Νικηφόρος Βρεττάκος: Ο ποιητής της αγάπης!

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος (Κροκεές Λακωνίας, 1 Ιανουαρίου 1912 – Πλούμιτσα Λακωνίας, 4 Αυγούτου 1991) ήταν ποιητής, πεζογράφος, μεταφραστής και δοκιμιογράφος. Θεωρείται ένας από του μεγαλύτερους Έλληνες ποιητές. Είχε προταθεί 4 φορές για το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, ενώ επίσης έλαβε άλλα πολλά βραβεία, όπως το βραβείο Ουράνη, το Πρώτο βραβείο κρατικής ποίησης κ.α.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: https://www.timesnews.gr

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ «Εύχομαι για την καλήν αντάμωση όλου του κόσμου»

«Και μόνο που υπάρχω, έχω περίσσευμα. Υπάρχουνε πλούσιοι ενδεείς κι ενδεείς πολύ πλούσιοι, όπως εγώ. Το σώμα μου έτυχε να 'ναι γεμάτο παράθυρα χύθηκε μέσα μου ήλιος πολύς κι ο χρυσός μου περίσσεψε» (ανέκδοτο Νικηφόρου Βρεττάκου).
Ο Νικηφόρος Βρεττάκος (1/1/1912 - 4/8/1991) αφιέρωσε τη ζωή και τη δημιουργία του στην αλήθεια, στην αγάπη, στο φως και τον αγώνα του ανθρώπου για ελευθερία και αξιοπρέπεια. Η ποίησή του, πλημμυρισμένη από βαθύ ανθρωπισμό, συνδυάζει το ρεαλισμό με τη λυρική έξαρση και τη βαθυστόχαστη κριτική ματιά, με την απόλυτη συναίσθηση ότι ασκεί υπεύθυνα ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό λειτούργημα, το λειτούργημα του πνευματικού δημιουργού. Το φως που πλημμυρίζει το έργο του δεν ήταν για εκείνον μόνο το φως του ήλιου, αλλά και «το φως κάθε δίκαιας πράξης». Ο ίδιος πίστευε πως «ο ποιητής δεν είναι ένα άτομο ξεκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο... Δεν μπορεί να νοηθεί έξω από τη ζωή, από τα φαινόμενα, από τα γεγονότα, από τις παραστάσεις της. Είτε το θέλει είτε όχι είναι φτιαγμένος από τη "μοίρα" του να είναι ο ευαίσθητος δέκτης τους». Και αυτό το αποδεικνύει μέσα από το μεγάλο έργο του.

«Νικηφόρος Βρεττάκος: Ποίηση και Ιστορία»

Το διήμερο συνέδριο με τίτλο «Νικηφόρος Βρεττάκος: Ποίηση και Ιστορία», που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 9 και το Σάββατο 10 Νοεμβρίου, αποτελεί κορύφωση των επίσημων εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν του ποιητή, με αφορμή την επέτειο των εκατό χρόνων από τη γέννησή του, στο πλαίσιο του «Ετους Νικηφόρου Βρεττάκου 2012». Στόχος του συνεδρίου είναι η ανάδειξη του Νικηφόρου Βρεττάκου ως ανθρώπου και δημιουργού μέσα από το λογοτεχνικό έργο του, τις πνευματικές αναζητήσεις του σε συνάρτηση με την Ιστορία και το ιδεολογικό του υπόβαθρο, χάρη και σε μαρτυρίες προσωπικοτήτων από το χώρο των Γραμμάτων που επισημαίνουν και αναδεικνύουν την παρουσία του στο πλαίσιο της νεοελληνικής γραμματείας.

«2012, Έτος Νικηφόρου Βρεττάκου». Επέτειος για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του

Το πρόγραμμα των επετειακών εκδηλώσεων για το Έτος Νικηφόρου Βρεττάκου παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου, τη Δευτέρα 20/2/2012, ώρα 12:00, στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΕΚΕΒΙ. Μίλησαν οι: Ζωή Καζαζάκη, προϊσταμένη Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού (ΥΠΠΟΤ), Κατρίν Βελισσάρη, διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, Αλέξης Ζήρας, πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, Ελένη Τζανετάκου-Τζινιέρη, διευθύντρια της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Σπάρτης (Αρχείο Ν. Βρεττάκου), Αναστασία Λαμπρία, εκδόσεις Ποταμός (επετειακές εκδόσεις του Έτους) , Δημήτρης Αρβανιτάκης, υπεύθυνος εκδόσεων Μουσείου Μπενάκη. Χαιρετισμό υπεύθυνε ο γιος του Ν. Βρεττάκου, σκηνοθέτης Κώστας Βρεττάκος.

Έναν από τους κορυφαίους εκπροσώπους της νεοελληνικής λογοτεχνίας, τον Νικηφόρο Βρεττάκο τιμά φέτος το Υπουργείο Πολιτισμού ανακηρύσσοντας το 2012 ως «Έτος Νικηφόρου Βρεττάκου» με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του ποιητή.

Τον επίσημο επετειακό εορτασμό έχει αναθέσει το ΥΠΠΟΤ στοΕθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ).

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος αποτελεί έναν από τους κορυφαίους εκπροσώπους της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ο οποίος συνέδεσε τη ζωή και το έργο του με τις πνευματικές, πολιτικές και κοινωνικές αναζητήσεις του ελληνισμού κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα.
Η διαχρονικότητα του έργου του (ποίηση και πεζογραφία, δοκίμιο) είναι δεδομένη καθώς εξακολουθεί να διαβάζεται και να συγκινεί τους αναγνώστες του. Επικεντρώνεται στην ανθρώπινη ύπαρξη γράφοντας για τη συγκίνηση και τα αισθητήρια, την έννοια της ομορφιάς μέσα στη Φύση, τη δύναμη της μνήμης, την ελληνικότητα μέσα από τη γλώσσα, την ουσία του πολιτισμού.

