Ενα τραγούδι για τον Πολιτισμό

Από τις πρόσφατες κινητοποιήσεις των εργαζομένων στον πολιτισμό

Συναυλία διαμαρτυρίας στο πλαίσιο του νέου γύρου κινητοποιήσεων που αποφασίστηκε στην πρόσφατη γενική του συνέλευση οργανώνει σήμερα, στις 6 μ.μ., στην πλατεία Κλαυθμώνος ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ. Πρόκειται για «μελωδική» συνέχεια των κινητοποιήσεων των τελευταίων βδομάδων «ενάντια στα κυβερνητικά σχέδια συρρίκνωσης και διάλυσης των υπηρεσιών πολιτισμού», με κεντρικά αιτήματα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ενίσχυση της καλλιτεχνικής δημιουργίας, καμιά θέση εργασίας χαμένη στον Πολιτισμό και αυτονόμηση του υπουργείου Πολιτισμού.

Οπως σημειώνουν, η αυτονόμηση του ΥΠΠΟ «με αυτοτελείς διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες, με διαφύλαξη όλων των αρμοδιοτήτων και όλων των θέσεων εργασίας, με χρηματοδότηση και επαρκή στελέχωση δεν είναι ένα συντεχνιακό αίτημα. Είναι η προϋπόθεση για την υλοποίηση μιας κοινωνικής αναγκαιότητας: της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς και της στήριξης της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας».

Την παραίτηση του προέδρου, της διευθύντριας και του ΔΣ του ΕΚΕΒΙ ζήτησε ο Κ.Τζαβάρας

Την παραίτηση του προέδρου και της διευθύντριας του ΕΚΕΒΙ, Θανάση Βαλτινού και Κατρίν Βελισσάρη, καθώς και του ΔΣ ζήτησε το μεσημέρι της Τρίτης ο αναπληρωτής υπουργός για θέματα Πολιτισμού, Κώστας Τζαβάρας. Από το γραφείο Τύπου του υπουργείου Πολιτισμού εκδόθηκε σχετική ανακοίνωση : «Στον προχθεσινό τύπο εκφράστηκαν δημοσίως σχόλια με τα οποία καταμαρτυρείται αδιαφανής και μεροληπτικός χειρισμός εις βάρος της επιτροπής που χειρίστηκε για λογαριασμό του ΕΚΕΒΙ τη δράση "αγορά βιβλίων", στο πλαίσιο του προγράμματος Φιλαναγνωσία.

Οι επιτροπές των επιχορηγήσεων

Ανακοινώθηκαν χτες από το υπουργείο Πολιτισμού Τουρισμού οι «ομάδες εργασίας» για τις επιχορηγήσεις μέσω του «Μητρώου Πολιτιστικών Φορέων», επτά μήνες μετά την πρώτη ανακοίνωση για τη σύστασή του. Τριμελείς ομάδες εργασίας, συμβουλευτικές για θέματα σύγχρονου πολιτισμού (εικαστικά, γράμματα, κινηματογράφος, θέατρο, χορός, μουσική), συγκροτήθηκαν από το ΥΠΠΟΤ, στο πλαίσιο της νέας πολιτικής επιχορηγήσεων που εφαρμόζει το υπουργείο, μετά και τη δημιουργία και λειτουργία του Μητρώου Πολιτιστικών Φορέων. Έργο των ομάδων είναι να αξιολογήσουν τα αιτήματα που υποβλήθηκαν κατά την πιλοτική λειτουργία του Μητρώου, σε συνεργασία με τις αρμόδιες Διευθύνσεις του ΥΠΠΟΤ, και να συμβάλουν με τις προτάσεις τους, οι οποίες θα προκύψουν και από τη μεταξύ τους συνεργασία, στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου επιχορηγήσεων – πλαίσιο που ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχε το Υπουργείο.

