ΔΡΙΜΕΙΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Με σημερινή ανακοίνωσή του το Γραφείο επί των Αιρέσεων και των Παραθρησκειών της Μητροπόλεως Πειραιώς επιτίθεται στον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρυσόστομο, επειδή αναγνώρισε την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας. 

Στο εν λόγω κείμενο ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ χαρακτηρίζει «άστοχη αυτή την ενέργεια του Mακ. κ. Χρυσοστόμου» και θεωρεί πως «ενέχει και άλλες σοβαρές εθνικές παραμέτρους, τις οποίες, όπως φαίνεται, δεν τις «ζύγισε» καλά ο Μακαριώτατος». 

Η ανακοίνωση κλείνει «εκφράζοντας την πεποίθηση πως η βεβιασμένη, αντικανονική και εθνικά επιβλαβής αυτή ενέργεια του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, είναι προϊόν πίεσης από διεθνή κέντρα, τα οποία θέλουν μια Ορθοδοξία αποδυναμωμένη, διαιρεμένη, διχασμένη και ανίσχυρη να επιτελέσει την υψηλή σωστική της αποστολή στον Ορθόδοξο κόσμο. Μια Ορθοδοξία, η οποία δεν θα στέκεται σοβαρό εμπόδιο στα σύγχρονα τεκταινόμενα και τις σκοτεινές επιδιώξεις της διεθνούς διπλωματίας και πολιτικής, τουτ’ έστιν, της ολοκληρώσεως των επιδιώξεων της Νέας Τάξεως Πραγμάτων. Παρακαλούμε τον Μακαριώτατο, έχοντας επίγνωση της υψηλής του εκκλησιαστικής αποστολής, να ανακαλέσει πάραυτα την απόφασή του αυτή, η οποία, όχι μόνο δεν θα ωφελήσει την Ορθοδοξία, όπως ισχυρίζεται, αλλά θα γίνει πρόξενος πολλών δεινών!» 

Εν ποία εξουσία ο Πειραιώς Σεραφείμ ασκεί τέτοια κριτική στον Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Κύπρου; Θα πει κανείς ότι τα συνηθίζει κάτι τέτοια ο άγιος Πειραιώς. Αλλά εδώ πάει παρά πέρα όταν κάνει λόγο για «εθνικά επιβλαβή ενέργεια του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου που είναι προϊόν πίεσης από διεθνή κέντρα»! 

Κατηγορεί, δηλ., ο Πειραιώς τον Κύπρου Χρυσόστομο για επιπολαιότητα στο Κυπριακό; Και τον θεωρεί οιονεί αχυράνθρωπο «διεθνών κέντρων» και στο τέλος ...απειλεί ότι έρχονται πολλά δεινά λόγω της απόφασης του Κύπρου να αναγνωρίσει την Αυτοκεφαλία της Ουκρανίας; Αυτά, Δεσπότη μου, άγιε Πειραιώς, - με το θάρρος της πολυχρόνιας γνωριμίας μας – είναι αστεία πράγματα. 

Γράφετε ακόμα ότι «το ουκρανικό Αυτοκέφαλο προωθήθηκε και επιβλήθηκε για να εξυπηρετηθούν γεωπολιτικοί και στρατηγικοί στόχοι των δυτικών κυβερνήσεων και ιδιαίτερα των Η.Π.Α., η οποία επιδιώκει να αποσπάσει ολοκληρωτικά, (πολιτικά, οικονομικά και εκκλησιαστικά), την Ουκρανία από την σφαίρα επιρροής της Ρωσίας». 

Το ότι οι Ουκρανοί – στην πλειοψηφία τους, τουλάχιστον – θέλουν να απογαλακτιστούν από την «μαμά» Ρωσία, δεν σας λέει κάτι; Και επιτέλους γιατί να έχει εκκλησιαστική σφαίρα επιρροής η Ρωσία σε ένα ανεξάρτητο, πλέον, κράτος, όπως η Ουκρανία; 

Αν κάποιους στην Ελλάδα τους ενοχλεί η όποια πολιτική των Η.Π.Α. στην Ουκρανία, εμάς μας ενοχλεί η αντίστοιχη ρωσική πολιτική. Όσο η Ουκρανική Αυτοκεφαλία είναι προϊόν πίεσης της Δύσης, άλλο τόσο είναι και της «Αγίας» Ρωσίας, η οποία σπαράζει και αφρίζει όταν κάποια Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία αναγνωρίζει την Ουκρανία. 

Η πολιτική της Ρωσίας στην αναχαίτιση του Ουκρανικού Αυτοκεφάλου είναι απολύτως κομμουνιστική. Αυτό δεν μπορεί να μην το βλέπει ο ευφυής άγιος Πειραιώς. Αλλά δεν μπορεί να καταπιεί, κατά πως φαίνεται, ότι το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. 

Ελπίζω πως δεν θα μιμηθεί τον άγιο Ταμασού και δεν θα φορέσει λευκό επανωκαλύμμαυχο...

Καλό θα ήταν, επίσης, να μη μιλάει για «Πανορθόδοξο Σύνοδο» ο άγιος Πειραιώς, μιας και πολέμησε λυσσαλέα την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας. 

Εκτός και εννοεί μία Πανορθόδοξη που θα συγκαλέσει εκείνος, με τις δικές του προδιαγραφές.

