Δύο «δημόσιοι κίνδυνοι» ανταλλάσσουν e-mails

• ΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΣΤΑΡ ΜΙΣΕΛ ΟΥΕΛΜΠΕΚ ΚΑΙ ΜΠΕΡΝΑΡ-ΑΝΡΙ ΛΕΒΙ ΗΡΘΑΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

• Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 16 Νοεμβρίου 2010

Ηταν ένα παγωμένο δεκεμβριάτικο κυριακάτικο απόγευμα του 2007. Ο φιλόσοφος Μπερνάρ-Ανρί Λεβί καθισμένος αναπαυτικά στον καναπέ του απολαμβάνει από το παράθυρό του τη θέα του Παρισιού. Ολα φαντάζουν ήρεμα και ακίνητα. 

 

 Η φιλία τους ξεκίνησε από ένα απελπισμένο SMS του Ουελμπέκ στον Λεβί όπου του έλεγε ότι βαρέθηκε τη ζωή  

Ξαφνικά, ακούγεται ένα μπιπ στο κινητό του τηλέφωνο. Το σηκώνει και διαπιστώνει ότι μόλις έχει πάρει ένα SMS, με την υπογραφή «Μισέλ Ουελμπέκ».

Ενα τρομερό παιδί της γαλλικής λογοτεχνίας ζητάει τη βοήθεια ενός προβοκάτορα μπον βιβέρ της γαλλικής διανόησης. Ο Λεβί προσπαθεί να θυμηθεί πόσες φορές έχουν συναντηθεί: μόνον δύο και φευγαλέα. Το μήνυμα του Ουελμπέκ είναι γραμμένο στο χείλος του γκρεμού: «Βαρέθηκα τη ζωή!».

«Του απαντώ: "Βρίσκομαι στο Παρίσι και μπορούμε να βρεθούμε". Πηγαίνουμε σ' ένα εστιατόριο, τρώμε, μιλάμε και μου εξηγεί γιατί νιώθει άσχημα. "Ζούμε σε μια τρομερή εποχή, που δεν βρίσκεις συνομιλητή να ανταλλάξεις απόψεις", μου λέει», περιέγραψε ο Μπερνάρ-Ανρί Λεβί το γεγονός που έδωσε την αφορμή για να αρχίσει να αλληλογραφεί ηλεκτρονικά με τον Μισέλ Ουελμπέκ.

Η χθεσινή συνάντηση με δημοσιογράφους, στο Γαλλικό Ινστιτούτο, επικεντρώθηκε κυρίως στη γέννηση, στη δημιουργία και στην έκδοση της αλληλογραφίας τους με τίτλο «Δημόσιος κίνδυνος». Περιέχει τα είκοσι οκτώ e-mails, τα οποία αντάλλαξαν τα «κακά παιδιά» από τις 26 Ιανουαρίου ώς τις 11 Ιουλίου 2008. Εκδόθηκε την ίδια χρονιά από τον «Flammarion» και τώρα κυκλοφορεί στα ελληνικά από την «Εστία».

• Θέλαμε να επικοινωνήσουμε

«Δεν θέλαμε να επιμείνουμε σε μια ανταλλαγή ιδεών. Κυρίως μας ενδιέφερε να επικοινωνήσουμε», μας διαβεβαίωσε ο Λεβί, ενώ από την πλευρά του ο Ουελμπέκ παραδέχθηκε «ότι επειδή η ελευθερία με φοβίζει, μου άρεσε ότι το στοιχείο του απρόβλεπτου μου είχε δοθεί μέσα από την απάντηση του Μπερνάρ». Αυτή η επικοινωνία «ήταν σαν μια παρτίδα σκάκι ή σαν μια παρτίδα ντόμινο», ήταν η παρομοίωση του εξωστρεφούς Λεβί. Ο αντίποδάς του, ο εσωστρεφής Ουελμπέκ, στάθηκε στη δοσολογία της: «Βρήκαμε το σωστό επίπεδο ασυμφωνίας. Δεν ήταν ούτε πολύ ούτε πολύ λίγο».

