Συμβιβασμός το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Στάινμπεκ το 1962 δείχνουν αρχεία στη Σουηδία

Το Νόμπελ στον Αμερικανό συγγραφέα Τζον Στάινμπεκ το 1962 είχε προκαλέσει συζητήσεις   (Φωτογραφία:  Associated Press )

Η καλύτερη λύση ανάμεσα σε μια προβληματική δεξαμενή υποψηφίων θεωρήθηκε ο Αμερικανός συγγραφέας Τζον Στάινμπεκ, ο οποίος το 1962 κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Στοιχεία από αρχεία που άνοιξαν στη Σουηδία, δείχνουν ότι ο Στάινμπεκ αποτέλεσε μία συμβιβαστική λύση για την επιτροπή που αποφασίζει για το βραβείο. Εκτός από τον Στάινμπεκ, υποψήφιοι για το βραβείο ήταν ο Γάλλος θεατρικός συγγραφέας Ζαν Ανούιγ, η Κάρελ Μπλίξεν από τη Δανία, ο Βρετανός Λόρενς Ντάρελ και ο Άγγλος ποιητής Ρόμπερτ Γκρέιβς. Σύμφωνα με τα -διαβαθμισμένα έως τώρα- έγγραφα της τετραμελούς επιτροπής Νόμπελ της Σουηδικής Ακαδημίας, δείχνουν ότι τα μέλη της επιτροπής συμφώνησαν να κερδίσει το βραβείο ο Στάινμπεκ (συγγραφέας αριστουργημάτων όπως το Άνθρωποι και Ποντίκια και Τα Σταφύλια της Οργής), ωστόσο εκφράστηκαν επιφυλάξεις.

Μο Γιαν: "Πολύ χαρούμενος" για το Νόμπελ Λογοτεχνίας

"Πολύ χαρούμενος" που τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2012 δήλωσε [Πηγή ΑΠΕ] ο Κινέζος συγγραφέας Μο Γιαν και δεσμεύτηκε να "επενδύσει κι άλλο" στη συγγραφή του, στην πρώτη του αντίδραση μετά την ανακοίνωση της σουηδικής Ακαδημίας των Νόμπελ, η οποία μεταδόθηκε από τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. "Όταν έμαθα ότι με τίμησαν με αυτό το βραβείο, ήμουν πολύ χαρούμενος", δήλωσε ο 57χρονος τιμηθείς με το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας. "Θα συγκεντρωθώ στη δημιουργία νέων έργων. Θέλω να επενδύσω κι άλλο για να ευχαριστήσω όλον τον κόσμο", πρόσθεσε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του που μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Νέα Κίνα.

"Κινεζικό" το φετεινό Νόμπελ Λογοτεχνίας!

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για την Κίνα! Σε όλα τα επίπεδα. Δεν υπήρχε περίπτωση η γιγάντια αυτή χώρα να υστερήσει και στη Λογοτεχνία! Έτσι, λοιπόν, ο Κινέζος συγγραφέας Μο Γιαν κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2012 για τα έργα του που χαρακτηρίζονται από έναν "παραισθητικό ρεαλισμό", ανακοίνωσε σήμερα η σουηδική Ακαδημία των Νόμπελ. Ο Μο Γιαν "με έναν παραισθητικό ρεαλισμό ενώνει το παραμύθι, την ιστορία και την σύγχρονη πραγματικότητα" , ανακοίνωσε η Ακαδημία. "Ο Μο Γιαν, συνδέοντας φαντασία και πραγματικότητα, ιστορική και κοινωνική προοπτική, δημιούργησε ένα σύμπαν, το οποίο, με την περιπλοκότητά του, θυμίζει αυτό συγγραφέων όπως ο Γουίλιαμ Φώκνερ και ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, το οποίο παραμένει ταυτοχρόνως προσηλωμένο στην αρχαία κινεζική λογοτεχνία και στην λαϊκή παράδοση του παραμυθιού".

