Τίτος Πατρίκιος: Στη ζωή μου κυριαρχεί η βαθμιαία απόρριψη των βεβαιοτήτων

Ο εκ των σημαντικότερων εν ζωή ποιητών κυκλοφόρησε τον «Πειρασμό της νοσταλγίας» και δηλώνει με έμφαση ότι «αν δεν έχεις βιώματα να αποτυπώσεις, αυτά που γράφεις δεν έχουν αξία»

Προβατάς Μάκης, ΤΟ ΒΗΜΑ:  11/04/2015

 

Πατρίκιος Βαπτιστής ή Τίτος. Το 1943 ένα λογοτεχνικό περιοδικό δημοσίευσε το πρώτο ποίημά του με τίτλο «Αν βρεις». Στο ίδιο τεύχος υπήρχαν κείμενα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και του Αιμίλιου Βεάκη. Πριν από λίγες ημέρες εκδόθηκε το τελευταίο του βιβλίο «Ο πειρασμός της νοσταλγίας». Με αντικειμενική βεβαιότητα είναι ο πιο σημαντικός εν ζωή έλληνας ποιητής. Εχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχει πάρει πολλά σημαντικά βραβεία. Σπούδασε δικηγόρος, όμως ο Δικηγορικός Σύλλογος έκανε έφεση εις βάρος του ότι «δεν μπορεί κάποιος να ασκεί τη δικηγορία στις άδειές του από την εξορία». «Πολλοί λένε ότι έχουν συμμετάσχει στον ΕΛΑΣ, αλλά απολυτήριο από τον ΕΛΑΣ λίγοι έχουν» λέει ο ίδιος σήμερα. Εχει το γνήσιο φύλλο πορείας υπογεγραμμένο από τον «Νέστορα». Πλατύστομο, 6 Φεβρουαρίου 1945. «Μόλις πήρα το χαρτί έφυγα και πήγα με τα πόδια μέχρι τα Τρίκαλα. Mε τόση πεζοπορία μέσα στα βουνά, αργότερα έγινα ερασιτέχνης ορειβάτης».

Τίτος Πατρίκιος: «Oλα τα κόµµατα νοσταλγούν το παρελθόν»

• Γιάννης Ν. Μπασκόζος
• Ενας από τους επιφανέστερους ποιητές μιλά για την άριστερά τού σήμερα και τη χρησιμότητα της ποίησης
• ΤΟ ΒΗΜΑ: 20/11/2011

Με µια µεγάλη διαδροµή στην ποίηση, αγωνιών πάντα για το µέλλον, ο Τίτος Πατρίκιος µιλάει για την αναντιστοιχία ιδεών και πραγµατικότητας, για τον παρελθοντισµό των κοµµάτων αλλά και για τις ελπίδες που χαράσσει η ποίηση εν µέσω κρίσης. Ο ποιητής που έγραψε το «κανένας στίχος σήµερα δεν ανατρέπει καθεστώτα» πιστεύει ότι η ποίηση µπορεί να σε κάνει να δεις καθαρότερα τα πράγµατα. Την Τρίτη 22 Νοεµβρίου στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς) οι φίλοι του ποιητή θα µιλήσουν σε µια τιµητική βραδιά για τον ίδιο και το έργο του. 

• Η τελευταία ποιητική σας συλλογή τιτλοφορείται «Συγκατοίκηση με το παρόν» (Εκδόσεις Κέδρος). Τι σημαίνει αυτό; Οτι, ίσως, συγκατοικούμε με ένα παρόν που δεν θέλουμε; 

«Μας αρέσει - δεν µας αρέσει, είµαστε αναγκασµένοι να συγκατοικούµε µε το παρόν, γιατί µόνον έτσι µπορούµε να δούµε πού βρισκόµαστε και ενδεχοµένως να χαράξουµε, έστω αµυδρά, έναν δρόµο για το πού θα πάµε. Εχω την αίσθηση ότι η ανάκληση του παρελθόντος γίνεται πια όχι για να το επισκοπήσουµε κριτικά αλλά για να το νοσταλγήσουµε και κατά έναν φαντασιακό τρόπο να επιστρέψουµε στο παρελθόν. Αυτή τουλάχιστον την αίσθηση αποκοµίζω και από την έκφραση όλων των πολιτικών κοµµάτων. Το ΚΚΕ δείχνει ότι θέλει να επιστρέψει στην ιδανική εκείνη σταλινική εποχή του 1936. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιθυµεί να επιστρέψει ει δυνατόν στις αρχές του 1945, την εποχή της Συµφωνίας της Βάρκιζας, ώστε να αποτραπεί εκείνη η συµφωνία και ο ΕΛΑΣ να συνεχίσει τον αγώνα. Το βαθύ ΠΑΣΟΚ νοσταλγεί την επιστροφή στο 1981, η Ν∆ νοσταλγεί το 1974, µε την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραµανλή στην Ελλάδα και στην εξουσία, και όλα µαζί τα κόµµατα και άλλοι σχηµατισµοί νοσταλγούν και επιθυµούν να βρισκόµασταν στην ευδαιµονία του 2004. Το τι θα γίνει στο µέλλον τούς απασχολεί πολύ λιγότερο».

Ιταλία: Ο Τίτος Πατρίκιος τιμήθηκε με το βραβείο Feronia της πόλης Φιάνο

Με το βραβείο «Ειδικής αναγνώρισης σε ξένο συγγραφέα» τίμησαν οι διοργανωτές του βραβείου Feronia στο Φιάνο της Ιταλίας τον ποιητή Τίτο Πατρίκιο.

Ο θεσμός του Λογοτεχνικού Βραβείου Feronia της πόλης Φιάνο χρονολογείται από το 1992 και απονέμει κάθε χρόνο διακρίσεις σε έναν ποιητή, σε έναν πεζογράφο, σε έναν μαχητικό κριτικό, σε έναν ξένο συγγραφέα εις αναγνώριση του έργου του και σε έναν «ξανακερδισμένο» συγγραφέα του παρελθόντος.

«Πινγκ πονγκ» δύο ποιητών στο Μέγαρο

Συνομιλία Κικής Δημουλά - Τίτου Πατρίκιου

• Της Ολγας Σελλα, Η Καθημερινή, 8/6/2011

ΕΚΔΗΛΩΣΗ. Ο κήπος ήταν γεμάτος. Το αίθριο του Μεγάρου Μουσικής τη Δευτέρα το βράδυ φιλοξενούσε πολύ κόσμο. Πάνω από 1.000 άνθρωποι κάθε ηλικίας, καθισμένοι στο γρασίδι, ξεκίνησαν από τα σπίτια τους για να πάνε ν’ ακούσουν δύο από τους σημαντικότερους Ελληνες ποιητές: την Κική Δημουλά και τον Τίτο Πατρίκιο.

