… και μαθήματα λογοτεχνικής μετάφρασης από το Εργαστήρι Βιβλίου του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου

Η ομάδα διδασκαλίας του Εργαστηρίου Βιβλίου του ΕΚΕΒΙ

Η Λογοτεχνική Μετάφραση είναι η νέα ενότητα σεμιναρίων που εντάσσει στο πρόγραμμά του το Εργαστήρι Βιβλίου του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου από το Φθινόπωρο του 2012, αφού στις αίθουσες της Αθανασίου Διάκου θα φιλοξενηθούν δύο νέα τμήματα μετάφρασης από την ομάδα του ΕΚΕΜΕΛ, που αναζήτησε νέα στέγη για να συνεχίσει τις δραστηριότητές του. Το Εργαστήρι έχοντας διαγράψει μια επιτυχημένη πορεία οκτώ ετών (3.400 απόφοιτοι, 157 εκδόσεις, 47 βραβεία και διακρίσεις) με εξειδικευμένα και υψηλού επιπέδου εργαστηριακά σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής (μυθιστόρημα-διήγημα, πεζός λόγος, ποίηση, παιδικό βιβλίο) και Διόρθωσης-Επιμέλειας Κειμένων θα προσφέρει από φέτος και μαθήματα Λογοτεχνικής Μετάφρασης, στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα. Νέοι συνεργάτες προστίθενται στη έμπειρη και καταξιωμένη διδακτική ομάδα του Εργαστηρίου του Βιβλίου για να στελεχώσουν τα νέα τμήματα Λογοτεχνικής Μετάφρασης: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Χίλντα Παπαδημητρίου, Ανδρέας Παππάς και Κατερίνα Σχινά για το αγγλικό τμήμα, Έφη Γιαννοπούλου, Θωμάς Σκάσσης, Λίζυ Τσιριμώκου, Ανδρέας Στάικος για το γαλλικό τμήμα. Ενώ στα «παραδοσιακά» τμήματα, με τον Στρατή Πασχάλη στη διεύθυνση σπουδών, διδάσκουν στα Σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής: Χάρης Βλαβιανός, Ανδρέας Μήτσου, Χρήστος Μπουλώτης, Χρήστος Χρυσόπουλος (Αθήνα), Δημήτρης Μίγγας, Σοφία Νικολαϊδου(Θεσσαλονίκη), Αμάντα Μιχαλοπούλου, Ανδρέας Μήτσου, Στρατής Πασχάλης, (e-learning) ενώ στα Σεμινάρια Διόρθωσης και Επιμέλειας Κειμένων: Δημήτρης Θάνας, Κλεοπάτρα Καλαφατά (Αθήνα), Γιώργος Κορδομενίδης (Θεσσαλονίκη), Ελένη Κεχαγιόγλου, Δέσποινα Ζηλφίδου (e-learning).

Συνέδριο λογοτεχνικής μετάφρασης

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου διοργανώνει (20-21/2, 10πμ, αμφιθέατρο Ελληνοαμερικανικής Ενωσης, Μασσαλίας 22) συνέδριο για τη λογοτεχνική μετάφραση, με θέμα: «Το μεταφραστικό εύρημα». Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Εργων του Λόγου του ΥΠΠΟ (ΟΣΔΕΛ). Μεταξύ των εισηγητικών θεμάτων είναι και τα εξής: «Σκέψεις για την ιστορία των μεταφράσεων και των μεταφραστών στην Ελλάδα (1830-1909)», «Η διδακτική της λογοτεχνικής μετάφρασης. Πρακτική εφαρμογή και κριτική προσέγγιση», «Τα αρνητικά της μετάφρασης», «Τι είναι ποίηση; Ποίηση είναι αυτό που χάνεται στη μετάφραση», «Εικόνα και γλωσσική έκφραση», «Η μέλισσα του μεταφραστή», «Η ποιητική πραγματικότητα ως όρος για τη μετάφραση της ποίησης. Επαναπροσδιορισμός της έννοιας του "ευρήματος"», «Desencuentro - Αποτυχία (ή αδυναμία;) συνάντησης», «Μεταφραστικά προβλήματα και ευρήματα. Το παράδειγμα του marivaudage», «Ο ευφάνταστος ιδαλγός Δον Κιχότε ντε λα Μάντσα: Ο ευρηματικός Θερβάντες, ο παροιμιώδης Σάντσο και η τεχναζόμενη μεταφράστρια», «Η δυναμική της έμμεσης μετάφρασης», «Ενα παράδειγμα έμμεσης μετάφρασης: Η "Μασκαράτα" του Λέρμοντοφ».