Η γέφυρα επικοινωνίας, όσο κράτησε η αλληλογραφία τους, δεν είχε ποτέ σταθερά θεμέλια: «Για να καταλάβετε πώς έγιναν τα πράγματα, πρέπει να υπολογίσετε ότι δεν ήμασταν φίλοι και ότι δεν τηλεφωνηθήκαμε ποτέ. Οταν εγώ απουσίαζα από το Παρίσι ή όταν έγραφα μια εργασία μου, δεν τον ενημέρωνα. Ηταν φορές που μεσολάβησαν μέχρι και οκτώ μέρες από το ένα e-mail στο άλλο. Ζούσαμε στην απόλυτη αβεβαιότητα. Η έννοια του χρόνου είναι ο βασικός συντελεστής της αλληλογραφίας μας», είπε ο Λεβί.

• Γίναμε και φίλοι

«Ναι, ναι, έτσι ακριβώς έγινε», συμφώνησε ο Ουελμπέκ, ο οποίος παραδέχθηκε «ότι η αλληλογραφία κατέληξε σε μια φιλία, αν και δεν ήταν αυτός ο στόχος μας. Μετά τις πρώτες πενήντα σελίδες είπα ότι είναι καλό, καλούτσικο, αν και δεν είχαμε σκεφτεί από την αρχή να το εκδώσουμε». «Το αποτέλεσμα είναι μια ζωντανή φιλία. Πρωτίστως, όμως, θέλαμε να μιλήσουμε για τις επιλογές μας, γι' αυτά που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια των σχέσεων. Το να μιλήσουμε ανοιχτά ήταν το μέταλλο για να σφυρηλατηθεί μια φιλία», σχολίασε θερμότερα ο Λεβί.
Τους ρωτήσαμε σε τι διαφέρουν. Ο Ουελμπέκ αποφάνθηκε: «Τον Μπερνάρ τον χαρακτηρίζει η μαχητικότητα». Ο Λεβί: «Αυτό που ζηλεύω στον Μισέλ είναι η αποστασιοποίησή του».

Οταν έχεις μπροστά σου δύο διεθνείς περσόνες, οι οποίες έχουν φέρει τα πάνω κάτω στη γαλλική κουλτούρα, είναι αυτονόητο ότι θα ζητήσεις τη γνώμη τους για τα σύγχρονα γαλλικά γράμματα. «Η γαλλική λογοτεχνία είναι σε καλή κατάσταση, η γαλλική διανόηση είναι χαμηλού επιπέδου», είπε ο Ουελμπέκ. Ο Λεβί δεν συμφώνησε με το δεύτερο σκέλος: «Εχει ένταση, πολλαπλότητα ερωτήσεων, ζει με τη δύναμη των αντιθέσεων».

Ο νέος φιλόσοφος αντιμετωπίζει πια τον συγγραφέα ως φίλο και αγωνιά γι' αυτόν. Γι' αυτό εξομολογήθηκε: «Είχα το αυτί μου κολλημένο στο τηλέφωνο μέχρι να μάθω ότι πήρε ο Μισέλ το Γκονκούρ. Είναι ο καλύτερος συγγραφέας της γενιάς μας. Το βραβευμένο "La carte et le territoire" δεν είναι ένα συναινετικό βιβλίο. Μ' αυτό το βραβείο κέρδισε μια μάχη».

• Περιφρόνηση για κριτικούς

Είχε έρθει η ώρα του Ουελμπέκ να πάρει το αίμα του πίσω και να εξαπολύσει τα βέλη του εναντίον κριτικών και κριτικής βιβλίου: «Είναι σε πολύ κακή κατάσταση. Δεν μιλούν για την ποιοτική λογοτεχνία, γιατί κάποιους τους ενοχλεί. Σε αντίθεση, έχουμε το φαινόμενο να μιλάει μια νέα ράτσα κριτικών για την ευπώλητη λογοτεχνία. Το χειρότερο απ' όλα είναι ότι έχουν κάνει τον διαχωρισμό μεταξύ της λογοτεχνίας για τη μάζα και της λογοτεχνίας για την ελίτ».