Στα μεγάλα τους κέφια και οι δύο ποιητές - ίσως ο εξωτερικός χώρος της εκδήλωσης να απελευθέρωνε περισσότερο την απλότητα και την αμεσότητα και των δύο. Κι ίσως η Κική Δημουλά να μην είχε γιορτάσει ποτέ πριν τα γενέθλιά της με περισσότερο κόσμο. «Ολοι εσείς συντελέσατε να μην είναι μελαγχολική αυτή η μέρα. Ακόμη και το 80άρι γελάει», είπε με τον τρόπο που της αρέσει να σαρκάζει τα πράγματα και τη ζωή η Κική Δημουλά, και να προσωποποιεί οτιδήποτε αφηρημένο. Και κάπου εκεί ο Τίτος Πατρίκιος έσπευσε να θυμίσει και τα δικά του γενέθλια, στις 21 Μαΐου, και να επισημάνει ότι «είμαστε το ίδιο ζώδιο. Δίδυμοι».

Πατρίκιος - Δημουλά: Ποίηση και πολλές ανάσες στο Μέγαρο

• Δύο σημαντικοί ποιητές μίλησαν στον κήπο του Μεγάρου Μουσικής για το έργο τους

• Γρηγόρης Μπέκος   ΤΟ ΒΗΜΑ:  07/06/2011

Κική Δημουλά, Τίτος Πατρίκιος και Νάσος Βαγενάς, ο οποίος σχεδίασε και συντόνισε αυτή την εκδήλωση, στον Κήπο του Μεγάρου Μουσικής ( Πηγή: Χάρης Ακριβιάδης)

Ο Τίτος Πατρίκιος και η Κική Δημουλά, δύο από τους σημαντικότερους ποιητές μας, βρέθηκαν το βράδυ της Δευτέρας, 6 Ιουνίου, στον κήπο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και συζήτησαν υπαιθρίως για το έργο τους και την ποίηση στις μέρες μας. Προτού ακόμη δύσει ο ήλιος, πλήθος κόσμου γέμισε την καταπράσινη λοφοπλαγιά ενός φιλόξενου χώρου που άνοιξε πέρυσι για τις πολιτιστικές εκδηλώσεις. «Είναι λες και είμαστε σε αρχαίο θέατρο», είπε ένας κύριος στη σύζυγό του και ύστερα βολεύτηκε στο φρεσκοκουρεμένο γρασίδι. Εκπρόσωποι όλων των ηλικιών, χωρίς υπερβολή, στρώθηκαν σε αυτή τη φυσική αμφιθεατρική εξέδρα και, μέσα σε μια δροσερή ατμόσφαιρα, περίμεναν τους ποιητές να ανοίξουν το «εργαστήρι» τους και να συνομιλήσουν για την τέχνη τους.

Πατρίκιος και Δημουλά μαζί

Μεγάλες μέρες του Ιουνίου, οι οποίες προχωρούν αβίαστα μέσα στη νύχτα, όπως πέφτουν οι πρώτες στάλες της υγρασίας στα λουλούδια. Με ή χωρίς ζακετάκια, πουλοβεράκια ριχτά και άλλα στη μέση δεμένα, τζιν, ταγεράκια, πάνινα παπούτσια, και η ποίηση ζωντανή στο κέντρο ενός αθηναϊκού κήπου. Οι δύο ποιητές έρχονται από άλλα χρόνια, πριν θρονιαστεί στη ζωή μας η τεχνολογία. Περίσσευε η ανέχεια, σηκώθηκαν με αιτία οι σημαίες εναντίον του κατακτητή, μετά χύθηκε άφθονο αίμα. Μετά το αίμα έφερε κι άλλο αίμα, με μεταγωγές, με φυλακίσεις, με ξερονήσια. Η Ελλάδα τρεφόταν από την τρέλα του νικητή να βασανίζει τον ητττημένο.

Ο 83χρονος Τίτος Πατρίκιος και η 80χρονη Κική Δημουλά βγήκαν από αυτή την καυτή ατμόσφαιρα, που μύριζε μπαρούτι και καπνό, και επιβίωσαν. Το νήμα της ζωής τους δεν το έκοψε μια αδέσποτη σφαίρα, γι' αυτό, επειδή άντεξαν, έφτιαξαν μια ποίηση, η οποία πολεμούσε τα μεταπολεμικά ερείπια. Γι' αυτά που έζησαν -κι άλλα έγιναν ποιήματα και άλλα έμειναν στα λόγια- θα μιλήσουν. Η κοινή τους ομιλία θα γίνει, μεθαύριο στις 8 το βράδυ, στον κήπο του Μεγάρου Μουσικής, στο πλαίσιο του Megaron Plus. Ο συντονισμός της συνομιλίας θα γίνει από τον καθηγητή και ποιητή Νάσο Βαγενά. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Επίτιμος διδάκτωρ ο Τίτος Πατρίκιος

• Στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης

Για τη συνολική προσφορά του στα γράμματα τιμήθηκε ο Τίτος Πατρίκιος

Σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, αναγορεύτηκε χθες ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος, στην αίθουσα του Ωδείου Ρεθύμνου. Η εκδήλωση έγινε σε μία κατάμεστη αίθουσα. Σε κλίμα συγκίνησης τον ποιητή προσφώνησε ο αντιπρύτανης του Οικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Κρήτης, καθηγητής Εμμανουήλ Πετράκης ενώ για το έργο του και την προσωπικότητα του μίλησε ο πρόεδρος του τμήματος Αλέξης Πολίτης.

Οπως επισημάνθηκε, ο Τίτος Πατρίκιος που γεννήθηκε στην Αθήνα το 1928 δεν είναι μόνο ποιητής, μολονότι αυτό ήταν το κεντρικό «στοίχημα της ζωής του», όπως το όρισε κάποτε και ο ίδιος. Αλλά υπηρέτησε τα γράμματα ποικιλότροπα: ένας από τους βασικούς μοχλούς του περιοδικού Επιθεώρηση Τέχνης, σημαντικός μεταφραστής (και από τους πρωτεργάτες του Ελληνικού Κέντρου Μετάφρασης Λογοτεχνίας), δοκιμιογράφος.

Η συμβολή του στην κριτική αντιμετώπιση λογοτεχνικών ζητημάτων είναι σπουδαία. Εξίσου σημαντική πρέπει ωστόσο να θεωρηθεί και η παρέμβασή του σε ζητήματα πολιτικής: ίσως να είναι από τους πιο τολμηρούς και καθαρούς στοχαστές που διαθέτουμε.

Σήμερα οι μαθητές του Ρεθύμνου, μέσα από την πρωτοβουλία της Σχολικής Συμβούλου Φιλολόγων κ. Καψάσκη θα συνομιλήσουν με τον ποιητή στο Πολιτιστικό Φοιτητικό Κέντρο Ξενία στο πλαίσιο διδακτικής επίσκεψης.

Για τον Τίτο Πατρίκιο στο «Ζουμ»!

Εκδήλωση Τετάρτης 3 Φεβρουαρίου 2010 στο «Ζουμ»

Στην ποιητή Τίτο Πατρίκιο. είναι αφιερωμένη η «ποιητική βραδιά της Τετάρτης» της Λίνας Νικολακοπούλου στην μπουάτ της Πλάκας «Ζουμ».

Απαγγελία: Τίτος Πατρίκιος

Συζήτηση με τον ποιητή: Γιώργος Δουατζής

Τραγούδια: «Τρίφωνο».

