Ήταν μια προσπάθεια να βγείτε ξανά στο φως;
«Δεν ήθελα να γράψω μια αυτοβιογραφία -ήθελα από το βίωμα να συνθέσω ένα μυθιστόρημα. Θα το όριζα, λοιπόν, αυτοβιογραφική μυθοπλασία».
  • Ο αναγνώστης θα αναγνωρίσει εύκολα στο πρόσωπο της ηρωίδας σας την Ευγενία Φακίνου;
«Ένας αναγνώστης ο οποίος δεν έχει διαβάσει ποτέ κανένα βιβλίο μου ή δεν έχει διαβάσει συνεντεύξεις μου δεν θα συνδέσει τη συγγραφέα με την ηρωίδα. Για άλλους αυτό είναι οφθαλμοφανές».
  • Επιλέγετε να επικεντρώσετε τη δράση της ηρωίδας σας σ' ένα λαϊκό ταβερνείο του Κολωνού. Σ' ένα από τα ελάχιστα που έχουν απομείνει στην πόλη της Αθήνας. Πιστεύετε ότι εκεί ακόμη υπηρετείται το αυθόρμητο, το αδιαμεσολάβητο, το συναίσθημα;
«Μπορεί να είναι όλα αυτά. Αλλά εγώ το έχω επιλέξει ως τόπο απόσυρσης. Μακριά από οτιδήποτε ήξερε η ηρωίδα μου έως τότε ή από ένα μέρος που θα την έψαχναν οι δικοί της».
  • Εκεί δημιουργείται ένα περιβάλλον ασφάλειας, μακριά από τη βουή του κέντρου και των συναλλαγών του;
«Είναι η Άλλη Πλευρά. Θα μπορούσε να είναι η Άλλη Όχθη».
  • Αυτό που λέτε έχει κάτι το μεταφυσικό;
«Οπωσδήποτε έχει κάτι το μεταφυσικό. Πολλά από τα πρόσωπα που έρχονται σ' αυτό το ταβερνείο είναι ήδη νεκροί».
  • Έχουμε μια συνομιλία ζώντων και τεθνεώτων;
«Ακριβώς».
  • Οι νεκροί είναι το ίδιο παρόντες, όπως οι ζωντανοί;
«Στο μυαλό μας οι ήρωες των βιβλίων ή των ταινιών είναι ζωντανοί μέσα μας και έχουμε μια διαρκή "συνομιλία" μαζί τους. Η θειά Αχτίτσα του Παπαδιαμάντη, ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, ο Θεόφιλος, ο αγωνιστής του Πολυτεχνείου Γιώργος Κήρυκος και ο ηθοποιός Αλέξης Γκόλφης από το σίριαλ "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται" έχουν φύγει από αυτόν τον κόσμο;»
  • Τι κοινό έχουν όλοι αυτοί μεταξύ τους;
«Το ότι τους αγαπούσα παρά πολύ. Και για τον καθένα απ' αυτούς θα ήθελα να γράψω κάτι».
  • Ιδιοκτήτης της ταβέρνας είναι ο Μιχαήλ, ο οποίος δεν πρωταγωνιστεί, αλλά κινεί τα νήματα. Εχει αφήσει στο πόδι του τον Ρούλα, ένα άφυλο πλάσμα, το οποίο έχει πάρει εντολή από τον ιδιοκτήτη να μοιράζει αγάπη. Οι συμβολισμοί, αν υπάρχουν, είναι ευκρινείς ή όχι;
«Οχι, δεν είναι ευκρινείς. Το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί μ' έναν απολύτως ρεαλιστικό τρόπο, χωρίς να υποψιαστεί κανείς την άλλη όψη, αλλά είμαι σίγουρη ότι οι ευαίσθητοι αναγνώστες θα βρουν τα κλειδιά».
  • Υπάρχει στο μυθιστόρημα ένας μυστικός κωδικός;
«Υπάρχει ο κωδικός να είμαστε ανοιχτοί στην έκπληξη, στο απροσδόκητο».
  • Το οποίο, πέρα από απειλητικό, μπορεί να γίνει πηγή δημιουργίας;
«Είναι αλήθεια ότι το απροδόκητο είναι απειλητικό. Αλλά, αν καταφέρει κανείς να το τιθασεύσει, γίνεται τουλάχιστον παρηγορητικό».
  • Η έντονη παρουσία του φαγητού στις σελίδες του βιβλίου σας είναι ο δρόμος προς την ανάκληση της μνήμης;
«Από τα θεωρητικά βιβλία που διάβασα, βρήκα ότι η γεύση και η όσφρηση είναι οι αισθήσεις που πιο έντονα ανακαλούν μνήμες. Η γυναίκα του μυθιστορήματός μου ξεκινάει να μαγειρεύει με απώτατη επιθυμία να αποκτήσει ξανά τη μνήμη της. Θα την ξαναβρεί, καθώς παρακολουθεί τους μάστορες των συνεργείων να τρώνε τα φαγητά της και να θυμούνται γεγονότα κυρίως από την παιδική τους ζωή. Τότε είναι που θα αποφασίσει και η ίδια να δοκιμάσει από αυτά που μαγειρεύει. Διότι μέχρι τότε αδιαφορούσε για τη γεύση, έτρωγε μόνο παξιμάδι με τυρί».
  • Εσείς μαγειρεύετε;
«Είμαι πολύ καλή μαγείρισσα και μαγειρεύω για τους φίλους μου, τους δικούς μου ανθρώπους και τους μαθητές μου».
  • Ο τρόπος του μαγειρέματος δείχνει και τον χαρακτήρα μας;
«Ναι, το πιστεύω. Ακόμη και η επιλογή των φαγητών. Μπορείς να κάνεις φιγούρα με εξεζητημένα φαγητά ή μπορείς να μαγειρέψεις εξαιρετικά το απλούστερο φαγητό».
  • Σαν ποιο;
«Ένα, μια φασολάδα».
  • Και πάντα λέτε ζήτω η ζωή;
«Πάντα λέω ζήτω ο αγώνας για τη ζωή».

