Επιστολή της ποιήτριας Κ. Δημουλά για ένα γκάλοπ

• Από την ακαδημαϊκό Κική Δημουλά πήραμε την παρακάτω επιστολή:

«Αναφέρομαι στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα σας, στο φύλλο της 4.10 τρ. έτους, με τίτλο: Ερευνα για τη σχέση των Ελλήνων και του Πολιτισμού, κι από κάτω: Θέλουμε τέχνη λάιτ και φτηνή, με μαύρα τεράστια γράμματα ώστε να μην περάσει απαρατήρητο, τι ελαφρό θέλουμε.

»Κι ερωτώ: ποιοι θέλουμε; Οσοι ερωτήθηκαν και απαντούν; Και τι γίνεται με το κρίσιμο, μεγάλο ποσοστό όσων, είτε ερωτήθηκαν είτε όχι, δεν απάντησαν; Τους παίρνει κι αυτούς η μπάλα ότι θέλουν Λάιτ και φτηνή τέχνη; Δεν είναι άδικο αυτό για τη χώρα;

»Επίσης, επιτρέψτε μου να σχολιάσω, όχι τις προτιμήσεις των ερωτηθέντων, αλλά τον τρόπο με τον οποίον παρατίθενται τα ονόματα των... φαβορί. Μοιάζει σα να τηρήθηκε, αχρωμάτιστη αλφαβητική σειρά στην παράθεσή τους... Αλλ' αν αυτό ίσχυε, τότε τι νόημα είχαν οι λεζάντες κάτω από τις φωτογραφίες των διακριθέντων περί του: ποιος ο πρώτος; Αυτές οι λεζάντες όχι μόνο ακυρώνουν το προφυλάσσον από παραστρατήματα νόημα της ουδετερότητας, που υποτίθεται ότι τηρείται διά της αλφαβητικής σειράς, αλλά δημιουργεί επί πλέον και μιαν παράλογη έστω αίσθηση, ότι οι ίδιοι οι εικονιζόμενοι -στους οποίους, περιλαμβάνομαι-φέρουν προθύμως, χαμογελαστοί μάλιστα, την ευθύνη αυτής της ενθουσιώδους απρέπειας που συντελείται και που δυστυχώς δε συνιστά πολιτισμό.

»Ειδικά σ' αυτούς τους καιρούς, έπρεπε ακόμα και να προσποιούμεθα ότι έχουμε πολιτισμό, τουλάχιστον στο βαθμό που να ξέρουμε ποιος είναι ο Υπουργός Πολιτισμού... Προσωπικά με θίγει να εμφανίζεται, ελέω ενός γκάλοπ, ότι υπερβαίνω πανθομολογούμενα μέγιστους και δη τεθνεώτες, Ελύτη, Καβάφη -Θεέ μου- Ρίτσο, Σεφέρη, όσο κι αν σιωπηλά με ευχαριστεί και με τιμά, να έχω τη συνετή συμπάθεια όποιων και όσων αναγνωστών άσχετη με Μαραθώνιους. Με θίγει, με αφορά πολιτισμένα, ότι ο Μάνος Χατζιδάκις μίκρυνε ως τελευταίος».

Απάντηση της Ν.Κ.-Ρ.: Δημοσιεύσαμε μια έρευνα κοινού για τον πολιτισμό. Δεν δικάζουμε τους ανθρώπους για τις γνώσεις και τις απόψεις τους, ούτε ευθυνόμαστε γιατί η κ. Δημουλά ήταν πρώτη στις προτιμήσεις τους πριν από τον Ελύτη, τον Καβάφη, τον Ρίτσο και τον Σεφέρη, έστω και με ελάχιστες ψήφους διαφορά. Πιστεύουμε ότι είναι τιμή της. Πάντως, η σειρά των ονομάτων δεν ήταν αλφαβητική. Αποτελεί κατάταξη, όπως γράφαμε, με βάση την ψηφοφορία του κοινού. Για τη γελαστή φωτογραφία, ζητούμε ταπεινά συγγνώμη. Δεν βρήκαμε καμία συνοφρυωμένη στο αρχείο μας.  

• Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 7 Οκτωβρίου 2010

Τα άρθρα στη "ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ" της "Ελευθεροτυπίας"

Κοινωνικός απομονωτισμός
Προ δέκα ετών, ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος είχε εκδώσει ένα βιβλίο με επτά ιστορίες («Βαθύς και λυπημένος, όπως κι εσύ»), που εκτυλίσσονται σε έναν τόπο δικής του επινόησης.


