Στον Κώστα Γεωργουσόπουλο το μεγάλο βραβείο λογοτεχνίας

Η τελετή απονομής των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2008 πραγματοποιήθηκε χθες στην αίθουσα «Παρνασσός» -από όπου είχε ξεκινήσει πριν πενήντα χρόνια ο θεσμός- παρουσία του υπουργού πολιτισμού Αντώνη Σαμαρά.

Το μεγάλο βραβείο λογοτεχνίας, απονεμήθηκε ομόφωνα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο [φωτο] για το σύνολο του έργου του (ποιητής, κριτικός θεάτρου, δοκιμιογράφος, μεταφραστής), ενώ το βραβείο περιοδικού δόθηκε εξ ημισείας στα περιοδικά «Νέα Εστία» και «Λέξη».

Κατά τα λοιπά, απονεμήθηκαν:

- Βραβείο ποίησης στην Δήμητρα Χριστοδούλου για το έργο της «Λιμός» (εκδ. Νεφέλη)

- Βραβείο διηγήματος στην Ευγενία Φακίνου για τις «Φιλοδοξίες κήπου» (εκδ. Καστανιώτης)

- Bραβείο μυθιστορήματος στο Γιώργο Λεονάρδο για το έργο του «Ο τελευταίος Παλαιολόγος» (εκδ. Λιβάνη)

- Bραβείο δοκιμίου-κριτικής στο Βαγγέλη Αθανασόπουλο για «Το ποιητικό τοπίο του 19ου και 20ου αιώνα» (εκδ. Καστανιώτης)

- Bραβείο χρονικού μαρτυρίας στο Βασίλη Τζανακάρη για τη «Δακρυσμένη Μικρασία 1919-1922:Τα χρόνια που συντάραξαν την Ελλάδα» (εκδ. Μεταίχμιο)

- Bραβείο μετάφρασης για έργο ελληνικής λογοτεχνίας σε ξένη γλώσσα στο Ντέϊβιντ Κόνολι για τη μετάφραση της ποιητικής ανθολόγησης από το ποιητικό έργο του Ν. Εγγονόπουλου με τίτλο «Ωραίος σαν Έλληνας», (εκδόσεις Υ).

- Βραβείο μετάφρασης για έργο ξένης λογοτεχνίας στην ελληνική γλώσσα στη Μαρία Παπαδήμα για «Το βιβλίο της ανησυχίας» του Μπερνάρντο Σοάρες (Φερνάντο Πεσσόα), από τις εκδόσεις Εξάντας.

- Βραβείο παιδικού λογοτεχνικού βιβλίου στην Λίτσα Ψαράφτη για το βιβλίο της «Η σπηλιά της γοργόνας» (εκδόσεις Πατάκη) και στο Βασίλη Παπαθεοδώρου για το βιβλίο του «Χνώτα στο τζάμι» (εκδόσεις Κέδρος).

- Βραβείο εικονογράφησης παιδικού βιβλίου στη Μαρία Μπαχά για το βιβλίο του Χρήστου Μπουλώτη «Όταν η πασχαλίτσα συνάντησε Ελέφαντα» (εκδόσεις Λιβάνη) και στη Ζωή Κιτοπούλου για το βιβλίο της Αυγής Παπάκου «Μια φορά και εναν καιρό».

- Βραβείο βιβλίου γνώσεων για παιδιά στη Σοφία Γιαλουράκη για «Τα πορτραίτα του Φαγιόν και η μυστηριώδης μις Τζούλια» (εκδ. Ερευνητές) και στην Νένα Κοκινάκη για το βιβλίο «Πηλελόπη Δέλτα - η ζωή της σαν παραμύθι» (εκδ. Άγκυρα).

Στην ομιλία του, κατά την διάρκεια της τελετής, ο υπουργός Πολιτισμού, Αντώνης Σαμαράς, επιφυλάχθηκε να προβεί σε εξαγγελίες για την πολιτική που θα εφαρμόσει στον τομέα του βιβλίου, αλλά αναφέρθηκε στο θεσμό των Κρατικών Βραβείων. Διαπίστωσε «σοβαρά βήματα, που έγιναν τα τελευταία χρόνια» και παράλληλα, την ανάγκη αναβάθμισης του θεσμού, σε πιο «αντιπροσωπευτικό και λιγότερο γραφειοκρατικό».

Ειδικότερα, ο υπουργός αναφέρθηκε στην περίπτωση της ειδικής τιμητικής διάκρισης, φέτος, σε συγγραφέα, «του οποίου το έργο κρίθηκε από όλους άξιο για βράβευση, αλλά κάποια τυπικά κωλύματα γραφειοκρατίας δεν επέτρεπαν στην Επιτροπή να τον βραβεύσει.

