Showing posts with label Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Show all posts
Showing posts with label Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Show all posts

Thursday, October 22, 2009

Τα εκδοτικά μονοπώλια ενισχύει η ΕΕ

  • Αλλαγές στη νομοθεσία περί «πνευματικής ιδιοκτησίας» ετοιμάζει η ΕΕ. Το «δέντρο» και όχι το «δάσος», βλέπει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

«Επαγρύπνηση» και «προσοχή» συστήνει στους εκδότες και συγγραφείς το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (EKEBI), σχολιάζοντας, σε ενημερωτικό του δελτίο, την απόφαση της ΕΕ να τροποποιήσει προσεχώς τις διατάξεις «του νόμου για την πνευματική ιδιοκτησία».

«Είναι αλήθεια», σημειώνει το ΕΚΕΒΙ, «ότι τελευταία ακούγονται φωνές, στην Επιτροπή και στο Κοινοβούλιο, όπως αυτή του Σουηδού ευρωβουλευτή "πειρατή" (σ.σ. πρόκειται για το σκανδιναβικό κόμμα που στις πρόσφατες ευρωεκλογές ζητούσε την αποποινικοποίηση του «κατεβάσματος» οπτικοακουστικών αρχείων από το διαδίκτυο) που εισηγούνται την άμεση τροποποίηση του νόμου». Το ΕΚΕΒΙ λέει ότι «μαζί» με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εκδοτών (FEP) «συζήτησε με Ελληνες ευρωβουλευτές για το θέμα», ώστε «να μην βρεθούν αύριο οι συγγραφείς και οι εκδότες στη δύσκολη θέση που βρίσκεται σήμερα ο κινηματογράφος και η μουσική».

Ωστόσο, η πρόθεση της ΕΕ και των οπτικοακουστικών μονοπωλίων να μετατρέψουν σε αντικείμενο αγοραπωλησίας τα πνευματικά δικαιώματα - τα οποία, η ΕΕ στα επίσημα κείμενά της τα εκλαμβάνει ως «πνευματική ιδιοκτησία», αφού ως «ιδιοκτησία» μπορεί να «αλλάξει χέρια» στο πλαίσιο της «ελεύθερης αγοράς» - υπερβαίνει το «κατέβασμα» αρχείων από το διαδίκτυο, στο οποίο το ΕΚΕΒΙ στρέφει την προσοχή. Πρόκειται για διαδικασία που η ΕΕ ξεκίνησε πριν χρόνια για τη στήριξη της «ανταγωνιστικότητας» των εκδοτικών μονοπωλίων και όχι των δημιουργών. Τα συμφέροντα των δημιουργών - όπως και στον κινηματογράφο - κάθε άλλο παρά «κοινά» είναι με τα συμφέροντα των μεγάλων, κυρίως, εκδοτικών επιχειρήσεων.

Αλλωστε, το ΕΚΕΒΙ στο δελτίο του αναφέρει (με τον «πανηγυρικό» τίτλο «Ο ευρωπαϊκός τζίρος του βιβλίου... Πρώτη πολιτιστική βιομηχανία») ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εκδοτών «η αγορά βιβλίου έχει τζίρο 40 δισ. ευρώ και δημιουργεί εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας», αφού «μόνον οι εκδοτικοί οίκοι στην Ευρώπη αντιπροσωπεύουν έναν κύκλο εργασιών 23 δισ. ευρώ, με 170.000 εργαζομένους». Στην απρόσκοπτη κερδοφορία αυτού του κλάδου στοχεύει η ΕΕ, πράγμα που σημαίνει, όπως και σ' όλη την καπιταλιστική οικονομία: Χειροτέρευση των εργασιακών σχέσεων των εργαζομένων σε αυτόν. Ενθάρρυνση της συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης κεφαλαίου υπέρ των μεγάλων εκδοτικών επιχειρήσεων, που ήδη εξαφανίζουν τους μικρομεσαίους εκδότες. Χειροτέρευση της θέσης των δημιουργών. Μεγαλύτερο έλεγχο στο περιεχόμενο των εκδόσεων κ.ά.

Τα παραπάνω σχετίζονται και με το «κάλεσμα» - και όχι «απόφαση», όπως λέει το ΕΚΕΒΙ - του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ προς το αρμόδιο δικαστήριο, να απορριφθεί η συμφωνία μεταξύ της μονοπωλιακής «Google» και των Αμερικανών εκδοτών για την «ψηφιοποίηση» των βιβλίων τους. Θυμίζουμε ότι η απόφαση αυτή αφορά και τους συγγραφείς και εκδότες, ανά τον κόσμο, και έχει προκαλέσει αντιδράσεις κρατών - μελών της ΕΕ, που βλέπουν να «σκληραίνει» ο ανταγωνισμός στην «ψηφιακή» αγορά.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ θεωρεί ότι η συμφωνία, «στην παρούσα μορφή της, δεν εξασφαλίζει την αντιπροσωπευτικότητα όλων των θιγόμενων μερών στην προτεινόμενη ρύθμιση» και παραβιάζει σειρά διατάξεων των ΗΠΑ που αφορούν στην «πνευματική ιδιοκτησία» και το γνωστό ως «αντι-τραστ» νόμο, που υποτίθεται ότι βάζει «τάξη» στον «ελεύθερο ανταγωνισμό» και ότι τα συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους συνεργασίας.