Θα προβληθεί ντοκιμαντέρ για τον ποιητή.

Την μεθεπόμενη Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου καλεσμένος ο ποιητής Γιάννης Βαρβέρης.

Κάθε Τετάρτη στο «Ζουμ», τα βραδινά είναι ποιητικά. Η Λίνα Νικολακοπούλου με τη συνδρομή του ποιητή Γιώργου Δουατζή, φέρνει κοντά μας ποιητικές φωνές του χθες και του σήμερα.

«Ζουμ» Κυδαθηναίων 39. (Τηλ.: 210- 3225920) Τετάρτη 27 Ιανουαρίου. Ώρα προσέλευσης 20, 30’

Ποτό: 15 ευρώ, φοιτητές 8 ευρώ

Η σύνθετη αξία του Τίτου Πατρίκιου

• Μια τριπλή γιορτή για τα 500 τεύχη του περιοδικού «Διαβάζω» στο κατάμεστο Metropolis

ΓΕΝΕΘΛΙΑ. Χώρεσε τους αναγνώστες, τους συνεργάτες και τους πρωταγωνιστές πεντακοσίων τευχών του λογοτεχνικού περιοδικού «Διαβάζω» τη Δευτέρα το βράδυ η αίθουσα εκδηλώσεων του Metropolis Live Stage στο κέντρο της Αθήνας. Η γιορτή και η αφορμή της εκδήλωσης ήταν τριπλή. Τα γενέθλια του «Διαβάζω», το επιτυχημένο ανανεωμένο lay out του περιοδικού και η τιμητική εκδήλωση στον ποιητή Τίτο Πατρίκιο. Ηταν μια γιορτή συνάντησης με νέους και παλιούς λογοτέχνες, με νέους και παλιούς εκδότες, με νέους και παλιούς δημοσιογράφους και κριτικούς. Μ’ ένα καλοσχεδιασμένο τεύχος με τον αριθμό 500 στο εξώφυλλο, αλλά και μια νεανική φωτογραφία του Τίτου Πατρίκιου, το «Διαβάζω» συμπλήρωσε ήδη 33 χρόνια κυκλοφορίας.

Στο πάνελ του Metropolis ήταν ήδη ο εκδότης Γιώργος Γαλάντης που μίλησε για την εκδοτική πορεία του περιοδικού. Τη σκυτάλη πήρε η Μάρω Δούκα, η οποία θυμήθηκε σκηνές και στιγμιότυπα από την πρώτη περίοδο του περιοδικού, αναφέρθηκε στον εκδότη Περικλή Αθανασόπουλο και διάβασε ένα απόσπασμα από το editorial του πρώτου τεύχους, όπου μεταξύ των άλλων αναφερόταν ότι «το περιοδικό απευθύνεται στους βιβλιόφιλους, αλλά είναι αφιερωμένο σε όλους εκείνους που δεν διαβάζουν».

Ο διευθυντής του περιοδικού τα τελευταία τέσσερα χρόνια, Γιάννης Μπασκόζος, άνοιξε τον κύκλο των ομιλιών που ήταν αφιερωμένες στον Τίτο Πατρίκιο και αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη σχέση της ποίησής του με τους νέους. Η αμφιβολία, ο ερωτισμός, η τρυφερή σχέση με τις ανθρώπινες δυσκολίες, η αφηγηματικότητα είναι στοιχεία που ελκύουν τους νέους αναγνώστες της ποίησης του Πατρίκιου. Ο ποιητής Γιάννης Βαρβέρης είπε ότι «από τον Τίτο πάντα έχεις να μάθεις, να σου θυμίσει, να σου εξομολογηθεί -ακόμα και “επικίνδυνες” περιοχές της πλούσιας περιπέτειάς του, που φωτίζουν σκοτεινά σημεία της εμφυλιακής και της μεταπολεμικής μας ζωής. Στέρεος φίλος, με στοργή απέναντι στις επερχόμενες γενιές της λογοτεχνικής κοινωνίας, ο Τίτος Πατρίκιος είναι μια σύνθετη αξία όπου συνομιλούν η ποίηση, η ευφυΐα, η μνήμη, η κατάφαση και το χαμόγελο, ενώ κάτω απ’ όλα αυτά κρύβεται επιμελέστατα η σοφή μελαγχολία». Ο συνοδοιπόρος του και στην «Επιθεώρηση Τέχνης», Δημ. Ραυτόπουλος, μίλησε για κοινές μνήμες και σημείωσε ότι «ο Πατρίκιος δεν διαπραγματευόταν τις ιδέες και την ποίηση ούτε με τη μία πλευρά ούτε με την άλλη». Η βραδιά έκλεισε με απαγγελίες ανέκδοτων ποιημάτων του Τ. Πατρίκιου από τον ποιητή, και τους ηθοποιούς Γρηγόρη Βαλτινό και Γεωργία Ζώη, με τη συνοδεία στο πιάνο του Φίλιππου Τσαλαχούρη.

• Ολγα Σελλα, Η Καθημερινή, 14/10/2009

Τους Τίτο Πατρίκιο και Μένη Κουμανταρέα βράβευσε η Ακαδημία Αθηνών

Για το σύνολο του έργου τους

TO BHMA, Αθήνα - Τρίτη 30 Δεκεμβρίου 2008 [ 21:45 ]

Σχετικοί Σύνδεσμοι

Ακαδημία Αθηνών

Το βραβείο ποίησης στον Τίτο Πατρίκιο και το βραβείο πεζογραφίας στον Μένη Κουμανταρέα απένειμε η Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο του έργου τους, στη διάρκεια της καθιερωμένης πανηγυρικής συνεδρίας, στην οποία φέτος ξεχώρισε η επιβράβευση του ανθρωπισμού.

«Ποτέ δεν είναι οι μέρες ποιητικές και ακριβώς γι΄αυτό χρειάζεται η ποίηση. Και όσο λιγότερο ποιητικές είναι τόσο πιο κόντρα πρέπει να πηγαίνεις», δήλωσε ο Τίτος Πατρίκιος. Προβληματισμένος για τις ταραγμένες μέρες που βίωσε η Ελλάδα, δήλωσε ότι προσπαθεί να κατανοήσει τα γεγονότα «χωρίς έτοιμες ιδέες και χωρίς να θέλει να ταυτιστεί με τους νέους, παριστάνοντας τον δεκαεξάρι».

Για τον Μένη Κουμανταρέα, τα βραβεία «θα έπρεπε να τα παίρνουμε νέοι, να μας δίνουν αυτοπεποίθηση, λεφτά και κουράγιο. Θυμάμαι όμως, λέει ο Μένης Κουμανταρέας, «μολονότι βραβευμένο το δεύτερο βιβλίο μου, Το αρμένισμα, δικάστηκε επί χούντας τέσσερις φορές και παραλίγο να καεί. Το τελευταίο , Το σόου είναι των Ελλήνων, σκεπάζεται τώρα από τους καπνούς των δακρυγόνων και τα δάκρυα για τον χαμό ενός νέου ανθρώπου αλλά και από τον φριχτό πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Οπωσδήποτε είναι μελαγχολικό να σε βραβεύουν για το σύνολο του έργου σου. Σημαίνει ότι όπου να 'ναι σημαίνουν κι οι καμπάνες».