«Στόχος μου είναι να μη βρεθούμε ποτέ ξανά στην ανάγκη να δώσουμε «ειδικό βραβείο», αλλά οι διαδικασίες βράβευσης να μας επιτρέπουν στο εξής να βραβεύουμε κανονικά όσους το αξίζουν», τόνισε ο κ. Σαμαράς.

Ο συγγραφέας στον οποίο αναφέρθηκε ο υπουργός, είναι ο Δημήτρης Μανθόπουλος, συγγραφέας παιδικής ποίησης. Για το συγκεκριμένο συγγραφέα, ο πρόεδρος της Επιτροπής Παιδικού Βιβλίου, Μ. Μερακλής, εκτίμησε «είναι ο καλύτερος, εν ζωή, εκπρόσωπος της ελληνικής ποίησης» και πως «υπήρξε περίπτωση το βιβλίο του να βραβευτεί παμψηφεί, αλλά ο εκδότης του βιβλίου δεν κατέθεσε, ως όφειλε, αντίτυπο στην Εθνική Βιβλιοθήκη»

Βραβεία στην κριτική και τους μύθους

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Του Μανώλη Πιμπλή, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 2008

Ως ένα κλείσιμο του ματιού στην- με διαφορετικές έστω στοχεύσεις και αποχρώσεις κλασική αφηγηματική ροή, που όταν συναντά την ευρεία αποδοχή του κοινού συχνά θεωρείται ύποπτη, θα μπορούσε να ερμηνευτεί η επιλογή δύο δημοφιλών στο κοινό πεζογράφων για τα φετινά Κρατικά Βραβεία Μυθιστορήματος και Διηγήματος. Η επιλογή αντιστοίχως του Γιώργου Λεονάρδου και της Ευγενίας Φακίνου (και οι δύο έχουν γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου) βρίσκεται σε ένα σημείο όπου τέμνονται η αποδεκτή από την κριτική λογοτεχνία και η λογοτεχνία που κάνει μεγάλες πωλήσεις (τα βιβλία της Ευγενίας Φακίνου έχουν ξεπεράσει τα 500.000 αντίτυπα σε πωλήσεις και κάθε μυθιστόρημα του Γιώργου Λεονάρδου πουλάει 30.000- 40.000 αντίτυπα), δύο γραμμές δηλαδή που μάλλον σπάνια συναντιούνται.

Ταυτόχρονα, η επιτροπή επέλεξε να βραβεύσει στο πρόσωπο του Κώστα Γεωργουσόπουλου την ίδια την κριτική, την ευρυμάθεια και τον δοκιμιακό λόγο. Αναλυτικά: το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας απονεμήθηκε ομόφωνα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο για το σύνολο του έργου του. Κατά πλειοψηφία απονεμήθηκαν τα βραβεία: Ποίησης, στο βιβλίο της Δήμητρας Χριστοδούλου «Λιμός» (Εκδ. Νεφέλη). Διηγήματος, στο βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου «Φιλοδοξίες κήπου» (Εκδ. Καστανιώτης). Μυθιστορήματος, στο βιβλίο του Γιώργου Λεονάρδου «Ο τελευταίος Παλαιολόγος» (Εκδ. Λιβάνη). Δοκιμίου-Κριτικής, στο βιβλίο του Βαγγέλη Αθανασόπουλου «Το ποιητικό τοπίο του 19ου και 20ού αιώνα» (Εκδ. Καστανιώτης). Χρονικού- Μαρτυρίας, στο βιβλίο του Βασίλη Τζανακάρη «Δακρυσμένη Μικρασία, 1919-1922: Τα χρόνια που συντάραξαν την Ελλάδα» (Εκδ. Μεταίχμιο). Φέτος απονεμήθηκε και Βραβείο Περιοδικού. Δόθηκε εξ ημισείας στα περιοδικά «Νέα Εστία» και «Λέξη».

«Ευχαριστώ κατ΄ αρχάς από βάθους καρδίας την Επιτροπή για την τιμή που μου έκανε», λέει στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Γεωργουσόπουλος. «Και η τιμή είναι μεγάλη όταν αναλογιστώ τους σημαντικούς Έλληνες δημιουργούς που προηγήθηκαν στην απόκτηση αυτού του βραβείου. Το κύριο έργο μου έχει πρωτοδημοσιευθεί στον Τύπο, όπως νομίζω το σημαντικότερο δοκιμιακό έργο στον τόπο μας γεννήθηκε και ωρίμασε μέσα από τις στήλες των επιφυλλίδων. Αφιερώνω λοιπόν το βραβείο αυτό σε όλους τους εργάτες που καλλιέργησαν το στοχαστικό δοκίμιο και την κριτική μέσα από το εφήμερο, διακινδυνεύοντας τη διάρκειά του στον χρόνο».