Βιβλίο
Πρόεδρος
Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας Μέλη
Χρήστος Χρυσόπουλος, συγγραφέας
Δέσποινα Τσούμα, δικηγόρος, σύμβουλος επικοινωνίας και δημοσίων σχέσεων εκδοτικών επιχειρήσεων
Εικαστικά
Πρόεδρος
Ντένης Ζαχαρόπουλος, κριτικός και ιστορικός της τέχνης
Μέλη
Μαρία Παναγίδου, αρχιτέκτων και επιμελήτρια
Πάνος Χαραλάμπους, ζωγράφος και αντιπρύτανης Σχολής Καλών Τεχνών
Μουσική
Πρόεδρος:
Γιώργος Κουρουπός, συνθέτης, ομότιμος καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου
Μέλη
Γιώργος Κουμεντάκης, συνθέτης
Λάμπρος Λιάβας, μουσικολόγος, καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
Θέατρο
Πρόεδρος
Θωμάς Μοσχόπουλος, σκηνοθέτης
Μέλη
Ματίνα Καλτάκη, κριτικός θεάτρου, δημοσιογράφος
Δήμητρα Κονδυλάκη, δραματολόγος, υπεύθυνη θεατρικών εκδόσεων
Χορός
Πρόεδρος
Σοφία Σπυράτου, χορεύτρια και χορογράφος
Μέλη
Κυριάκος Κοσμίδης, χορευτής και χορογράφος
Χριστίνα Πολυχρονιάδου, σύμβουλος επικοινωνίας και πολιτιστικής διαχείρισης
Κινηματογράφος
Πρόεδρος
Μισέλ Δημόπουλος, κριτικός κινηματογράφου και πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Μέλη
Γιώργος Τσεμπερόπουλος, σκηνοθέτης
Αλέξανδρος Παπαηλιού, σκηνοθέτης

Πέτρος Μάρκαρης: «Το ΥΠΠΟ απαξιώνει το ΕΚΕΒΙ»

• Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 27 Ιουλίου 2009

Την απόφασή τους να μη δεχθούν την ανανέωση της θητείας τους, σε περίπτωση που τους προταθεί από τον υπουργό Πολιτισμού, ανακοίνωσαν ο πρώην πρόεδρος και η πρώην αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, Πέτρος Μάρκαρης και Λένα Διβάνη.

«Η Λένα Διβάνη κι εγώ υποβάλαμε ένα σχέδιο στρατηγικής στον τότε υπουργό Μιχάλη Λιάπη, κατόπιν δικού του αιτήματος. Ποτέ δεν το συζητήσαμε, ούτε και με τον διάδοχό του», λέει ο Π. Μάρκαρης

Την εξέφρασαν με επιστολή τους που απεστάλη στο υπουργείο Πολιτισμού, στην οποία υπογραμμίζουν ότι συνεργάστηκαν δημιουργικά και αρμονικά με τη διευθύντρια Κατρίν Βελισσάρη.

Ο μοναδικός λόγος, τον οποίο επικαλούνται, που μέχρι τώρα δεν προέβησαν σε δημόσια δήλωση, αν και η θητεία τους έληξε στις 9 Μαΐου, ήταν, όπως υποστηρίζουν, «η ευθύνη που είχαμε αναλάβει να βοηθήσουμε στην καλύτερη οργάνωση της 6ης Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου».

Και η επιστολή καταλήγει: «Οι ανάγκες της κατ' εξοχήν εργασίας μας, της συγγραφής, αλλά και η συνεχιζόμενη αδιαφορία τής πολιτείας απέναντι στο Κέντρο και τον σκοπό του καθιστούν την παρουσία μας εν πολλοίς άκαρπη και προσχηματική». Ο Πέτρος Μάρκαρης είχε αντικαταστήσει στη θέση του προέδρου τον παραιτηθέντα Δημήτρη Νόλλα, τον Ιανουάριο του 2008. Επικοινωνήσαμε μαζί του και του θέσαμε ορισμένα ερωτήματα.

• Ποιες είναι οι εντυπώσεις, που αποκομίσατε από την «κολοβή» θητεία σας στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου;

«Για μένα οι εντυπώσεις που αποκόμισα είναι εξαιρετικά θετικές μέχρι ενθουσιώδεις από τη συνεργασία μου με την Κατρίν Βελισσάρη. Εκτός αυτού, εκτίμησα ιδιαίτερα όχι μόνο το υψηλό επίπεδο γνώσης αντικειμένου, αλλά και τη φοβερή προσήλωση στο βιβλίο που έχουν τα στελέχη του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. Πρέπει να πω ότι δεν υπερβάλλω. Σπάνια έχω γνωρίσει αυτόν τον συνδυασμό σε ελληνικό οργανισμό πολιτισμού. Αυτά τα δύο στοιχεία έκαναν δύσκολη τη σύνταξη της επιστολής που στείλαμε με τη Λένα Διβάνη. Λυπούμαστε και οι δύο που τελείωσε αυτή η συνεργασία».