Αναλυτικά, η Ακαδημία Αθηνών στην καθιερωμένη πανηγυρική συνεδρία της απένειμε τα εξής βραβεία:

Τάξη των Θετικών Επιστημών

1. Bραβείο Κωνσταντίνου Κτενά, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, από τα έσοδα του κληροδοτήματος Ευθυμίας Μερτσάρη, για τη συγγραφή πρωτότυπης εργασίας ορυκτολογικού περιεχομένου, στους κ.κ. Ιωάννη Μπαζιώτη και Ευριπίδη Μπόσκο για την εργασία τους «Petrogenesis of ultramafic rocks from the ultrahigh-pressure metamorphic Kimi complex in Eastern Rhodope (N.E. Greece)».

2. Bραβείο Κωνσταντίνου Κτενά, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, από τα έσοδα του κληροδοτήματος Ευθυμίας Μερτσάρη, για τη συγγραφή πρωτότυπης εργασίας με την οποία προωθείται η γεωλογική γνώση του ελληνικού χώρου, στον κ. Θεόδωρο Στάμου για την εργασία του «Υποθαλάσσια Γεωφυσική έρευνα αρχαίου ναυαγίου πλησίον του ακρωτηρίου του Μαραθώνα».

3. Βραβείο Αικατερίνης Κέπετζη, εις μνήμην του συζύγου της ιατρού Νικολάου Κέπετζη, με χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ, στην αριστούχο πτυχιούχο της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ακαδημαϊκού έτους 2006-2007, στην κυρία Ελευθερία Κοροπούλη.

4. Τέσσερα (4) Βραβεία Δημητρίου Λαμπαδαρίου, με χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ το καθένα, για τους ικανότερους στο μάθημα της Γεωδαισίας, αποφοίτους Πολυτεχνικών Σχολών της ημεδαπής, ακαδημαϊκού έτους 2006-2007, στους:

α. κ. Χριστίνα Σταλιά, απόφοιτο της Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου
β. κ. Αναστάσιο Γκοτζαμάνη, απόφοιτο του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών
γ. κ. Γεώργιο Ζιώγα, απόφοιτο του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Πολυτεχνικής Σχολής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης
δ. κ. Νικόλαο Βλασταρά, απόφοιτο του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείου Κρήτης.

5. Βραβείο Δημητρίου Λαμπαδαρίου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για ερευνητική εργασία στον κλάδο της Γεωδαισίας, στον κ. Χριστόφορο Κωτσάκη για την εργασία του «Least-squares collocation with covariance-matching constraints».

6. Βραβείο της Οικογενείας Λουκά Μούσουλου, εις μνήμην του ακαδημαϊκού Λ. Μούσουλου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για πρωτότυπη ερευνητική εργασία στην Μεταλλειολογία - Μεταλλευτική, στον κ. Ηλία Σταμπολιάδη για την εργασία του «The evolution of a mineral liberation model by the repetition of a simple random breakage pattern».

7. Τέσσερα (4) Βραβεία Εμμανουήλ Μπενάκη , με χρηματικό έπαθλο 4.500 ευρώ το καθένα, για τη βράβευση πρωτοτύπων ερευνητικών εργασιών στα ακόλουθα θέματα: α) τη συστηματική εντόμων της Ελλάδας που αποτελούν αντικείμενα οικολογικού ενδιαφέροντος και δείκτη βιοποικιλότητας β) την ιστορική προέλευση αρτιγόνων ή απολιθωμένων ζωικών ειδών με μελέτη αλληλουχιών DNA γ) τη συστηματική αρθροπόδων της Ελλάδας σε ομάδα με γεωργικό ενδιαφέρον και δ) την αξιολόγηση καλλιεργημένων ποικιλιών φυτών στην Ελλάδα, στους:

α) κ. Ιωάννη Κούτση για την εργασία του: «Revision of the Turanana endymion species-group (Lycaenidae)»
β) κ. Νικόλαο Πουλακάκη για την εργασία του: «Ancient DNA forces reconsideration of evolutionary history of Mediterranean pygmy elephantids».
γ) κ. Γεώργιο Θ. Παπαδούλη για την εργασία του: «Phytoseiidae of Greece and Cyprus (acari: mesostigmata)» και
δ) κ. κ. Ανδρέα Ι. Καραμάνο, Γαρυφαλλιά Οικονόμου και Ανδρέα Παπασταύρου για το βιβλίο τους: «Evaluating Yield Responses to Water Stress and Drought Resistance Mechanisms of 20 Local Bread and Durum Wheat Landraces».

8. Βραβείο Οικογενείας Ιωάννου Βλυσίδη, εις μνήμην Αντιγόνης Βλυσίδη, με χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ, για τη βράβευση πρωτότυπης ερευνητικής εργασίας ιατρικού περιεχομένου, στον Ιωάννη Χατζηζήση για την εργασία του: «Localization of High - Risk Coronary Atherosclerotic Plaques on the basis of a Low Endothelial Shear Stress: An Intravascular Ultrasound And Histopathology Natural History Study».

9. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον κ. Μιχάλη Καρανδεινό, για το βιβλίο του «Ποσοτικές Οικολογικές Μέθοδοι - Από την Θεωρία στην Πράξη» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλεια 2007).

Τάξη των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών

1. Αργυρό μετάλλιο , μετά θάνατον, στον ομότιμο καθηγητή του Ιονίου Πανεπιστημίου Δημήτρη Ζ. Σοφιανό, για το σύνολο της επιστημονικής του προσφοράς.

2. Βραβείο Λάμπρου Πορφύρα, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, που αφορά στη βράβευση Έλληνα λυρικού ποιητή, στον κ. Γεώργιο Βέη για την ποιητική του συλλογή με τίτλο «Λεπτομέρειες κόσμων» (Ύψιλον/ βιβλία, 2006).

3. Βραβείο εις μνήμην Γιάννη Παπαϊωάννου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για τη βράβευση Έλληνα συνθέτη ο οποίος έχει συμβάλει στην ανάπτυξη της σοβαρής ελληνικής μουσικής, στον κ. Φίλιππο Τσαλαχούρη.

4. Βραβείο Ελένης Τιμ. Μυκονίου, εις μνήμην των γονέων της Ανδρομέδας και Τιμολέοντος Μυκονίου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, απονεμόμενο σε αριστούχο διπλωματούχο πιανίστα, στην κυρία Κριστίν-Άνη Τοκατλιάν.

5. Βραβείο Διονυσίου Κοκκίνου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για την καλύτερη επιστημονική ιστορική μελέτη Έλληνος συγγραφέως, στον κ. Παναγιώτη Φ. Χριστόπουλο για το βιβλίο του με τίτλο «Νικολάου Σπηλιάδου ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ, ήτοι Ιστορία της Επαναστάσεως των Ελλήνων» (Ινστιτούτο Ανάπτυξης Χαρίλαος Τρικούπης, Αθήνα 2007).