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 03/11/2008

Monday, October 6, 2008

ΕΥΓΕΝΙΑ ΦΑΚΙΝΟΥ: «Κλείστηκα στη συγγραφική μου κουζίνα»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Επειτα από μια επώδυνη περιπέτεια υγείας η συγγραφέας επιστρέφει με ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα επιδιώκοντας κυριολεκτικά την ανάκτηση της μνήμης

ΜΑΙΡΗ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΙΔΟΥ

Μια γυναίκα που δεν θυμάται ούτε ποια είναι ούτε πώς τη λένε, μαζί με μια παρέα «γνώριμων» και αγνώστων που συνδράμουν συνειδητά ή ασύνειδα στην ιχνηλασία του παρελθόντος της καθώς γεύονται τα φαγητά της σε λαϊκή ταβέρνα του Κολωνού, είναι η υπόθεση του νέου μυθιστορήματος της Ευγενίας Φακίνου που θα κυκλοφορήσει στις 15 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Πυκνός λόγος, ποιητικά πετάγματα, πεζότητα και χιούμορ και μια μεγάλη έκπληξη για τον αναγνώστη στην αφιέρωση του βιβλίου: «Στους γιατρούς μου Γιώργο Ναούμ, Παναγιώτη Βλαχόπουλο, Γιώργο Παυλίδη». Συναντήσαμε την κυρία Φακίνου στο σπίτι της στο Χαλάνδρι:

  • Η γυναίκα που έχασε τη μνήμη της στο μυθιστόρημα είστε εσείς;