• Αν κάνατε έναν προσωπικό απολογισμό, θα λέγατε πως πετύχατε στη θητεία σας;

«Δεν θέλω να μιλήσω για τον εαυτό μου, δεν είναι σωστό».

• Αν κάνατε ωστόσο μία εκ των υστέρων αποτίμηση, ποια είναι τα θετικά και ποια τα αρνητικά, όσο χρόνο εμπλακήκατε με τον συγκεκριμένο θεσμό;

«Για μένα, στα πολύ θετικά ανήκουν οι Λέσχες της Ανάγνωσης, στα πολύ θετικά ανήκουν η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, καθώς και η Εκθεση Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου στην Αθήνα. Στα αρνητικά, ανήκει η έλλειψη ενδιαφέροντος για το ΕΚΕΒΙ από την πλευρά της Πολιτείας. Εκτιμώ ότι το υπουργείο Πολιτισμού θεωρεί ότι η όποια υποχρέωσή του απέναντι στο ΕΚΕΒΙ εξαντλείται στο να του δίνει κάποια χρήματα.

Η Λένα Διβάνη κι εγώ, τέλος Μαρτίου του 2008, υποβάλαμε ένα σχέδιο στρατηγικής στον τότε υπουργό Πολιτισμού Μιχάλη Λιάπη, κατόπιν δικού του αιτήματος. Σας πληροφορώ ότι ποτέ δεν το συζητήσαμε με τον υπουργό που το ζήτησε, ούτε με τον διάδοχό του Αντώνη Σαμαρά, τον οποίο δεν έχω συναντήσει ποτέ μου».

• Τι έχετε να πείτε για τη συνεχόμενη αβελτηρία και αδιαφορία του υπουργείου Πολιτισμού για το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου;

«Αν εξαιρέσουμε ορισμένες περιπτώσεις υπουργών Πολιτισμού, θεωρώ ότι ελάχιστοι ήταν αυτοί που ήθελαν να αφήσουν έργο. Εκτιμώ ότι οι περισσότεροι βλέπουν το υπουργείο αυτό ως έναν βατήρα, για να εκτιναχθούν πιο ψηλά πολιτικά. Υπό αυτούς τους όρους, το ΥΠΠΟ λειτουργεί ως μια δυνατότητα προβολής και δημοσίων σχέσεων».

• Από το υπουργείο ακούγεται ότι η παραίτησή σας προλαβαίνει την απόφασή του να μην ανανεώσει τη θητεία σας. Ποιο είναι το δικό σας σχόλιο;

«Μου είναι παντελώς αδιάφορο. Δεν θέλουμε να συνεχίσουμε μια κατάσταση πλήρους αδιαφορίας και απαξίωσης. Φανταστείτε ότι στα εγκαίνια της φετινής ΔΕΒΘ δεν ήρθαν ούτε ο υπουργός ούτε ο γενικός γραμματέας, ούτε απέστειλαν έστω έναν χαιρετισμό. Δεν έχει σημασία αν είμαι εγώ πρόεδρος ή άλλος άνθρωπος του πολιτισμού. Με τη σημερινή επικρατούσα νοοτροπία δεν θα μπορέσει να κάνει σωστή και παραγωγική δουλειά». *

Πολιτική και βιβλιοφιλία

• Οχι ότι στις ομιλίες των επισήμων ακούγονται βαρύγδουπες αναγγελίες. Αλλά να, περιμέναμε την ομιλία του νέου υπουργού Πολιτισμού, Αντώνη Σαμαρά, στην τελετή απονομής των κρατικών βραβείων, γιατί ήταν μια ευκαιρία να τοποθετηθεί εφ’ όλης της ύλης για όσα συμβαίνουν στον χώρο του βιβλίου. Περιμέναμε ν’ ακούσουμε, αν μη τι άλλο, κάποιες επισημάνσεις και διαπιστώσεις για όσα χρειάζονται λύση στην πολιτική βιβλίου, για μια καλύτερη διάρθρωση των φορέων του, για μια πιο ορθολογική και αποτελεσματική παρέμβαση της πολιτείας, σ’ έναν τομέα που και παράδοση έχουμε και δυνατότητες και δυναμικό.