ΚΥΠΡΟΣ: Αίσθημα χαρμολύπης στην τελετή επαναπατρισμού των 173 εκκλησιαστικών κειμηλίων

Αίσθημα χαρμολύπης στην τελετή επαναπατρισμού των 173 εκκλησιαστικών κειμηλίων

Tου Αριστείδη Βικέτου 

Το αίσθημα της χαρμολύπης (χαρά και λύπη) ήταν διάχυτο στην τελετή υποδοχής των 173 κειμηλίων (σπαράγματα ψηφιδωτών, τοιχογραφιών, εικόνες), που κλάπηκαν από μονές και ναούς στο κατεχόμενο από την Τουρκία τμήμα της Κύπρου και επαναπατρίστηκαν από την Γερμανία μετά από πολυετείς δικαστικούς αγώνες. 

Η χαρά οφειλόταν στον επαναπατρισμό των κειμηλίων σχεδόν 40 χρόνια από την τουρκική εισβολή του 1974 και την εν συνεχεία σύληση τους από τον τούρκο αρχαιοκάπηλο Αϊντίν Ντικμέν. 

Την λύπη εξηγεί, αφενός το γεγονός ότι τα επαναπατρισθέντα κειμήλια έχουν υποστεί μεγάλη καταστροφή, και αφετέρου δεν μπορούν ακόμη, λόγω της συνεχιζόμενης τουρκικής κατοχής, να επιστρέψουν στον φυσικό τους χώρο στις εκκλησίες από τις οποίες προέρχονται. Όλοι όσοι πήραν μέρος στην τελετή υποδοχής των κειμηλίων αντίκρισαν τοιχογραφίες και ψηφιδωτά κομματιασμένα και βίαια αποσπασμένα από την θέση τους και εικόνες, που έχουν κοπεί για να πωληθούν σε περισσότερα τεμάχια και να αυξηθεί η αγοραστική αξία τους. Χαρακτηριστική περίπτωση τα βημόθυρα από το Καθολικό της μονής της Παναγίας του Τοχνίου από τις Μάντρες Αμμοχώστου, τα οποία, όπως επεσήμανε ο υπουργός Συγκοινωνιών, Τάσος Μητσόπουλος, ενώ δεν έφεραν ζωγραφικό διάκοσμο, επικολλήθηκαν σε αυτά τμήματα εικόνας για να αυξηθεί η αξία πώλησης τους. Σε χαιρετισμό στην τελετή ο κ. Μητσόπουλος κατέθεσε την μαρτυρία λειτουργών του Τμήματος Αρχαιοτήτων, οι οποίοι είδαν πρώτοι τα κειμήλια. 

«Όταν άνοιξαν τα κιβώτια, μέσα στα οποία μεταφέρθηκαν αυτά (τα κειμήλια) από την Γερμανία, χρειάστηκαν αρκετή ώρα να συνέλθουν από το μέγεθος και την έκταση της καταστροφής», είπε ο Κύπριος υπουργός.
Η τελετή της υποδοχής των κειμηλίων συνέπεσε με την παραμονή της ονομαστικής εορτής του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσοστόμου (12 Νοεμβρίου). Ο Μακαριότατος ευχαρίστησε όλους εκείνους, οι οποίοι συνέβαλαν στην επιστροφή των κειμηλίων, μεταξύ των οποίων το Υπουργείο Εξωτερικών, το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων, το Τμήμα Αρχαιοτήτων, τη Νομική Υπηρεσία, την κυβέρνηση της Γερμανίας, το Βατικανό και ειδικά τον τέως Πάπα Βενέδικτο 16ο, ο οποίος, όπως επεσήμανε ο κ. Χρυσόστομος «ενήργησε προς την κατεύθυνση του επαναπατρισμού των κειμηλίων». 

Επίσης, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι θα ακολουθήσουν και άλλες, παρόμοιου τύπου, τελετές για υποδοχή επαναπατρισθέντων εκκλησιαστικών και αρχαιολογικών κειμηλίων, τα οποία, όπως είπε, «πρέπει να επιστραφούν, αν θέλουν οι ευνομούμενες χώρες να είναι δίκαιες, δημοκρατικές και να απονέμουν δικαιοσύνη στους μικρούς».

Ανάμεσα στα κειμήλια είναι και τρεις εικόνες της θρησκευτικής ομάδας των Μαρωνιτών Κύπρου.

Ο Αρχιεπίσκοπος Μαρωνιτών Ιωσήφ τόνισε ότι σήμερα είναι μέρα προσευχής και παράκλησης για την επανένωση της Κύπρου σε πνεύμα ελευθερίας , ειρήνης και αδελφοσύνης. «Αυτό που θέλουμε είναι να αντιληφθούν όλοι ότι το ρόλο της χώρας μας στην περιοχή ανάμεσα στην Ευρώπη και την Μέση Ανατολή, μια περιοχή, που υποφέρει από διαιρέσεις, βία και πόλεμο», είπε. Επίσης, ο Αρχιεπίσκοπος Μαρωνιτών επεσήμανε ότι η Κύπρος είναι «ένα σημείο ειρήνης και λπίδας και μπορεί να συμβάλει στην κοινωνική και πνευματική ανανέωση της Ευρώπης». 

