Η Λένα Κιτσοπούλου... και τα έργα της!

Προσφάτως στο περιοδικό της κυριακάτικης εφημερίδας του γνωστού συγκροτήματος δημοσιεύτηκε ένα άρθρο/ρεπορτάζ/έρευνα, με τίτλο “Οι 10 ισχυροί του ελληνικού θεάτρου σήμερα”. Και λέει ο δημοσιογράφος ότι "είναι οι βασικοί παίκτες που κινούν τα νήματα στη σύγχρονη θεατρική πραγματικότητα"! Ποιοι είναι αυτοί οι δέκα; Σταμάτης Φασουλής, Σωτήρης Χατζάκης, Νίκος Καραθάνος, Στάθης Λιβαθινός, Κατερίνα Ευαγγελάτου, Γιάννης Κακλέας, Δημήτρης Τάρλοου, Θωμάς Μοσχόπουλος, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Λένα Κιτσοπούλου.

Αυτοί οι άνθρωποι που δεν τους μηδενίζω, φυσικά ίσως να μην φταίνε που το περιοδικό τούς έβαλε σε περίοπτη θέση. Ο καθένας και η καθεμιά έχει τα υπέρ και τα κατά. Το αν κινούν τα νήματα όπως θέλει να γράφει το περιοδικό, αυτό είναι μια άλλη ιστορία και θα την δεχόμουν για λόγους δημοσιογραφικής ευκολίας.

Θα αναφερθώ στην κ. Κιτσοπούλου, που είναι και πεζογράφος και ηθοποιός και θεατρική συγγραφέας, και σκηνοθέτης και μοντέλο και μπορεί και κάτι άλλο που δεν ξέρω, η οποία έχει αφοσιωθεί στην ΠΡΟΚΛΗΣΗ! Η παρουσία της στο χώρο των τεχνών και των γραμμάτων βασίζεται στην πρόκληση. Ξεκίνησαν στο Θέατρο του Νέου Κόσμου οι παραστάσεις του “Μουνή”, που αποτελεί σκηνική διασκευή του ομότιτλου διηγήματός της... 

 

Να ξεχάσουμε ότι η Κιτσοπούλου σ' ένα άλλο έργο της που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών, τον Αθανάσιο Διάκο, τον ήρωα της Αλαμάνας, τον έκανε... σουβλατζή και κερατά;

Το διήγημά της αυτό που το έκανε και θεατρικό έργο [είναι μια άλλη ιστορία αυτή με τα πεζογραφικά κείμενα που γίνονται... θέατρο] τώρα επιχειρεί να του δώσει μια υπόσταση, μετά και το άνοιγμα του “φακέλου Χρυσή Αυγή”. Όταν το έγραφε δεν πιστεύω ότι είχε κατά νου τη Χρυσή Αυγή. Βλέπω, ωστόσο, ότι στο κείμενό της αποτυπώνει μια εικόνα της ελληνικής κοινωνίας που δεν υπάρχει! Ίσως με το επιχείρημα ότι η Τέχνη μπορεί να βλέπει εκεί όπου ο κοινός νους καθεύδει. Ας το δεχτούμε. Αλλά είναι προφανές ότι και με αυτό το έργο της ενισχύει την άποψή μας ότι η Κιτσοπούλου για άλλη μια φορά έβαλε σκοπό της να προκαλέσει. Και με το περιεχόμενο και με τον τίτλο. 

 

Θα πρέπει να ξέρει η κ. Κιτσοπούλου ότι το θέατρο υπάρχει για το κοινωνικό σύνολο και χάρη στο κοινωνικό σύνολο, κι επειδή απευθύνεται στους πολλούς πρέπει να βρίσκει απήχηση στη συλλογική ψυχή κι όχι σε μια εκκεντρική μειοψηφία, την οποία όμως και αυτή [την εκκεντρική μειοψηφία] την έχει αισθητικά εκμηδενίσει. 

 

Από τη στιγμή όμως που η ίδια δημαγωγεί, και θυσιάζει την ποιότητα μιας κοινωνίας και με τεχνάσματα επιχειρεί να δημιουργήσει λογοτεχνικό έργο, τότε ίσως θα έπρεπε ν' αφήσει στην ησυχία του και το θέατρο. 

 

Ενας πατέρας κόβει το αυτί του παιδιού του και το απλώνει στο μπουγαδόσκοινο. Ενας άλλος δέρνει την κόρη του και την κρεμάει σαν αρνί στο τσιγκέλι επειδή ήθελε να πάει σ΄ ένα γάμο. Ενας πιτσιρικάς ξυλοκοπείται σε δημόσια θέα από τον γονιό του για να γίνει άντρας… Αυτά και άλλα είναι τα περιστατικά που “ανακάλυψε” στην ελληνική κοινωνία η κ. Κιτσοπούλου και τα αξιοποίησε λογοτεχνικά και θεατρικά...