Το ίδιο λάβρος με την κριτική ήταν και ο Λεβί: «Οι τρεις στους τέσσερις κριτικούς υπερασπίζονται τις πολιτικές ή τις ιδεολογικές τους θέσεις. Με οποιοδήποτε βιβλίο και αν ασχοληθούν, ξέρουν εκ των προτέρων τι θα πουν. Αλλά οι κριτικοί δεν είναι οι σοφοί του Ολύμπου, δεν είναι δικαστήριο. Δεν πρέπει ούτε να παραπονιόμαστε ούτε να μας εκπλήσσουν».

«Εγώ παραπονούμαι», ακούστηκε ο Ουελμπέκ. «Τους ταιριάζει περιφρόνηση», ανταπέδωσε ο Λεβί. «Η περιφρόνηση μειώνει τη μαχητικότητα», σχολίασε ο Ουελμπέκ. «Μαχητική περιφρόνηση», βρήκε την ισορροπία ο Λεβί. *

«Συμβολίζουμε την καταρράκωση της γαλλικής κουλτούρας»

• Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 4 Νοεμβρίου 2010

• Ο 58χρονος συγγραφέας Μισέλ Ουελμπέκ και ο 62χρονος φιλόσοφος Μπερνάρ - Ανρί Λεβί έχουν κάτι κοινό: την εκκεντρικότητα.

 

 Μισέλ Ουελμπέκ (φωτό) και Μπερνάρ- Ανρί Λεβί. Σπανιότατες οι δημόσιες εμφανίσεις τους στη Γαλλία, μετατρέπουν αυτήν της Αθήνας σε πόλο έλξης 

Αλλά δεν ήταν πρωτίστως η εκκεντρικότητα που τους έκανε γνωστούς. Προηγήθηκε το έργο τους, ακολούθησε η αντιφατική ζωή τους, μετά ήρθαν οι εχθροί τους.

Το γαλλικό δίδυμο, ανάμεσα σε θιασώτες και πολέμιους, θα βρίσκεται τη Δευτέρα 15 Νοεμβρίου (7.30 μ.μ.) στην Αθήνα. Η αφορμή είναι η ελληνική έκδοση της αλληλογραφίας τους «Δημόσιος κίνδυνος» («Εστία»). Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Γαλλικό Ινστιτούτο της Αθήνας (Σίνα 31), με παρουσιαστή τον Γιώργο Αρχιμανδρίτη.

Ο Μισέλ Ουελμπέκ βρέθηκε στο στόχαστρο των μουσουλμάνων, οι οποίοι τον οδήγησαν ώς τα δικαστήρια, για να αποφασίσουν αυτά αν η «Πλατφόρμα» είναι υβριστική ή όχι για τη θρησκεία τους. Η αθώωσή του σήμαινε τη νίκη της μυθοπλασίας εναντίον των θρησκειών και των ιδεολογιών.

Ο Μπερνάρ - Ανρί Λεβί, ο οποίος αναφέρεται συχνά-πυκνά στην εβραϊκότητά του, εκπροσωπεί τους διανοουμένους της Νέας Αριστεράς. Υπερασπίστηκε τον Τζαφάρ Παναχί και τη Σακινέχ Αστιανί, που στοχοποιήθηκαν από το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν. Στάθηκε στο πλευρό του Πολωνού σκηνοθέτη Ρομάν Πολάνσκι, όταν δικάστηκε στην Αμερική, για μια παλιά ιστορία παιδοφιλίας. Ηταν από αυτούς που υπέγραψαν υπέρ του Κροάτη πανεπιστημιακού Πρέντραγκ Ματβέγεβιτς, όταν μίλησε για το αιματοκύλισμα στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

Την αλληλογραφία «Δημόσιος κίνδυνος» («Ennemis Publics»), που έγινε μέσω 28 e-mail, την αντάλλαξαν οι δύο «σύμμαχοι» από τις 26 Ιανουαρίου ώς τις 11 Ιουλίου 2008. Στη Γαλλία, όταν το βιβλίο εκδόθηκε από τον «Flammarion», προκάλεσε αντιδράσεις από «ζεστά» και «παγωμένα» μυαλά. Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος της πρώτης επιστολής: «Οπου ο Μισέλ Ουελμπέκ ανοίγει πυρ: "Οι δυο μας συμβολίζουμε άριστα την τρομακτική καταρράκωση της γαλλικής κουλτούρας και διανόησης"». Οπως και της δεύτερης: «Οπου ο Μπερνάρ - Ανρί Λεβί απαντά, αναφέροντας το λιντσάρισμα του Σαρτρ, του Πάουντ, του Σελίν και του Μποντλέρ από τους συγχρόνους τους».