• Βιογραφικό σημείωμα

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος γεννήθηκε στο χωριό Κροκεές της Λακωνίας. Τα μαθητικά του χρόνια πέρασε στις Κροκεές και το Γύθειο. Από το 1929 έζησε στην Αθήνα ενώ παράλληλα τότε έκανε τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα. Συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση. Από το 1946 ως το 1949 εργάστηκε στο περιοδικό Ελεύθερα Γράμματα (αρχικά στη στήλη του βιβλίου, στη συνέχεια ως αρχισυντάκτης, εκδότης και διευθυντής). Ασχολήθηκε επίσης με την πεζογραφία , την κριτική και τη δημοσιογραφία. Με το πραξικόπημα του 1967 αυτοεξορίστηκε στην Ελβετία. Προτάθηκε τέσσερις φορές για το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τιμήθηκε με βαρυσήμαντα βραβεία όπως, μεταξύ άλλων, το Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1940, 1956, 1982), το βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών (1974), το Αριστείο Γραμμάτων από την Ακαδημία Αθηνών (1982). Εκλέχθηκε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1986) και αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (1991).

• Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Το πρόγραμμα των ποικίλλων δράσεων και εκδηλώσεων πραγματοποιείται σε συνεργασία με φορείς και ιδρύματα:Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης / Αρχείο Νικηφόρου Βρεττάκου, το Μουσείο Μπενάκη, την Εταιρεία Συγγραφέων, εκδόσεις Ποταμός.

• ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και το Μουσείο Μπενάκη οργανώνουν επιστημονικό συνέδριο αφιερωμένο στο έργο του ποιητή, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 9-10 Νοεμβρίου του 2012 στο Συνεδριακό κέντρο του Μουσείου Μπενάκη (οδός Πειραιώς 138). Την Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου απαρτίζουν ο πρόεδροςΣταύρος Ζουμπουλάκης (εκδότης Νέας Εστίας) και τα μέλη Ελένη Τζανετάκου (Διευθύντρια Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σπάρτης) και Δημήτρης Αρβανιτάκης (υπεύθυνος εκδόσεων Μουσείου Μπενάκη).

Με στόχο να ερευνηθούν το καλλιτεχνικό «πιστεύω» του Νικηφόρου Βρεττάκου και η ποιητική του διαδρομή, η ιδιαίτερη φυσιογνωμία του έργου του, οι τρόποι συνομιλίας του με τις διαστάσεις του ιστορικού χρόνου και μάλιστα το καλλιτεχνικό εξαγόμενο από τη συνάντηση της ποιητικής με την ιδεολογία, έχουν προσκληθεί περισσότεροι από 20 διακεκριμένοι μελετητές του έργου του. Θα ακολουθήσει έκδοση των πρακτικών του συνεδρίου η οποία θα περιλαμβάνει τις εισηγήσεις των πανεπιστημιακών, συγγραφέων και μεταφραστών του έργου του από την Ελλάδα και το εξωτερικό που θα αφορούν σε τρεις θεματικές: Μαρτυρίες για τον Νικηφόρο Βρεττάκο, Ο κόσμος του λογοτεχνικού έργου του Βρεττάκου, Η συνάντηση της λογοτεχνίας με την ιστορία και την ιδεολογία.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου θα προβληθεί και η ταινία της σκηνοθέτιδας, μεταφράστριας και συγγραφέωςΑθανασίας Δρακοπούλου για τη ζωή και το έργο του ποιητή «Περιουσιακά στοιχεία».

• ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ

Η καθιερωμένη ποιητική καμπάνια στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, που οργανώνει κάθε χρόνο το ΕΚΕΒΙ για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου), είναι φέτος αφιερωμένη στον Ν. Βρεττάκο: καλαίσθητες αφίσες με στίχους του θα προβληθούν στις οθόνες των σταθμών του ΜΕΤΡΟ και του ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ καθώς και στις εσωτερικές οθόνες του ΤΡΑΜ φέρνοντας σε άμεση επαφή το κοινό με χαρακτηριστικά δείγματα από το έργο του. (με την ευγενική παραχώρηση της ΣΤΑΣΥ – Σταθερές Συγκοινωνίες Α.Ε.)

[επιλεγμένοι στίχοι για την καμπάνια ποίησης]

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και η Εταιρεία Συγγραφέων διοργανώνουν επίσης Βραδιά ποίησης και μουσικής που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 21 Μαρτίου -Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, στον πολυχώρο Bacaro. Η Αλίκη Καγιαλόγλου θα τραγουδήσει μελοποιημένα ποιήματα γνωστών ποιητών, μεταξύ των οποίων και του Νικηφόρου Βρεττάκου.
Η Εταιρεία Συγγραφέων θα διοργανώσει δύο επιπλέον γεγονότα:

• Το επόμενο βράδυ, την Πέμπτη 22, συνεχίζεται ο εορτασμός με αναγνώσεις ποίησης στο Ιωνικό Κέντρο (Λυσίου 11, στην Πλάκα). Μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων θα διαβάσουν πολιτική ποίηση (από τον Όμηρο μέχρι σήμερα) σε μια βραδιά αφιερωμένη στη μνήμη του Νικηφόρου Βρεττάκου. [Συνδιοργάνωση: Εταιρεία Συγγραφέων / Εθνικό Κέντρο Βιβλίου]
• Η Λέσχη Ανάγνωσης της Εταιρείας Συγγραφέων στις δυο μαρτιάτικες συναντήσεις της θα κάνειαναγνώσεις ποιημάτων του Ν. Βρεττάκου ενώ θα γίνουν εισηγήσεις από μέλη της Λέσχης για τη ζωή του ποιητή και το έργο του.
• ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΚΕΒΙ

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου οργανώνει, σε συνεργασία με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης/Αρχείο Νικηφόρου Βρεττάκου, ειδικό θεματικό περίπτερο αφιερωμένο στον ποιητή, παρουσιάζοντας στο βιβλιόφιλο κοινό σπάνιο υλικό από το Αρχείο (χειρόγραφα, προσωπικές συλλογές κ.ά), αλλά και οπτικοακουστικό υλικό, παλιές και νεώτερες εκδόσεις του έργου του, χρονολόγιο, κ.ά. στην 9η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (24-27 Μαΐου) και στην 5η Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου.