«Και ναι και όχι. Εγώ δεν είχα αμνησία έπειτα από μια επέμβαση, είχα ανεύρυσμα στον εγκέφαλο και έκανα εμβολισμό. Επειτα από αυτή την επέμβαση ο οργανισμός συνήλθε πιο γρήγορα αλλά η ψυχολογική μου κατάσταση ήταν πολύ ασταθής. Εδώ μιλάμε για άλλου είδους απώλεια μνήμης. Δεν αναγνώριζα πια τον εαυτό μου. Κοιταζόμουν στον καθρέφτη, έλεγα "δεν είμαι εγώ", με τη μνήμη μου εκατό τοις εκατό παρούσα. Βγήκα τόσο αλλαγμένη από αυτή την ιστορία, τους πρώτους μήνες τουλάχιστον, που έλεγα: "Δεν μπορεί να είμαι εγώ". Οταν κάποιος έχει περάσει τέτοια δραματικά γεγονότα και έχει φθάσει στο σημείο να ξέρει ότι μπορεί να χάσει τη ζωή του, μετά δεν μπορεί να είναι ο ίδιος ποτέ. Αυτό είναι βέβαιο. Και πραγματικά προσπαθεί έπειτα από ένα χρονικό διάστημα να ανασυντάξει τις δυνάμεις του. Είναι πάρα πολύ κοπιαστικό. Και απογοητεύεται γιατί δεν το πετυχαίνει αυτό κάθε ημέρα. Ολη η περιγραφή που έκανα, λίγα βήματα στην πιλοτή και πιανόμουν από τις νεραντζιές, είναι πραγματική».

  • Το προηγούμενο βιβλίο σας «Η μέθοδος της Ορλεάνης» κυκλοφόρησε πριν από τρία χρόνια. Πότε συνέβησαν όλα αυτά;

«Πριν από δύο χρόνια ακριβώς είχα την ιστορία με το ανεύρυσμα. Εντελώς ξαφνικά. Εψαχνα να βρω τι έχω, με δύο πονοκεφάλους μόνο σε διάρκεια 15 ημερών που δεν έμοιαζαν με κανέναν πονοκέφαλο που είχα ως τότε. Οι δικοί μου γιατροί δεν το αξιολόγησαν και έψαχνα να βρω και κάποιον άλλον. Αυτός ο κάποιος άλλος ήταν ο Γιώργος Ναούμ, του είπα τα συμπτώματα και μου είπε: "Μέσα αύριο". Βρέθηκε το ανεύρυσμα και οι άλλοι δύο ήταν αυτοί που έκαναν τον εμβολισμό».

  • Που είναι κι αυτό επικίνδυνο...

«Μου είπαν ότι πάω για ένα 50%, στην πραγματικότητα πας για 30%. Η αγωνία μου ήταν μήπως βγω φυτό».

  • Θα ήταν τρομερό να μη θυμάται ένας άνθρωπος ότι είναι συγγραφέας και έγραψε 20 βιβλία που έγιναν μπεστ σέλερ...

«Στην πραγματικότητα, πίστευα ότι δεν θα μπορούσα να ξαναγράψω. Για να είμαι ειλικρινής, όταν κάθησα να γράψω ήταν σαν να μην είχα γράψει ποτέ. Τις πρώτες 40 σελίδες του βιβλίου τις έγραψα δύο και τρεις φορές, γιατί στο πρώτο χέρι δεν ήταν καθόλου καλές. Και σε αυτό το σημείο θα ήθελα να πω ότι χρωστάω μεγάλη ευγνωμοσύνη στον Μιχάλη, τον άντρα μου, ο οποίος με στήριξε πάρα πολύ τόσο στη διάρκεια της περιπέτειας της υγείας μου όσο και κυρίως στη διάρκεια του γραψίματος».

