- ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ
Μέσα από την εξιχνίαση από τον αστυνόμο Μονταλμπάνο ενός περίεργου φόνου, στον οποίο εμπλέκεται η Μαφία, ο συγγραφέας Αντρέα Καμιλλέρι περιγράφει με χιούμορ και τόλμη τη σημερινή ιταλική κοινωνία
Στο μυθιστόρημα Το ματωμένο χωράφι (πρωτότυπος τίτλος Ιl campo del vasaio) του γηραιού αλλά ακμαίου Αντρέα Καμιλλέρι ο κεντρικός ήρωας, ο αστυνόμος Μονταλμπάνο, σχεδόν 60 ετών πλέον, παρουσιάζεται σωματικώς εξασθενημένος, κουρασμένος, απογοητευμένος από τη ζωή, τους φίλους και τη δουλειά του. Η ιστορία ξεκινά με έναν εφιάλτη που βλέπει στον ύπνο του: η Μαφία παίρνει την εξουσία στην Ιταλία και δύο επιφανή στελέχη της (πραγματικά πρόσωπα), ο Τοτό Ρίινα και ο Μπερνάρντο Προβεντσάνο, σχηματίζουν κυβέρνηση στη Ρώμη. Ο Ρίινα του προτείνει να αναλάβει το υπουργείο Εσωτερικών και όταν ξυπνάει ο Μονταλμπάνο αναρωτιέται αν πρέπει να καταφύγει στον Φρόιντ για να ερμηνεύσει το όνειρο.
Την ίδια ημέρα πληροφορείται ότι σε ένα ερημικό μέρος, μια τρισάθλια περιοχή που αποκαλείται «αγρός του κεραμέως» ή «χωράφι του αίματος», βρέθηκε ένα πτώμα. Ο φόνος δεν θα έκανε τόση εντύπωση αν το θύμα που εκτελέστηκε με μια σφαίρα στον αυχένα δεν ήταν τεμαχισμένο σε 30 κομμάτια. Ολα δείχνουν τη Μαφία η οποία, τουλάχιστον η παλαιά, μαθαίνουμε, είναι δασκάλα στη σημειολογία. Αν κάποιος δολοφονηθεί και βρεθεί με μια πέτρα, αυτό σημαίνει ότι μιλούσε πολύ. Αν βρεθεί με κομμένα τα δύο χέρια, σημαίνει ότι έκλεβε την οργάνωση. Αν βρεθεί με όλα τα δόντια βγαλμένα, σημαίνει ότι ήταν αχόρταγος. Στην παρούσα περίπτωση η δολοφονία παραπέμπει στον βιβλικό Ιούδα, τον μαθητή του Ιησού που τον πρόδωσε για 30 αργύρια και μετά κρεμάστηκε από τις τύψεις.
Ο Μονταλμπάνο μαζί με τους άλλους αστυνομικούς, τον Αουτζέλο, τον Καταρέλα και τον Φάτσιο, αναλαμβάνει να εξιχνιάσει την μπερδεμένη υπόθεση. Ο νεκρός λεγόταν Τζιοβάνι Αλφάνο και ταξίδευε με ένα ποντοπόρο πλοίο ως υποπλοίαρχος. Στη συνέχεια εμφανίζονται ορισμένα πρόσωπα: η γυναίκα του ναυτικού, η Ντολόρες, μια ωραία Κολομβιανή η οποία είχε ένα περίεργο τροχαίο ατύχημα οδηγώντας το αμάξι της, ο αρχηγός της τοπικής Μαφίας, ο Μπαλντούτσο Σινάγκρα, ο οποίος βαρύνεται με πολλές δολοφονίες, και ένας χασάπης ερωτευμένος με την Ντολόρες, ονόματι Πεκορίνι, ο οποίος εγκατέλειψε τη Βιγκάτα και άνοιξε κρεοπωλείο στην Κατάνια.
«Κλειδί» στην ερμηνεία των γεγονότων ο πατέρας του Αλφάνο, ο οποίος μετανάστευσε πριν από μερικά χρόνια στην Κολομβία μαζί με τη σύζυγό του και τον γιο του, σταλμένος από τον Σινάγκρα για να διαχειριστεί τη διακίνηση ναρκωτικών. Ωστόσο δολοφονήθηκε εκεί, ίσως επειδή πρόδωσε τη Μαφία και έκανε δουλειές για λογαριασμό του.
Το Ματωμένο χωράφι έχει ως θέμα τη Μαφία, όπως αρκετά από τα προηγούμενα βιβλία του Καμιλλέρι, αλλά η διαβόητη εγκληματική οργάνωση εδώ δεν μονοπωλεί το ενδιαφέρον του. Ο συγγραφέας θέλει να περιγράψει τη σημερινή κοινωνία της Ιταλίας. Μιλάει για τον πρωθυπουργό, δηλαδή τον Μπερλουσκόνι- χωρίς να τον κατονομάζει-, εξηγεί γιατί η οικονομία της χώρας πάει από το κακό στο χειρότερο, για τους καρδινάλιους που βγάζουν λόγους αναφορικά με την ιερότητα της οικογένειας μπροστά σε υποκριτές και μοιχούς, για τους ανέντιμους δικηγόρους, για τα πομπώδη ρεπορτάζ και τα σοφτ πορνό της ιδιωτικής τηλεόρασης, για τη μαζική άφιξη λαθρομεταναστών, για τη συνεργασία βουλευτών με τη Μαφία, για τις θρησκευτικές δεισιδαιμονίες των απλών ανθρώπων.