Ο πρέσβης της Ελλάδος στην Λευκωσία, Βασίλης Παπαϊωάννου, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι παρακολούθησε με συγκίνηση την τελετή υποδοχής των ιερών κειμηλίων. Το μήνυμα είναι, είπε ο Έλληνας πρέσβης, ότι ο επιμένων στην διεθνή νομιμότητα νικά. Αυτό, σημείωσε, κατ’ επέκταση ισχύει και αναφορικά με την συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή. «Ελλάδα και Κύπρος συνεχίζουμε τις προσπάθειες για να αποκατασταθεί η διεθνής νομιμότητα σε όλο το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, πράγμα που σημαίνει τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής», τόνισε ο Έλληνας πρέσβης.

Ο διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου Γιάννης Ηλιάδης ανέφερε ότι τα επαναπατρισθέντα κειμήλια θα εκτίθενται στο χώρο του Μουσείου τουλάχιστο μέχρι το τέλος του 2014, «για να μπορέσει ο κόσμος να τα δει, να αντιληφθεί το μέγεθος της καταστροφής», και παράλληλα θα συντηρούνται. «Η έκθεση θα είναι ανοικτή για το κοινό και θα κρατήσει οπωσδήποτε μέχρι το τέλος του 2014, το οποίο έχει οριστεί και ως έτος κατεχομένων» είπε. Επεσήμανε δε πως έχει συμφωνηθεί με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, να καταβληθεί προσπάθεια, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις τοιχογραφίες από τις δύο μεγάλες συνθέσεις, την «Ρίζα του Ιεσσαί» και την «Δευτέρα Παρουσία» από το Μοναστήρι του Αντιφωνητή, αλλά και τα ψηφιδωτά της Κανακαριάς, να συντεθούν, έτσι ώστε «και καλύτερα να προστατεύονται και ο κόσμος να μπορεί να αντιληφθεί πως ήταν πριν το 1974. Ανέφερε ακόμη πως οποιαδήποτε απόφαση για το τι μέλλει γενέσθαι με τα κειμήλια θα ληφθεί από τον Αρχιεπίσκοπο και την Ιερά Σύνοδο. 

Από τα 173 κειμήλια ξεχωρίζουν: 

- Ο Απόστολος Θωμάς, ψηφιδωτό, και άλλα τεμάχια ψηφιδωτών του 6ου αιώνα από την Παναγιά Κανακαριά 

- Σπαράγματα τοιχογραφιών από την Παναγία Αψινθιώτισσα στο Συγχαρί, όπως το κεφάλι του Αγίου Ιγνατίου. 

- Σπαράγματα τοιχογραφιών από τον ναό της Παναγίας Περγαμηνιώτισσας στην Ακανθού, του 12ου αιώνα. 

-Σπαράγματα τοιχογραφιών από τον ναό της Αγίας Σολομονής στην Γιαλούσα, του 9ου αιώνα. Τοιχογραφίες από τον ναό της μονής του Αντιφωνητή, που τοποθετούνται μεταξύ 12ου και 15ου αιώνα.). 

- Αριθμός εικόνων και παλαιά χειρόγραφα.

Πριν από την επίσημη τελετή υποδοχής των κειμηλίων οι πρώτοι που τα είδαν ήταν σαράντα Ισπανοί, στελέχη του Συνεργατικού Πιστωτικού Ιδρύματος «Bandierra», οι οποίοι προηγουμένως είχαν γίνει δεκτοί από τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο. Ο επικεφαλής της ομάδας Χοσέ Αντόνιο προσέφερε στον Αρχιεπίσκοπο ως δώρο αγαλματίδιο της Παναγίας της Ζαραγόζα. Προσφωνώντας τον Αρχιεπίσκοπο ο Χοσέ Αντόνιο του είπε σε σπασμένα ελληνικά: «Θέλουμε να επισκεφθούμε τα ίδια μέρη, στα οποία περπάτησαν και κήρυξαν τον λόγο του Θεού οι απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας και ο Άγιος Λάζαρος». Χαρακτήρισε την Κύπρο «αδελφή γη», η οποία, είπε, προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την χριστιανική πίστη σε αυτό το απόμακρο κομμάτι της Ευρώπης. Καταλήγοντας, ο Χοσέ Αντόνιο διαβεβαίωσε τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο: «από σήμερα η Κύπρος θα αποτελεί ένα ιδιαίτερο κομμάτι της καρδιάς μας».

Ο ΚΥΠΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ μετά την 20η επέτειο της αναρρήσεως του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στον πρώτο Θρόνο της Ορθοδοξίας, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος δηλώνει, «χωρίς περιστροφές», ότι «ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι ένας ευέλικτος άνθρωπος» και «υπηρέτης όλων».

Σε αποκλειστική συνέντευξη του στους δημοσιογράφους Ανδρέα Πιμπίση και Αριστείδη Βικέτο, η οποία δημοσιεύθηκε την Κυριακή 23 Οκτωβρίου στην μεγαλύτερη σε κυκλοφορία εφημερίδα της Κύπρου «Ο Φιλελεύθερος», ο κ. Χρυσόστομος απορρίπτει κατηγορηματικά τις Ρωσικές απόψεις ότι δήθεν το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει «ηγεμονικές τάσεις» τύπου Βατικανού. Επίσης, συμμερίζεται απόλυτα την πρόσφατη θέση του πατρός Γεωργίου Τσέτση ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι μια και αδιαίρετη και δεν συμφωνεί με τον Μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνα για Ορθόδοξη Εκκλησία- Συνομοσπονδία τοπικών Εκκλησιών.