6. Βραβείο Ελένης και Πάνου Ψημένου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για εκδεδομένο έργο που αναφέρεται στην Νεοελληνική Ιστορία ή Φιλολογία από το 1669 μέχρι σήμερα, στον κ. Νικόλαο Μπακουνάκη για το βιβλίο του «Μια στιγμή της Ευρώπης στην Ελλάδα του 19ου αιώνα. Ο λόγος, η εικόνα, ο μύθος του Ανδρέα Ρηγόπουλου» (Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ, 2008).

7. Έπαθλο Μιχαήλ και Ιωάννου Κατσαρά, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για δημοσιευμένη, εντός της τελευταίας πενταετίας, εργασία Βυζαντινής Φιλολογίας, στην κα Μαρίνα Δετοράκη, για το βιβλίο της «Le martyre de Saint Arethas et de ses compagnons» (BHG 166). Edition critique, etude et annotation. College de France - CNRS. Centre de Recherche d’ histoire et civilisation de Byzance. (Paris 2007).

8. Βραβείο Γεωργίου Π. Οικονόμου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ για την βράβευση έργου αναφερομένου σε θέματα αρχαιολογικά ή ιστορικά της Μακεδονίας, στον κ. Παντελή Νίγδελη για το βιβλίο του: «Επιγραφικά Θεσσαλονίκεια» (Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου, Θεσσαλονίκη, 2006).

9. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, που αφορά στη βράβευση του καλυτέρου έργου κλασσικής φιλολογίας -ελληνικής ή λατινικής - δημοσιευμένου εντός της τελευταίας πενταετίας, στον κ. Ανδρέα Μαρκαντωνάτο, για το βιβλίο του «Oedipus at Colonus: Sophocles, Athens and the World» (Walter de Gruyter, Berlin 2007).

10. Βραβείο Μαρίας Σ. Θεοχάρη, αθλοθετούμενο από το Ίδρυμα «Περικλής Σ. Θεοχάρης», για πρωτότυπη επιστημονική μελέτη με θέμα από την βυζαντινή ή μεταβυζαντινή περίοδο, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, οίκοθεν, στην κα Χαρά Κωνσταντινίδη για το βιβλίο της με τίτλο «Ο Μελισμός. Οι συλλειτουργούντες ιεράρχες και οι άγγελοι - διάκονοι μπροστά στην αγία τράπεζα με τα τίμια δώρα ή τον ευχαριστιακό Χριστό» (Βυζαντινά Μνημεία 14, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Εκδόσεις Π. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2008).

11. Βραβείο του Συνδέσμου των εν Αττική Λακεδαιμονίων, σύμφωνα με τους όρους της διαθήκης του Ηλία Σαρ. Κατσίχτη, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για την βράβευση πρωτότυπης επιστημονικής μελέτης, δημοσιευμένης ή ανέκδοτης, με θέμα από την ιστορία της Αρχαίας Σπάρτης, στον κ. Μιλτιάδη Μιχαλόπουλο για την μελέτη του: «Εις το όνομα του Λυκούργου. Η άνοδος και η πτώση του επαναστατικού σπαρτιατικού κινήματος (243-146 π.Χ.)».

12. Βραβείο Αυρηλίας Κομνηνού, εις μνήμην της κόρης της Μαίρης Κομνηνού -Αναγνωστοπούλου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για την βράβευση ανεκδότου έργου αρχαιολόγου-συγγραφέα, ηλικίας έως 40 ετών, στην κυρία Βασιλική Γ. Σταματοπούλου, για την μελέτη της με τίτλο: «Όπλον. Η αργολική ασπίδα και η τεχνολογία της».

13. Δύο (2) Βραβεία του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων - ΙΛΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ το καθένα, στους Δημήτριο Ι. Τσιουρή, Σταυρούλα Δ. Τσιουρή και Αθανασία Δ. Τσιουρή, για την ανέκδοτη συλλογή γλωσσικού υλικού «Η γλώσσα της Δρακότρυπας Αγράφων. Γραμματική - Λεξιλόγιο» και Χρήστο Κολλερό για την ανέκδοτη συλλογή γλωσσικού υλικού «Λημνιακό γλωσσικό ιδίωμα».

14. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, στην κυρία Jacqueline Καραγιώργη για το βιβλίο της «Κύπρις, η Αφροδίτη της Κύπρου. Αρχαίες πηγές και αρχαιολογικές μαρτυρίες» (Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη, Λευκωσία 2007).

15. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον ζωγράφο - χαράκτη κ. Χριστόδουλο Γκαλτέμη, για το σύνολο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

16. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον ζωγράφο - χαράκτη κ. Τάκη Κατσουλίδη, για το σύνολο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

17. Έπαινος, οίκοθεν, στον κ. Κωνσταντίνο Κοτσίλη, για την προσφορά σημαντικότατης νομισματικής συλλογής στο Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας.

18. Έπαινος, οίκοθεν, στον κ. Χάρη Καραμπαρμπούνη για το βιβλίο του «Δια της Διπλωματικής οδού. Το ιστορικό και θεσμικό πλαίσιο διαμόρφωσης του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών (Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, 2007).

Ίδρυμα Πέτρου Χάρη

1. Βραβείο μυθιστορήματος, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, στην κυρία Δήμητρα Κολλιάκου για το βιβλίο της «Θερμοκρασία δωματίου».

Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη

1. Βραβείο δοκιμίου, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, στον κ. Διονύσιο Μαγκλιβέρα , για το βιβλίο του «Η ζωή ως διαδρομή».

2. Βραβείο παιδικής λογοτεχνίας, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, στην κυρία Μαρία Πυλιώτου, για το βιβλίο της «Μ’ αγαπάς; Σ’ αγαπώ!!!».

3. Βραβείο ποιήσεως, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, στον κ. Τίτο Πατρίκιο, για το σύνολο του ποιητικού του έργου και

4. Βραβείο πεζογραφίας, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, στον κ. Μένη Κουμανταρέα, για το σύνολο του έργου του.

Τάξη των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών

1. Χρυσό Μετάλλιο στο Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων (Ε.Σ.Ε.) με την ευκαιρία της συμπληρώσεως 100 χρόνων αξιολογότατης εθνικής και κοινωνικής δραστηριότητας.

2 Βραβείο του Ιδρύματος Καθηγητού Πανεπιστημίου Χαραλάμπους Γ. Σεπεντζή, εις μνήμην του καθηγητού ΠανεπιστημίουΧαρ. Γ. Σεπεντζή, με χρηματικό έπαθλο 8.000 ευρώ, για την καλύτερη δημοσιευμένη, εντός της τελευταίας διετίας, επιστημονική μελέτη με αντικείμενο την Οικονομική Επιστήμη , στον κ. Πρόδρομο - Ιωάννη Προδρομίδη, για την εργασία του «A regional analysis of declared incomes in Greece». (Centre of Planning and Economic Research, Studies 63, 2006 σελ. 118)

3. Βραβείο του Ιδρύματος «Κωνσταντίνος Σ. Καψάσκης», εις μνήμην Κων. Καψάσκη, με χρηματικό έπαθλο 15.000 ευρώ, που αφορά στην καλύτερη δημοσιευμένη, εντός της τελευταίας τριετίας, εργασία με θέμα το τραπεζικό σύστημα και η ελληνική οικονομία, στον κ. Χρήστο Δεσύλλα για το βιβλίο του: «Η τράπεζα των φτωχών, το Monte di Pieta της Κέρκυρας (1630-1864)» (Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, Αθήνα 2006).