Η αμερικανική κυβέρνηση, που δεν «πονά» για τους συγγραφείς, δηλώνει ότι «υποστηρίζει τη δυνατότητα διάθεσης των βιβλίων σε ηλεκτρονική μορφή», αλλά «θεωρεί ότι η συγκεκριμένη συμφωνία επιχειρεί να επιφέρει θεμελιώδεις αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων, αλλαγές που θα πρέπει να γίνουν μόνο από το νομοθετικό σώμα». Δηλαδή, το ζήτημα είναι η αλλαγή της νομοθεσίας και όχι η ουσία. Αλλωστε, κατά της «Google» έχουν κινηθεί τα άλλα μονοπώλια του χώρου, η «Μάικροσοφτ» και η «Αμαζον», για ευνόητους λόγους... [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 23 Οχτώβρη 2009]

Wednesday, November 12, 2008

Οι αναγνώστες δίνουν το βραβείο τους

Της Ολγας Σελλα, Η Καθημερινή, Tετάρτη, 12 Nοεμβρίου 2008

Ξεκίνησε με ενθουσιασμό την πορεία του, πριν από τέσσερα χρόνια. Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) έφερε και στην Ελλάδα τον θεσμό του Βραβείου Αναγνωστών, που έχει διάρκεια και επιτυχία σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις. Στα τέσσερα χρόνια του θεσμού έχει αλλάξει πολλές φορές τους τρόπους διαδικασίας και ψηφοφορίας του κοινού, έχει συνεργαστεί με ραδιοφωνικούς σταθμούς (ΣΚΑΪ), με την κρατική τηλεόραση (πέρυσι και φέτος), με βιβλιοπωλεία, κεντρικά και περιφερειακά, αλλά και με κριτικούς, οι οποίοι είχαν αναλάβει την ευθύνη επιλογής της τελικής βραχείας λίστας.

Φέτος το ΕΚΕΒΙ έβαλε στο «παιχνίδι» τις περίπου 150 Λέσχες Ανάγνωσης που λειτουργούν ανά την Ελλάδα. Τα μέλη της επέλεξαν τα βιβλία που αποτελούν τη βραχεία λίστα των υποψήφιων βιβλίων για το Βραβείο Αναγνωστών 2008, και το κοινό άρχισε να ψηφίζει από χθες μέχρι και τις 7 Δεκεμβρίου, μέσω sms στο 54160.

Στόχοι και αδυναμίες

Το Βραβείο Αναγνωστών θεσπίστηκε ως ένας τρόπος διεύρυνσης της ανάγνωσης, ως ένα κίνητρο να μετάσχει το ευρύ κοινό, μαζικά και συλλογικά, σε μια διαδικασία, την ανάγνωση, κατά βάση ατομική. Είναι ένας θεσμός που στόχο έχει να συνδεθεί με την πόλη και τους ρυθμούς της. Κάτι που όμως ακόμα δεν έχει καταφέρει το ΕΚΕΒΙ σε μεγάλο εύρος. Θα θέλαμε δηλαδή να δούμε κάποιες κάλπες σε κεντρικά βιβλιοπωλεία σ’ όλη την Ελλάδα, σε καφέ, μπαρ, κινηματογράφους ή θέατρα. Δηλαδή σε τόπους όπου κατά τεκμήριο κινούνται οι βιβλιόφιλοι, οι οποίοι ίσως αμελήσουν να στείλουν sms. Αφήστε που η διαδικασία των sms δεν διασφαλίζει την ισότιμη ψήφο για όλους τους υποψηφίους, αφού ήδη υπάρχουν υποψήφιοι που κάνουν μεγάλη εκστρατεία στο facebook ή στα blogs τους, ενώ κάποιοι άλλοι όχι.

Είναι ένας θεσμός που αφορά κυρίως την αγορά, δηλαδή το πλατύ αναγνωστικό κοινό. Στην Ολλανδία, όπου ο θεσμός έχει μαζικότατη συμμετοχή, τη βραχεία λίστα συγκροτούν τα βιβλιοπωλεία. Το ΕΚΕΒΙ θα πρέπει να βρει τρόπους ώστε να κινητοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερους αναγνώστες. Ακόμα κι αν η τελική επιλογή τους εντάσσεται στην κατηγορία της λεγόμενης light λογοτεχνίας. Αν η αγορά είναι αυτή ας καταγραφεί. Θα καταγράφει, ενδεχομένως, μια πραγματικότητα που συχνότατα πλέον βλέπουμε και στις λίστες των μπεστ σέλερ. Υπάρχει λόγος να την αποφύγουμε;

Τα υποψήφια βιβλία

- «Πανδαιμόνιο» του Κώστα Ακρίβου

- «Η αηδονόπιττα» του Ισίδωρου Ζουργού

- «Ανεπίδοτοι έρωτες» του Περικλή Κοροβέση

- «Η Μαρία των Μογγόλων» της Μαριάννας Κορομηλά

- «Τι ζητούν οι βάρβαροι» του Δημοσθένη Κούρτοβικ

- «Ο τελευταίος Παλαιολόγος» του Γιώργου Λεονάρδου

- «Τηλεμάχου Οδύσεια» του Δημήτρη Μίγγα

- «Ολα σου τα ’μαθα, μα ξέχασα μια λέξη» του Δημήτρη Μπουραντά

- «Του φιδιού το γάλα» του Γιάννη Ξανθούλη

- «Η Μεγάλη Αμμος» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου

- «Βίλα Κομπρέ» του Αλέξη Σταμάτη

- «Φτερά από μετάξι» της Πασχαλίας Τραυλού

- «Ραγδαία επιδείνωση» του Θανάση Χειμωνά.

Δύο ακόμα βιβλία που επελέγησαν αποσύρθηκαν. Το βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη, «Παλιά, πολύ παλιά» για λόγους δεοντολογίας, αφού είναι πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΚΕΒΙ και το βιβλίο του Παύλου Μάτεσι, «Αλδεβαράν», έπειτα από συμφωνία του συγγραφέα και του εκδότη του, όπως ανακοινώθηκε.