Ψυχραιμία φίλτατοι!

Προ-βολές

Tης Ολγα Σελλα, Η Καθημερινή, Tρίτη, 7 Oκτωβρίου 2008

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι επιλογές των επιτροπών στα λογοτεχνικά δεν συμφωνούν με τις πολλές και διαφορετικές απόψεις: των άλλων λογοτεχνών, των άλλων κριτικών ή του κοινού.

Αυτή τη φορά τα βραβεία μετάφρασης (που για δεύτερη χρονιά απονέμει το ΕΚΕΜΕΛ, σε συνεργασία με τα ξένα μορφωτικά ινστιτούτα) προκάλεσαν αντιδράσεις, οργισμένα άρθρα και σχόλια. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε το γαλλικό βραβείο μετάφρασης, που φέτος δόθηκε στην Τιτίκα Δημητρούλια για τη μετάφραση του βιβλίου του Βικτώρ Σερζ «Υπόθεση Τουλάγεφ». Κάποιοι διαφώνησαν (αν και το βραβείο δόθηκε με ψήφους 4 έναντι 1), θεωρώντας δεδομένο ότι το βραβείο ανήκε στο ούτως ή άλλως ισάξιο (αφού ήταν ένα από τα τρία βιβλία της short list) βιβλίο του Σελίν «Ταξίδι στην άκρη της νύχτας», βιβλία που μετέφρασε η Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου.

Να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν θα μπούμε στην επί της ουσίας κριτική της μετάφρασης. Δεν είναι αυτή η δουλειά μας, άλλωστε. Κάποιες σκέψεις επί της αρχής θα εκφράσουμε. Κατ’ αρχάς σεβόμαστε και κατανοούμε τις προσωπικές προτιμήσεις, αλλά το βιβλίο που βραβεύτηκε δεν ήταν ένα βιβλίο για πέταμα και η μετάφρασή του υπογράφεται από μια δόκιμη και καταξιωμένη μεταφράστρια. Επίσης, τα μέλη της επιτροπής για τη γαλλική μετάφραση είναι καταξιωμένοι μεταφραστές, με μεγάλη θητεία στα γαλλικά γράμματα όλοι. Οσο για το βιβλίο του Σελίν, χαιρετίστηκε από το κοινό, από την κριτική και είχε με όλους τους τρόπους την υποδοχή που του άξιζε.

Σκέφτομαι ότι είναι άδικο να δυναμιτίζεται στην αρχή του ένας θεσμός, ο οποίος εκτός από την επιβράβευση της άχαρης δουλειάς του μεταφραστή, αναδεικνύει και τη συνεργασία των μορφωτικών ινστιτούτων, δηλαδή φορέων με μεγάλη ιστορία και παρουσία στη χώρα μας. Μήπως είναι σκόπιμο να σκεφτούμε και να αντιδράσουμε πιο ψύχραιμα; Αλλωστε, όλοι ξέρουμε ότι τα βραβεία δεν είναι το παν.

Οι υποψήφιοι για το ευρωπαϊκό βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης

Ανακοινώθηκαν οι Ελληνες υποψήφιοι για το φετινό ευρωπαϊκό βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης (βρετανικής, γαλλόφωνης, γερμανικής, ισπανόφωνης, ιταλικής λογοτεχνίας): Συγκεκριμένα, υποψήφιοι είναι για μετάφραση βρετανικών έργων οι: Σεραφείμ Βελέντζας, Τίνα Θέου, Αλέξης Καλοφωλιάς. Για γαλλόφωνα έργα οι: Τιτίκα Δημητρούλια, Σεσίλ Ιγγλέση-Μαργέλλου, Αχιλλέας Κυριακίδης. Για γερμανικά οι: Γιώργος Δεπάστας, Αλεξάνδρα Παύλου, Λένα Σάκαλη. Για ισπανόφωνα: Κώστας Αθανασίου, Λεωνίδας Καρατζάς, Νίκος Πρατσίνης. Για ιταλικά οι: Δήμητρα Δότση, Αννα Παπασταύρου, Παναγιώτης Σκόδρας. Κάθε βραβείο (3.000 ευρώ) και δικαίωμα μηνιαίας διαμονής στο «Σπίτι της Λογοτεχνίας» στις Λεύκες Πάρου.