• Αντ’ αυτών ακούσαμε μια εμπεριστατωμένη ομιλία για τη βιβλιοφιλία και τους κινδύνους της ανάγνωσης από την εξάπλωση των ηλεκτρονικών μέσων. Και κάποιες θέσεις αόριστες και γι’ αυτό προβληματικές. Οπως: «Σημασία δεν έχει μόνο πόσα δίνουμε ως πολιτεία για την πολιτική βιβλίου. Σημασία έχει πώς αξιοποιούνται οι επιδοτήσεις αυτές, πόσο πιάνουν τόπο τα χρήματα των φορολογουμένων». Στο δεύτερο σκέλος της φράσης δεν πιστεύω να έχει κανείς αντιρρήσεις. Το πρώτο όμως μπάζει νερά... Γιατί έχουν σημασία και τα ποσά. Αφού δεν μπορούν να λειτουργήσουν φορείς που η πολιτεία ίδρυσε, όπως το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, χωρίς επαρκή προϋπολογισμό. Στην αντίθετη περίπτωση, περικόπτει δραστηριότητες, μαραζώνει σε γραφειοκρατικές επιλογές, χάνει σε κύρος, δημιουργώντας, προοπτικά, έναν ακόμη δημόσιο φορέα χωρίς δυνατότητες δημιουργίας και παρέμβασης.

• Πρόσεξα ότι στην ομιλία του ο υπουργός δεν ανέφερε ούτε μια φορά το ΕΚΕΒΙ. Γνωρίζω ότι ακόμα δεν έχει δει τους επικεφαλής του φορέα. Ο υπουργός με την ομιλία του έμοιαζε να διευρύνει τον ήδη υπάρχοντα -άρρητο- ανταγωνισμό μεταξύ ΕΚΕΒΙ και Διεύθυνσης Γραμμάτων. Δεν γνωρίζω τι έχει στο μυαλό του, αλλά σίγουρα ένας δημόσιος φορέας που ασκεί πολιτική κρίνεται για τις πράξεις του. Ενώ οι επιλογές μιας διεύθυνσης υπουργείου χάνονται στα δημοσιοϋπαλληλικά γρανάζια... [Tης Ολγας Σελλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tετάρτη, 25 Mαρτίου 2009]
  

Η συμφορά της λογοτεχνίας

Η παθολογία των λογοτεχνικών βραβείων όπως την παρουσιάζει, με αφορμή μια μη βράβευση, ένας γνώστης - εκ των έσω - του θεσμού

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΛΤΣΟΣ

Δεν είναι κανείς πιο αυστηρός απέναντι σε μια πλάνη παρά μόνον όταν την έχει εγκαταλείψει.

• Γκαίτε

---

Ο Λουί-Φερντινάν Σελίν

---

Χρημάτισα, όπως είθισται να αναφέρουν στους επικηδείους, πρόεδρος επιτροπών Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων και... ξέρω τη «δουλειά».

Αντλησα τη νομιμοποίησή μου όχι ως καθηγητής πανεπιστημίου αλλά ως συγγραφέας. (Ο νόμος προϋποθέτει για τον διορισμό μέλους της επιτροπής ή την ιδιότητα του καθηγητή πανεπιστημίου φιλολογικού τμήματος ή την ιδιότητα του συγγραφέα - κριτικού - μεταφραστή). Ως καθηγητής της Θεωρίας της Επικοινωνίας στο Πάντειο δεν διέθετα την πρώτη τυπική προϋπόθεση. Καταγγέλθηκα, «δικάστηκα», αλλά διασώθηκα με την άλλη ιδιότητά μου ως συγγραφέα, χωρίς να χρειαστεί οι «θιγόμενοι» από τον διορισμό μου να προσφύγουν, όπως υπαινίχθηκαν ότι θα έκαναν, στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Δεν υπήρχε άλλωστε λόγος ανησυχίας. Με την αποχώρησή μου, μετά την ολοκλήρωση της «δουλειάς» μου, θα έκαναν και εκείνοι τη δική τους «δουλειά».