Στην 20η επέτειο της Πατριαρχίας Βαρθολομαίου την Εκκλησία της Κύπρου εκπροσώπησαν οι Μητροπολίτες Κωνσταντίας – Αμμοχώστου Βασίλειος, Ταμασσού και Ορεινής Ησαίας και ο πρωτοσύγκελλος της Αρχιεπισκοπής Κύπρου Αρχιμανδρίτης Ιερώνυμος, οι οποίοι μετέφεραν στον Οικουμενικό Πατριάρχη τις θερμές ευχές για μακροημέρευση του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, της Ιεράς Συνόδου και του πληρώματος της Εκκλησίας Κύπρου. Ο Μητροπολίτης Κωνσταντίας Βασίλειος πρόσφερε στον Πατριάρχη ειδικό τεύχος- αφιέρωμα της Μητρόπολης του, που θα κυκλοφορήσει σύντομα, και αναφέρεται εξ ολοκλήρου στην 20ετή ευκλεή Πατριαρχία του κ. Βαρθολομαίου.

Ένα απόσπασμα της συνέντευξης του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου που αφορά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει ως εξής: 

Είχατε πάρει πρόσφατα μέρος στη Σύναξη που έγινε στην Κωνσταντινούπολη. Υπήρξαν κάποιες αντιδράσεις ιδιαίτερα από την πλευρά της Ρωσίας. Τίθεται το ερώτημα από ορισμένους, «Ορθόδοξος Εκκλησία ή Συνομοσπονδία τοπικών Εκκλησιών;». Αυτό και ενόψει του ότι συνεχίζονται οι προσπάθειες για να συγκληθεί η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδοξίας. Προς τα πού πηγαίνουμε;

-Πηγαίνουμε προς μια Ορθόδοξο Εκκλησία, η οποία πιστεύω είναι σε θέση να αποφασίζει τα του οίκου της και εκεί που υπάρχουν κάποια προβλήματα,που αναφύονται μέσα στο χρόνο, μέσα στην αιωνιότητα, πρέπει να ρυθμίζονται για το καλό των Χριστιανών μας.

Ο Χριστός πάντοτε είναι ο Αυτός, δεν αλλάζει στους αιώνες, αλλά η διοίκηση της Εκκλησίας και η προσφορά της προς τον λαό εκάστοτε θέλει κάποια ρύθμιση και όλα αυτά θα τα ρυθμίσουμε για να υπηρετήσουμε κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον λαό μας. Δεν θα κάνουμε συνομοσπονδία Εκκλησιών, ούτε πενταρχία υπάρχει, ούτε δύο ταχυτήτων Εκκλησίες θα κάνουμε.

Αισιοδοξείτε ότι η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος μπορεί να γίνει τα επόμενα τρία ή τέσσερα χρόνια;

-Με τη χάρη του Θεού πιστεύω πως ναι. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι ένας ευέλικτος άνθρωπος και πιστεύω ότι μπορούμε να πάρουμε από τις τουρκικές αρχές το ναό της Αγίας Ειρήνης, οποίος χρησιμοποιείται σήμερα για πολιτιστικές εκδηλώσεις και ευελπιστεί ο Παναγιώτατος ότι θα μας επιτρέψουν να συλλειτουργήσουμε εκεί και να διεξάγουμε τις εργασίες της ΑΜΣ.

Συμμερίζεστε τον ισχυρισμό ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει βατικάνιου τύπου ηγεμονικές τάσεις;

-Νομίζω, αν είχατε προσέξει τον χαιρετισμό μου εκεί στη σύναξη το Σεπτέμβριο, θα διαπιστώνατε ποιος είναι για μας ο ρόλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Πάντοτε είχα ξεκάθαρες απόψεις για το Πρωτόθρονο Πατριαρχείο μας και στην Ορθοδοξία κανείς δεν ζητά πρωτοκαθεδρίες, είμαστε αγαπητοί αδελφοί και στόχος των προσπαθειών μας είναι το καλό συμφέρον των χριστιανών μας που έχουμε ταχθεί να τους υπηρετήσουμε. Και ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι υπηρέτης όλων.

Με την ευκαιρία, που μου δίδετε, υπενθυμίζω, τι είχα δηλώσει μεταξύ άλλων την 1η Σεπτεμβρίου στη Σύναξη των Προκαθημένων απαντώντας στην προσφώνηση του Παναγιωτάτου:

«Ἐκφράζουμε καί τή συγκίνησή μας γιά τό σκοπό τῆς πρόσκλησής Σας, πού δηλώνει τή μέριμνά Σας ὑπέρ «πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν». Πρωτόθρονη, ἀλλά καί πρωτεύθυνη, ἡ μαρτυρική Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ἦταν φυσικό νά ἐκδηλώσει τή μέριμνά της καί γιά τήν τύχη τοῦ Χριστιανισμοῦ στήν περιοχή μας, στή Μέση Ἀνατολή. Ἡ συγκίνησή μας ἐπαυξάνει ἀπό τό γεγονός ὅτι καί τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο βρίσκεται στήν ἴδια δυσχερῆ, ἤ καί δυσχερέστερη, θέση. Καί ὅμως, ἐν μέσῳ τῶν ποικίλων καθημερινῶν θλίψεών Σας, ἐκδηλώνετε τήν ἀγάπη Σας καί γιά τίς ἄλλες ἀδελφές δοκιμαζόμενες Ἐκκλησίες.

