Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΑΛΕΚΟΣ ΦΑΣΙΑΝΟΣ

Αλέκος Φασιανός, Βυζαντινός νέος, 1998 - Ακρυλικό σε καμβά 30 x 45cm

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο μεγάλος ζωγράφος Αλέκος Φασιανός, που έφυγε για το μεγάλο ταξίδι στις 16 Ιανουαρίου, έγραφε ήδη από το 1964: 

«Ο παππούς μου ήταν παπάς. Γεννήθηκα το 1935 δίπλα ακριβώς στην εκκλησία που λειτουργούσε ο ίδιος. Είχαμε ένα μικρό σπίτι με δειλινά στους Αγίους Αποστόλους κάτω από την Ακρόπολη. Από πολύ μικρός και εξαιτίας του παππού μου, τριγύρναγα στις μισοσκότεινες μεταβυζαντινές εκκλησίες και τον βοηθούσα άλλοτε φέρνοντάς του το θυμιατό και άλλοτε διαβάζοντας τον Απόστολο. Πιο πολύ όμως και από το θρησκευτικό μέρος με είλκυαν οι εικόνες οι βυζαντινές ή οι λαϊκές. Μου έκαναν εντύπωση οι άγιοι καβαλάρηδες με τα φωτοστέφανα και τα σπαθιά τους, που έβγαζαν φλόγες και σκότωναν θηρία. Τα ξερά βυζαντινά βουνά στο βάθος, τα περίεργα δέντρα και τα φυτά και οι χρυσοί ουρανοί. Προσπαθούσα να αντιγράψω τις εικόνες. Όμως ήθελα να κάνω και δικές μου, να εκφράσω και τον δικό μου κόσμο, όπως κιόλας είχε διαπλαστεί από όλα όσα έβλεπα... Και τώρα αυτά που ζωγραφίζω κρατούν φλεγόμενα σπαθιά όπως οι βυζαντινοί άγιοι. Είναι όμως πλάσματα απόκοσμα, της δικιάς μου φαντασίας, όπως προήλθαν μέσα από τις σκοτεινές εκκλησίες». 

Σε μια συνέντευξή του το 2015 μας λέει: «Το ζήτημα είναι να μπορείς να φανταστείς. Να δεις κάτι και να το μετασχηματίσεις. Να το κάνεις κάτι άλλο. Να γίνεις δημιουργός. Όπως ο θεός. Έφτιαχνε κάτι, το κοίταγε κι έλεγε ότι είναι καλό. Το ίδιο και ο καλλιτέχνης. Φτιάχνει κάτι που πρέπει πρώτα να αρέσει στον ίδιον». 

Δηλαδή ο Φασιανός μας παραπέμπει ίσα στη Γένεση: «Και είδεν ο Θεός ότι καλόν ...και είδεν ο Θεός τα πάντα, όσα εποίησε, και ιδού καλά λίαν». 

Επιλέγω να σας παρουσιάσω τις «Σαλώμες» του Φασιανού. Πολύ ιδιαίτερες και προσωπικές.

Για τη «Σαλώμη» του Φασιανού παρατηρεί ο εικαστικός Δημήτρης Παπαστάμου: 