Στη «φρέσκια ματιά» του 80χρονου Σουηδού ποιητή Τούμας Τρανστρέμερ το Νόμπελ Λογοτεχνίας

Στον 80χρονο Σουηδό ποιητή και μεταφραστή Τούμας Τρανστρέμερ απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2011. Στην ανακοίνωση της Ακαδημίας αναφέρεται ότι ο ποιητής «μέσω των συνοπτικών και διαφανών εικόνων του μάς δίνει μια ζωντανή πρόσβαση στην πραγματικότητα». Η φήμη του Σουηδού ποιητή στον αγγλόφωνο κόσμο οφείλει πολλά στη φιλία του με τον Αμερικανό ποιητή Ρόμπερτ Μπλάι, ο οποίος μετέφρασε στα αγγλικά μεγάλο μέρος του έργου του. Συλλογές του έχουν πωληθεί σε χιλιάδες αντίτυπα στη Σουηδία και έχουν μεταφραστεί σε περίπου πενήντα γλώσσες.

Τα ποιήματα του Τρανστρέμερ είναι γεμάτα μεταφορές και εικόνες. Παρουσιάζουν απλές εικόνες από την καθημερινή ζωή και τη φύση. Το ενδοσκοπικό του ύφος, το οποίο περιγράφεται από το περιοδικό Publishers Weekly ως «μυστικιστικό, πολύπλευρο και θλιμμένο» αντίκειται με την ίδια τη ζωή του ποιητή, ο οποίος είναι δεσμευμένος σε έναν αγώνα για έναν καλύτερο κόσμο κι όχι μόνο μέσω των ποιημάτων.

Στη Χέρτα Μίλερ το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2009

Η γεννημένη στη Ρουμανία Γερμανίδα συγγραφέας Χέρτα Μίλερ κέρδισε το φετινό Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η Ακαδημία της Σουηδίας αναφέρει ότι η Μιλέρ επιλέχθηκε γιατί «με την αφοσίωση στην ποίηση και την ειλικρίνεια της πρόζας, περιγράφει το τοπίο των μη εχόντων». Η 56χρονη συγγραφέας, που μετανάστευσε στη Γερμανία από την κομμουνιστική Ρουμανία το 1987, έκανε το ντεμπούτο της το 1982 με μια συλλογή μικρών ιστοριών που λογοκρίθηκαν και απαγορεύτηκαν από το ρουμανικό καθεστώς το 1984. Η συλλογή δημοσιεύτηκε τελικά στη Γερμανία, και το έργο της που παρουσίαζε τη ζωή σε ένα μικρό, γερμανόφωνο χωριό στη Ρουμανία ενθουσίασε τους αναγνώστες. Ακολούθησε το «Τανγκό της Καταπίεσης» στη Ρουμανία. Η ίδια και ο άντρας της αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα εξαιτίας των απόψεων που εξέφραζαν για το καθεστώς στη χώρα και το φόβο σύλληψη από τη μυστική αστυνομία. Το Βραβείο θα απονεμηθεί στη Μίλερ στις 10 Δεκεμβρίου στη Στοκχόλμη.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από Associated Press

Στις 8 Οκτωβρίου ανακοινώνεται το φετινό βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας

Στις 8 Οκτωβρίου θα ανακοινωθεί το φετινό βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, αναφέρεται σε ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας η οποία απονέμει την ανώτατη αυτή τιμητική διάκριση συνοδευόμενη από χρηματικό έπαθλο 10 εκατομμυρίων σουηδικών κορονών (1,42 εκατομ. δολαρίων). Σύμφωνα με πληροφορίες, ένας από τους επικρατέστερους υποψήφιους για το φετεινό Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι ο Ισραηλινός συγγραφέας Αμός Οζ ακολουθούμενος από την Αλγερινή Ασια Τζεμπάρ. Θα προηγηθούν οι ανακοινώσεις των Νόμπελ Ιατρικής (5/10), Φυσικής (6/10), Χημείας (7/10), ενώ το Νόμπελ Ειρήνης αναμένεται να ανακοινωθεί στις 9/10.

• Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ/Reuters

Αυτό το Νόμπελ ποιος θα το πάρει; Μικρή αναδρομή εν όψει της απονομής

Ενα ακόμη Νόμπελ Λογοτεχνίας εν όψει, χωρίς ελληνική υποψηφιότητα, πράγμα που συνέβαινε από πλευράς μας παλιότερα, χωρίς ωστόσο η Σουηδική Ακαδημία να χαμπαρίζει από προτάσεις.

Ενημερωνόταν πιθανότατα, αλλά διατηρεί τις δικές της επιλογές και σκοπιμότητες, που συχνά απέχουν από τις καθιερωμένες προβλέψεις, ακόμα και για επιφανείς λογοτέχνες.

Παρά τη μικρή της γλωσσική εμβέλεια, η Ελλάδα, ως γνωστόν, έχει τιμηθεί με δύο Νόμπελ Λογοτεχνίας: στον Γιώργο Σεφέρη (1963) και στον Οδυσσέα Ελύτη (1979).

• Σουρής, ο πρώτος

Ο πρώτος Ελληνας που το διεκδίκησε, το 1906, μόλις πέντε χρόνια αφ' ότου θεσμοθετήθηκε, ήταν ο σατιρικός ποιητής Γεώργιος Σουρής. Την υποψηφιότητά του (όπως αναφέρει ο Γιώργος Θεοτοκάς στο βιβλίο του «Αναζητώντας τη διαύγεια», Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2005), ενίσχυσαν με το κύρος τους (κάτι που δεν ξανάγινε έκτοτε): το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο φιλολογικός σύλλογος «Παρνασσός», ο φιλολογικός σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως, η Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης, ο πρίγκιπας Νικόλαος - ακόμα και το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.

Γράφει ο Θεοτοκάς: «Ο Θεός ξέρει τι ιδέα θα σχημάτισαν για το πνευματικό επίπεδο της χώρας, όπου ζούσαν, ωστόσο, σε πλήρη ακμή συγγραφείς της αξίας του Παλαμά, του Παπαδιαμάντη, του Μαλακάση και τόσων άλλων. Οπωσδήποτε, η υπόθεση Σουρή αγνοήθηκε από τους Σουηδούς, συνέχεια δεν φαίνεται να δόθηκε από εδώ, και τούτο ήταν, βέβαια, το καλύτερο που θα μπορούσε να γίνει».

Αγνοήθηκε η υποψηφιότητα του Σουρή, όπως στα κατοπινά χρόνια αγνοήθηκαν οι υποψηφιότητες του Γιάννη Ψυχάρη και του Κωστή Παλαμά. Αυτοί που πλησίασαν περισσότερο το Νόμπελ ήταν ο Αγγελος Σικελιανός και ο Νίκος Καζαντζάκης, με τον δεύτερο να πολεμιέται λυσσαλέα από το ελληνικό αντιδραστικό κατεστημένο, με επικεφαλής τον ακαδημαϊκό Σπύρο Μελά.

Από το 1901 που άρχισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας, όπως και τα άλλα, δεν απονεμήθηκε έξι φορές: το 1914, το 1918, την τετραετία 1940 - 1943. Δύο συγγραφείς, ο Μπορίς Πάστερνακ (1958) και ο Αλεξάντερ Σολζενίτσιν (1970), υποχρεώθηκαν από τη σοβιετική ηγεσία να το αρνηθούν, ενώ ένας τρίτος, ο Ζαν Πολ Σαρτρ (1964) το αρνήθηκε ο ίδιος.