  • Είπαν και για εσάς οι γιατροί να σας αφήνουν ελεύθερη στις αναζητήσεις σας στους δρόμους, όπως συμβαίνει στο μυθιστόρημα;


Η Ευγενία Φακίνου

«Οχι, αυτό είναι στοιχείο φανταστικό του μυθιστορήματος. Αλλά είναι φανερό ότι η γυναίκα αυτή ως ένα μεγάλο σημείο της είμαι εγώ, αφού τα βιβλία της όπως αποκαλύπτεται στο τέλος είναι τα δικά μου. Ασφαλώς πιστεύω ότι δεν θα έφθανα στο σημείο να πάω σε ένα ταβερνείο στον Κολωνό και να κλειστώ. Κλείστηκα σε μια άλλου είδους κουζίνα, τη συγγραφική μου κουζίνα».

  • Και απ' ό,τι φαίνεται, ξαναβρήκατε τη συγγραφική σας δεξιοτεχνία. Ή μήπως δεν τη χάσατε ποτέ;

«Προφανώς. Αλλά φοβόμουν να βουτήξω».

  • Γιατί θέλει να δει τη θάλασσα η ηρωίδα σας; Η θάλασσα είναι το ταξίδι;

«Ναι, πάντα. Σ' εμένα συμβολικά από τη "Μεγάλη Πράσινη" η θάλασσα είναι το στοιχείο της ελευθερίας, της απελευθέρωσης και του ονείρου. Είναι ένας ανοιχτός ορίζοντας».

  • Μαζί με τους μάστορες, τις γνώριμες φιγούρες, τα φαντάσματα και τις ιστορίες τους, έχουμε το παιχνίδι των γεύσεων τώρα. Είναι αυτό ένα καινούργιο χαρακτηριστικό στη γραφή σας;

«Ναι, διότι είναι βασικό στοιχείο. Για την ανάκτηση της μνήμης η γεύση και η όσφρηση είναι οι αισθήσεις που βοηθούν πολύ περισσότερο. Διάβασα πάρα πολλά θεωρητικά βιβλία γύρω από τη βιωματική μνήμη και το πώς ανακαλούνται οι μνήμες μέσα από τις γεύσεις. Επρεπε να βρω ποια φαγητά θα με εξυπηρετούσαν, δεν ήθελα να βάλω εξεζητημένες γεύσεις, δεν ήθελα να κάνω μια επίδειξη μαγειρικής και γνώσεων. Είναι απλά τα φαγητά που μαγειρεύω στο βιβλίο. Και θα ήταν επικίνδυνο αλλιώς, δεν ήθελα να κάνω έναν οδηγό μαγειρικής. Απλώς η γυναίκα πατάει στα φαγητά, στις γεύσεις, και πηγαίνει πίσω όχι στη δική της μνήμη αλλά των άλλων πρώτα. Και εκείνη διαπιστώνει ότι όντως από τη γεύση μπορείς να οδηγηθείς στη μνήμη».

  • Το μυθιστόρημα που γράψατε είναι πολύ εύθυμο τελικά, σαν να γιορτάζετε την ανάκτηση της χαμένης ταυτότητας. Και αυτή τη φορά δεν προτιμήσατε την επαρχία ή τον Θεσσαλικό κάμπο αλλά το κέντρο της Αθήνας...

«Είναι υπαρκτό το μέρος».

  • Υπάρχει η ταβέρνα «Ο κήπος της Εδέμ»;

«Δεν είναι ταβέρνα, είναι σπίτι κλειστό. Εχει τα βουλκανιζατέρ, τα μηχανουργεία, ακριβώς κάτω από τον σταθμό Λαρίσης. Αν πάει κανείς, θα δει ένα διώροφο, έτσι όπως περιγράφεται, μόνο που είναι θεόκλειστο από χρόνια. Πάντα κάνω αυτοψία στους τόπους όπου εκτυλίσσονται τα βιβλία μου».