• Ξέρω λοιπόν καλά:

- Πρώτον, ότι ο υπουργός Πολιτισμού, επικαλούμενος έναν νόμο που προτάθηκε από προηγούμενο υπουργό και ψηφίστηκε για όλους τους επερχόμενους, διορίζει «κατά το δοκούν» τους καθ' ύλην αρμοδίους και πάντοτε σύμφωνα με το δικαίωμα που του παρέχει η «αρχή της αντιπροσώπευσης», δηλαδή η λαϊκή εντολή προς την κυβέρνησή του, μόνη ικανή και αναγκαία δικαιολογία για τα εκάστοτε «δοκούντα» των υπουργών.

- Δεύτερον, ότι οι επιτροπές αυτές, όποια μέλη τους και αν επιλέξει ο προϊστάμενος υπουργός (ημέτερους ή υμέτερους), ανακυκλώνονται από το λογοτεχνικό κατεστημένο κυκλώνοντας ασφυκτικά τη λογοτεχνία. Και τούτο βάσει μιας άλλης - εξίσου ισχυρής - αρχής της «αμοιβαιότητας»: «Ψήφισέ με, να σε ψηφίσω».

• Η επικίνδυνη θέση

Σημειώνω για την ιστορία ότι η απόφασή μου να θητεύσω στην επικίνδυνη θέση του προέδρου ελήφθη εν γνώσει των συνεπειών του νόμου: με τις επιλογές μου θα διηύρυνα το χάσμα που χωρίζει τους φρόνιμους από το ακραίο «πολιτιστικό φαινόμενο» (sic) που μου καταλόγισαν ότι προσωποποιώ.

Είναι προφανές ότι «η έρημος επεκτείνεται»: ο χθεσινός βραβευθείς (εκτός επιτροπής οικεία βουλήσει, ούτως ώστε να μπορεί να είναι υποψήφιος), όταν την επαύριο εισέλθει με τη σειρά του στην επιτροπή, βραβεύει τον εξερχόμενο. Και ο φαύλος κύκλος φαυλώνεται επ' άπειρον. Πλην σπανιότατων εξαιρέσεων, αποκλείεται να βραβευθεί το καλύτερο λογοτέχνημα ή μετάφρασμα, διότι περισσότερο από το έργο κρίνεται το πρόσωπο, οι επιρροές και οι συμμαχίες του· τουτέστιν, πλην σπανιότατων εξαιρέσεων, αποκλείεται να υπάρξει πράγματι «αισθητική κρίση», δηλαδή να «αρέσει κάτι τι χωρίς συμφέρον», οπότε βραβεύεται και το έργο. Τι και αν ο συγγραφέας είναι «αποσυνάγωγος» (περίπτωση Δ. Δημητριάδη) ή αν είναι ο μεγάλος ποιητής που η πολιτεία τον θυμήθηκε λίγο προ της τελευτής (περίπτωση Μ. Αναγνωστάκη).

Εννοείται ότι ανάλογα με την κυβέρνηση στην εξουσία οι εκάστοτε επιτροπές αποπνέουν άρωμα «συντηρητικό» ή «προοδευτικό». Αλλά και πάλι ένας τέτοιος οσφρητικός τροπισμός εξαφανίζεται από τον εγγενή συντηρητισμό των περισσότερων «προοδευτικών» μας. Οπότε αυτό που αναδίδεται είναι το πατσουλί.

• Η μεταστροφή

Κάνοντας εκ των υστέρων την αυτοκριτική μου και μη προσδοκώντας πλέον άλλη τιμή από αυτήν που μου περιποιεί η ποίηση, έχοντας επιτέλους το δικαίωμα της μεταστροφής - παρ' ότι διόλου δεν μετανοώ αλλά ούτε και πιστεύω ότι η μαχητική πρόθεση κειμένων «πολιτιστικά αν-ορθόδοξων», όπως το παρόν, κλονίζει το status quo των φόνων και αντιφόνων -, είμαι σε θέση να βεβαιώσω πως οι επιτροπές γενικά είναι η συμφορά της λογοτεχνίας. (Συμφοριασμένοι, δηλαδή αποκλεισμένοι από τη δημιουργία, κρίνουν τη δημιουργία με κριτήρια της συμφοράς.)