Λογοτεχνική Μετάφραση: Ποιοι διεκδικούν το Βραβείο

Έγιναν γνωστοί οι υποψήφιοι του Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2008, που απονέμεται σε μεταφραστές στις πέντε βασικές ευρωπαϊκές γλώσσες· στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα γερμανικά, τα ισπανικά και τα ιταλικά. Το θεσμοθετούν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου (ΕΚΕΜΕΛ) και το Βρετανικό Συμβούλιο, το Γαλλικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γκέτε, το Ινστιτούτο Θερβάντες και το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο.

Ο Αχιλλέας Κυριακίδης και πάλι κοντά σε ένα βραβείο μεταφράζοντας το «Μπουβάρ και Πεκισέ» του Φλομπέρ

Το βραβείο συνοδεύεται από 3.000 ευρώ και δικαίωμα διαμονής για ένα μήνα στο «Σπίτι της Λογοτεχνίας», στις Λεύκες της Πάρου. Η απονομή θα γίνει στις 30 του μήνα, που είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης, στις 8 μ.μ., στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών (Πατησίων 47). Η τελική λίστα των υποψηφίων ανά κατηγορία είναι η εξής:

* Αγγλόφωνη λογοτεχνία: Σεραφείμ Βελέντζας «Αντικείμενα/Σπουδές υποδούλωσης» του Χάουαρντ Μπάρκερ (Υψιλον), Τίνα Θέου «Λοντονιστάν» του Γκαουτάμ Μαλκάνι (Ελληνικά Γράμματα), Αλέξης Καλοφωλιάς «Η κληρονομιά της απώλειας» της Κίραν Ντεσάι (Μίνωας).

* Γαλλόφωνη λογοτεχνία: Τιτίκα Δημητρούλια «Υπόθεση Τουλάγεφ» του Βίκτορα Σερζ (Scripta), Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου «Ταξίδι στην άκρη της νύχτας» του Φερντινάντ Σελίν (Εστία), Αχιλλέας Κυριακίδης «Μπουβάρ και Πεκισέ» του Γκιστάβ Φλομπέρ (Πόλις).

Η Αννα Παπασταύρου διεκδικεί το βραβείο με τη μετάφραση του «Με τις χειρότερες προθέσεις» του Αλεσάντρο Πιπέρνο

* Γερμανόφωνη λογοτεχνία: Γιώργος Δεπάστας «Απληστία» της Ελφρίντε Γέλινεκ (Εκκρεμές), Αλεξάνδρα Παύλου «Πάρτι και αερομαχίες» του Ελίας Κανέτι, (Καστανιώτης), Λένα Σάκαλη «Ο Κολυμβητής» της Ζούζα Μπανκ (Μελάνι).

* Ισπανόφωνη λογοτεχνία: Κώστας Αθανασίου «Βαράμο» του Σέσαρ Αϊρα (Καστανιώτης), Λεωνίδας Καρατζάς «Το Χρονικό του εκστατικού βασιλιά» του Γκονθάλο Τορέντε Μπαγιεστέρ (Ωκεανίδα), Νίκος Πρατσίνης «Ο Αλφανουί» του Ράφαελ Σάντεθ Φερλόσο (Λαγουδέρα).

* Ιταλική λογοτεχνία: Δήμητρα Δότση «Η εξαφάνιση του Πατό» του Αντρέα Καμιλέρι (Καστανιώτης), Αννα Παπασταύρου «Με τις χειρότερες προθέσεις» του Αλεσάντρο Πιπέρνο (Πατάκης), Παναγιώτης Σκόνδρας «Καπούτ» του Κούρτσιο Μαλαπάρτε (Μεταίχμιο).

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 10/09/2008