• ΙΣΤΟΤΟΠΟΣ (http://vrettakos.ekebi.gr/)

το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου δημιουργεί ιστότοπο για τον Βρεττάκο, επικεντρώνοντας στον άνθρωπο και το έργο του, εντός του κόμβου του διευκολύνοντας τους βιβλιόφιλους χρήστες του Διαδικτύου στην αναζήτηση πληροφορικών που αφορούν το χρονολόγιο, την εργογραφία, τις κριτικές, το σωζόμενο οπτικοακουστικό υλικό.
Επίκειται και η ψηφιοποίηση υλικού από το Αρχείο Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο διαχειρίζεται η Βιβλιοθήκη Σπάρτης και θα δημοσιευθεί σε ειδικό κόμβο. Θα υπάρχει σύνδεση με τον αντίστοιχο ιστότοπο του ΕΚΕΒΙ.

• ΚΙΝΗΤΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου δημιουργεί κινητή έκθεση-αφιέρωμα στον Λάκωνα ποιητή, που συνοδεύει τις κατά τόπους εκδηλώσεις στο πλαίσιο του εορτασμού, περιοδεύοντας κατά τη διάρκεια της χρονιάς στη χώρα μας και στο εξωτερικό.
Στόχος του ΕΚΕΒΙ είναι να δώσει κίνητρο σε πολιτιστικούς φορείς, σχολεία, βιβλιοπωλεία, έδρες νεοελληνικών σπουδών, δημοτικές βιβλιοθήκες και λέσχες ανάγνωσης να οργανώσουν εκδηλώσεις για το ευρύ κοινό φιλοξενώντας την έκθεση. Η έκθεση θα αποτελείται από 16 ταμπλό με εργοβιογραφικά στοιχεία, εξώφυλλα βιβλίων, φωτογραφικό και αρχειακό υλικό για τη ζωή και το έργο του συγγραφέα.

• ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ Ν. ΒΡΕΤΤΑΚΟΥ

Στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης μετάφρασης ελληνικών έργων σε ξένες γλώσσες «Φράσις» το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου προτίθεται να δώσει προτεραιότητα σε προτάσεις για τη μετάφραση έργων του Νικηφόρου Βρεττάκου σε άλλες γλώσσες, με αφορμή τον εορτασμό. Ο στόχος είναι να κινήσει και να ανανεώσει το ενδιαφέρον των ξένων εκδοτικών οίκων για το έργο του σημαντικού Έλληνα ποιητή.
Σήμερα, το Αρχείο Μεταφρασμένων Ελληνικών Βιβλίων του ΕΚΕΒΙ καταγράφει 18 μεταφρασμένα έργα του Βρεττάκου (εκδόσεις αγγλικές, γαλλικές, γερμανικές, ιταλικές, ισπανικές, τουρκικές, βουγλαρικές, ρωσικές, κ.ά) και 2 συμμετοχές σε συλλογικές εκδόσεις (αλβανικές).

• ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΛΛΩΝ ΦΟΡΕΩΝ

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, προκειμένου να ενθαρρύνει τη διοργάνωση εκδηλώσεων από πολιτιστικούς και άλλους φορείς για τον εορτασμό του «Έτους Βρεττάκου», διαθέτει σε κάθε ενδιαφερόμενο (βιβλιοπωλεία, σχολεία, πολιτιστικά κέντρα, έδρες νεοελληνικών σπουδών, δημοτικές βιβλιοθήκες, λέσχες ανάγνωσης κ.ά.), την κινητή έκθεση-αφιέρωμα στον Νικηφόρο Βρεττάκο που συνοδεύεται από την αφίσα του «Έτους Βρεττάκου» και από ταινίες με θέμα τη ζωή και το έργο του.

• ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

Το «Ημερολόγιο εκδηλώσεων» στον κόμβο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (www.ekebi.gr) αποκτά ειδική «σελίδα» για τον Ν. Βρεττάκο και καταγράφει -σε καθημερινή βάση- το σύνολο των εκδηλώσεων που πραγματοποιούνται σε όλη την επικράτεια, καθώς και στο εξωτερικό, προσφέροντας μια γρήγορη, ακριβή και άμεση ενημέρωση σ’ όλους τους ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν.

• ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΒΡΕΤΤΑΚΟΥ

Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης ως κύριος υπεύθυνος για το Αρχείο του Λάκωνα ποιητή και Ακαδημαϊκού Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο φιλοξενείται στους χώρους της, συνεργάζεται άμεσα με το Εθνικό Κέντρο Βιβλίο (ΕΚΕΒΙ) και συμμετέχει σε ό,τι αφορά στον εορτασμό του «Έτους Νικηφόρου Βρεττάκου».
Εκπαιδευτικά προγράμματα/κόμβος/εκδόσεις/εκδηλώσεις
Επίσης υπάρχει αγαστή συνεργασία της Βιβλιοθήκης Σπάρτης με την Περιφέρεια Πελοποννήσου και τηνΠεριφερειακή Ενότητα Λακωνίας για τη διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, λειτουργίας κόμβου στο διαδίκτυο, εκδόσεων, εκδηλώσεων για την προβολή του τιμώμενου ποιητή.