Αν σπανίως υπάρξουν αυθεντικοί κριτές - έχω κατά νου την κυρία Τζίνα Πολίτη και την κυρία Οντέτ Βαρών -, κάτι «μπορεί να περάσει», αλλά αυτό συνιστά συμβάν: θεμελιωτικό παράγοντα αλήθειας σε έναν ψεύτικο κόσμο. Σωστά σημείωνε τις προάλλες ο Γ. Κοροπούλης στη «Βιβλιοθήκη» της Ελευθεροτυπίας (26.09.08), γράφοντας για την «παραδοσιακή βιβλιοκριτική», ότι το σημερινό της κακέκτυπο «καλλιεργήθηκε και προέκυψε κατ' αρχήν ως ευτελές ομοίωμά της - ομοίωμα που θα το ονόμαζα "εύθρυπτη κριτική", μια και ανά πάσα στιγμή κονιορτοποιείται ώστε να πασπαλιστεί η επιφάνεια του λογοτεχνικού προϊόντος με τα αναγκαία λαμπερά αποσπάσματα».

Αλλά είναι δυνατόν να θέλει κανείς τη σκόνη, ακόμη και όταν σύρεται με τις αλυσίδες της ψευδαίσθησης σε διαλέξεις ή βιβλιοπαρουσιάσεις και, το χειρότερο, σε επαινετικές δημοσιεύσεις για τις οποίες μετανόησε προτού τις γράψει; Είναι δυνατόν!

• Η αισθητική κρίση

Mutatis mutandis, τα ίδια ισχύουν και για τις επιτροπές των ιδρυμάτων, των κέντρων και των λογοτεχνικών περιοδικών. Και δεν μπορώ να μην επισημάνω την πρόσφατη καταψήφιση από την Επιτροπή του ΕΚΕΜΕΛ (με ψήφους τέσσερις έναντι μιας!), αποτελούμενη από τους Τ. Θεοδωρόπουλο, Ε. Ζέρβα, Ε. Λυχναρά, Σ. Πασχάλη και Λ. Τσιριμώκου, της μετάφρασης στα ελληνικά του Ταξιδιού στην άκρη της νύχτας του Λ.-Φ. Σελίν από τη Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου. Δεν θα υπεισέλθω σε λεπτομέρειες περιμένοντας τη δημοσίευση του «σκεπτικού» αυτού του αποκλεισμού. Και δεν θα επικαλεστώ άλλα επιχειρήματα πλην αυτού που - φευ - οι φρόνιμοι πρωτίστως θα επικαλούνταν: του ότι, δηλαδή, το αποτέλεσμα αυτής της ψηφοφορίας προσβάλλει το sensus communis, με την έννοια του Καντ: «Με τον όρο sensus communis πρέπει να εννοήσουμε την Ιδέα μιας κοινής αίσθησης, δηλαδή μιας ικανότητας κρίσης, η οποία κατά τον αναστοχασμό της λαμβάνει υπ' όψιν νοερώς (a priori) τον παραστατικό τρόπο καθενός άλλου ώστε να στηρίζει, τρόπον τινά, την κρίση της στον συνολικό ανθρώπινο Λόγο και έτσι να αποφεύγει την ψευδαίσθηση, η οποία θα είχε δυσμενή επίδραση στην κρίση λόγω υποκειμενικών ιδιωτικών όρων που θα μπορούσαν εύκολα να θεωρηθούν ως αντικειμενικοί» (Ι. Kant, Κριτική της κριτικής δύναμης, μτφρ. Κ. Ανδρουλιδάκης, Ιδεόγραμμα, 2002, σ. 223)· απλούστερα, το αποτέλεσμα αυτής της ψηφοφορίας στερεί την αισθητική κρίση από την κοινωνικότητα η οποία θα έπρεπε να συνιστά τον ορίζοντα πρόσληψής της και επί της οποίας υποτίθεται ότι θεμελιώνονται τέτοιου τύπου θεσμοί.

Και επειδή ο υποψιασμένος αναγνώστης τούτων των γραμμών - και αναγνώστης του Ταξιδιού - καλείται να μαρτυρήσει, τον περιμένω να εκδηλωθεί. Και θα του απαντήσω. Διότι, ενώ το Ταξίδι «a débuté comme ça», δηλαδή θριαμβευτικά, όπως και του άξιζε, μια και επαινέθηκε αθρόα (πλην ανώδυνα!) από τους παροικούντες, «κατέληξε αλλιώς» κατά την πρώτη θεσμική αντιμετώπισή του από την Επιτροπή του ΕΚΕΜΕΛ.