4. Βραβείο του Ιδρύματος Προαγωγής Δημοσιογραφίας Αθανασίου Μπότση, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, στον κ. Στρατή Δ. Ταρίνα για το βιβλίο του «Ο Ελληνικός Τύπος της Πόλης, Α΄ μέρος - Εφημερίδες» (Εκδόσεις ΗΧΩ, Πόλη 2007).

5. Βραβείο Ιπποκράτους Καραβία, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ για μελέτη με θέμα «Στοιχεία χωροταξίας και πολεοδομίας στους διαλόγους του Πλάτωνος», στον κ. Χρήστο Μπαλόγλου για την ανέκδοτη μελέτη του «Στοιχεία χωροταξίας και πολεοδομίας στους διαλόγους του Πλάτωνος».

6. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον Σύλλογο «Δωδεκανησιακή Μέλισσα» για την μακρόχρονη κοινωνική του προσφορά.

7. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον Ελβετό οδοντίατρο κ. Julien Grivel και έπαινο στον επίσης Ελβετό συνάδελφό του κ. Alain Morgantini για το ανθρωπιστικό τους έργο και την πολυετή προσφορά τους σε πάσχοντες από τη νόσο Hansen συμπολίτες μας.

8. Έπαινο, οίκοθεν, στο επιστημονικό περιοδικό «Νομοθεσία Ι.Κ.Α.».

9. Έπαινο, οίκοθεν, στον κ. Μιχάλη Τσιρώνη, για το βιβλίο του «Η Ολυμπιακή έκδοση 1906».

10. Έπαινο, οίκοθεν, στον Πρωτοπρεσβύτερο κ. Ιωάννη Διώτη, για την εκδοτική και δημοσιογραφική του προσφορά και ιδιαίτερα για την επανέκδοση του ιστορικού έργου του J.P. Migne «Ελληνική Πατρολογία».

11. Έπαινο, οίκοθεν, στην κοινωνική λειτουργό κυρία Αναστασία Τσιακάλου, για την πολυετή ανθρωπιστική της δραστηριότητα και προσφορά.

12. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στην Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή, για να τιμηθούν όλοι οι Έλληνες αθλητές και αθλήτριες που συμμετέχουν και αγωνίζονται σε παραολυμπιακούς αγώνες, με πίστη στις ανθρώπινες αξίες, υπερνικώντας τα σωματικά εμπόδια.

13. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον δημοσιογράφο και βουλευτή κ. Άρη Σταθάκη, για τη μακρόχρονη συμβολή του στην ενημέρωση του κοινού στα ευαίσθητα θέματα της σωστής οδικής συμπεριφοράς και οδικής ασφάλειας.

14. Βραβείο εις μνήμην Μαυρικίου Αντωνίου Καζέ και Φανής χήρας Μ.-Αντ. Καζέ, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για βράβευση Έλληνα που διακρίθηκε για πράξη ανθρωπισμού και κοινωνικής αρετής, στον Πατέρα Αντώνιο Παπανικολάου, ιερέα στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στον Κολωνό και ιδρυτή της μη κυβερνητικής οργάνωσης «Κιβωτός του Κόσμου», για το εξαιρετικό εθελοντικό του έργο που επιτελεί για τα άπορα και εγκαταλελειμμένα παιδιά.

15. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον Oliver Zammit, πατέρα του δολοφονηθέντος νεαρού Αυστραλού Doujon Zammit το καλοκαίρι στη Μύκονο, για τη φιλαλληλία και τον ευγενή ανθρωπισμό του.

Λογοτεχνικό πρωινό: Τίτος Πατρίκιος στο ΚΘΒΕ

Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος διοργανώνει το 39ο Λογοτεχνικό πρωινό του την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου στις 12 μ.μ. στο Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπου-δών. Το λογοτεχνικό πρωινό είναι αφιερωμένο στον διακεκριμένο ποιητή και συγ-γραφέα, Τίτο Πατρίκιο. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Ο Τίτος Πατρίκιος γεννήθηκε το 1928 στην Αθήνα. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπι-στήμιο Αθηνών, Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Σορβόνης και στην École Pratique des Hautes Études. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος, μεταφραστής, δικηγόρος και κοι-νωνιολόγος ερευνητής στο Centre national de la Recherche scientifique (Παρίσι), Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών και Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών (Αθήνα), Centre de Recherches sur l’ Education surveillée de la jeunesse UNESCO (Παρίσι) και FAO (Ρώμη). Εμφανίστηκε στα Ελληνικά Γράμματα τον Αύγουστο 1943, με ποίημα στο περιοδικό Ξεκίνημα της νιότης. Το 1994 τιμήθηκε με το ειδικό Κρατικό βραβείο για το σύνολο του έργου.
ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ:
Ποιήματα: Χωματόδρομος [1954], Μαθητεία, Πρίσμα [1963], Προαιρετική στάση [Ερμής, 1975, Γνώση, 1981, 1992], Ποιήματα, Ι [Θεμέλιο, 1976, 1980, 1990], Θά-λασσα επαγγελίας [Θεμέλιο, 1977, 1980, 1985], Αντιδικίες [Ύψιλον, 1981,1983], Αντικριστοί καθρέφτες [Στιγμή, 1988, 1991], Παραμορφώσεις [Διάττων, 1989], Μα-θητεία ξανά [Διάττων, 1991], Η ηδονή των παραστάσεων [Διάττων, 1992, Κέδρος, 1998, 2006], Ποιήματα, Ι [Κέδρος, 1998], Ποιήματα, ΙΙ [Κέδρος, 1998], Ποιήματα, ΙΙΙ [Κέδρος, 1998], Η αντίσταση των γεγονότων [Κέδρος, 2000, 2001], Η πύλη των λεόντων [Διάττων, 2002], Ποιήματα, ΙV [Κέδρος, 2007], Η νέα χάραξη [Κέδρος, 2007, 2008]
Πεζά: Η συμμορία των δεκατριών [Διάττων, 1990, Κέδρος, 2000], Συνεχές ωράριο [Διάττων, 1993, Κέδρος, 2000], Στην ίσαλο γραμμή, Αφηγήσεις [Κέδρος, 1997, 1997, 1999], Περιπέτειες σε τρεις σχεδίες, Αφηγήσεις [Κέδρος, 20062, 2007]
Μεταφράσεις:
Γκέοργκ Λούκατς, Μελέτες για τον ευρωπαϊκό ρεαλισμό, Εκδοτικόν Ινστιτούτον Αθηνών, 1957
Αραγκόν, Μ’ ανοιχτά χαρτιά, Θεμέλιο, 1965, Ηριδανός, 1971
Encyclopédie de la Pléiade, Ιστορία της φιλοσοφίας. 19ος αιώνας,, οι κοινωνιολόγοι, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας, 1978
Σταντάλ, Αναμνήσεις εγωτισμού, Γνώση, 1983
Μπαλζάκ, Πραγματεία περί των νεωτέρων διεγερτικών, Ολκός, 1993
Πωλ Βαλερύ, Ο κύριος Τεστ, Ολκός, 1995
Λογοτεχνική επιλογή: Ρούλα Αλαβέρα. Σκηνοθεσία: Μαγδαληνή Μπεκρή. Εισηγή-τρια: Αθανασία Τσατσάκου, Καθηγήτρια στο Α.Π.Θ., Πρόεδρος της «Τέχνης» Μ.Κ.Ε. «Ο ποιητής στα χρόνια του νερού». Μουσική επιμέλεια: Κοσμάς Ευφραιμί-δης. Βοηθός σκηνοθέτη: Βάσια Μπακάκου. Οργάνωση παραγωγής: Ιωάννα Λιάκου
Διανομή (με αλφαβητική σειρά): Έφη Γούση, Θόδωρος Γρηγοριάδης, Ελένη Θυμιο-πούλου, Παύλος Μυρόφτσαλης, Γιάννης Παρασκευόπουλος, Χρίστος Στυλιανού, Κωνσταντίνος Χατζησάββας
Οδηγός σκηνής: Ιωάννα Λιάκου, Χειριστής κονσόλας φωτισμού: Θωμάς Κώστας, Φωτισμοί: Γιώργος Ζίγκας, Χειριστής κονσόλας ήχου: Νίκος Τσολάκης.
Ακολουθούν τα λογοτεχνικά πρωινά:
Στέλλα Βογιατζόγλου [1 Φεβρουαρίου 2009], Ιωάννα Καρυστιάνη [1 Μαρτίου 2009], Παγκόσμια ημέρα ποίησης [15 Μαρτίου 2009], Γιώργος Σκαμπαρδώνης [29 Μαρτίου 2009], Βασίλης Ιωαννίδης [12 Απριλίου 2009]