Η απονομή του Νόμπελ, που συνοδεύεται κι από ένα τεράστιο χρηματικό ποσό (κάτι περισσότερο από ένα εκατομμύριο ευρώ), δεν σημαίνει βέβαια ότι εξασφαλίζει και την αθανασία εκείνου που το παίρνει. Αν ανατρέξει κάποιος τον κατάλογο των ώς τώρα βραβευμένων, θα διαπιστώσει ότι οι περισσότεροι έχουν πέσει στην αφάνεια. Αντίθετα έχουν επιβιώσει άλλοι που το άξιζαν και δεν το έλαβαν. «Η επιδοκιμασία ενός έργου στην εποχή του δεν προδικάζει την τύχη του για το μέλλον. Ο χρόνος ξεδιαλέγει τις αξίες, ξεχωρίζει τα ζωντανά στοιχεία και απορίχνει τα θνησιμιαία», έχει επισημάνει ο Μάρκος Αυγέρης.

• Σκοπιμότητες

Η σκοπιμότητα επικράτησε σε αρκετές περιπτώσεις, με πιο τρανταχτή αυτή του Ουίνστον Τσόρτσιλ, στον οποίο απονεμήθηκε το 1953 για τα «Απομνημονεύματά» του, τα οποία βέβαια δεν έχουν καμιά λογοτεχνική αξία. Πολιτικές σκοπιμότητες εξυπηρετούσαν επίσης τα Νόμπελ στους απόβλητους του σοβιετικού καθεστώτος Πάστερνακ και Σολζενίτσιν, αλλά και (ως αντίβαρο) στον εκλεκτό του καθεστώτος Μιχαήλ Σολόχοφ (1965), στον οποίο φυσικά επετράπη να το πάρει.

Οπως είναι γνωστό, πλην του Νόμπελ Λογοτεχνίας, απονέμονται τέσσερα ακόμη: Φυσικής, Χημείας, Ιατρικής και Ειρήνης, με το πρώτο και το τελευταίο ν' αποτελούν το μεγαλύτερο γεγονός, αλλά και να προκαλούν τα περισσότερα θετικά και αρνητικά σχόλια.

Πολλά έχουν γραφτεί για το σκεπτικό με το οποίο ο Αλφρεντ Νόμπελ θεσμοθέτησε τα βραβεία. Από τις εξηγήσεις που έχουν δοθεί, είναι ότι η Φυσική, η Χημεία και η Ιατρική ήταν στα άμεσα ενδιαφέροντά του, καθώς άλλωστε ανταποκρίνονται σε άμεσες ανάγκες. Το Λογοτεχνίας εκτιμάται επειδή ο ίδιος είχε λογοτεχνικά απωθημένα (έγραφε πεζά, ποίηση, θέατρο - από τα οποία δεν έμεινε τίποτα). Το δε Ειρήνης για να εξιλεωθεί ενδεχομένως για τις επιχειρήσεις του με εκρηκτικές ύλες, οι οποίες πάντως χρησιμοποιούνται και για ειρηνικούς σκοπούς.

Ο Αλφρεντ Νόμπελ γεννήθηκε το 1833 στη Στοκχόλμη και πέθανε το 1896 σε ηλικία 63 ετών. Είναι ο εφευρέτης της δυναμίτιδας και άλλων ισχυρών εκρηκτικών, με εργοστάσια σε πολλές χώρες, απ' όπου απέκτησε την τεράστια περιουσία, με τις επενδύσεις της οποίας προκύπτουν τα ποσά που μοιράζονται ισομερώς στους βραβευμένους. Υπήρξε επίμονος και απτόητος σ' αυτές του τις ενασχολήσεις, ακόμα κι όταν σ' ένα από τα πειράματά του σκοτώθηκαν ένας αδελφός του και τέσσερις συνεργάτες του.