Παναγιώτατε,

Ὅσο καί ἄν λέγεται ὅτι ὁ Πρῶτος εἰς τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει ἁπλῶς πρωτεῖο τιμῆς καί εὐθύνης, δέν παύει, ἐκ τῶν πραγμάτων, νά ἔχει καί ἕνα εἶδος ἐξουσίας, τήν ὁποία οὐδείς δύναται νά ἀρνηθεῖ. Ἐκεῖνος, ὁ Πρῶτος, θά καλέσει σέ συνόδους ἤ συνεδρίες. Ἐκεῖνος θά καθορίσει τή διάταξη καί τά θέματα, πού θά ἐξετασθοῦν. Ἐκεῖνος δίνει καί ἀφαιρεῖ τό λόγο. Ἐκεῖνος ἀναλαμβάνει τήν προώθηση καί ὑλοποίηση τῶν ἀποφάσεων πού λαμβάνονται. Δέν εἶναι τοῦτο ἕνα εἶδος ἐξουσίας; Τοῦτο δέν ἀπέδειξε ἡ ἐμπειρία τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων καί ἡ πορεία τῆς Ἐκκλησίας στούς δύσκολους δέκα πρώτους αἰῶνες τῆς ἱστορίας της;

Εἶναι γι’ αὐτό πού ὅλοι ἐμεῖς δέν ἀποδεκτήκαμε, καί θεωρήσαμε ἄσκοπη καί ἀχρείαστη καί ἐκτός τῶν θεσμίων, πού ἐπέβαλε ἡ δισχιλιετής ζωή τῆς Ἐκκλησίας, τή θέση μερικῶν νεώτερων Ἐκκλησιῶν σέ πολλά θέματα, πού θά ἀπασχολήσουν τή Μεγάλη Σύνοδο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ὡς ἐπί παραδείγματι στήν ὑπογραφή τοῦ τόμου τῆς Αὐτοκεφαλίας.

Είμαστε ἀποφασισμένοι νά Σᾶς συμπαρασταθοῦμε καί νά Σᾶς ἐνισχύσουμε, Παναγιώτατε, στόν πρωταγωνιστικό ρόλο Σας. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὡς Μήτηρ Ἐκκλησία ὅλων τῶν νεωτέρων Ἐκκλησιῶν τῆς Β΄ χριστιανικῆς χιλιετίας, ἔχει χρέος καί ἐκεῖνες νά συντονίσει, ἀλλά καί τῶν παλαιοτέρων νά ἡγηθεῖ. Πολλές γενεές Ὀρθοδόξων ἐκοιμήθησαν μέ τήν προσμονή τῆς Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἡ εὐθύνη πέφτει στούς ὤμους μας, γιά νά μήν ἀπογοητεύσουμε καί ἄλλες γενεές πιστῶν μέ τήν ὀλιγωρία καί τίς ἐθνικιστικές ἐξάρσεις μας».

Ολόκληρη τη συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσοστόμου διαβάστε εδώ.

ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ ΤΟΥ 13ου αι. ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΞΑΣ

MΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

Επαναπατρίζονται οι τοιχογραφίες του Αγ. Ευφημιανού

Του ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ

Χαράς Ευαγγέλια για την Εκκλησία Κύπρου και την κατεχόμενη κοινότητα Λύσης, αφού  προ ημερών επισημοποιήθηκε, παρά τις αρχικές αντιρρήσεις, η συγκατάθεση του Ιδρύματος Menil, στο Χιούστον του Τέξας, για τον επαναπατρισμό των περίφημων τοιχογραφιών (13ος αιώνας) από το εκκλησάκι του Αγίου Ευφημιανού (Θεμωνιανού) στην κατεχόμενη Λύση.

Οι τοιχογραφίες είχαν αποτοιχιστεί και εξαχθεί στο εξωτερικό από τον διαβόητο τούρκο αρχαιοκάπηλο Αdin Dikmen.

Από το 1988 οι τοιχογραφίες του Αγίου Ευφημιανού περίπου 38 τεμάχια εκτίθενται στο Μουσείο του Ιδρύματος Μενιλ στο Χιούστον του Τέξας.

Από το Ίδρυμα Μenil οι τοιχογραφίες από τον Ντικμέν το 1983 και αυτές από το Μόναχο μεταφέρθηκαν στο Λονδίνο για συντήρηση.

Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α' υπέγραψε συμφωνία με το Ίδρυμα, που προέβλεπε τον δανεισμό των τοιχογραφιών και την έκθεση τους στο Μουσείο του Ιδρύματος για 15 χρόνια (1/1/1986- 1/1/2001). Λίγο μετά προτάθηκε ανανέωση της συμφωνίας για 20 χρόνια με ισχύ από το 1992 μέχρι το 2012. Το Ίδρυμα Μenil αρχικά αξίωνε πως, μετά την πάροδο 20 χρόνων, «οι τοιχογραφίες του ανήκουν».

O Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β', παρά τις πιέσεις, που είχε δεχτεί για να παραμείνουν οι τοιχογραφίες στο Τέξας, είχε θέσει σκοπό του να τις επαναπατρίσει. Για το σκοπό αυτό έχει ζητήσει τη συνδρομή της Κυπριακής Κυβέρνησης για τον επαναπατρισμό στην Κύπρο των περίφημων τοιχογραφιών του Αγίου Ευφημιανού (Θεμωνιανού) της κατεχόμενης Λύσης, ο οποίος πριν από το 1974 κηρύχθηκε από το Τμήμα Αρχαιοτήτων σε μνημείο του Πίνακα Β'.