[αναλυτική παρουσίαση του προγράμματος εκδηλώσεων από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης]

• ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ

Τρεις νέες εκδόσεις ετοιμάζει ο εκδοτικός οίκος ΠΟΤΑΜΟΣ στο πλαίσιο του εορτασμού του Έτους Ν. Βρεττάκου:

1. Νικηφόρος Βρεττάκος, Στης μνήμης το διάστημα. Λεύκωμα με σπάνιο εν πολλοίς ανέκδοτο εικονογραφικό υλικό. 
2. Γράμματα. Τέσσερα τομίδια με συγκεντρωμένες σημειώσεις και κείμενα του Νικηφόρου Βρεττάκου.
3. Αλληλογραφία. Επιλογή από την πλουσιότατη επιστολογραφία του.

[αναλυτική παρουσίαση των εκδόσεων]

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου ευχαριστεί θερμά τον κ. Κώστα Βρεττάκο για τη συνολική υποστήριξή του.

Λεηλάτησαν το σπίτι του Νικηφόρου Βρεττάκου

Τo ανακαινισμένo σπίτι του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου στην Πλούμιτσα Λακωνίας λεηλάτησαν άγνωστοι, στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.

Το "Καταφύγιο του ποιητή"  δημιουργήθηκε τον περασμένο Οκτώβρη από την οικογένειά του και το σύλλογο "Οι Φίλοι του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου", προκειμένου να λειτουργήσει ως χώρος φιλοξενίας Ελλήνων και ξένων διανοουμένων με την ευκαιρία της ανακήρυξης του 2012 σε έτος Νικηφόρου Βρεττάκου.

Οι άγνωστοι δράστες "σήκωσαν" όλα τα έπιπλα, τα σκεύη και τα μικροαντικείμενα που υπήρχαν στο σπίτι. Το αστυνομικό τμήμα Κροκεών κάνει έρευνα για τον εντοπισμό και τη σύλληψη των δραστών.

«Έτος Βρεττάκου» το 2012

Εκατό χρόνια συμπληρώνονται το 2012 από την επέτειο της γέννησης του Λάκωνα ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου και το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ανακήρυξε την επόμενη χρονιά «Έτος Βρεττάκου». Ο Νικηφόρος Βρεττάκος (1912-1991) αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο στην εξέλιξη της νεοελληνικής γραμματείας. Το έργο του εκτιμήθηκε στην εποχή του - μια μεγάλη περίοδο ζυμώσεων, πνευματικών, κοινωνικών και πολιτικών για τον ελληνισμό - ενώ εξακολουθεί να διαβάζεται και να συγκινεί τις νεότερες γενιές αναγνωστών. Έχουν κυκλοφορήσει 39 ποιητικές συλλογές του (μεταξύ άλλων: «Φιλοσοφία των λουλουδιών», «Ο Προμηθέας ή Το παιχνίδι μιας μέρας», «Το βάθος του κόσμου», «Ο Ταΰγετος και η σιωπή» κ.ά.). Τα ποιήματα του Βρεττάκου μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες. Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Το 1987 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος έφυγε από τη ζωή στις 4 Αυγούστου 1991. Το Υπουργείο Πολιτισμού ανέθεσε στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) τον επιτελικό σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος. Για την προετοιμασία του έργου το ΕΚΕΒΙ θα συνεργαστεί στενά με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης η οποία διαθέτει το πλήρες αρχείο του ποιητή (http://www.nikiforos.edu.gr/), καθώς και με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καραβά Λακωνίας.

Μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου

• Καταφύγιο για συγγραφείς και διανοουμένους το παλιό σπίτι του ποιητή στην Πλούμιτσα

• Του Ηλια Μαγκλινη, Η Καθημερινή, Σάββατο, 23 Oκτωβρίου 2010

Αφήνεις την άσφαλτο, ανάμεσα Σπάρτη και Γύθειο, και πιάνεις την ανηφόρα. Χωματόδρομος διάσπαρτος με κοτρώνια, σε υποχρεώνει να πηγαίνεις σιγά, μην σπάσεις το αυτοκίνητο. Ο τελικός προορισμός όμως σε αποζημιώνει. Η Πλούμιτσα, μια γυμνή κορφή με πολύ άνεμο και, πάνω απ’ όλα, στο βάθος, τις βουνοκορφές του Ταϋγέτου. Ο τόπος της παιδικής ηλικίας του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου. «Το κτήμα μας ήταν μια πολύ όμορφη μοναξιά», έχει γράψει.

Το πρωινό του Σαββάτου όμως, στις 6 Οκτωβρίου, η Πλούμιτσα δεν ήταν γεμάτη μοναξιά αλλά γεμάτη φίλους. Μια μικρή γιορτή είχε στηθεί στη μνήμη του Νικηφόρου Βρεττάκου, κυρίως χάρη στα θυρανοίξια της πατρικής εστίας. Ενα μισογκρεμισμένο δίπατο σπίτι από πέτρα αναστήθηκε από τις στάχτες του, χάρη στις προσπάθειες του σκηνοθέτη και συγγραφέα Κώστα Βρεττάκου, γιου του ποιητή.

Η ιδέα του τελευταίου ήταν το παλιό σπίτι να μεταμορφωθεί σε φιλόξενο χώρο περισυλλογής διανοουμένων. Αυτή, εξάλλου, ήταν και η επιθυμία του Νικηφόρου. «Για κάποιους απωθημένους από τη ζωή ανθρώπους που εξακολουθούν να πιστεύουν ακόμα στη σταθερότητα και τη μακροημέρευση αυτού του κόσμου», είχε γράψει ο Νικηφόρος στον γιο του το 1972, αυτοεξόριστος στο Παλέρμο της Σικελίας.