Λέει ο σκηνοθέτης της παράστασης στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, Παντελής Δεντάκης ότι το έργο είναι “η περιγραφή του πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας που έχει μείνει αναλλοίωτος μέσα στο πέρασμα του χρόνου...”. Προφανώς δεν την γνωρίζει και ο ίδιος την ελληνική κοινωνία. 

 

Σε ποια κοινωνία αναφέρονται η συγγραφέας και ο σκηνοθέτης;

Την παράσταση δεν την είδα και φυσικά δεν πρόκειται να την παρακολουθήσω, διότι, εκ προοιμίου, είμαι βέβαιος ότι δεν θα λειτουργήσει δραματουργικά, αλλά θα λειτουργήσει ώς συλλαλητήριο: Ποιος είναι αυτός... ο “Μουνής”; 

 

Ήδη έχει προϊδεάσει και το δικό της κοινό, αλλά και κάποιους άλλους ανυποψίαστους, που θα τρέξουν να παρακολουθήσουν τον... “Μουνή” και φυσικά θ' αγοράσουν και το βιβλίο.... 

 

Η πρόκληση δεν είναι τέχνη. Δεχόμαστε ότι η μοίρα των ηρώων ενός έργου μπορεί να προκαλεί.

Η κ. Κιτσοπούλου πλασάρει τις ιδιορρυθμίες της, τα απωθημένα της, μπορεί κάποια ερωτικά ορμέμφυτα που μένουν ανικανοποίητα. Η πεζογραφία της και το θέατρό της δεν έχουν παρά τη διέξοδο και τη συνείδηση του αυτοερωτισμού. Και μάλλον καταλαβαίνει ότι το κοινό εύκολα εγκαταλείπεται στην ικανοποίηση των χαμηλών του ορέξεων, δίχως να υποπτεύεται ότι έτσι αλλοτριώνεται.

Δυστυχώς και στο θέατρό μας έχει διαδοθεί το διαφημιστικό πνεύμα κι έχει επικρατήσει η θορυβοποιία και δημιουργούν “καλλιτεχνικά γεγονότα” που ρυτιδώνουν την Τέχνη. Πάντως η κ. Κιτσοπούλου δεν έχει καταλάβει ότι η καταχρηστική επανάληψη κουράζει και στομώνει τις αισθήσεις κι επιπλέον εξουθενώνει το κοινό. 

 

Αυτά για έναν από τους... βασικούς παίκτες που υποτίθεται ότι κινούν τα νήματα στη νεοελληνική θεατρική πραγματικότητα, όπως θέλει το περιοδικό του συγκροτήματος.

Δηλαδή, πού είναι η "λογοτεχνία" - στο "εύρημα" της... καπότας;;

After the Bath

Ο σαρκικός κόσμος της Λένας...

Της Μικέλας Χαρτουλάρη, ΤΑ ΝΕΑ, 13/11/2010

...Τέντωσα τα πόδια μου μπροστά, και με τα δάχτυλα του δεξιού ποδιού μου γράπωσα την υγρή καπότα από το σεντόνι. Χι, χι, χι, γέλασα ακριβώς όπως γελάνε στα μίκι μάους, προσπαθώντας μόνο με τα δάχτυλα του ποδιού, χωρίς καθόλου χέρια, να χώσω το μεγάλο δάχτυλο του δεξιού μου ποδιού μέσα στην καπότα. Με τη βοήθεια των δαχτύλων του αριστερού μου ποδιού τα κατάφερα τελικά, σήκωσα στον αέρα το πόδι μου με την καπότα στο δάχτυλο, και άρχισα να την ανεμίζω σαν σημαιάκι δεξιά, αριστερά, τραγουδώντας το “Βρέχει φωτιά στη στράτα μου...”». Είναι το παιχνίδι της χορτασμένης άπιστης η οποία σε λίγο θα αυνανιστεί στο μπαλκόνι της ενώ ακούει τους ανύποπτους γείτονές της να σκυλοβρίζουν την «καριόλα» που τους ξύπνησε νυχτιάτικα με τις ερωτικές φωνές της. Η γυναικεία σεξουαλική διέγερση, ωμή και σπαρταριστή, απογυμνωμένη από συναισθήματα, αναπάντεχη και σαρωτική, ανεξάρτητη από οποιαδήποτε στρατηγική κοινωνικής αποκατάστασης, αντίθετη σε κάθε λογική, πρωταγωνιστεί στους Μεγάλους δρόμους (... του βίου), με τα δέκα διηγήματα της Λένας Κιτσοπούλου (Μεταίχμιο)... 