Η εκκλησία του Αγίου Ευφημιανού, 2χλμ ΝΔ της Λύσης, είναι ένα ιδιαίτερα μικρό λιθόκτιστο κτίσμα, μονόκλιτο με τρούλο. Ο τρούλος της εκκλησίας εκοσμείτο με τοιχογραφία του Χριστού Παντοκράτορα, ο οποίος περιβάλλεται από αγγέλους, την Παρθένο Μαρία και τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Επίσης απεικονίζεται η Ετοιμασία του Θρόνου της Δευτέρας Παρουσίας. Στην αψίδα απεικονιζόταν η Παναγία Δεόμενη, μεταξύ των αρχαγγέλων Γαβριήλ και Μιχαήλ. Η κτητορική επιγραφή που υπάρχει στη βάση της αψίδας αναφέρει ότι ο ναός ήταν αφιέρωμα του Λαυρέντιου, ιερομόναχου και ηγούμενου της μονής του Άγιου Ανδρόνικου, στον Άγιο Θεμωνιανό, έναν τοπικό άγιο, που η μνήμη του τελείται στις 14 Νοεμβρίου.

Οι τοιχογραφίες αυτές διατηρούνταν σε πολύ καλή κατάσταση αφού το 1972 το Τμήμα Αρχαιοτήτων είχε αναλάβει τη συντήρησή τους.

Το θέμα του επαναπατρισμού με τη λήξη της συμφωνίας δεν είναι εύκολο, γιατί, ενώ το προσύμφωνο του 1983 προέβλεπε πως σε ενδεχόμενη διαφωνία μεταξύ Αρχιεπισκοπής και Ιδρύματος θα ήταν δεσμευτική και για τις δύο πλευρές η γνωμοδότηση του Τμήματος Αρχαιοτήτων, στην τελική συμφωνία προβλεπόταν ότι σε περίπτωση διαφωνίας αναλάμβανε διαιτησία το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο του Τέξας σύμφωνα με την εκεί νομοθεσία.

Η Εκκλησία Κύπρου σε ανακοίνωση της εκφράζει μεγάλη χαρά και βαθιά συγκίνηση για την επιστροφή των τοιχογραφιών της Εκκλησίας του Αγίου Θεμωνιανού (Ευφημιανού) Λύσης. Η επιστροφή των τοιχογραφιών «αποτελεί σύμβολο ελπίδας για ολόκληρο τον Κυπριακό λαό και δυναμώνει την πίστη για τη δικαίωση του αγώνα του για ελευθερία και επιστροφή στις πατρογονικές του εστίες», τονίζεται στην ανακοίνωση.

Ο επαναπατρισμός των τοιχογραφιών αναμένεται να γίνει στην Κύπρο περί τα τέλη Φεβρουαρίου 2012, αφού το συμβόλαιο για τον δανεισμό τους λήγει στις 14/2/2012.

Για την θετική κατάληξη της υπόθεσης, χωρίς μάλιστα να χρειαστεί δικαστικός αγώνας, διεδραμάτισαν μεταξύ άλλων σημαντικό ρόλο η ανώτερη εισαγγελέας της Δημοκρατίας Στέλλα Ιωαννίδου, ο δικηγόρος της Αρχιεπισκοπής Κώστας Κατσαρός, το ΥΠΕΞ και το τμήμα Αρχαιοτήτων.

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

Του ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ

Οι πολύ συχνές δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου για το κυπριακό προκαλούν πάντα έντονες αντιδράσεις και κατηγορίες για προσπάθεια ποδηγέτησης της πολιτικής. Επίσης, του προσάπτουν ότι εκλέχτηκε μόνο με το 10% και με αυτό αφήνεται να νοηθεί ότι δεν έχει δικαίωμα να ομιλεί. Παραγνωρίζουν όμως οι επικριτές ότι ο κ. Χρυσόστομος εκλέχτηκε Αρχιεπίσκοπος σύμφωνα με το σύστημα που προέβλεπε ο τότε ισχύων καταστατικός χάρτης. Για να μη πούμε ότι η προτίμηση ορισμένων πολιτικών κομμάτων σε κάποιους υποψηφίους και η απροκάλυπτη ανάμιξη τους στο θέμα των αρχιεπισκοπικών εκλογών έγινε για λόγους συμφέροντος και όχι από πραγματική αγάπη και ενδιαφέρον για την Εκκλησία.

Για να μην υπάρχει παρεξήγηση θεωρώ ότι ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος δικαιούται να εκφράζει ελεύθερα την άποψη του, οφείλει λόγω και της θέσης του να είναι πιο προσεκτικός και για τον πρόσθετο λόγο για να μην τον επικρίνουν για «διχαστικό λόγο». Πρέπει - και ο γράφων το έχει υποδείξει κατ’ ιδίαν στον Μακαριότατο - να κάνει δηλώσεις με πολύ φειδώ και να μην βγαίνει ευκαίρως – ακαίρως στα ΜΜΕ και μάλιστα τηλεφωνικώς στα ηλεκτρονικά. Αυτό δεν γίνεται από κανένα Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας.