Ως προς την Ευγενία Φακίνου, η έκπληξη έγκειται στο ότι το πρώτο Κρατικό (και όχι μόνο) Βραβείο που παίρνει δεν είναι Βραβείο Μυθιστορήματος, στο οποίο έχει κατ΄ εξοχήν αφιερωθεί διαθέτοντας ήδη πλούσιο έργο, αλλά Διηγήματος: «Τους ευχαριστώ, το θεωρώ πολύ τιμητικό, καθώς είναι το πρώτο "επίσημο" βραβείο που παίρνω- έχω λάβει μόνο το Βραβείο Αναγνωστών του 2005», λέει στα «ΝΕΑ» η συγγραφέας του «Έβδομου ρούχου» και του «Έρως, θέρος, πόλεμος». «Είναι η μοναδική συλλογή διηγημάτων που έχω γράψει στα 35 χρόνια που γράφω λογοτεχνία, ενώ έχω γράψει δώδεκα μυθιστορήματα. Θα διατηρήσω πάντως το κέφι μου και θα εξακολουθήσω να γράφω μυθιστορήματα.

Εύχομαι να έχω την υγειά μου και να μπορέσω να ξαναγράψω- ίσως με ψευδώνυμο πια: ως μία νέα πρόκληση και μια δεύτερη αρχή», λέει.

Πρώτη βράβευση τέτοιου βεληνεκούς είναι και για τον Γιώργο Λεονάρδο το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. Είχε πάρει ώς τώρα δύο φορές βραβείο από την Εταιρεία Χριστιανικών Σπουδών, ενώ είχε βραβευτεί και από το Ίδρυμα Μπότση για το σύνολο του δημοσιογραφικού και συγγραφικού του έργου. «Είναι μια αναγνώριση ότι έχεις κάνει κάτι», λέει στα «ΝΕΑ». «Έως τώρα παρηγοριόμουν με την αναγνώριση του αναγνώστη, κάτι που βέβαια δεν είναι λίγο. Πρέπει να σέβεσαι το γεγονός ότι κάποιος βάζει το χέρι στην τσέπη και αγοράζει το βιβλίο σου. Από εκεί και πέρα ένα τέτοιο βραβείο, το γεγονός ότι επελέγη το βιβλίο σου ανάμεσα σε 3.500 άλλα, σου δίνει δύναμη να συνεχίσεις την ανηφόρα. Γιατί η λογοτεχνία είναι μια συνεχής ανηφόρα χωρίς κορυφή».

Ο Γιώργος Λεονάρδος πήρε αργά την ανηφόρα, λόγω του φόρτου της δημοσιογραφικής του εργασίας. Τα πρώτα του διηγήματα όμως δημοσιεύτηκαν στον «Ταχυδρόμο» της Αλεξάνδρειας, όταν ήταν 15 ετών. «Αισθάνομαι ότι τώρα ξαναρχίζω από την αρχή», λέει. «Θα συνεχίσω με το ιστορικό μυθιστόρημα που με ενθουσιάζει- εκεί που η αλήθεια είναι διαφορετική από τη σχολική, "επίσημη" Ιστορία».

Η Επιτροπή των Βραβείων: Παναγιώτης Μαστροδημήτρης (πρόεδρος), Δημήτριος Λαμπρέλης, Γεώργιος Ανδρειωμένος, Γεράσιμος Ζώρας, Κώστας Μπουρναζάκης, Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος, Κώστας Σοφιανός, Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Λώρη Κέζα

Υποτονικές επιλογές στα Κρατικά Βραβεία

Ολγα Σελλα, Η Καθημερινή, Πέμπτη, 11 Δεκεμβρίου 2008

Υπηρετώντας πιστά το σύστημα που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια, η Επιτροπή Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων ανακοίνωσε χθες τα βιβλία που τιμώνται με τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας για το 2008 και τις βραχείες λίστες των υποψηφίων, εξακολουθώντας να μην ανακοινώνει από πριν τα υποψήφια βιβλία σε κάθε κατηγορία.