Από τις σελίδες των αλληλογράφων περνάει και το «αλάτι» και το «πιπέρι». Εγκωμιάζουν την «ψυχρή» λογοτεχνία του Φλομπέρ. Ο πατέρας τού Ουελμπέκ, ως οδηγός βουνού, οδηγούσε τον Ζισκάρ Ντ' Εστέν. Καταγγέλλουν τα εγκλήματα του «πουτινισμού». Κάνουν τη διάκριση ανάμεσα σε δίκαιους και άδικους πολέμους.

Συζητούν για τον υλισμό του Λουκρήτιου, των Προφητών, του Σπινόζα και του Λεβινάς. Ο πειρασμός δοκιμάζεται μπροστά στον χριστιανισμό. Πριμοδοτείται η ποίηση σε σχέση με το μυθιστόρημα. Ο Λεβί αφηγείται μια βραδιά με τον Αραγκόν. «Γιατί πρέπει να προσπαθούμε να μην ξεχνάμε τίποτα, τίποτα· και γιατί ο Νίτσε έκανε λάθος στη θεωρία του περί πικρίας», η τελευταία επιστολή της 11ης Ιουλίου 2008.*

Δύο «δημόσιοι κίνδυνοι»

Στην Aθήνα τον Nοέμβριο ο Mισέλ Oυελμπέκ και ο Mπερνάρ Aνρί Λεβί

• Tης Oλγας Σελλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 5 Oκτωβρίου 2010

EKΔHΛΩΣH. Για πολλούς, και στη Γαλλία και στον διεθνή κόσμο της διανόησης, αποτελούν κόκκινο πανί, αν όχι «δημόσιο κίνδυνο». Aυτά τα δύο άτακτα παιδιά της γαλλικής κουλτούρας, ο φιλόσοφος Mπερνάρ Aνρί Λεβί και ο συγγραφέας Mισέλ Oυελμπέκ καταφτάνουν στην Eλλάδα και στις 15 Nοεμβρίου θα συνομιλήσουν στο Γαλλικό Iνστιτούτο της Aθήνας. Tην ίδια μέρα θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά το κοινό τους βιβλίο, που θα μεταφραστεί «Δημόσιος κίνδυνος» (εκδ. Eστία, μετ. Λίνα Σιπητάνου).

Eίναι οι διαδικτυακές συνομιλίες των δύο αλλόκοτων αυτών προσώπων του πολιτισμού, που άρχισαν να συνομιλούν αποκλειστικά μέσω e-mail, εξαιτίας της αντιπάθειας που έτρεφε για το πρόσωπό τους η κοινή γνώμη.

O Mισέλ Oυελμπέκ με το τελευταίο του βιβλίο La Carte et le Territoire (που θα μπορούσε να μεταφραστεί στα ελληνικά «O χάρτης και το έδαφος», το οποίο επίσης θα κυκλοφορήσει από την «Eστία», όπως όλα τα βιβλία του, την ερχόμενη χρονιά) διεκδικεί το Βραβείο Γκονκούρ, το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας. Oλα του τα βιβλία, μέχρι σήμερα, έχουν αποκτήσει φανατικούς πολέμιους και φανατικούς υποστηρικτές. Oπωσδήποτε όμως γίνονται είδηση, προκαλούν, ανοίγουν συζητήσεις.