• Διακριτική συντροφιά

Οι εργασίες στο παλιό σπίτι είναι τέτοιας φροντίδας που ντρέπεσαι να πατήσεις μέσα. Ωστόσο, η περιέργεια νικάει και αφουγκράζεσαι αυτή την ηρεμία, τη γαλήνη του εσωτερικού χώρου και την ίδια στιγμή το ζωτικό οξυγόνο που σε περιβάλλει: σιωπή ή αλλιώς οι ήχοι της Φύσης. Διακριτική η παρουσία του ποιητή, κάποιες παλιές εκδόσεις εδώ κι εκεί, ένα πορτρέτο του, παραμένει μια αθόρυβη αλλά ζεστή συντροφιά.

• «Σιωπηλά επίκαιρα»

Κοιτάς τις ωραίες ασπρόμαυρες φωτογραφίες που του έχει τραβήξει ο γιος του και συνειδητοποιείς ότι βλέπεις έναν δημιουργό, ο οποίος γεννήθηκε το 1912 και πέθανε το 1991. «Διέτρεξε ενεργά όλο τον 20ό αιώνα», εξομολογείται ο Κ. Βρεττάκος στο ωραίο βιογραφικό ντοκιμαντέρ «Περιουσιακά στοιχεία» της Αθανασίας Δρακοπούλου. «Ελεγε ότι η ζωή του σε ταινία θα ήταν μια “σιωπηρή προβολή επικαίρων”».

Οι γέρικοι κορμοί των βαλανιδιών, γύρω από το σπίτι, θυμίζουν βέβαια το χαρακωμένο του πρόσωπο. Τον αυλάκωσε εξάλλου η Ιστορία: στρατιώτης στην πρώτη γραμμή το 1940, οργανωμένος στην Αντίσταση, διωγμένος για τις φιλελεύθερες ιδέες του - διαγραμμένος κι απ’ το ΚΚΕ. «Του ζητούσαν να καταδικάσει τον κύκλο του Γαλλικού Ινστιτούτου, που ήταν το τελευταίο στήριγμα των αριστερών διανοουμένων», λέει ο Κ. Βρεττάκος στα «Περιουσιακά στοιχεία». Ο Νικηφόρος αρνείται και απαντά στο Κόμμα: «Καταστήματα έτοιμων ιδεών μεταβάλλονται από τη μία μέρα στην άλλη σε παλαιοπωλεία». Λίγο καιρό μετά την αποτυχημένη δολοφονική απόπειρα εναντίον του από παρακρατικούς, πληροφορείται ότι και οι «δικοί του» σχεδιάζουν τον θάνατό του.

Κι όμως, άντεξε. Και έγραψε. Ο Βρεττάκος άφησε πίσω του πλούσιο ποιητικό και πεζογραφικό έργο με μοναδική αντοχή στον χρόνο. «Μακαρίζω την ύπαρξη», είχε γράψει. «Η μοίρα μού επέτρεψε απ’ όλο τον μέγα πλούτο που υμνώ να έχω κι εγώ στο Σύμπαν μια πέτρα».

Και ο Νικηφόρος Βρεττάκος έγνεφε από ψηλά

ΠΑΡΑΔΟΘΗΚΕ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΣΤΗΝ ΠΛΟΥΜΙΤΣΑ ΤΟ «ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ»

• Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 11 Οκτωβρίου 2010

 

Το όμορφο, δίπατο σπίτι, το οποίο ο Νικηφόρος Βρεττάκος ονειρευόταν να επιδιορθώσει από το 1972, για να γίνει πνευματικό κέντρο για νέους διανοούμενους, ολοκληρώθηκε με σχεδόν 40 χρόνια καθυστέρηση.  

«Η στερνή μου αναχώρηση θα γίνει από τούτο εδώ το σημείο.

Γι' αυτό δεν θα πρέπει ν' απομακρύνομαι.

Θα μου στείλει ο Ηλιος ένα αμάξι χρυσό με ηνίοχα, ολόρθη, ντυμένη

στα ολόλευκα την αγάπη».

Με αυτούς του στίχους από «Το χρυσό αμάξι» που ο μεγάλος Λάκωνας και Ελληνας Νικηφόρος Βρεττάκος έγραψε στην Πλούμιτσα το 1987, καλωσόρισε στη γενέθλια γη τούς δεκάδες προσκεκλημένους της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σπάρτης, του Συλλόγου Φίλων του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου και της οικογένειας του ποιητή, ο εκπαιδευτικός Κώστας Τζανετάκος στο μικρό υπαίθριο αμφιθέατρο «δωρεά στους θεατές του Μέλλοντος». 

* Μια σεμνή και συγκινητική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στον τόπο όπου ο ποιητής πέρασε τα παιδικά του χρόνια και ονειρευόταν να μετατραπεί σε χώρο περισυλλογής και να χρησιμεύσει σε νέους διανοούμενους, στην ερημική αλλά θαυμάσια περιοχή της Πλούμιτσας. «Το χρυσό αμάξι με ηνίοχα την αγάπη που έστειλε ο Ηλιος» για να πάρει τον Νικηφόρο πριν από περίπου είκοσι χρόνια για τα Ηλύσια Πεδία ξαναγύρισε πάνω από την Πλούμιτσα. 

Το ξωκλήσι του Αϊ-Γιώργη υποδέχθηκε για πάντα τον «ποιητή της αγάπης, της ειρήνης και του Ταΰγετου», που πρωταντίκρυσε το φως του Ηλιου και άφησε την τελευταία του πνοή, όπως το ήθελε, σ' αυτόν τον μαγευτικό τόπο, κάτω από τη σκέπη του Ταΰγετου και με τη θέα του γαλάζιου της θάλασσας.

• Αποκαλυπτήρια προτομής

Παρουσία του μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου και ιερέων της περιοχής εψάλη τρισάγιο στη μνήμη του Νικηφόρου Βρεττάκου και στη συνέχεια, σε κρύπτη του ναού τοποθετήθηκαν τα οστά του. 