Σύμφωνα με την δημοσιογράφο Μ.Χαρτουλάρη έχουμε να κάνουμε με συγγραφέα περιωπής και γι' αυτό φυσικά της αφιερώνει το άρθρο της! Εχει προηγηθεί ένα βραβείο που κάποτε απονεμήθηκε στην κυρία Κιτσοπούλου, ακολούθησαν οι "μονόλογοί"της στο Εθνικό Θέατρο, οι συνεντεύξεις και οι αποκαλυπτικές φωτογραφίες της. Είναι αλήθεια ότι [πάντοτε] και σήμερα η "πρόκληση" περνάει στο αναγνωστικό ή καλύτερα θα έλεγα στο αγοραστικό κοινό. Οι σημερινοί κριτικοί θεωρούν πως τα κείμενα της Λ.Κιτσοπούλου είναι λογοτεχνία. Ο καθένας ό,τι πιστεύει αυτό και πλασάρει. 

Είναι δυσδιάκριτη, πάντως, η "λογοτεχνία της. Είναι σαρκαστική, είναι μηδενιστική, είναι εικονοκλαστική, είναι διαπομπευτική, τι είναι;; Και, θα μου πείτε, γιατί να είναι κάτι απ'όλα αυτά; Σωστά. Δεν είναι απαραίτητο. Εάν όμως επικαλεσθεί την "επιτυχία" στο κοινό, τότε θα απαντήσω ότι ο κόσμος, δυστυχώς, έχει ασκηθεί στην ψυχολογία του εγκάθετου. Ετσι και νιώσει πως τον τοποθέτησαν στην πλευρά του αγοραστικού/αναγνωστικού κοινού, τρέχει ν' αγοράσει, έτσι και βλέπει πως τον τοποθέτησαν στις θέσεις των θεατών, ετοιμάζει τις παλάμες του να χειροκροτήσει... Κατά τη γνώμη μου, δεν είναι πάντοτε άσφαλτο κριτήριο η δεκτικότητα του κοινού! Μόλις τοποθετήσετε το δίποδο μαστοφόρο στο καθαρά βιολογικό επίπεδο, όλος ο πίνακας των αξιών του καταρρέει, φαντάζει σαν φρεναπάτη παρανοϊκού. Κανένα δικαίωμα πια δεν θεμελιώνεται πάνω από το δικαίωμα του ψύλλου. Ο άνθρωπος εξισώνεται με παράσιτο.

Αυτά που γράφει η Λένα Κιτσοπούλου δεν αντιπροσωπεύουν τίποτα, δεν περιέχουν τίποτα, είναι σκαριφήματα δίχως νόημα, ορνιθοσκαλίσματα πάνω στο χώμα. Δεν ξέρω αν το εκφραστικό της όργανο είναι σε θέση να αποτυπώσει  εκείνα που η ίδια διαισθάνεται. Στην ποίηση, ο δημιουργός με όργανο τα λόγια, πασχίζει να υποβάλει ό,τι έχει νιώσει και που δεν δηλώνεται διαφορετικά. Δηλαδή, η γλώσσα σημαίνει, δεν λέγει! Εδώ, τι κάνει; 

Θα νομίζει κανείς ότι μ' ενοχλεί η αποχαλίνωση τάχα των ηθών, ο πανσεξουαλισμός κ.λπ. Λάθος! Θέλω να πω ότι ζούμε στον πιο διεφθαρμένο αιώνα της ιστορίας γιατί ανακάλυψε το αποτελεσματικότερο μέσο για να διαφθείρονται οι άνθρωποι. Τώρα δεν χρειάζεται να υποτάξεις κάποιον με καταναγκασμό ή να τον υποδουλώσεις με την καταπίεση. Απλώς, τον άνθρωπο τον αγοράζεις. Και μια ματιά γύρω είναι αρκετή για να καταλάβει κανείς ότι "επικυρώνεται" η διαχρονική αξία του γκογκολικού τίτλου "νεκρές ψυχές". Η Κιτσοπούλου απευθύνεται σε νεκρές ψυχές! Ανήκει σ' εκείνους τους "δημιουργούς" που πιστεύουν ότι η παιδεία του γραπτού λόγου θα περιοριστεί σ' ένα στενό κύκλο διανοουμένων, ενώ η μαζική παιδεία θα είναι αποκλειστικά οπτικοακουστική. Και η ίδια περιλαμβάνεται στη χορεία εκείνων που δημιουργούν εικόνες για προγράμματα "μαζικής παιδείας". Λογοτεχνία, πάντως, δεν δημιουργεί.