Aντίστοιχες συζητήσεις δημιουργούν και οι θέσεις, οι απόψεις και οι επιλογές που δεν διστάζει να πάρει ο Γάλλος φιλόσοφος Mπερνάρ Aνρί Λεβί για ό, τι αφορά την πολιτική, τη θρησκεία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον πόλεμο στο Iράκ κ. ά. Ξεκίνησε από τον Mάη του ’68, φοιτητής στην Ecole Normale, γοητευμένος από τις παραδόσεις του Aλτουσέρ και του Nτεριντά, επηρεάστηκε από τον Mαοϊσμό, για να γίνει μέλος του «συμβουλίου ειδικών» γύρω από τον Φρανσουά Mιτεράν για λίγο. Tο 1976 προσχώρησε στο ρεύμα των «νέων φιλοσόφων», αλλά δέχτηκε ανελέητη κριτική. O Kορνήλιος Kαστοριάδης είχε γράψει ότι «αποτελεί μεγάλο σκάνδαλο σε μια χώρα τόσο υψηλού πολιτισμού, ένας συγγραφέας που γράφει ό, τι του κατέβει στο κεφάλι, ένα ρετάλι, να γίνεται της μόδας».

Στο βιβλίο που συνυπογράφουν με τον Mισέλ Oυελμπέκ, οι δύο άτακτοι Γάλλοι μιλούν για όλα: για την πολιτική, τη θρησκεία, τη λογοτεχνία, τη ζωή. Kαι αυτοσυστήνονται ως οι άνθρωποι που συμβολίζουν «τη φρικτή κατάπτωση της γαλλικής κουλτούρας και διανόησης»! Σίγουρα θα πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα συνάντηση...

Ο δημόσιος πόλεμος δύο αμφιλεγόμενων Γάλλων διανοητών

Ο Μισέλ Ονφρέ εκθρονίζει τον Μπερνάρ Ανρί - Λεβί

Toυ Φιλιππου Xατζοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Σάββατο, 29 Mαϊου 2010

• Ο Μπερνάρ-Ανρί Λεβί [Bernard-Henri Lévy] βρήκε άραγε το μάστορά του σε θέματα μάρκετινγκ; Το ερώτημα αυτό θέτουν σε πρόσφατο κοινό άρθρο τους οι βιβλιοκριτικοί του περιοδικού Nouvel Observateur Νταβίντ Καβινιολί, Γκρεγκουάρ Λεμεναζέ και Φαμπρίς Πλισκίν. 

• Η κυκλοφορία του τελευταίου βιβλίου του συγγραφέα Μισέλ Ονφρέ [Michel Onfray], πραγματικός ογκόλιθος 600 σελίδων αφιερωμένος στην κατάρριψη των φροϊδικών θέσεων, έρχεται να εδραιώσει τη θέση του Ονφρέ, ως του πιο αγαπητού διανοούμενου των ΜΜΕ της χώρας. Εδώ και πολλές εβδομάδες, ο Μισέλ Ονφρέ και οι ενστάσεις του στη φροϊδική θεωρία του οιδιπόδειου συμπλέγματος, έχουν απασχολήσει τα πρωτοσέλιδα της «Λιμπερασιόν», του «Πουέν», του «Μαριάν» ή ακόμη και του αργεντίνικου περιοδικού «Νοτίσιας». Την ίδια στιγμή, ολοένα και περισσότερες φωνές διαμαρτυρίας απέναντι στις εκτιμήσεις του Ονφρέ υψώνονται στον κόσμο των Γάλλων διανοουμένων, με την Ελιζαμπέτ Ρουντινεσκό, τον Αλέν Μπαντιού, τον Ζακ-Αλέν Μιλέρ και τον Αλέν Φινκελκράουτ να ηγούνται των επιθέσεων. 

• Ο γεννημένος το 1959 Μισέλ Ονφρέ, ιδρυτής του λαϊκού Πανεπιστημίου της Καν το 2002, έχει γράψει τα «Εγχειρίδια Αντι-Φιλοσοφίας» και «Αθεϊσμού Πραγματεία». Ο ίδιος λέει: «Μάχομαι μόνος. Δεν έχω φίλους στον χώρο και δεν μπορώ να φωνάξω σε βοήθεια, όπως κάνει ο Μπερνάρ-Ανρί Λεβί (BHL)». 