Ακολούθησε η τελετή αποκαλυπτηρίων της προτομής του ποιητή στον προαύλιο χώρο, από τον νομάρχη Λακωνίας Κώστα Φούρκα και στη συνέχεια ένα «πνευματικό ταξίδι» στη ζωή και το έργο του Βρεττάκου. 

Ο πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Κώστας Σβολόπουλος δήλωσε ευτυχής που συμμετέχει στο «προσκύνημα» και τόνισε ότι η Ακαδημία Αθηνών θα συμπαρασταθεί στο αίτημα της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σπάρτης να ανακηρυχθεί το έτος 2012 «Ετος Νικηφόρου Βρεττάκου» καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννησή του. Οπως ανέφερε η πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σπάρτης, Πολυτίμη Αλεξανδρίδη, το αίτημα έχει υποβληθεί στον υπουργό Πολιτισμού Παύλο Γερουλάνο, ως έκφραση ευγνωμοσύνης και προβολής του μοναδικού Αρχείου του ποιητή που φιλοξενείται στον χώρο αυτό. 

«Ο ποιητής έρχεται εδώ με το φτερωτό του περπάτημα. Ο ποιητής υπάρχει σ' αυτό τον χώρο, το μαρτυρούν όλα γύρω μας», επισήμανε ο πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου, Γιάννης Αρφάνης, καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους. 

Ο ακαδημαϊκός Γρηγόρης Σκαλκέας μίλησε για τη δικαίωση και την αναγνώριση του έργου τού Βρεττάκου τονίζοντας: «Η ζωή σου μπορεί να γίνει φωτεινό παράδειγμα προς μίμηση. Η Ακαδημία Αθηνών πάντα θα σε θυμάται». «Αυτή η γωνιά της γης σού χαμογελάει και τώρα αυτή η γωνιά σε υποδέχεται γλυκά», σημείωσε ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Βυζαντινών και Νεοεληνικών σπουδών του Παλέρμο, Βιντσέντσο Ρότολο. «Με τόσους φίλους γύρω του, ο Νικηφόρος μας γνέφει από ψηλά, φως ιλαρό και γαλήνη στάζει η ματιά του», είπε συγκινημένος ο φιλόλογος-συγγραφέας και φίλος του ποιητή, Παναγιώτης Βρεττάκος. 

«Ολα τα ποιήματά του είναι διαποτισμένα με την ίδια του την ψυχή. Ο Νικηφόρος ήταν ο ίδιος η ποίησή του», ανέφερε ο μεταφραστής και πανεπιστημιακός Ντέιβιντ Κόνολι.

Κέντρο για νέους διανοούμενους 

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με σύντομη αναφορά από τον γιο του ποιητή, Κώστα Βρεττάκο, ο οποίος εμφανώς συγκινημένος αναφέρθηκε σε επιστολή του πατέρα του το 1972: 

«Με τις οικονομίες αυτού του χρόνου σκέφτομαι να επιδιορθώσω το σπίτι μας στην Πλούμιτσα», έγραφε ο Νικηφόρος Βρεττάκος το 1972, όταν ζούσε αυτοεξόριστος στο Παλέρμο της Σικελίας. «Ποιος ξέρει; Ισως κάποτε μπορέσει να γίνει ένα πνευματικό κέντρο για κάποιους απωθημένους από την εποχή μας ανθρώπους, που θέλουν να διατηρήσουν την αυταπάτη της στερεότητας και της μακροημερεύσεως αυτού του κόσμου». 

«Χαίρομαι γιατί μπόρεσα να προσφέρω αυτό το συγκρότημα για να χρησιμεύσει σε νέους διανοούμενους», είπε συγκινημένος ο γιος του... 

Η επιθυμία του ποιητή εκπληρώθηκε σχεδόν με σαράντα χρόνια καθυστέρηση... Ακολούθησε ξενάγηση στο «Καταφύγιο του Ποιητή», εκεί όπου η οικογένειά του προσκαλεί διανοούμενους και καλλιτέχνες που επιθυμούν να περάσουν μερικές μέρες περισυλλογής απέναντι από τις κορφές του Ταΰγετου. Στο όμορφο δίπατο σπίτι, απλό και λιτό, με κρεβατοκάμαρα και καθιστικό, δεσπόζει ένα ράφι με όλα τα βιβλία του ποιητή.*

Νικηφόρος Βρεττάκος: Ο ποιητής «επιστρέφει» στην Πλούμιτσα

«Με τις οικονομίες αυτού του χρόνου σκέφτομαι να επιδιορθώσω το σπίτι της Πλούμιτσας. Ποιος ξέρει; Ισως κάποτε μπορέσει να γίνει ένα πνευματικό κέντρο για τους απωθημένους από την εποχή μας ανθρώπους που θέλουν να διατηρήσουν την αυταπάτη της στερεότητας και της μακροημερεύσεως αυτού του κόσμου» έγραφε πριν από 38 χρόνια στο Παλέρμο ο αυτοεξόριστος τότε, εξαιτίας της δικτατορίας, Νικηφόρος Βρεττάκος.
Το Σάββατο 9 Οκτωβρίου στις 11 το πρωί ο ποιητής... επιστρέφει στον γενέθλιο τόπο του, με αφορμή την αποκομιδή των οστών του από το Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών και τη μεταφορά τους σε κρύπτη στον Αγιο Γεώργιο Πλούμιτσας. Θα τελεστεί θρησκευτική τελετή στο εξωκκλήσι του Αγίου Γεωργίου και αποκάλυψη της προτομής του ποιητή, ενώ στον υπαίθριο χώρο των εκδηλώσεων, ο ακαδημαϊκός Γρηγόρης Σκαλκέας, ο πρόεδρος του Σικελικού Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών Βιτσέντζο Ρότολο, ο μεταφραστής του ποιητή στα αγγλικά, καθηγητής του ΑΠΘ Ντέιβιντ Κόνολι και ο φιλόλογος Παναγιώτης Βρεττάκος θα αναφερθούν στη ζωή και στο έργο του.