Η λογοτεχνία στο εδώλιο

Η δίκη της «Επιθεώρησης Τέχνης» το 1959 και η απολογία Κουλουφάκου

Του Παντελή Μπουκάλα, Η Καθημερινή, Tρίτη, 7 Oκτωβρίου 2008

Αλεξάνδρα Δ. Ιωαννίδου: «Υπόθεση Γκράνιν: η λογοτεχνική κριτική στο εδώλιο. Η δίκη της “Επιθεώρησης Τέχνης” το 1959 και η απολογία του Κώστα Κουλουφάκου». Εκδόσεις Καστανιώτη, 2008, σελ. 363.

Τον Απρίλιο του 1959 εκδίδεται σε διακόσια αντίτυπα η «Ευθύτης οδών», η τρίτη συλλογή του Αρη Αλεξάνδρου, με ποιήματα γραμμένα στις φυλακές της Αίγινας και της Γυάρου στα χρόνια 1954-1958. Ο τίτλος του πρώτου ποιήματος είναι «Εισήγηση», και μάλιστα μια εισήγηση «a la maniere der Jdanof», σύμφωνα με τη σχετλιαστική σημείωση του ποιητή, κάτι σαν μότο που τίθεται πριν από τους στίχους· μέλος του Π. Γ. του ΚΚΣΕ του Αντρέι Ζντάνοφ, με την αρμοδιότητα να υλοποιήσει την «πολιτιστική πολιτική» του Στάλιν, στο λόγο του «Για την Τέχνη», το 1946, κηρύσσει την υποχρέωση της λογοτεχνίας να υμνεί ως ιδεώδη τη «σοσιαλιστική κοινωνία» και να κατασκευάζει αποκλειστικά «θετικούς ήρωες», θέτει δε εκτός τέχνης (και κατ’ ουσίαν εκτός νόμου) τους «πεσιμιστές», τους «φορμαλιστές», τους «παρακμιακούς» και κάθε λογής ανορθόδοξους και αντικανονικούς.

Αλλά ας ακούσουμε καλύτερα τους δύο πρώτους και τους τρεις τελευταίους στίχους του ποιήματος του Αλεξάνδρου, οι οποίοι, έτσι όπως επαναλαμβάνονται, φαίνεται σαν να σχηματίζουν πνιγηρό βρόχο: «και κατά συνέπεια η ποίηση / είναι μια υπόθεση αντικοινωνική. [...] Η ποίηση λοιπόν είναι μια υπόθεση αντικοινωνική. / Το κόμμα οι οργανώσεις κυρίως η αγκιτπρόπ / έχουν καθήκον να». Ακριβώς επειδή δεν προσδιορίζεται αυστηρά το «καθήκον» αλλά αφήνεται να καλύπτει τα πάντα, έτσι όπως μένει ανοιχτό αυτό το «να», ο βρόχος γίνεται ασφυκτικότερος.

Εναν-δυο μήνες πριν από την έκδοση της συλλογής του Αλεξάνδρου, και συγκεκριμένα στο τεύχος Φεβρουαρίου-Μαρτίου του 1959, η «Επιθεώρηση Τέχνης», το σπουδαίο περιοδικό της Αριστεράς που εκδιδόταν από το 1954 έως το 1967, δημοσιεύει το διήγημα «Η σιωπή» του Ντανιήλ Γκράνιν, μεταφρασμένο από τον Μανόλη Φουρτούνη. Η βαθύτατη ενόχληση της ηγεσίας της ΕΔΑ οδηγεί, τον Μάιο και τον Ιούνιο του ίδιου έτους, σε μια κομματική δίκη υπό τη σκιά ακριβώς του Ζντάντοφ· ο ίδιος ο αρχισοσιαλρεαλιστής ήταν πια νεκρός αλλά το δόγμα του θριάμβευε παντού, όχι μόνο στην ΕΣΣΔ. Ανάμεσα στους κατηγόρους που απάρτιζαν το έκτακτο κομματοδικείο ήταν ο Λεωνίδας Κύρκος (αργότερα αποδέχτηκε ότι «είχε κάνει λάθος»), ο Μάρκος Αυγέρης και ο Δημήτρης Φωτιάδης (οι επιθετικότεροι όλων), ο Θέμος Κορνάρος και ο Γιάννης Ρίτσος. Κατηγορούμενοι, από την πλευρά της «Επιθεώρησης Τέχνης», ο Τίτος Πατρίκιος, ο Κώστας Κουλουφάκος, ο Μανόλης Φουρτούνης και ο Κώστας Πορφύρης· ο «συνεργός» Δημήτρης Ραυτόπουλος δικάζεται ερήμην. Μετά τη δίκη η συντακτική επιτροπή υποβάλλει την παραίτησή της, ο Ραυτόπουλος και ο Φουρτούνης απομακρύνονται, ενώ ο Κώστας Κουλουφάκος («ο πιο αναρχικός και συγχρόνως ο πιο πιστός στο Κόμμα» κατά τον Φουρτούνη) αναλαμβάνει να παραδώσει μια έγγραφη «απολογία».