ΟΙ "ΚΛΑΣΙΚΟΙ" της νέας χιλιετίας Απληστία: θανάσιμη νόσος της εποχής
Εργα του 21ου αιώνα που θα αφήσουν εποχή Ο κόσμος, σύμφωνα με τη Γέλινεκ, χωρίζεται στους έχοντες και σ' εκείνους που εποφθαλμιούν τα κεκτημένα των άλλων. Ο αγώνας για την απόσπαση της ξένης ιδιοκτησίας μπορεί να γίνει αδυσώπητος, καθώς κάποιοι γίνονται αδίστακτοι όταν αποφασίζουν να αρπάξουν αυτό που οι ίδιοι θεωρούν πως τους ανήκει.


Υίωση
Παράφωνοι στοχασμοί για την ποίηση με αφορμή το κείμενο του Ευγένιου Αρανίτση Το «ένθετο» κείμενο του Ευγένιου Αρανίτση στο Σύσσημον του ποιητή Νίκου Παναγιωτόπουλου1 αφήνει προγραμματικά έξω το εκτός: ό,τι θα πρέπει να εννοηθεί, όχι απλώς ως ε-ξενισμένο Εγώ, αλλά ως το Αλλο. Ο,τι είναι μη παριστώμενο και, εντούτοις, ζητά να παρασταθεί.


Ιστορίες σε εξοχικά τοπία
Πόσα ερωτήματα χωρούν σε ένα τριήμερο; Το κατά Σλινκ Σαββατοκύριακο προτίθεται να περιλάβει όσα περισσότερα γίνεται, σε σχέση με ένα αιχμηρό πολιτικό ζήτημα: την αποδοχή ενός (πρώην;) τρομοκράτη από τον οικογενειακό και πολιτικό του περίγυρο και την ίδια την κοινωνία.


Οι ισχυροί χαρακτήρες
Η Χρύσα Κουράκη, που γεννήθηκε το 1974 στην Αθήνα, εργάζεται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή με θέμα «Οι λογοτεχνικοί χαρακτήρες στο πεζογραφικό έργο της Ζωρζ Σαρή 1969-1995». Στο βιβλίο της αυτό επιχειρεί μια λεπτομερή περιγραφή και ανάλυση των μυθιστορηματικών χαρακτήρων στο έργο της Ζωρζ Σαρή.


Ο φόνος είχε καταντήσει πολύ μπανάλ
Ηδη από την εποχή του Ντάσιελ Χάμετ και του Ρέιμοντ Τσάντλερ το λεγόμενο αστυνομικό μυθιστόρημα, ιδίως στη νουάρ εκδοχή του, ενείχε έντονες πολιτικές αιχμές, ασκώντας κριτική σε κοινωνικές τάσεις και ατομικές συμπεριφορές, θίγοντας την παρακμή και τη διαφθορά θεσμών και προσώπων, εξάροντας συνάμα, με μια πικρή μελαγχολία κι ένα υποδόριο χιούμορ, τον ρομαντισμό, την αξιοπρέπεια, την απόλυτη εντιμότητα.


Σχετικά με την προβληματική της τρέλας
Το να θελήσει κανείς να προσεγγίσει το φαινόμενο της τρέλας ορίζοντάς την ως απόκλιση από μια κατάσταση που τίθεται ως φυσιολογική, οδηγεί τόσο σε αντιφάσεις όσο και σε αμηχανία όσον αφορά τον προσδιορισμό τούτης της δήθεν φυσιολογικής κατάστασης, η οποία θ' αποδειχθεί σε τέτοιο βαθμό συμβατική ως όρος, ώστε να χάσει το νόημά της.


Η φιλοσοφία ως κριτική της θεολογικής αποξένωσης
«Η θρησκεία είναι [...] η παιδική ουσία του ανθρώπου. Ή: στη θρησκεία ο άνθρωπος είναι ένα παιδί. Το παιδί δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις επιθυμίες του μέσω της δικής του δύναμης, μέσω αυτενέργειας, αλλά στρέφεται με παρακλήσεις στα όντα από τα οποία αισθάνεται και ξέρει ότι εξαρτάται, στους γονείς του, προκειμένου μέσω αυτών να λάβει ό,τι επιθυμεί.


Συνταγές μαγειρικής για γυναίκες συγγραφείς
Στον απόηχο της επικαιρότητας, κι αφού βρεθήκαμε προσφάτως, με τον τρόπο που βρεθήκαμε, σε Μεξικό και Κούβα, το χοιρινό με δενδρολίβανο θα ήταν μια καλή επιλογή.