• Οι δύο άνδρες, αν και ιδεολογικοί αντίπαλοι, μοιάζουν πολύ ο ένας με τον άλλον. «Ο μιμητισμός τους με εντυπωσίαζε ανέκαθεν. Πιστεύω ότι ο Ονφρέ έχει πάρει πολλά στοιχεία από τον BHL», εξηγεί ο συγγραφέας Πασκάλ Μπρικνέρ. Οι δύο διανοητές, όμως, δεν έχουν την ίδια απήχηση στο γαλλικό κοινό. Το τελευταίο βιβλίο του Ονφρέ, το «Αθεϊσμού Πραγματεία», έχει πουλήσει μέχρι στιγμής 280.000 αντίτυπα, ενώ το τελευταίο πόνημα του BHL με τίτλο «Σχετικά με τον Πόλεμο στη Φιλοσοφία» κατάφερε να πουλήσει μόλις 5.500 αντίτυπα από την ημέρα της κυκλοφορίας του τον Φεβρουάριο. Μέχρι πρότινος, η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο διανοουμένων παρέμενε σιωπηλή, θυμίζοντας περισσότερο σύμφωνο μη-επίθεσης, εξαιτίας της συνύπαρξής τους στον εκδοτικό οίκο Grasset. 

• Η ρήξη επήλθε πρόσφατα, τη στιγμή που ο BHL αποφάσισε να ενωθεί στην κουστωδία επικριτών του Ονφρέ. Στη στήλη του στο περιοδικό Le Point, ο BHL χαρακτήρισε το βιβλίο του αντιπάλου του «κοινότοπο, απλοϊκό, παιδαριώδες, τετριμμένο, συχνά στα όρια του φαιδρού, εμπνευσμένο από θεωρίες συνωμοσίας». Διαβάζοντας τη βιβλιοκρισία του BHL, ο Ονφρέ φέρεται να «έσκασε στα γέλια», αν και διαπιστώνοντας ότι το υβριστικό άρθρο του BHL μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε σε ιταλικά, ισπανικά και αμερικανικά έντυπα, αποφάσισε να απαντήσει εξαπολύοντας πραγματική κήρυξη πολέμου. 

• «Το θλιβερό πραγματικό πρόσωπο του Μπερνάρ-Ανρί Λεβί είναι αυτό ενός παραχαράκτη, ενός ψεύτη, ενός μεγαλομανή, ενός ανθρώπου που μισεί την Αριστερά και αγαπά το χρήμα», γράφει ο Μισέλ Ονφρέ για τον BHL, γεννημένο στην Αλγερία το 1948, ιδρυτή της επιθεώρησης «Ο Κανόνας του Παιχνιδιού» και συγγραφέας των βιβλίων «Η Βαρβαρότητα με Ανθρώπινο Πρόσωπο» και «Η Γαλλική Ιδεολογία». 

• Ποιος όμως έριξε την πρώτη βολή σε αυτή την αντιπαράθεση, που θυμίζει -τηρουμένων των αναλογιών και της φαιδρότητας της σύγχρονης φιλοσοφικής σκηνής- εκείνη μεταξύ του Ζαν-Πολ Σαρτρ και του Αλμπέρ Καμύ. Είναι αλήθεια ότι ο Ονφρέ είχε επιτεθεί πρώτος στον BHL μέσω των σελίδων του Nouvel Observateur, αποκαλώντας τον φιλόσοφο «εκπρόσωπο της Αριστεράς του χαβιαριού, στον οποίο το ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο του Λεπέν οφείλει σημαντικό μέρος της πολιτικής του ρώμης». Λίγο καιρό αργότερα, ο Ονφρέ επανερχόταν στις επιθέσεις του, κατηγορώντας τον BHL ότι χαρακτήρισε «φασίστα» τον Καμύ σε άρθρο του σε μπλογκ.