Μιλώντας ο Ντεκάρτ για τον πατέρα Μπουρντέν σημειώνει: «Αναφορικά με το γεγονός ότι μόνο τα σοφά πρόσωπα μπορούν να διακρίνουν ανάμεσα στη σαφή αντίληψη και στην πλασματική, δεν με ξαφνιάζει ότι αυτός ο βλάκας βάζει τη μια στη θέση της άλλης».

Ο κ. Γιώργος Βέλτσος έχει διατελέσει πρόεδρος της Επιτροπής των Κρατικών Βραβείων Μετάφρασης και πρόεδρος της Επιτροπής Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων.

Το ΒΗΜΑ, 05/10/2008

Συλλέκτης παλαιών βιβλίων; Συλλαμβάνεσαι!

Αν έχετε παλιά βιβλία στη βιβλιοθήκη του σπιτιού σας, κληρονομιά από βιβλιοθήκη της οικογένειας, ή αν είστε συλλέκτης παλιών βιβλίων, κινδυνεύετε να βρεθείτε ακόμα και στη φυλακή. Για την τύχη των παλιών αντιτύπων, δε, ούτε λόγος. Θα κατασχεθούν!

Εξήντα δύο προσωπικότητες της δημόσιας πνευματικής ζωής της χώρας καταγγέλλουν και αγωνιούν: «Τον τελευταίο καιρό έρχονται στο φως της δημοσιότητας διαδοχικές περιπτώσεις κατασχέσεων παλιών βιβλίων και συλλήψεων των κατόχων τους. Είναι απορίας άξιον ποιοι παράγοντες του υπουργείου Πολιτισμού καθοδηγούν τέτοιες ενέργειες, τη στιγμή μάλιστα που αυτές δεν στηρίζονται στο ισχύον νομικό πλαίσιο: η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Πολιτισμού (Εφορεία Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Αρχαιολογικών Συλλογών) επανειλημμένα έχει διαβεβαιώσει τους ενδιαφερόμενους ότι τα παλιά βιβλία δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του νόμου για την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς (Ν. 3082/2002)».

Ποια κακόβουλα πνεύματα λοιπόν, τη στιγμή που η αρμόδια αρχή το θεωρεί λυμένο το θέμα, καταδιώκει τους ανθρώπους που αγαπούν, συντηρούν ή συλλέγουν παλαιά βιβλία; «Σε μια περίοδο πνευματικής ξηρασίας για τον τόπο μας, η τυχόν ποινικοποίηση της συλλογής παλαιών βιβλίων και κατά συνέπεια της βιβλιοφιλίας, θα είχε ολέθριες επιπτώσεις τόσο για το ίδιο το βιβλίο, το οποίο παντού σώζεται και διατηρείται χάρη στην αγάπη των βιβλιοφίλων, όσο και για την επιστημονική έρευνα...» λέει η διαμαρτυρία, την οποία υπογράφουν μεταξύ άλλων οι Ν. Αλιβιζάτος, Σπ. Ασδραχάς, Ν. Βαλαωρίτης, Β. Βασιλικός, Αιμ. Γερουλάνου, Αγγ. Δεληβορριάς, Θ. Δραγώνα, Λ. Δρούλια, Μ. Θεοδωράκης, Μ. Ηλιού, Δ. Καψάλης, Ν. Κωνσταντόπουλος, Χρ. Μπότσογλου, Ηλ. Νικολακόπουλος, Β. Παναγιωτόπουλος, Τ. Πατρίκιος, Αδ. Πεπελάσης, Τρ. Σκλαβενίτης, Κ. Τσουκαλάς, Μ. Χαριτάτος, Τηλ. Χυτήρης, κ.ά.

Είναι αδίκημα, λοιπόν, να έχουμε στις βιβλιοθήκες μας βιβλία τυπωμένα πριν από το 1830. Σ’ αυτή την περίπτωση εναποθέστε, απλώς, στον απορριμματοφόρο κάδο της γειτονιάς σας... [Όλγα Σελλά, Η Καθημερινή, 29/5/2008]

1η Εκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου

Ο συγγραφέας Πέτρος Μάρκαρης, ως νέος πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), παραβρέθηκε σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου του υπουργού Πολιτισμού, Μ. Λιάπη, για την 1η Εκθεση Παιδικού - Εφηβικού Βιβλίου (1-4/2) στην HELEXPO (Μαρούσι), που οργανώνει το ΕΚΕΒΙ.