«Ένα άγνωστο έργο του Αλέκου Φασιανού ακολουθεί τη θεματολογία του δέκατου ένατου αιώνα, όπου το ερωτικό στοιχείο είναι ιδιαίτερα τονισμένο. Ξαπλωμένη σε ένα ανάκλιντρο, η Σαλώμη έχει δίπλα της το κεφάλι του Ιωάννη, ενώ από πίσω έρχονται οι στρατιώτες με τις ασπίδες τους, σύμβολο καταναγκασμού και για τους δύο. Η Σαλώμη παρουσιάζεται σαν να αποκαλύπτει τον εσωτερικό της κόσμο στον Ιωάννη, την παρθενικότητα της. Η αγνότητα είναι η κύρια ιδιότητα που αποδίδει στη Σαλώμη ο Φασιανός και ακριβώς η παραγνώριση από τον Ιωάννη αυτής της αγνότητας του έρωτα της γεννάει την επιθυμία της για εκδίκηση, η οποία εκφράζεται εικονογραφικά με τη γυμνή «ανορθωμένην εις τους οπίσθιους πόδας σκύλαν» του Παρθένη και στους οργιαστικούς, εκστασιακούς στροβιλισμούς της Σαλώμης στο έργο του Μπισκίνη. Εδώ ο έρωτας της Σαλώμης θα παραμείνει όνειρο και δεν θα αγγίζει παρά έναν νεκρό. Πρόκειται για μια διαδικασία συμβολισμού όπου, μέσα από την οργιαστική έκσταση, ακόμη και μέσα από τον εκφυλισμό και τη διαστροφή, διαφαίνεται η ελπίδα της ευτυχίας που διατηρείται μέχρι το τέλος. Η τραγική πλευρά του θέματος -η οποία έγκειται στο γεγονός ότι ο Ιωάννης δεν μπορούσε ή μάλλον δεν ήθελε να αντιληφθεί την αρχική αγνότητα της Σαλώμης παραμένοντας πιστός στην άποψη της εσχατολογικής απολυτότητάς του- νομίζω ότι έδωσε στον Φασιανό την ιδέα της σύνθεσης του πίνακα του.» 

Όμως, ο Φασιανός, μας δίνει και μια άλλη «Σαλώμη», που μάλλον δεν έχει καμία σχέση με την βιβλική. Πρόκειται για το έργο με τον αινιγματικό τίτλο: «Η Σαλώμη με φουλάρι στο μπλε δωμάτιο», ακρυλικό σε χαρτόνι επικολλημένο σε καμβά, που θα μπορούσε να είναι ένα οποιοδήποτε κορίτσι του Φασιανού. 

Στις 29 Αυγούστου 2010, ημέρα της Αποτομής της Κεφαλής του Βαπτιστή, όπου πρωταγωνιστεί η Σαλώμη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος εγκαινίασε στους χώρους της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης μία ομαδική εικαστική έκθεση Ελλήνων καλλιτεχνών, οι οποίοι μέσα από τα πολυποίκιλα εκφραστικά μέσα τους, αποκάλυπταν την ψυχή της «πόλης με τα χίλια πρόσωπα». 

Τότε η Κωνσταντινούπολη είχε ανακηρυχθεί «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» και η έκθεση αυτή διοργανώθηκε στο πλαίσιο σχετικών εκδηλώσεων. Στα εγκαίνια της έκθεσης παρέστησαν πολλοί έλληνες και τούρκοι, καλλιτέχνες και συλλέκτες, καθώς και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, του πνευματικού αλλά και του επιχειρηματικού κόσμου της Κωνσταντινούπολης. 

Στην φωτογραφία του αείμνηστου Νίκου Μαγγίνα που παραθέτουμε εδώ, ο Οικουμενικός Πατριάρχης στη Χάλκη στέκεται μπροστά στον πίνακα του διακεκριμένου ζωγράφου Αλέκου Φασιανού, ο οποίος φαίνεται να ξεναγεί τον Πατριάρχη στο έργο του, με θέμα την Πόλη. 

Εννιά χρόνια αργότερα, τον Μάϊο του 2019, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, στο πλαίσιο επίσκεψής του στην Αθήνα, επισκέφθηκε το Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β.& Μ. Θεοχαράκη και ξεναγήθηκε στην έκθεση του Αλέκου Φασιανού, με θέμα: «Αλέκος Φασιανός – Βαγγέλης Χρόνης, 30 χρόνια φιλίας Ζωγραφική και ποίηση». Παρών ο ίδιος ο ζωγράφος ο οποίος ξενάγησε τον Πατριάρχη στην έκθεσή του. 

Ο Πατριάρχης πάντα ανοιχτός στον κόσμο του πολιτισμού, σπεύδει προς συνάντησιν των καλλιτεχνών και δημιουργών, οι οποίοι κομίζουν, μάλιστα, με το έργο τους, το οικουμενικό πνεύμα του ελληνισμού στον σύγχρονο κόσμο. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια φωτογραφίες από την επίσκεψη του Πατριάρχου στην έκθεση του Αλέκου Φασιανού στο Ίδρυμα Θεοχαράκη.