Για το θέμα Πολάνσκι

• Η υπόθεση Πολάνσκι, όμως, αποτελεί το σημείο οριστικής ρήξης μεταξύ των δύο διανοουμένων. Ο Λεβί ανακηρύσσεται σε αυτόκλητο προστάτη του Πολάνσκι, με τον Ονφρέ να επιλέγει τον ρόλο του δημόσιου κατηγόρου. Ο αριστοκρατικός λυρισμός του Λεβί, που καταγγέλλει «το άρωμα λαϊκής δικαιοσύνης» και «τη λύσσα του όχλου», αντιτίθεται στο ηθικοπλαστικό λεξιλόγιο του Ονφρέ, που λέει: «Ο BHL δικαιούται να υποστηρίζει την παιδεραστία και το σεξουαλικό τουρισμό, με την πρόφαση ότι υποστηρίζει έναν φίλο του. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να γίνεται με οποιαδήποτε επιχειρήματα. Ο βιασμός ενός 13χρονου κοριτσιού, το οποίο ο βιαστής του έχει σκόπιμα μεθύσει, είναι ή δεν είναι έγκλημα;» 

• Η σχέση των δύο διανοητών είχε αρχίσει, όμως, με τους καλύτερους οιωνούς. «Θα σας ενοχλούσε να εκδοθούν τα βιβλία σας στη σειρά του BHL;» είχε ρωτήσει το 1988 τον Ονφρέ το αφεντικό των εκδόσεων Grasset Ζαν-Πολ Εντχοβέν, αφού είχε λάβει το πρώτο χειρόγραφο του συγγραφέα. Ο Ονφρέ διηγείται: «Συνάντησα τον BHL αργότερα, και μου είχε πει: «Α! Είστε ο περίφημος Μισέλ Ονφρέ;» για να του απαντήσω αστειευόμενος: «Ναι, κι εσείς ποιος είστε;» Εμεινε έκπληκτος και μου ομολόγησε ότι δεν έχει καμία αίσθηση του χιούμορ».

Κοινό σημείο η αγενής και επιθετική αντιμετώπιση των επικριτών τους

• Ολα μοιάζουν να χωρίζουν τον Ονφρέ, γνήσιο τέκνο της γαλλικής επαρχίας, από τον Παριζιάνο νομάδα και αριστοκράτη BHL. Κοινό τους γνώρισμα, όμως, η επιθετική και αγενής αντιμετώπιση των επικριτών τους. Αν κάποιος διαφωνήσει με τον BHL, σημαίνει ότι η ψυχή του είναι «ρυπαρή» και ταγμένη στο δωσιλογικό καθεστώς Πετέν. Αν διαφωνείτε με τον Ονφρέ σημαίνει ότι ως ελιτιστής μανδαρίνος περιφρονείτε τον γαλλικό λαό, καθώς ο Ονφρέ είναι γιος αγρότη και καθαρίστριας. Ο αυτοδημιούργητος αυτός διανοούμενος της Αριστεράς παραδίδει δωρεάν μαθήματα κάθε Δευτέρα στο λαϊκό Πανεπιστήμιο που ίδρυσε.

• Ο Λεβί, που θυμίζει ρομαντικό ήρωα του Μπαλζάκ, κληρονόμησε την επιχείρηση πολυτελούς τροπικής ξυλείας του πατέρα του, με κύκλο εργασιών 460 εκατ. ευρώ το 1995. Σε περίοδο οικονομικής κρίσης και λιτότητας, τα λευκά ανοιχτά πουκάμισα του οίκου Charvet του BHL, η αριστοκρατική του φυσιογνωμία και η ευειδής σύζυγός του πλήττουν την εικόνα του ως διανοητή και φιλοσόφου. Οταν ο BHL κατηγορεί τον Ονφρέ ότι «υιοθετεί την οπτική γωνία του υπηρετικού προσωπικού» για να περιγράψει την προσωπική ζωή του Ζίγκμουντ Φρόιντ, ο ελιτισμός του καθίσταται πασίδηλος.

• Στο δοκίμιό του «Η Ευρώπη των Κρετίνων», ο Ονφρέ καταφέρεται με λύσσα κατά των ψηφοφόρων του «Ναι» στο δημοψήφισμα για το Ευρωσύνταγμα. Ο διδάκτωρ Φιλοσοφίας Ονφρέ επαίρεται για τη συμμετοχή του στο «μπλοκ των βλάχων», ενώ η περιγραφή του για τον ψηφοφόρο του «Ναι» φέρνει αμέσως στον νου τον BHL: «Παχύ πορτοφόλι, μέτριος εγκέφαλος, γιγάντια θεώρηση του κόσμου, υπερτροφία γενναιόδωρων αισθημάτων, πτυχιούχος ανώτατης παιδείας και ει δυνατόν Παριζιάνος».