Εζησε μια άκρως μοναχική ζωή, δεν παντρεύτηκε και ήταν φιλάσθενος. Υπέφερε από ημικρανίες και στηθάγχη. Η τελετή της απονομής των βραβείων γίνεται στις 10 Δεκεμβρίου, ημερομηνία του θανάτου του. *

• Ετσι & Αλλιώς

Μια και ο λόγος παραδίπλα για τα Νόμπελ Λογοτεχνίας, θα παραθέσω, επ' ευκαιρία της συμπλήρωσης τριάντα χρόνων από την απονομή στον Οδυσσέα Ελύτη, μερικά θερμά λόγια από τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, στην τιμητική εκδήλωση που έγινε για τον ποιητή στη Βουλή των Ελλήνων στις 19 Οκτωβρίου 1979: «Αισθάνομαι βαθύτατη χαρά για τη μεγάλη τιμή που έγινε στον Οδυσσέα Ελύτη.

Αξιος Εστί. Ερημίτης στην ιδιωτική του ζωή, δεν ήταν διόλου ως ποιητής ερημίτης, δεν κατέφυγε ποτέ στην έρημο ο ποιητής. Γεύθηκε και μετέδωσε στην ποίησή του όλα τα αρώματα και όλα τα χρώματα της ελληνικής γης, της ελληνικής ψυχής, του ελληνικού ουρανού και του ελληνικού πελάγους. Ολα αυτά, άλλωστε, μαζί απαρτίζουν την ελληνική ψυχή».

***

Και ακόμα: «Είχα προβλέψει τη μεγάλη ποιητική του εξέλιξη. Είχα διαβάσει όσα τότε είχε γράψει. Εδειχναν ότι ήταν έξοχος ποιητής. Στο πρόσωπό του και στο πρόσωπο του άλλου μας ποιητή, που τιμήθηκε προ δεκαέξι ακριβώς ετών με το βραβείο Νόμπελ, τιμώνται γενικότερα κι εκείνοι που δεν ήταν δυνατό να τιμηθούν, γιατί ακόμα δεν είχε ιδρυθεί το βραβείο: ο Σολωμός και ο Κάλβος. Τιμώνται και εκείνοι που θα έπρεπε να είχαν τιμηθεί με το βραβείο Νόμπελ. Τιμώνται ο Παλαμάς, ο Σικελιανός, ο Καβάφης, ο Καζαντζάκης και ο Βάρναλης».

Και κάτι από τον ίδιο τον Ελύτη, από τον λόγο του στην τελετή της απονομής: «Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες από το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς τους durfriger είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας, παρ' όλα αυτά, βρίσκεται στα χέρια μας».

ΣΗΜ. Πολιτισμός: Υπήρχε στην ατζέντα του ντιμπέιτ, αλλά δεν κουβεντιάστηκε. Ετσι κι αλλιώς τον έχουν γραμμένο.

• Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΚΙΩΝΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2009

Ο Ισμαήλ Κανταρέ υποψήφιος για το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2009

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Ακαδημία Επιστημών της Αλβανίας, κύκλους διανοουμένων, εκδότες, κριτικούς και εξέχουσες προσωπικότητας της τέχνης και του πολιτισμού της Αλβανίας, ο πρόεδρος της χώρας, κ. Μπαμίρ Τόπι, απέστειλε επίσημη επιστολή στην Ακαδημία Νόμπελ, προτείνοντας για το Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2009 τον διεθνούς φήμης Αλβανό συγγραφέα, Ισμαήλ Κανταρέ.

Στην επιστολή του προς την Ακαδημία Νόμπελ, ο πρόεδρος της Αλβανίας αναφέρει- μεταξύ άλλων- ότι αποφάσισε να κάνει αυτό το βήμα «επειδή το έργο του Ισμαήλ Κανταρέ είναι μνημειώδες σε ό,τι αφορά τη συγγραφική του αξία και μεταφέρει πανανθρώπινα και παγκόσμια μηνύματα σε ολόκληρη την ανθρωπότητα».

«Το έργο και η φωνή του Κανταρέ είναι ο μεγαλύτερος πνευματικός, λογοτεχνικός και ηθικός πλούτος του αλβανικού κόσμου», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Τόπι.