Τώρα ο ζωγράφος θα φιλοτεχνεί αγγέλους στους δρόμους τ' ουρανού... 

Και θα συναντήσει, ίσως, και τους καβαλάρηδες αγίους με τα φωτοστέφανα και τα σπαθιά τους, που τόσο τον συγκινούσαν στη νιότη του. 

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΚΔΟΧΕΣ ΤΗΣ ΣΑΛΩΜΗΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Το ζωγραφικό θέμα της «Σαλώμης» είναι κυρίως γνωστό από τους δυτικούς ζωγράφους, αφού έχουμε περίφημα έργα των Μορώ, Μπίρντσλεϊ, Κλιμτ, Στουκ, Μουνκ κ.α. 

Όμως, το «ασελγές κόριον», το συναντάμε και σε σύγχρονους έλληνες καλλιτέχνες, όπως οι: Νίκος Κουνελάκης, Νικηφόρος Λύτρας, Κωνσταντίνος Παρθένης, Δημήτρης Μπισκίνης και Αλέκος Φασιανός. 

Ας δούμε, συνοπτικά, αυτές τις νεοελληνικές εκδοχές της Σαλώμης. 

Κουνελάκης Νικόλαος (1829 - 1869) 

Σαλώμη, Λάδι σε μουσαμά, 38 x 31 εκ. Κληροδότημα Νικολάου Διαμαντόπουλου αρ. έργου: Π.1065 – Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδος. 

Πρόκειται για το παλιότερο έργο με το θέμα αυτό στη νεοελληνική ζωγραφική και αναμφίβολα είναι μια από τις εκφραστικότερες παραστάσεις του θέματος στην ιστορία της τέχνης. Με το έργο του Σαλώμη συμβάλλει και ο Κουνελάκης στη μακρά εικονογραφική παράδοση της βιβλικής ηρωίδας, η ιστορία της οποίας επανέρχεται συχνά στα έργα του Αισθητισμού. Μολονότι υπάρχει μια μυστικιστική ατμόσφαιρα στο σύνολο του έργου, μορφοπλαστικά συγγενεύει με ρομαντικές τάσεις. 

Ο Πατριάρχης της νεοελληνικής ζωγραφικής Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904) όταν ήταν ακόμα νέος και άσημος ζωγράφισε δύο τοιχογραφίες στο μικρό εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στο «κτήμα Χαϊδάρι» του τραπεζίτη και φιλότεχνου Νικόλαου Νάζου, ο οποίος ήταν συντοπίτης του, Τηνιακός, και του ζήτησε να ζωγραφίσει το εσωτερικό της εκκλησίας του. Οι τοιχογραφίες βρίσκονται στο νότιο και βόρειο τοίχο του ναΐσκου και εικονίζουν αντίστοιχα τον Αποκεφαλισμό του Προδρόμου και τον Άγιο Γεώργιο έφιππο να κατατροπώνει τον δράκοντα. Στην παράσταση του Αποκεφαλισμού ο Ιωάννης ο Βαπτιστής γονατίζει στο κέντρο και ο Ρωμαίος δήμιος στέκεται στα δεξιά. Η σύνθεση συμπληρώνεται στα αριστερά από δύο γυναικείες μορφές, τη Σαλώμη και μία θεραπαινίδα της. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νικηφόρος Λύτρας αν και έχει την κύρια ευθύνη της εικονογράφησης εργάζεται για τον σκοπό αυτό μαζί με τον Νικόλαο Γύζη, με τον οποίο φοιτούσαν στην ίδια σχολή. 

Η «Σαλώμη» του Παρθένη έχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία. 