Χορεύετε, παρακαλώ;
Ο χώρος του χορού έχει επιδείξει τα τελευταία χρόνια έναν αξιοθαύμαστο δυναμισμό. Η δυναμική αυτή φαίνεται από τη θεαματική αύξηση του αριθμού των χορευτικών ομάδων, την εισαγωγή του χορού στα προγράμματα διδασκαλίας των δημόσιων ολοήμερων και των ιδιωτικών σχολείων, τη διοργάνωση από ιδιωτικούς, κυρίως, φορείς σεμιναρίων σχετικών με την κίνηση, στα οποία διδάσκουν ειδικοί από την Ευρώπη και την Αμερική.


Στον μαγικό καθρέφτη του χρόνου
Η δικαστικός Σταυρούλα Δημητρίου ξεκίνησε τη λογοτεχνική της καριέρα με μία ποιητική συλλογή (Ποίηση, εκδοτικός οίκος Α. Α. Λιβάνη, Αθήνα 2001, σ. 50). Η έννοια της Δικαιοσύνης είναι βασικός άξονας του έργου της. Στο ποίημα με τίτλο «Η συνείδησή σου» (σελ. 32) δίνει έμφαση στο σκληρό «από σίδερο» τρίγωνο της συνείδησης που πρέπει «να σ' αγκυλώνει / να σε ματώνει / σαν χρειασθεί».


Ενα βιβλίο για σπουδαστές και όχι μόνο
Ενας Γάλλος ελληνιστής και ιστορικός μπροστά στο μοναδικό φαινόμενο της ελληνικής γλώσσας Από την πρώτη ματιά, απ' το πρώτο ξεφύλλισμα καλύτερα αυτού του ιστορικού εγχειριδίου του γάλλου ελληνιστή Henri Tonnet, μένει κανείς με την εντύπωση ότι το γαλλικό κοινό, για το οποίο άλλωστε γράφτηκε, θα πρέπει να αισθάνθηκε ευγνωμοσύνη για το φως που αποπειράθηκε να ρίξει με τη γλωσσολογική και ιστορική του γνώση πάνω σε μια γλώσσα που από πολύ παλιά, από την πρώτη συνάντησή της με τη Ρώμη αλλά και τους βαρβάρους, θεωρήθηκε, όχι μόνον απ' τους απλούς ανθρώπους, αλλά και απ' τους μορφωμένους, ως η πιο ολοκληρωμένη, πλούσια και συνάμα η πιο δύσκολη γλώσσα που μιλήθηκε ή γράφτηκε ποτέ πάνω στη γη.


Η βασανισμένη ψυχή του ποιητή Ταρκόφσκι
Το κοινό γνωρίζει τον καλλιτέχνη μέσα από το έργο του. Υστερα και οι δύο μένουν μόνοι τους, με τον εαυτό τους. Η σχέση δεν μπορεί να πάει παραπέρα, εκτός κι αν ο δημιουργός απλώσει το χέρι του.


Πολιορκίες και αναταράξεις
Από την ίδρυσή της στις 16 Μαΐου 1703 από τον Μέγα Πέτρο ώς τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η πόλη αυτή ποτέ δεν έφτασε πιο κοντά στην απόλυτη καταστροφή απ' ό,τι κάτω από την επέλαση της ναζιστικής Γερμανίας.


Η λογοτεχνία του διχασμένου υποκειμένου
Μερικοί άνθρωποι θέλουν να γίνουν διάσημοι και να τους ξέρει όλος ο κόσμος. Δεν σκέφτονται σωστά όμως. Δεν έχει σημασία ποιος σε ξέρει ή ποιος είσαι. Σημασία έχει να είσαι κάτι περισσότερο από τον εαυτό σου.


Κομπόδεμα για την αιωνιότητα
Τώρα το καλοκαίρι είναι πάντα ευχάριστο τα βιβλία των διακοπών να αντισταθμίζουν το νήδυμο αποκάρωμα του παραθεριστή με θυελλώδεις περιπέτειες, όλως τερπνές παρά θίν' αλός. Και τι καλύτερο για την παραλία από ένα μυθιστόρημα που διαδραματίζεται σε ένα ελληνικό νησί, ταμένο στον Μαμωνά, γι' αυτό και επονομαζόμενο «νησί του θείου Σκρουτζ»;


Ο βασιλιάς με κοντό παντελόνι
Οταν μπήκα στο Κύτταρο, το «Father of night» απ' την εκτέλεση των Manfred Mann με πήρε αμέσως απ' τα μούτρα. Τι κάνεις εδώ, μου λέει. Πώς γίνεται να ενηλικιώνεσαι προς τα πίσω; Του έδειξα την ταυτότητά μου από το «Μουσικό Εξπρές» και πέρασα.

•