• Σήμερα, ο Ονφρέ, πρώην συνοδοιπόρος του τροτσκιστή Ολιβιέ Μπεζανσενό χειροκροτεί τον εκπρόσωπο του Νέου Αριστερού Κόμματος Μελανσόν, ενώ ο μέχρι πρότινος υποστηρικτής της Σεγκολέν Ρουαγιάλ, BHL, τείνει σήμερα προς την κατεύθυνση του Ντομινίκ Στρος-Καν.

• Και οι δύο έχουν οριστικά διακόψει κάθε διπλωματική σχέση με τον πανεπιστημιακό χώρο, εισπράττοντας τη χλεύη και την εχθρότητα των ακαδημαϊκών. Οι επιθέσεις εναντίον τους δίνουν και παίρνουν. Ο καθηγητής της Σορβόννης Γκιγιόμ Μαζό έγραφε πρόσφατα για το βιβλίο του Ονφρέ «Η Θρησκεία του Στιλέτου»: «Για να αποδείξει ότι η δολοφόνος του Μαρά, Σαρλότ Κορντέ, ήταν κατά βάθος μία ελευθεριακή άθεη, ο Ονφρέ στηρίζεται πάνω στα απομνημονεύματα του Σαρλ-Ανρί Σανσόν, του διαβόητου δήμιου της Γαλλικής Επανάστασης. Τα απομνημονεύματα αυτά, όμως, αποτελούν μυθιστορηματικό έργο, καθώς γράφτηκαν εξ ολοκλήρου από τον Ονορέ ντε Μπαλζάκ».

• Οι επικρίσεις και οι αποκαλύψεις, όμως, δεν πλήττουν στο παραμικρό τη φήμη του Ονφρέ. Κάτι τέτοιο υπήρξε, όμως, και το κυριότερο γνώρισμα του BHL, ως επικεφαλής των Νέων Φιλοσόφων και των θνησιγενών επιθέσεων που αυτοί είχαν δεχθεί από τον ιστορικό Πιέρ Βιντάλ-Νακέ, τον Κορνήλιο Καστοριάδη και τον Ρεμόν Αρόν.

Iδεολογικές επιθέσεις

• Ονφρέ και BHL διακρίνονται για την ευφράδειά τους, αλλά και για τις στοχευμένες ιδεολογικές τους επιθέσεις. Ο BHL ξεσκέπασε τις κοινές ιδεολογικές ρίζες φασιστών και κομμουνιστών, ενώ ο Ονφρέ κατακεραυνώνει ψυχιάτρους και κληρικούς, ως εμπνευστές της σύγχρονης σεξουαλικής καταπίεσης.

• «Κοινό γνώρισμα της σκέψης των δύο φιλοσόφων είναι η εμμονή τους να αποκαλύπτουν εκπροσώπους του Κακού επί Γης. Αυτό είναι που τους καθιστά διαχρονικά δημοφιλείς», λέει ο καθηγητής φιλοσοφίας Φρεντερίκ Σιφέρ, που εκτιμά ότι ο Ονφρέ στο βιβλίο-λίβελο για τον Φρόιντ θυμίζει ανησυχητικά τα δημοσιεύματα του δικηγόρου και υπουργού Εσωτερικών Ερνέστ Πινάρ, δημόσιου κατηγόρου στη δικαστική υπόθεση κατά των «Ανθέων του Κακού» του Μποντλέρ και της «Μαντάμ Μποβαρί» του Φλομπέρ το 1857.

• Στο συναινετικό ουμανισμό του BHL, ο αριστερός νιτσεϊκός Ονφρέ αντιτάσσει μία αυστηρή σχεδόν φονική ηθική, μία επιστροφή στην «αγνότητα», που θα αντιμετωπίσει τη «γαλλική διανοητική σαπίλα». Ο Ονφρέ θα ήθελε έτσι να γίνει η Σαρλότ Κορντέ, που θα δολοφονήσει τη συντηρητική πατριωτική Αριστερά, με εκπρόσωπό της τον BHL.