Ο Κωνσταντίνος Παρθένης (1878-1967) για τον πίνακα του «Σαλώμη» που ζωγράφισε πριν από το 1916 και παρουσίασε στη μεγάλη αναδρομική του έκθεση στο Ζάππειο του 1919, δέχθηκε δριμεία κριτική, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Πινακοθήκη» του 1919, έτος 18, τεύχος 228, σ. 107-8: «Και επ' εσχάτων μερικοί ζωγράφοι μας ήρχισαν να συγχέουν έργα της σοβαράς, της νηφάλιου, της θετικής τέχνης, της πρωτοτύπου, με τα σχεδιάσματα τα δήθεν διαισθητικά, τα αινιγματώδη εξωφρενικά εις σχέδιον, εις χρώμα, ανέκφραστα και συμβατικά κακότεχνηματα. Ο,τι συνέβη εις την φιλολογίαν μας με τους αναρχικούς Ψυχαριστάς κατ' αρχάς και τώρα με τους λεγόμενους «νέους» αντιγραφείς ανισόρροπους, αλόγιστους, το ίδιο ήρχισε και εις την ζωγραφικήν. Ευτυχώς τα κρούσματα είναι ολίγα και η αδιαφορία του κοινού μεγάλη». Και παρακάτω: «...είναι σώματα του τοξότου και της τοξευομένης ή της Σαλώμης, η οποία ομοιάζει με ανορθωμένην εις τους οπίσθιους πόδας σκύλαν». 

Παρατηρεί σχετικά ο εικαστικός Δημήτρης Παπαστάμου: 

«Ο αισθητικός της εποχής με την παραπάνω κριτική ξεκαθαρίζει τη θέση του, και τα λόγια του που αναφέρονται στα κινήματα της λογοτεχνίας και της ζωγραφικής («ανέκφραστα και συμβατικά, αινιγματώδη και εξωφρενικά») εκφράζουν την αδυναμία κατανόησης της προχωρημένης τέχνης και την καταδίκη σε απομόνωση λαμπρών ταλέντων του λόγου και της ζωγραφικής του τόπου μας. Η ζωγραφική του Παρθένη, στο «Sursum Corda» (βλ. σχετικά «Καθημερινή, 21 Νοεμβρ. '93) και στη «Σαλώμη» ανταποκρινόταν σε έναν προχωρημένο τρόπο σκέψης, παράλληλο με αυτόν των «Ψυχαριστών αναρχικών». 

Η συναίσθηση της παρακμής του «τέλους του αιώνα», που ο Παρθένης είχε ζήσει από κοντά στη Βιέννη και στο Παρίσι από το 1898 ως το 1911, του δημιούργησε μια ανάγκη αλλαγής και τον οδήγησε σε έναν προχωρημένο τρόπο σκέψης, που η αξία του έχει αναγνωριστεί σήμερα από τους περισσότερους μελετητές του «Fin de siecle». 

Η σύνθεση και η δομή της παράστασης της «Σαλώμης» του Παρθένη, καθώς και του έργου του «Άνω σχώμεν τας καρδίας» επηρεάζονται από την πνευματική αυτή κίνηση. Η Σαλώμη του Παρθένη, ως προς την κίνηση και τη μοναξιά της, βρίσκεται πολύ κοντά στη «Σαλώμη» του Κλιμτ, που ζωγράφισε ο Αυστριακός πρωτεργάτης του «Γιούγκενστιλ» και του συμβολισμού το 1909. Η τοποθέτηση της μορφής της σε έναν εξωτερικό χώρο, μια βεράντα του παλατιού, μας μεταφέρει στη γνωστή στον Παρθένη στιγμή της ομώνυμης όπερας του Ρίχαρντ Στράους. Στον πίνακα του με το γνωστό μοτίβο της Σαλώμης που κρατάει το πινάκιο με την κεφαλή του Ιωάννη, ο Παρθένης είναι φανερό ότι επιθυμεί να εκφράσει, με την απομόνωση της κόρης της Ηρωδιάδος στη βεράντα του ανακτόρου του τετράρχη, την απομάκρυνση τους από τον γεμάτο χλιδή και αμαρτία κόσμο του Ηρώδη και της ερωμένης του.» 