Αν ο Αρχιεπίσκοπος ομιλεί με φειδώ ο λόγος του θα είναι πιο αξιόπιστος και αποτελεσματικός, στην περίπτωση που τεθεί ενώπιον του λαού απαράδεκτο σχέδιο λύσης του Κυπριακού. Επίσης, με όλο τον προσήκοντα, σεβασμό δεν του πέφτει λόγος για τις προεδρικές και ποιος ή ποιοι θα είναι οι υποψήφιοι. Βέβαια, αν αισθάνεται έντονα μπορεί να κατέλθει στην πολιτική, νοουμένου ότι θα παραιτηθεί από Αρχιεπίσκοπος, γιατί, όπως και ο ίδιος δηλώνει, «η Εκκλησία δεν διεκδικεί εθναρχικό ρόλο».

Εξάλλου, η πρόθεση του Αρχιεπισκόπου να παρουσιάσει σχέδιο λύσης πρακτικά δεν θα έχει αποτέλεσμα, ακόμα κι αν θεωρητικά το αποδεχθούν τα πολιτικά κόμματα και η πλειοψηφία του λαού. Το καίριο είναι να το αποδεχθεί και να το συζητήσει η τουρκική πλευρά, πράγμα που αποκλείεται και για το λόγο ότι θα υποβληθεί από τον Αρχιεπίσκοπο. Στο παρελθόν με αρθογραφία μας είχαμε επικρίνει τον Αρχιεπίσκοπο για ατυχείς, κατά την γνώμη μας χειρισμούς, στο θέμα του Αποστόλου Ανδρέα και της προσφυγής στο ΕΔΑΔ. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο Αρχιεπίσκοπος δέχθηκε την κριτική και δεν «αφόρισε» τον γράφοντα, όπως κάνουν άλλοι, όταν δεν τους αρέσει ή δεν τους συμφέρει η κριτική, που δέχονται.

Την περασμένη Παρασκευή ο Αρχιεπίσκοπος, πράγμα που συμβαίνει για πρώτη φορά, δέχτηκε στο γραφείο του ομάδα νέων για να ακούσει τα προβλήματα τους στο πλαίσιο «διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών».

Το γεγονός αυτό πολύ λίγο τονίστηκε από τα ΜΜΕ, ενώ πέρασε απαρατήρητο και από τους πολιτικούς. Πέρα από αυτό καθεαυτό το γεγονός σημασία έχουν οι απόψεις, τις οποίες διατύπωσε ο Αρχιεπίσκοπος πάνω σε φλέγοντα θέματα που απασχολούν τους νέους και πολύ περισσότερο η συγκατάβαση και η ανεκτικότητα του. Όμως αυτές οι απόψεις του Αρχιεπισκόπου, με εξαίρεση τον «Φ», ουδεμία δημοσιότητα έλαβαν από τα ΜΜΕ και στην πραγματικότητα ήταν ως μη γενόμενες. Κι όμως, κατά την εκτίμηση μας, τα όσα είπε ο Αρχιεπίσκοπος για τις προγαμιαίες σχέσεις, τις ερωτικές των ανδρογύνων, την ομοφυλοφιλία, τον αυνανισμό, τις εκτρώσεις, την ανεργία κ.ά., ήταν πολύ σημαντικές και δείχνουν έναν Ιεράρχη με πολύ αγάπη, κατανόηση και διάκριση, στην οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδει τεράστια σημασία.

Ο Αρχιεπίσκοπος έδειξε ότι προσεγγίζει τα φλέγοντα υπαρξιακά και οντολογικά προβλήματα των νέων και γενικά των ανθρώπων με πραγματική αγάπη και όχι όπως ορισμένοι ευσεβιστές και «γέροντες», οι οποίοι δημιουργούν ενοχές σε αυτούς που προσέρχονται στο ιερό μυστήριο της εξομολόγησης.

Επιπλέον, θέλει τόλμη η παραδοχή εκ μέρους του Αρχιεπισκόπου ότι οι Ιεράρχες κατασκανδάλισαν το ποίμνιο της Εκκλησίας και ευρύτερα το λαό.

Όσοι λοιπόν επικρίνουν – και είναι δικαίωμά τους – τον Αρχιεπίσκοπο, οφείλουν δημοσίως να τον επαινέσουν για τις θέσεις του στα ποιμαντικά ζητήματα.

ΣΗΜ : Δημοσιεύτηκε στον «ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ» Κύπρου 14.9.2011

φωτό: Ο Α. Βικέτος καταγράφει δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Κύπρου (αρχείο: Ιδιωτική Οδός)

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΝΕΟΥΣ

Του ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ

Συγκαταβατικό πνεύμα και κατανόηση έδειξε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος σε προβλήματα (προγαμιαίων σχέσεων, ομοφυλοφιλίας, αυνανισμού κά), που απασχολούν τους νέους μας. Μάλιστα, ο Αρχιεπίσκοπος έψεξε ορισμένους πνευματικούς για την υπέρμετρη αυστηρότητα τους και την έλλειψη διάκρισης, τονίζοντας ότι «κάνουν ζημιά».

Ο Αρχιεπίσκοπος αφουγκράστηκε τον παλμό και τις ανησυχίες της νέας γενιάς σε συνάντηση στο γραφείο του, που κράτησε δυόμισι ώρες, με 25 νέους ηλικίας από 17- 35 χρονών. Την πρωτοβουλία για τη συνάντηση είχε η Συνοδική Επιτροπή Νεότητας, της οποίας προεδρεύει ο Επίσκοπος Αρσινόης Νεκτάριος. Προσεχώς θα γίνει συνάντηση του Αρχιεπισκόπου με εκπροσώπους όλων των νεολαιίστικων οργανώσεων.

