Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στην πλατεία της Δεξαμενής το 1906, φωτογραφημένος από τον Παύλο Νιρβάνα.
Η μοίρα των βιβλίων, το ξέρουμε καλά, είναι πραγματικά πολύ παράξενη. Το 1903 ο Γιάννης Βλαχογιάννης αναθέτει στον Αλ. Παπαδιαμάντη να μεταφράσει τη δίτομη «History of the Greek Revolution» (Λονδίνο, Εδιμβούργο 1832, β΄ έκδοση 1844, από όπου και η μετάφραση) του Thomas Gordon (1788-1841). Χρηματοδοτεί ο ίδιος τον μεταφραστή και έχει σκοπό να επιμεληθεί τη μετάφραση και να την εκδώσει μέσα στο 1904. Ο Παπαδιαμάντης, που ζει πια δυστυχισμένος στη Σκιάθο («Εγώ εκόλλησα εδώ εν δυστυχία», από γράμμα προς τον Βλαχογιάννη, 6. 9.1904), δουλεύει πυρετωδώς, ουσιαστικά χωρίς βοηθήματα, πιεζόμενος ασφυκτικά από τον Βλαχογιάννη, και θα παραδώσει πράγματι τη μετάφραση τον Μάρτιο 1904. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει τελικά το 2015!