Ποιητής, κριτικός, μεταφραστής και εκδότης ο Κώστας Κουλουφάκος, είχε σταλεί το 1941 από τους Ιταλούς κατακτητές στις φυλακές του Σπολέτο λόγω της αντιστασιακής του δράσης, δραπέτευσε το 1943, διέφυγε στην Αίγυπτο, συμμετείχε στο κίνημα της Μέσης Ανατολής, εξορίστηκε το 1948 και έκανε την «αναμορφωτική» του θητεία στη Λήμνο, τη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη, ενώ η χούντα τον εκτόπισε στη Γυάρο). Την «απολογία του ή «απανταχούσα» τού 1959 ανασύρει τώρα όχι απλώς από την αφάνεια, αλλά από το χώρο του απορρήτου η Αλεξάνδρα Δ. Ιωαννίδου (γεν. 1966) και την προτείνει σαν αυθεντικό υλικό για την αναψηλάφηση μιας δίκης που σήμερα ενδέχεται να μοιάζει αδιανόητη. Καθόλου περιττή πάντως δεν είναι μια κάποια αναψηλάφηση, όσο εξακολουθούν να υπάρχουν κομματικοί μηχανισμοί που θρησκεύονται στο όνομα του Ιωσήφ (όχι του βιβλικού προφήτη αλλά του θεϊκού Πατερούλη) κι όσο οι αυθεντίες της επαναστατικής ορθότητας εξακολουθούν να εκτοξεύουν τα βαριά μέτρα και σταθμά τους εναντίον των ανορθοδόξων, έχοντας στο αίμα τους «το πρέπον ποσοστό της σταλινίνης», για να θυμηθούμε και πάλι την «Ευθύτητα οδών» του αποφασισμένα αιρετικού Αρη Αλεξάνδρου.

Με σπουδές σλαβικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης η ερευνήτρια, που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, προτάσσει εκτενέστατη εισαγωγή όπου εξετάζει την πρόσληψη της σοβιετικής λογοτεχνίας (και της συναφούς «ιδεολογίας», πάντοτε παραδειγματικής και κανονιστικής) στην Ελλάδα στο χρονικό διάστημα 1946-1959. Πέρα από την αναδίφηση στη διευρυνόμενη τον τελευταίο καιρό σχετική βιβλιογραφία, δεν παρέλειψε να αναζητήσει και να συναντήσει τους μάρτυρες που θα μπορούσαν να προσφέρουν διαφωτιστικό υλικό για τη δίκη του 1959, δίκη της λογοτεχνίας και της κριτικής. Αξονας του βιβλίου είναι το πρωτοδημοσιευόμενο ύστερα από μισόν αιώνα απολογητικό υπόμνημα του Κώστα Κουλουφάκου, ενώ αναπαράγεται, στην τοτινή του μετάφραση, το «σοβιετικό διήγημα» του Γκράνιν, «Η σιωπή», η δημοσίευση του οποίου στη Μόσχα είχε εξοργίσει τον Χρουστσόφ, με αποτέλεσμα ο συγγραφέας του να βρεθεί στην απομόνωση, εκδοτικά αποκλεισμένος επί τρία ολόκληρα χρόνια· άλλοι βέβαια είχαν πληρώσει βαρύτερα τη λογοτεχνική τους ανταρσία, ακόμα και με τη ζωή τους.

Τι το ενοχλητικό είχε το διήγημα του Γκράνιν; Την ελευθεροστομία του, τη διεκδίκηση του απλού δικαιώματος των ανθρώπων, έστω ως λογοτεχνικών ηρώων, να λένε τώρα την αλήθεια, αυτή που θεωρούν αλήθεια, να μην πορεύονται από συνειδησιακό συμβιβασμό σε συμβιβασμό φοβούμενοι τους γραφειοκράτες, τους υπουργούς, το κόμμα. «Με πόση χαρά θα ’στελνε στο διάολο κάθε υπολογισμό, κάθε προφύλαξη, για να πει ανοιχτά αυτό που σκεφτόταν. Μα τα χείλη του παρέμεναν σφιγμένα» διαβάζουμε στο διήγημα την εσωτερική και πάντοτε άρρητη σκέψη του προϊσταμένου, του Μινάγιεφ. Σήμερα γράφω αυτό που θέλετε σεις, για να γράψω μια μέρα αυτό που θέλω εγώ», του λέει ο υφιστάμενός του, ο «ξεροκέφαλος, παράξενος κι επικίνδυνος» Ολκόφσκι, που μαθαίνει κι αυτός, παραδειγματιζόμενος, να σιωπά.

Για να υπερασπίσει το δικαίωμα της «Επιθεώρησης Τέχνης» να δημοσιεύσει τη «Σιωπή», ο Κουλουφάκος αναιρεί ένα προς ένα τα επιχειρήματα των κατηγόρων και στοιχειοθετεί, χωρίς υψηγορία και ρητορικά στολίδια πάντως και χωρίς το σκοπό της ανταρσίας, έναν ύμνο στη λογοτεχνία και την κριτική σκέψη. Μιλώντας με τη γλώσσα των αντιδίκων του, εξηγεί ότι δεν θεωρεί το διήγημα αυτό «παρασιώπηση των επιτευγμάτων του σοσιαλισμού» αλλά «επίτευγμά του» · προφανώς έχει άλλους είδους σοσιαλισμό κατά νου, τον απελευθερωτικό και ελεύθερο, όχι τον δογματικό και καταναγκαστικό που επιφυλάσσει λογοκρισία, δίκες και καταδίκες για όσους δεν βλέπουν αυτό που πρέπει να δουν αλλά αυτό που όντως συμβαίνει.

«Ο προοδευτικός συγγραφέας που κάνει σοσιαλιστικό ρεαλισμό είναι υποχρεωμένος να δίνει όχι μόνο την πραγματικότητα όπως είναι αλλά και την πραγματικότητα όπως πρέπει να είναι», είχε κωδικοποιήσει την άποψή του ο Γιάννης Ρίτσος, κατά την ενδοκομματική δίκη. Απάντηση σ’ αυτή την υπεράσπιση της αυτολογοκρισίας δεν έδωσε μόνο ο Κώστας Κουλουφάκος αλλά και ο ίδιος ο Ρίτσος, πολύ αργότερα όμως, με ποιήματά του που δεν δημοσιεύτηκαν παρά μετά το θάνατό του, κι ενώ είχε πια υποστεί και αυτός τις επιθέσεις της κομματικής λογοτεχνικής ορθοδοξίας για τα πεζά του. Αρκούν εδώ οι εξής αυτοκριτικοί στίχοι του Ρίτσου που γράφτηκαν το 1977 αλλά τυπώθηκαν μόλις πέρυσι, στον 14ο τόμο των Απάντων του: «Μεγάλη δυσκολία / το πλάσιμο / των θετικών ηρώων - / όταν αφήσουν χάμου / τις σημαίες / δεν ξέρουν πια / τι να κάνουν τα χέρια τους / ούτε κι εκεί - καλύτερα λοιπόν / καθόλου να μη γίνουν / τ’ αποκαλυπτήρια / αυτού του αγάλματος / και του ποιήματος αυτού».