Στο «Καταφύγιο του ποιητή», το πατρικό σπίτι στην Πλούμιτσα, θα ξεναγήσει τους καλεσμένους ο γιος του Κώστας Βρεττάκος. Σκοπός είναι ο χώρος, ο οποίος αναστηλώθηκε πρόσφατα, να γίνει επισκέψιμος και να φιλοξενεί τους φίλους του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου. Εκεί θα εκτίθενται φωτογραφίες και αντίγραφα του Αρχείου Βρεττάκου το οποίο απόκειται στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης, σύμφωνα με δική του επιθυμία.

Νικηφόρος Βρεττάκος, με εικόνα και λόγο

Με χαμηλούς τόνους αλλά με οξείς στίχους κινήθηκε στο χώρο της ποίησης ο Νικηφόρος Βρεττάκος. Την Παρασκευή 21 Μαρτίου, την ημέρα της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, τιμάται στο Μουσείο Μπενάκη η μνήμη του και η προσφορά του. Στην τέχνη και στην κοινωνική ζωή. Οι καθηγητές Ερατοσθένης Καψωμένος, Βιτσέντσο Ρότολο και Βαγγέλης Αθανασόπουλος, ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος, ο μεταφραστής και πανεπιστημιακός Ντέιβιντ Κόνολι και η διευθύντρια του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου Ελένη Τζινιέρη - Τζανετάκου θα μιλήσουν, στις 5.30 μ.μ., στο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη (Πειραιώς 138) για τον άνθρωπο που γνώρισαν στην Ελλάδα και την Ιταλία, για τον ομότεχνο, για τον ποιητή που μετέφρασαν, για όσα διέσωσε στο αρχείο του από την πορεία μιας πλούσιας ζωής.

Την ίδια μέρα και στον ίδιο χώρο, λίγες ώρες αργότερα, στις 8.30 μ.μ., προβάλλεται σε πρώτη δημόσια προβολή η ταινία «Περιουσιακά Στοιχεία» της Αθανασίας Δρακοπούλου, με θέμα τη ζωή του Νικηφόρου Βρεττάκου. Η σκηνοθέτης, συγγραφέας και μεταφράστρια εξιστορεί τη διαδρομή ενός ανθρώπου που γεννήθηκε το 1912 στη Λακωνία και τελείωσε τη ζωή του το 1991 ως δημοφιλής και αγαπημένος ποιητής και ακαδημαϊκός. Με μαρτυρίες, αυτοβιογραφικά κείμενα, αποσπάσματα αλληλογραφίας και στίχους συγκροτείται ξανά η εικόνα του ποιητή.

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ: ΟΝΕΙΡΕΥΤΗΚΑΜΕ ΠΟΛΥ ΓΙΑ ΕΝΑ ΑΛΛΟ ΦΩΣ!

Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη που είχα πάρει από τον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο (Κροκεές Λακωνίας 1912 - 1991), λέω να την παραθέσω, με την ελπίδα ότι δεν έχει χάσει τίποτε από την εποχή εκείνη: ήταν 1η Δεκεμβρίου 1981 και τα λέγαμε στα γραφεία της "Εξόρμησης" (Χαριλάου Τρικούπη 48) και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα στις 5-6/12/1981. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος είχε κυκλοφορήσει τότε το τελευταίο βιβλίο του με τον τίτλο Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη[1]. Οι απόψεις τού δημιουργού για το έργο του παρουσιάζουν πάντοτε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Απαντώντας στις ερωτήσεις μου που διστακτικά του απηύθυνα, ο ποιητής άρχισε να μου μιλάει:

Θα έπρεπε να σας πω, πριν απ’ όλα, πως αυτό το βιβλίο απασχόλησε πολύ την ψυχή μου και τη σκέψη μου. Η ταραγμένη εποχή της γενιάς μου υπήρξε πολύ μακριά. Ζήσαμε δύσκολες ώρες, αποχτήσαμε τραγικές εμπειρίες, αναζητώντας και παλεύοντας σ’ αυτό τον κόσμο. Ονειρευτήκαμε πολύ για ένα άλλο φως με το οποίο θα καταυγαζόταν η ανθρωπότητα. Προπαντός – νομίζω πως μπορώ να μιλήσω και για λογαριασμό των άλλων συναδέλφων μου – αγαπήσαμε αυτό τον τόπο. Χρειάστηκαν, λοιπόν, όλα αυτά για να συνειδητοποιήσουμε τη μοναδικότητά του. Όχι μόνο τη μοναδικότητα του φυσικού του περιβάλλοντος γιατί αυτή μας μάγεψε και μας έπεισε απ’ όταν ανοίξαμε τα μάτια μας. Εννοώ και τη μοναδικότητά του σα φορέα υψηλής προσφοράς προς την ανθρωπότητα. Συνειδητοποιώντας τα πεπραγμένα του πνεύματος και της αρετής του ελλαδικού χώρου, γίναμε περήφανοι και πιστέψαμε ακόμη περισσότερο στην αξία της ζωής και των αγώνων της. Αν ό,τι έγινε εδώ, γινόταν μια φορά, θα μπορούσε να ειπεί κανείς πως γινόμαστε θύματα αυταπάτης, ελπίζοντας σε μια καινούργια ελληνική αναγέννηση.