Ο υπουργός, αφού ανακοίνωσε την τοποθέτηση του Π. Μάρκαρη στο ΕΚΕΒΙ, μίλησε για το «πολύ σημαντικό έργο» του ΕΚΕΒΙ «στην προβολή του βιβλίου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και στην προώθηση της βιβλιανάγνωσης στη χώρα μας» και είπε ότι ζήτησε από το νέο πρόεδρο και τη διευθύντρια του ΕΚΕΒΙ, σε συνεργασία με την αρμόδια Διεύθυνση του υπουργείου, να καταθέσουν σχέδιο με κεντρικούς στόχους της πολιτικής για το βιβλίο.

Αοριστολογώντας, ο υπουργός ανέφερε ως «βασικές κατευθύνσεις» για το παιδικό βιβλίο τα εξής:

• Εμφαση στα παιδιά και τους νέους. Η φιλαναγνωσία να ξεκινά από την κούνια. Στόχος είναι σε περίπου δύο μήνες να ανακοινώσουμε αυτό το σχέδιο.
• Προτεραιότητα στην ελληνική δημιουργία, στο εσωτερικό (π.χ. στην έκθεση παιδικού βιβλίου και στην Παιδική Γωνιά Διεθνή Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης) και στο εξωτερικό (π.χ. στην επαγγελματική έκθεση βιβλίου Μπολόνια και Πεκίνου).
• Στήριξη μεταφράσεων από το ΥΠΠΟ και στο παιδικό βιβλίο.

Παίρνοντας το λόγο, ο Π. Μάρκαρης ευχαρίστησε τον υπουργό για την επιλογή του και εξέφρασε την επιθυμία του να συμβάλει στην προώθηση του βιβλίου.

Στην 1η Εκθεση Παιδικού - Εφηβικού Βιβλίου, με σύνθημα «Το διάβασμα είναι δικαίωμα κάθε παιδιού» σε 3.300 τ.μ. θα παρουσιαστούν χιλιάδες βιβλία σημαντικών εκδοτικών οίκων, μεταξύ των οποίων και της «Σύγχρονης Εποχής» και πολλές εκδηλώσεις (εργαστήρια, συναντήσεις με συγγραφείς και εικονογράφους, παιδικές παραστάσεις, θεατρικά και μουσικά δρώμενα, εκθέσεις κ.α). Θα γίνει έκθεση παλιών παιχνιδιών από τη συλλογή του ΕΛΙΑ, η οποία θα ταξιδέψει το κοινό στις πρώτες ελληνικές βιοτεχνίες παιχνιδιών των μεταπολεμικών χρόνων. Στο στέκι των εφήβων, θα γίνουν συναντήσεις με τους συγγραφείς Πέτρο Τατσόπουλο (2/3) και Σωτήρη Δημητρίου (1/2) και θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά το έργο του συγγραφέα H. P. Lagavulin (1894 - 1995). Στον ίδιο χώρο (2/2 και 3/2, 10 π.μ.) θα πραγματοποιηθεί το σεμινάριο «Μ' ένα βιβλίο πάω σινεμά», για την ιστορία του κινηματογράφου, τους μηχανισμούς προώθησης μιας ταινίας, τους συντελεστές, το σενάριο, το λογοτεχνικό έργο και τη μεταφορά του στην οθόνη. Τιμώμενη χώρα της έκθεσης είναι η Ολλανδία, γνωστή για τις εκδόσεις, τα εργαστήρια και τους εικονογράφους της. Στο περίπτερό της θα παρουσιαστεί η έκθεση «Dutch Treats: Σύγχρονοι Ολλανδοί Εικονογράφοι», όπου παρουσιάζονται 13 Ολλανδοί καλλιτέχνες. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν 70 σχεδόν εκδηλώσεις για παιδιά, εφήβους, εκπαιδευτικούς και γονείς, με κεντρικό θέμα τη σχέση του βιβλίου με τις άλλες τέχνες. Η έκθεση θα λειτουργεί καθημερινά (9 π.μ. - 8 μ.μ., Δευτέρα έως 4 μ.μ.), με δωρεάν είσοδο. [Ριζοσπάστης, 30/1/2008].