  • Στη συνέχεια όμως σχεδιάζετε άφθονες ανατροπές στην αφήγηση και το πραγματικό μπερδεύεται με το φανταστικό. Σας αρέσει να ξεγελάτε τον αναγνώστη;

«Δεν ξέρω αν είναι τόσο πολύ συνειδητό. Ειδικά σε αυτό το βιβλίο, επειδή δεν έχει ένα στόρι, δεν έχει μια φοβερή πλοκή ώστε να το προετοιμάσεις από πριν και να ξέρεις πού θα πάει, και επειδή δεν ήμουν σε θέση και να το κάνω, αφέθηκα στη ροή του πράγματος».

  • Οι απαντήσεις δεν δίνονται από εσάς ούτε κατά λάθος. Αφήνετε πάντα να αποφασίσει ο αναγνώστης;

«Μα τον θεωρώ - αν και δεν είναι δόκιμο - συν-συγγραφέα. Ο αναγνώστης συμμετέχει. Εγώ περιγράφω έναν τόπο και αυτός μπορεί να φανταστεί έναν άλλον. Δεν περιγράφω ποτέ πώς είναι οι ήρωες και οι ηρωίδες μου, χαρακτηριστικά και τέτοια, δεν το έχω κάνει ποτέ, δεν ξέρω πώς είναι. Ακόμη και εδώ που αυτή είναι κατά ένα μέρος της εγώ, πάλι δεν την έχω στο μυαλό μου, πέρα από το ότι έχει χάσει τα μαλλιά της. Και εγώ τα είχα χάσει, από το στρες και την κορτιζόνη».

  • Και όλο αυτό το χιούμορ πού το αντλήσατε έπειτα από τέτοια περιπέτεια; Ειδικά οι περιγραφές με τη γάτα...

«Μα η γάτα είναι ηρωίδα. Μπορώ να σε ρωτήσω αν κατάλαβες ποιος είναι ο Μιχαήλ;».

  • Οχι, ποιος είναι; Ο Μιχαήλ Αγγελος;

«Ακριβώς. Εμείς στη Σύμη είμαστε πολύ εξοικειωμένοι με τον αρχάγγελο του θανάτου. Τον τιμάμε πολύ αλλά τον θεωρούμε και πολύ "δικό μας" άνθρωπο. Καταφεύγουμε σε αυτόν εύκολα. Ακόμη και οι πιο δύσπιστοι. Στη Σύμη ο αρχάγγελος Μιχαήλ είναι χειροπιαστός, είναι ένας από μας. Και εδώ φαντάστηκα έναν αρχάγγελο ο οποίος στενοχωριέται γι' αυτό που κάνει. Γι' αυτό και όταν επιστρέφει κάνει πάντα φασαρία, σπάει πιατικά ή πετάει παιδικά παιχνίδια. Δεν ήθελα όμως αυτό να είναι βάρβαρα φανερό».

  • Αναγνωρίζετε ότι υπάρχει ένα ύφος Φακίνου;

«Το έχει πει - και το θεωρώ μεγάλο παράσημο - ο Κώστας Σταματίου. Με τρία βιβλία, την "Αστραδενή", το "Εβδομο ρούχο" και τη "Μεγάλη Πράσινη". Εντάξει. Σε άλλους αρέσει, σε άλλους μπορεί να μην αρέσει».


Το ΒΗΜΑ, 05/10/2008

Friday, October 3, 2008

Tο νέο μυθιστόρημα της Eυγενίας Φακίνου κυκλοφορεί τον Oκτώβριο

  • Δε θυμάται ποια είναι, ούτε πώς τη λένε. Θυμάται όμως να μαγειρεύει. Στην κουζίνα ενός ταβερνείου του Κολωνού, ανάμεσα σε μυρωδιές μπαχαρικών και συνταγές ξεχασμένων φαγητών, θα προσπαθήσει να πυροδοτήσει τις αναμνήσεις της και να ξαναβρεί τη βιωματική της μνήμη.
    Η γεύση της μνήμης ή η μνήμη της γεύσης;
    Μάστορες και τσιράκια, η θεία Αχτίτσα και ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι, ο ζωγράφος Θεόφιλος, ο αγωνιστής του Πολυτεχνείου και ο Χριστός ξανασταυρώνεται, ο μυστηριώδης Μιχαήλ και ο φύλακας άγγελος Ρούλα, όλοι, ο καθένας με το δικό του τρόπο, θα της «χαρίσουν» αναμνήσεις και θα τη βοηθήσουν να ξαναβρεί ή να εφεύρει εκ νέου τη μνήμη της και να περισυλλέξει τα θραύσματα της ύπαρξής της.