Ο γεννημένος στην Πάτρα το 1891 Δημήτριος Μπισκίνης, το 1926 μας δίνει το «Στροβίλισμα χορού», ένα έργο που το εξελίσσει, θα λέγαμε, στη Σαλώμη με το κεφάλι του Ιωάννη. Η Σαλώμη και στις δύο συνθέσεις συλλαμβάνεται στην τελευταία σκηνή του χορού των επτά πέπλων. Στη δεύτερη παραλλαγή, προστίθεται ως επιπλέον εικονογραφικό στοιχείο το κομμένο κεφάλι του Βαπτιστού Ιωάννη, ενώ η Σαλώμη εκτελεί την ίδια χορευτική φιγούρα, με την αρχική εκδοχή. Πρόκειται για έναν οργιαστικού χαρακτήρα χορό – έως δαιμονικό! -επηρεασμένο από τους αρχαίους διονυσιακούς χορούς του απειθάρχητου πόθου. 

Για τη «Σαλώμη» του Φασιανού παρατηρεί ο εικαστικός Δημήτρης Παπαστάμου: 

«Ένα άγνωστο έργο του Αλέκου Φασιανού ακολουθεί τη θεματολογία του δέκατου ένατου αιώνα, όπου το ερωτικό στοιχείο είναι ιδιαίτερα τονισμένο. Ξαπλωμένη σε ένα ανάκλιντρο, η Σαλώμη έχει δίπλα της το κεφάλι του Ιωάννη, ενώ από πίσω έρχονται οι στρατιώτες με τις ασπίδες τους, σύμβολο καταναγκασμού και για τους δύο. Η Σαλώμη παρουσιάζεται σαν να αποκαλύπτει τον εσωτερικό της κόσμο στον Ιωάννη, την παρθενικότητα της. Η αγνότητα είναι η κύρια ιδιότητα που αποδίδει στη Σαλώμη ο Φασιανός και ακριβώς η παραγνώριση από τον Ιωάννη αυτής της αγνότητας του έρωτα της γεννάει την επιθυμία της για εκδίκηση, η οποία εκφράζεται εικονογραφικά με τη γυμνή «ανορθωμένην εις τους οπίσθιους πόδας σκύλαν» του Παρθένη και στους οργιαστικούς, εκστασιακούς στροβιλισμούς της Σαλώμης στο έργο του Μπισκίνη. Εδώ ο έρωτας της Σαλώμης θα παραμείνει όνειρο και δεν θα αγγίζει παρά έναν νεκρό. Πρόκειται για μια διαδικασία συμβολισμού όπου, μέσα από την οργιαστική έκσταση, ακόμη και μέσα από τον εκφυλισμό και τη διαστροφή, διαφαίνεται η ελπίδα της ευτυχίας που διατηρείται μέχρι το τέλος. Η τραγική πλευρά του θέματος -η οποία έγκειται στο γεγονός ότι ο Ιωάννης δεν μπορούσε ή μάλλον δεν ήθελε να αντιληφθεί την αρχική αγνότητα της Σαλώμης παραμένοντας πιστός στην άποψη της εσχατολογικής απολυτότητάς του- νομίζω ότι έδωσε στον Φασιανό την ιδέα της σύνθεσης του πίνακα του.» 

Όμως, ο Φασιανός, μας δίνει και μια άλλη «Σαλώμη», που μάλλον δεν έχει καμία σχέση με την βιβλική. Πρόκειται για το έργο με τον αινιγματικό τίτλο: «Η Σαλώμη με φουλάρι στο μπλε δωμάτιο», ακρυλικό σε χαρτόνι επικολλημένο σε καμβά, που θα μπορούσε να είναι ένα οποιοδήποτε κορίτσι του Φασιανού. 

Από τα παραπάνω φαίνεται καθαρά πως η σύγχρονη ελληνική τέχνη κατέγραψε ποικιλοτρόπως την «Σαλώμη», κι αυτή η αισθητική καταγραφή μάλλον απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.

ΟΙ ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΑΚΗΣ, ΚΟΡΑ ΚΑΡΒΟΥΝΗ, ΑΛΕΚΟΣ ΦΑΣΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΟΣ ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΣ

Η ηθοποιός Κόρα Καρβούνη υποδύθηκε την Κασσάνδρα στις “Τρωάδες” του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη. Σε μία συνέντευξή της στο BHMAgazino (9-8-2015) και στην ερώτηση της δημοσιογράφου 'Ερης Βαρδάκη για το πώς προσεγγίζει την Κασσάνδρα, απαντά: 

“Προσπαθήσαμε με τον Σωτήρη Χατζάκη να είναι απτή, σύγχρονη, συναισθηματική. Είναι ένα “ένθεο” πρόσωπο. Ο Σωτήρης μού μίλησε για τους μοναχούς που περνούν από διάφορα στάδια. Ένα από αυτά είναι το στάδιο των δακρύων, όπου κλαις με τρόπο συμπαντικό για τον πόνο όλων των ανθρώπων. Ένα τέτοιο πρόσωπο είναι η Κασσάνδρα”. 