Η αφήγηση κινείται στο γνωστό παιγνιώδες ύφος του συγγραφέα, ο οποίος διακωμωδεί ανθρώπους και καταστάσεις, ενώ, παρά την ηλικία του, χρησιμοποιεί τολμηρές λέξεις σεξουαλικού περιεχομένου- κάτι που δεν έκανε παλαιότερα. Τη χιουμοριστική διάθεσή του τη διακρίνουμε και όταν βάζει τον Μονταλμπάνο να διαβάζει ένα βιβλίο του Αντρέα Καμιλλέρι με ήρωα κάποιον διευθυντή τράπεζας (πρόκειται για την Εξαφάνιση του Πατό, εκδόσεις Καστανιώτη), ο οποίος αρεσκόταν να παίζει τον ρόλο του Ιούδα σε μια λαϊκή αναπαράσταση των παθών του Χριστού.
Διαπιστώνουμε ότι ο Καμιλλέρι ενδιαφέρεται περισσότερο για τους ανθρώπους και τα πάθη τους παρά για την πολιτική. Ολοι οι ήρωές του έχουν κρυμμένα μυστικά, έχουν λερωμένη τη φωλιά τους, ακόμη και ο Μονταλμπάνο, ο οποίος συνδέεται με την Ινγκριντ- κοιμάται στο κρεβάτι του -, εν αγνοία φυσικά της Λίβιας, της συντρόφου του. Πολλοί, άνδρες και γυναίκες, είναι δέσμιοι των πειρασμών της σάρκας. Λίγοι είναι οι αθώοι. Μερικοί μπορούν να θεωρηθούν προδότες της φιλίας, της συζυγικής πίστης, της εμπιστοσύνης, της μαφιόζικης συνωμοτικότητας, ενώ κάποιοι αποδεικνύονται ικανοί ακόμη και να σκοτώσουν εξαιτίας της σεξουαλικής εξάρτησης.
Ο Αντρέα Καμιλλέρι γεννήθηκε το 1925 στο Πόρτο Εμπέντοκλε της Σικελίας. Για πολλά χρόνια εργάστηκε ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος. Στο θέατρο ανέβασε κυρίως έργα του Πιραντέλο- έχει γράψει τη βιογραφία του, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο- και του Μπέκετ, ενώ στην τηλεόραση, στη RΑΙ, σκηνοθέτησε, μεταξύ άλλων, μια αστυνομική σειρά με ήρωα τον επιθεωρητή Μεγκρέ του Σιμενόν. Το πρώτο του μυθιστόρημα, Η ροή των πραγμάτων (κυκλοφορεί από τον Καστανιώτη), το εξέδωσε, ώριμος πια, το 1978, αλλά δεν είχε ευμενή υποδοχή.
Το 1994 δημοσίευσε Το σχήμα του νερού (εκδόσεις Πατάκη), όπου εμφανίστηκε ο έντιμος (και αριστερός) επιθεωρητής Σάλβο Μονταλμπάνο, όνομα που παραπέμπει στον Καταλανό Μανουέλ Βάσκεθ Μονταλμπάν. Οι ήρωες των δύο συγγραφέων, ο Πέπε Καρβάλιο και ο Μονταλμπάνο, αρέσκονται στο καλό φαγητό. Χώρος δράσης των ιστοριών του Καμιλλέρι είναι η φανταστική πόλη Βιγκάτα στη Σικελία, που δεν είναι άλλη από το Πόρτο Εμπέντοκλε. O Μονταλμπάνο, του οποίου οι περιπέτειες έγιναν τηλεοπτική σειρά, πρωταγωνιστεί σε 16 μυθιστορήματα. Το παρόν εκδόθηκε το 2008 και είναι το δέκατο τρίτο κατά σειρά.
- του ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
- ΤΟ ΒΗΜΑ: 27/02/2011
Ενίοτε γίνεται λόγος για το φαινόμενο τής κατά παραγγελίαν συγγραφής διηγημάτων με συγκεκριμένο θέμα. Είναι αυτό λογοτεχνικά ορθό; Μήπως ο συγγραφέας διαπράττει ολίσθημα αποδεχόμενος την πρόσκληση; Μπορεί το αποτέλεσμα να είναι καλλιτεχνικά άρτιο; Ασφαλώς τίποτε το μεμπτό δεν υπάρχει στην όλη διαδικασία, συνήθως ο λαμβάνων την παραγγελία συνειδητοποιεί την αξία της πρόκλησης και βάζει τα δυνατά του ώστε να ανταποκριθεί με τον καλύτερο τρόπο. Ο Αντρέα Καμιλλέρι, δημιουργός του περίφημου αστυνόμου Μονταλμπάνο, δεν αποτελεί εξαίρεση. Τον Μάιο του 2005 η Κατρίν Λουζ, επιμελήτρια μουσείου του Ντίσελντορφ, του ζήτησε να γράψει ένα διήγημα επί τη ευκαιρία μιας έκθεσης για τον Καραβάτζο που θα γινόταν στην πόλη τον επόμενο χρόνο. Εκείνος δέχτηκε πρόθυμα και επικεντρώνοντας την πλοκή της ιστορίας του στην περίοδο που ο καλλιτέχνης έζησε στη Μάλτα και στη Σικελία, το καλοκαίρι του 1607, προσπάθησε να ερευνήσει τον χαρακτήρα του ήρωά του και να ανασυνθέσει την εποχή παρατηρώντας τους πίνακες του Καραβάτζο που είχε μπροστά του (δώδεκα από αυτούς περιέχονται στο παρόν βιβλίο).