Ετσι: το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας απονέμεται ομόφωνα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο. Το Βραβείο Ποίησης στη Δήμητρα Χριστοδούλου για τη συλλογή «Λιμός». Το Βραβείο Διηγήματος στην Ευγενία Φακίνου για το βιβλίο «Φιλοδοξίες κήπου», που πρώτη φορά τιμάται με κρατικό βραβείο. Το Βραβείο Μυθιστορήματος στον Γιώργο Λεονάρδο για το βιβλίο «Ο τελευταίος Παλαιολόγος». Το βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής στο βιβλίο του Βαγγέλη Αθανασόπουλου «Το ποιητικό τοπίο του 19ου και 20ού αιώνα». Το βραβείο Χρονικού-Μαρτυρίας στον Βασίλη Τζανακάρη για το βιβλίο «Δακρυσμένη Μικρασία». Τέλος, για πρώτη φορά ανακοινώνεται ένα νέο βραβείο, το Βραβείο Περιοδικού, που απονέμεται εξ ημισείας στα περιοδικά «Νέα Εστία» και «Λέξη». Ολα τα βραβεία ήταν κατά πλειοψηφία. Το χρηματικό έπαθλο για κάθε βραβείο είναι 15 χιλ. ευρώ, χωρίς να έχει διευκρινιστεί το Βραβείο των Περιοδικών. Σύμφωνα με πληροφορίες, επίσης, για το Μεγάλο Βραβείο υπήρξε και η πρόταση για τον Νάνο Βαλαωρίτη.

Η αλήθεια είναι, βέβαια, ότι κοιτώντας τη βραχεία λίστα, πάλι καλά που τα βραβεία ήταν αυτά τελικά (κυρίως στο μυθιστόρημα). Να παρατηρήσουμε τέλος, για την ιστορία, ότι η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων εξακολουθεί πεισματικά να μη δημοσιοποιεί το σκεπτικό της για τις επιλογές της.

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2008

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γ. Λεονάρδος: «Μια γυναίκα έκανε τη Ρωσία κράτος»

Ανακοινώθηκαν την Τετάρτη τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας του Υπουργείου Πολιτισμού για το 2008. Με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας τιμήθηκε ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, για το σύνολο του έργου του.

Αναλυτικά τα βραβεία:

ΜΕΓΑΛΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Απονέμεται ομόφωνα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο για το σύνολο του έργου του.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ

Απονέμεται κατά πλειοψηφία εξ ημισείας στα περιοδικά «Νέα Εστία» και «Λέξη».

ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ

Απονέμεται κατά πλειοψηφία στο βιβλίο της Δήμητρας Χριστοδούλου «Λιμός», εκδόσεις Νεφέλη.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ

Απονέμεται κατά πλειοψηφία στο βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου «Φιλοδοξίες κήπου», εκδόσεις Καστανιώτης.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ

Απονέμεται κατά πλειοψηφία στο βιβλίο του Γιώργου Λεονάρδου «Ο τελευταίος Παλαιολόγος», εκδόσεις Λιβάνη.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΟΚΙΜΙΟΥ - ΚΡΙΤΙΚΗΣ

Απονέμεται κατά πλειοψηφία στο βιβλίο του Βαγγέλη Αθανασόπουλου «Το ποιητικό τοπίο του 19ου και 20ου αιώνα», εκδόσεις Καστανιώτης.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΧΡΟΝΙΚΟΥ - ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ

Απονέμεται κατά πλειοψηφία στο βιβλίο του Βασίλη Τζανακάρη «Δακρυσμένη Μικρασία, 1919-1922: Τα χρόνια που συντάραξαν την Ελλάδα», εκδόσεις Μεταίχμιο.

Η επιτροπή

• Την Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας αποτελούν:
• 1) Παναγιώτης Μαστροδημήτρης, Πρόεδρος, Ομότιμος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Παν/μίου Αθηνών, Συγγραφέας.
• 2) Δημήτριος Λαμπρέλης, Αντιπρόεδρος, Καθηγητής Φιλοσοφίας του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Συγγραφέας.
• 3) Γεώργιος Ανδρειωμένος, Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
• 4) Γεράσιμος Ζώρας, Καθηγητής του Τμήματος Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη Συγκριτική Λογοτεχνία.
• 5) Κώστας Μπουρναζάκης, Συγγραφέας.
• 6) Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος, Λογοτέχνης και Θεατρικός Συγγραφέας.
• 7) Κώστας Σοφιανός, Κριτικός Λογοτεχνίας, Ποιητής.
• 8) Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Κριτικός Βιβλίου, Δημοσιογράφος, Διδάκτωρ Νομικής.
• 9) Λώρη Κέζα, Κριτικός Βιβλίου.