Την ώρα που στην Ορθόδοξοι Ελλάδα οι χριστιανοί έχουν καταντήσει “προφητολάγνοι”, οπαδοί ποικίλων “πνευματικών”, ενίοτε – φευ! - και αγυρτών, τυφλοί τηρηταί κάποιων ηθικών κανόνων, καθηκοντολόγοι και εθνοσωτήρες και άλλα παρόμοια κενά και κούφια, την ώρα που η Θεία Λειτουργία τελείται για να μπαίνει στα ειδησεογραφικά “εκκλησιαστικά” πρακτορεία – με τους επισκόπους να γράφουν και τα δελτία τύπου! -, την ώρα που οι άμβωνες κηρύσσουν αφελή και α-νόητα, με “δυνατό χαρτί”, τον καταγγελτικό λόγο, ο Σωτήρης Χατζάκης και η Κόρα Καρβούνη προκειμένου να ανεβάσουν μία αρχαία τραγωδία, διερευνούν το στάδιο των δακρύων των μοναχών και πώς τα δάκρυα αναφέρονται υπέρ του σύμπαντος κόσμου! 

Από την θεολογία των δακρύων των πατέρων της ερήμου, του Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος και του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου ως τις μέρες μας, οπότε ο Γέρων Σωφρόνιος του Έσσεξ άσκησε εμπόνως την προσευχή υπέρ του κόσμου μέχρι αυτολήθης και πολλών δακρύων. 

- Ο ζωγράφος Αλέκος Φασιανός σε συνέντευξή του στο πολιτιστικό περιοδικό «Αίτιον» (τεύχος 2, Ιουν- Αυγ. 2015), λέει για τον δημιουργό: 

«Το ζήτημα είναι να μπορείς να φανταστείς. Να δεις κάτι και να το μετασχηματίσεις. Να το κάνεις κάτι άλλο. Να γίνεις δημιουργός. Όπως ο θεός. Έφτιαχνε κάτι, το κοίταγε κι έλεγε ότι είναι καλό. Το ίδιο και ο καλλιτέχνης. Φτιάχνει κάτι που πρέπει πρώτα να αρέσει στον ίδιον». 

Δηλ.. ο Φασιανός μας παραπέμπει ίσα στη Γένεση: «Και είδεν ο Θεός ότι καλόν ...και είδεν ο Θεός τα πάντα, όσα εποίησε, και ιδού καλά λίαν». 

- Ο σπουδαίος σκηνοθέτης Θόδωρος Τερζόπουλος τον περασμένο Μάιο ξεκίνησε με ένα μαραθώνιο ποίησης το νέο project του Θεάτρου Άττις, με τίτλο Άταφοι νεκροί, που θα αναπτυχθεί τους επόμενους μήνες στη Νέα Υόρκη και τη Φιλαδέλφεια, με την προοπτική αργότερα να αναπτυχθεί και σε άλλες χώρες, με τη συμμετοχή πολύ σημαντικών δημιουργών απ’ όλες τις τέχνες. 

Ο ποιητής Θωμάς Τσαλαπάτης επιμελήθηκε αυτό τον μαραθώνιο ποίησης όπου 21 νέοι ποιητές διάβασαν παλαιότερα και καινούρια ποιήματά τους πάνω στο θέμα Άταφοι νεκροί (με πυρήνα την Αντιγόνη του Σοφοκλή), συνδιαλεγόμενοι με ό,τι διαχωρίζει τη μνήμη από τη λήθη, τη σκιά από το σκοτάδι, την παρουσία από την απουσία, το Τώρα από το Ποτέ. 