Η αγαπημένη συγγραφέας των αναγνωστών (Βραβείο Αναγνωστών 2005 για το βιβλίο «Η μέθοδος της Ορλεάνης»), Ευγενία Φακίνου, επιστρέφει, αυτή τη φορά με μια αυτοβιογραφική μυθοπλασία. Μέσα στον «Κήπο της Εδέμ», στη λαϊκή ταβέρνα όπου εκτυλίσσεται το νέο της μυθιστόρημα, στήνει τον ιδιαίτερο θίασό της: κεντρική ηρωίδα μια γυναίκα χωρίς όνομα που αναζητεί τα χαμένα της βιώματα και γύρω της μια ετερόκλητη παρέα «γνώριμων» και αγνώστων που συνδράμουν συνειδητά ή ασυνείδητα στην ιχνηλασία του παρελθόντος της, ενώ ταυτόχρονα συμπρωταγωνιστούν σ’ ένα αμφίρροπο παιχνίδι μεταξύ της γεύσης και της ανάμνησης. Ένα βιβλίο όπου το πραγματικό συγχέεται με το φανταστικό, το «εγώ» γίνεται «αυτή», και οι μικρές καθημερινές χαρές οδηγούν σταδιακά τους ήρωες και τους αναγνώστες στην ελπίδα και τη λύτρωση.



ΛIΓA ΛOΓIA ΓIA TH ΣYΓΓPAΦEA

Η Eυγενία Φακίνου γεννήθηκε το 1945 στην Aλεξάνδρεια. Mεγάλωσε στην Aθήνα και σπούδασε γραφικές τέχνες και ξεναγός. Eργάστηκε για μερικά χρόνια σε περιοδικά ως γραφίστρια. Tο 1976 δημιούργησε το κουκλοθέατρο «Nτενεκεδούπολη». Έχει γράψει και εικονογραφήσει πολλά παιδικά βιβλία. Tα μυθιστορήματά της έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν στα γερμανικά, ολλανδικά, ιταλικά και σερβικά.
Tο 2005 τιμήθηκε με το Bραβείο Aναγνωστών (Eθνικό Kέντρο Bιβλίου – Σκάι 100,3) για το μυθιστόρημά της H μέθοδος της Oρλεάνης.

EPΓA THΣ IΔIAΣ

  • Zάχαρη στην άκρη (μυθιστόρημα)
  • Η μεγάλη πράσινη (μυθιστόρημα)
  • H Mερόπη ήταν το πρόσχημα (μυθιστόρημα)
  • Tο έβδομο ρούχο (μυθιστόρημα)
  • Tο έβδομο ρούχο (θεατρικό)
  • Eκατό δρόμοι και μία νύχτα (μυθιστόρημα)
  • Tυφλόμυγα (μυθιστόρημα)
  • Ποιος σκότωσε τον Mόμπυ Nτικ; (μυθιστόρημα)
  • Έρως, θέρος, πόλεμος (μυθιστόρημα)
  • H μέθοδος της Oρλεάνης (μυθιστόρημα)
  • Φιλοδοξίες κήπου (διηγήματα)
  • Ξύπνα Nτενεκεδούπολη
  • O κύριος Oυλτραμέρ
  • Tο μεγάλο ταξίδι του Mελένιου
  • Nτενεκεδούπολη (Πέντε έργα για κουκλοθέατρο)