- Κι ασφαλώς ο σκοπός της «Λειτουργίας…», απ’ ό,τι έχουμε συμπεράνει, πρέπει να είναι η αφύπνιση της εθνικής μας συνείδησης και η αγάπη προς το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον…

Βεβαίως. Είμαστε υποχρεωμένοι να διατηρήσουμε την ταυτότητα αυτού του τόπου, όχι από αγωνιστικό εθνικισμό αλλά από πατριωτικό και ανθρώπινο ταυτόχρονα χρέος. Όπως βλέπετε, το πηγαίνω πιο πέρα από το «πατριωτικό». Μιλώ και για το «ανθρωπινό». Το φως δεν χρειάζεται για να επιδειχτούμε αλλά να φωτίσουμε και την ανθρωπότητα στις δύσκολες ώρες της. Ολόκληρη η ανθρωπότητα είναι, αυτή τη στιγμή, ένα πολιορκημένο Μεσολόγγι, από τα τρομακτικά όπλα της αλογιστίας κι εμείς γνωρίζουμε από εξόδους. Ξέρουμε να βγαίνουμε απ’ το σκοτάδι.

- Θα θέλαμε να μας πείτε κάτι για τη γενική σύλληψη του θέματός σας…

Προσπάθησα να κλείσω σ’ ένα κύκλο όλες τις λαμπρές στιγμές της ελληνικής ιστορίας, απ’ την αρχή της ως τα σήμερα, μια ιστορία που διακρίνεται από το πολύ αίμα κι απ’ το πολύ φως. Και θέλησα να σημάνω, με τα όσα έγραψα, ένα είδος συναγερμού που δεν προξενεί φόβο αλλά θάρρος και χαρά. Ν’ ανυψωθούμε και να ενωθούμε πάνω από τα πάθη μας. Να επικοινωνήσουμε με τις ρίζες μας και ν’ αποκτήσουμε τη συνεκτική ενότητα που μας λείπει. Σε μια συνέντευξη που μου πήρανε, τελευταία, στην ιταλική εφημερίδα «Κοριέρε ντέλα Σέρα», είπα πως αν ο κ. Παπανδρέου πετύχει την εθνική μας ενότητα, θα έχει προσφέρει τη μεγαλύτερη υπηρεσία που πρόσφερε ποτέ πρωθυπουργός σ’ αυτή τη χώρα. Νομίζω πως προς αυτή την κατεύθυνση κάτι προσφέρω με τη «Λειτουργία…» μου, που έχει πολλές ελπίδες να παρουσιαστεί στο Ηρώδειο από τον Μάνο Κατράκη και στα κέντρα του απόδημου ελληνισμού.

- Η συζήτησή μας, κύριε Βρεττάκο, οδηγεί κατευθείαν στο θέμα της ίδιας της ποίησης. Είναι φυσικό το ερώτημα: Τι ακριβώς, κατά τη δικιά σας άποψη, είναι ποίηση;

Δε νομίζω πως υπάρχει ορισμός, ο οποίος ν’ ανταποκρίνεται με κάποια, έστω και σχετική, πληρότητα, σ’ αυτό το ερώτημα. Οι διαδικασίες που προηγούνται της ποιητικής έκφρασης κρύβουν και κάποιο μυστήριo θα έλεγα γιατί συντελούνται στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Εκεί συναντώνται η λογική και το συναίσθημα και γεννούν το άνθος αυτό του λόγου που δεν πεθαίνει ποτέ. Ενός λόγου που υποβάλλει και επιβάλλεται. Γι’ αυτό και οι παρεξηγήσεις πάνω σ’ αυτό το θέμα είναι πολύ εύκολες. Συχνά συγχέουμε τον προχειρολόγο ρήτορα με τον ποιητή.

- Ποια μέτρα νομίζετε πως μπορεί να πάρει σήμερα η Πολιτεία για την προαγωγή των Γραμμάτων και των Τεχνών στη χώρα μας – γιατί, οπωσδήποτε, πρέπει κανείς να περιμένει περισσότερη κατανόηση από την Κυβέρνηση της Αλλαγής…

Η προσπάθεια για την ανάπτυξη των Γραμμάτων και των Τεχνών θα πρέπει ν’ αρχίσει από τη φωτισμένη παιδεία. Οι νέοι μας που θα διδαχτούν και θ’ αγαπήσουν τα Γράμματα και τις Τέχνες, με την αγάπη και το σεβασμό τους προς τους δημιουργούς, θα τους προσφέρουν τα πρώτα φτερά για την άνοδό τους σε υψηλότερα επίπεδα. Οι δημιουργοί χρειάζονται κατανόηση από το κοινό και αντικειμενική συμπεριφορά από την εξουσία απέναντί τους. Να μπουν στην πάντα τα κομματικά κριτήρια και να επεκταθούν τα προστατευτικά μέτρα που θεσπίστηκαν τα τελευταία αυτά χρόνια. Να ενοποιηθούν τα λογοτεχνικά σωματεία για να επανακτήσουν το χαμένο τους κύρος.

- Θα ήθελα να σας κάνω ορισμένες ερωτήσεις σχετικά με το βιβλίο, με την ευκαιρία της έκθεσης που γίνεται στο Ζάππειο, αλλά απ’ όσα μας είπατε μπορούμε να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας. Προϋπόθεση αποτελεί η δημιουργία ενός ευρύτερου κοινού που θα προέλθει από τους νέους μας. Αλλά γι’ αυτούς τους νέους, τη νεολαία μας, θα θέλαμε ν’ ακούσουμε τη γνώμη σας!

Έχω ένα και μοναδικό τρόπο να κάνω τις συγκρίσεις μου. Θυμάμαι τη νεολαία της εποχής μου κι όταν με επισκέπτονται ομάδες μαθητών από τα Γυμνάσια και τα Λύκεια, μόνο δάκρυα δεν μου ’ρχονται στα μάτια, αναλογιζόμενος τη στέγνια της εποχής μου. Ο δρόμος πάει καλά. Αύριο, είμαι βέβαιος πως θα έχουμε ένα νέο πνευματικό κόσμο στη χώρα μας. Τα παράθυρα ανοίγουν και η πνευματική μιζέρια παραχωρεί τη θέση της στο φως…

---

[1] Εκδόσεις Τρία Φύλλα, Αθήνα 1981, σελ. 48.