Και διερωτώμαι: ο Τερζόπουλος γνωρίζει το ιδιόμελο του Εσπερινού της Κυριακής του Παραλύτου “Άταφος νεκρός υπάρχων ο παράλυτος;”

Π.Α.Α.

ΑΛΕΚΟΣ ΦΑΣΙΑΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΠΡΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟ

Κύπρος

Του Αριστείδη Βικέτου 

Κορυφαίο γεγονός για τα πολιτιστικά και εικαστικά δρώμενα της Κύπρου των τελευταίων χρόνων αποτελεί η έκθεση με την καινούργια εικαστική πρόταση του διαπρεπούς Έλληνα δημιουργού, Αλέκου Φασιανού. 

Την έκθεση, που παρουσιάζεται στην «GOLDEN GALLERY BY KAPATAYS», στην Λευκωσία και θα παραμείνει ανοικτή μέχρι το τέλος του μηνός, εγκαινίασε ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης, παρουσία του Αλέκου Φασιανού και πλήθους φιλοτέχνων. Τα περισσότερα από τα πενήντα έργα της έκθεσης πωλήθηκαν ήδη. 

Ο πρόεδρος Αναστασιάδης, μιλώντας στα εγκαίνια, χαρακτήρισε την έκθεση «γιορτή της τέχνης και του πολιτισμού». Παρατήρησε ότι οι πολιτικοί περνούν και φεύγουν, αλλά ένα Φασιανό ουδείς μπορεί να τον διαγράψει, γιατί θα παραμένουν για πάντα τα έργα του. Όπως είπε και ο Οδυσσέας Ελύτης ανέφερε ο Νίκος Αναστασιάδης: «Δύο είναι οι δυνάμεις που διεκδικούνε τον πρώτο ρόλο στη διαμόρφωση ενός έργου τέχνης: η σοφία και η σπάθα του Μεγαλέξανδρου». Σπάθα του Φασιανού, επεσήμανε, δεν στάθηκε η τεχνική του, «αλλά ο μύθος των παιδικών του χρόνων. Και σοφία του η επιμονή να διατηρεί και να αναπτύσσει τον μύθο αυτό». Αν και η Γαλλία, ανέφερε ο κ. Αναστασιάδης, υπήρξε η δεύτερη πατρίδα του Φασιανού, η Ελλάδα, όπως ο ίδιος δήλωσε, ήταν πάντοτε μαζί του. Η επιμονή, συνέπεια και ιδιαιτερότητα του Φασιανού συνέβαλαν στην ανάδειξη του καλλιτέχνη ανάμεσα στους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους του 20ού αιώνα, είπε ο πρόεδρος Αναστασιάδης και τόνισε: «Η αρχαία ελληνική αγγειογραφία, η βυζαντινή και λαϊκή παράδοση, αλλά και τύποι της μοντέρνας τέχνης βρίσκονται στο υπόβαθρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας του Φασιανού, που, μέσα από το καθαρό και ενιαίο χρώμα, το ελεύθερο και δεξιοτεχνικό σχέδιο, την "παιδικότητα" και την ευαισθησία της απόδοσης, καταλήγει σε προσωπικές διατυπώσεις. Αυτή ακριβώς είναι η τέχνη του Φασιανού, η προέκταση των εσωτερικών του συναισθημάτων προς το θεατή, ένας συνεχής διάλογος με τους ανθρώπους, τη φύση και την ιστορία». 

Συγκινημένος ο Αλέκος Φασιανός ευχαρίστησε τον πρόεδρο Αναστασιάδη και είπε ότι δεν αντιγράφει κάτι που βλέπει, αλλά προσπαθεί να το εκφράσει. Ο Έλληνας δημιουργός δώρισε στον πρόεδρο Αναστασιάδη το έργο του «Μέγας Αλέξανδρος». 

Στην τελετή των εγκαινίων μίλησε και ο διευθυντής σύνταξης της εφημερίδας «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» Κύπρου, Ανδρέας Παράσχος, η οποία είναι ο χορηγός επικοινωνίας της έκθεσης. Ο κ. Παράσχος τόνισε ότι ο Αλέκος Φασιανός «κρατά σε χαλεπούς καιρούς την Ελλάδα ψηλά».