«Εδώ είναι το σπίτι σας», είπε ο Αρχιεπίσκοπος υποδεχόμενος τους νέους και τις νέες και αμέσως τόνισε: «θέλω να έχω με τους νέους της πατρίδας μας ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο». Παραδέχτηκε ότι τις πιο πολλές φορές «οι μεγάλοι σκεφτόμαστε διαφορετικά από εσάς και δεν λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες σας».

Διαβεβαίωσε ότι «τείνει ευήκοον ους» στις απόψεις και τα προβλήματα των νέων» και ότι θέλει να ακούσει και τις δικές τους απόψεις για την Εκκλησία. Επίσης, εξέφρασε την ανησυχία του για την ανεργία, από την οποία πλήττεται κυρίως η νέα γενιά και πρόσθεσε ότι η Εκκλησία μελετά τρόπους για να βοηθήσει στην απάμβλυνση του σοβαρού αυτού προβλήματος.

Στη συνέχεια οι νέοι και οι νέες, που ήσαν παρόντες στη συνάντηση, υπέβαλαν στο Αρχιεπίσκοπο γύρω στις είκοσι ερωτήσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι ουδείς υπέβαλε ερώτημα για την κρίση, που βιώνει ο τόπος μετά την φονική έκρηξη στο Μαρί.

Απαντώντας στα ερωτήματα των νέων ο Αρχιεπίσκοπος μεταξύ άλλων ανέφερε:

- Ένα ανδρόγυνο δεν είναι υποχρεωμένο να κάνει πολλά παιδιά. Στόχος του γάμου δεν είναι η τεκνοποιία, αλλά η τελείωση των συζύγων.

- Δεν απαγορεύεται το ανδρόγυνο να λαμβάνει προφυλάξεις κατά την ερωτική του συνεύρεση. Ο Απόστολος Παύλος δίνει απαντήσεις σε αυτά τα ζητήματα.

- Οι νέοι από την εφηβεία τους πρέπει να υποβάλλονται σε εξετάσεις αναφορικά με το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας και άλλες σοβαρές παθήσεις. Αν υπάρχει πρόβλημα, όταν νυμφευθούν, δεν θα πρέπει να κάνουν παιδιά.

- Η Εκκλησία είναι κατά των εκτρώσεων, γιατί πρόκειται για αφαίρεση ανθρώπινης ζωής όσο μικρό κι αν είναι το έμβρυο. Η έκτρωση απαγορεύεται ακόμη και σε περίπτωση βιασμού. Το παιδί πρέπει να έλθει στον κόσμο κι αν δεν υπάρχει δυνατότητα ανατροφής του, μπορεί να δοθεί για υιοθεσία.

- Η ομοφυλοφιλία είναι αμαρτία, αλλά τον ομοφυλόφιλο δεν τον καταδικάζει η Εκκλησία. Πρέπει να τον περιβάλλουμε με αγάπη και κατανόηση.

- Δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση του αυνανισμού και γι’ αυτό οι γονείς πρέπει να δείχνουν φροντίδα στα παιδιά τους.

- Πάντα πρέπει να βλέπουμε με αγάπη τις αδυναμίες των άλλων.

Επίσης, ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε ότι είναι απαράδεκτο σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα κάποιοι χωρίς σοβαρό λόγο να αρνούνται να κάνουν στρατιωτική θητεία.

ΠΑΙΔΕΙΑ

Απαντώντας σε ερωτήσεις για την παιδεία ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος συνόψισε τις θέσεις του με τα εξής:

-Η παιδεία στην Κύπρο πρέπει να είναι «Ελληνοκεντρική». Χρειάζεται προσεγμένο εκπαιδευτικό σύστημα σε όλες τις βαθμίδες.

- Οι δάσκαλοι για να είναι καλοί πρέπει να είναι αφοσιωμένοι στην παιδεία.

- Ο δάσκαλος και ο μαθητής πρέπει να είναι φίλοι.

- Λόγω της οικονομικής κρίσης η Εκκλησία δεν μπορεί να υλοποιήσει το στόχο της για δημιουργία σχολείων, τα οποία θα είναι πρότυπα.

- Η ατμόσφαιρα της εκκλησίας βοηθά στην προσευχή , έστω κι αν δεν κατανοούμε καλά τη γλώσσα των ιερών ακολουθιών. Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ανοιχτές τις πόρτες της σε όλους τους ανθρώπους.

ΣΚΑΝΔΑΛΙΣΑΜΕ…

Ο Αρχιεπίσκοπος αναγνώρισε ότι πολλές φορές, ιδιαίτερα στις τελευταίες αρχιεπισκοπικές εκλογές, οι Ιεράρχες σκανδάλισαν το πλήρωμα της Εκκλησίας. Παρόλα αυτά, τόνισε, ο λαός μας δεν μας απέρριψε και δείχνει σεβασμό. Οι Ιεράρχες, υπογράμμισε, οφείλουμε στο εξής να είμαστε μονιασμένοι και να υπηρετούμε το λαό.

Ο ΚΥΠΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΤΗΝ ΣΥΝΑΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟΚΑΘΗΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

Του Αριστείδη Βικέτου

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος, σε αντιφώνησή του, κατά την έναρξη της Σύναξης των Προκαθημένων των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και της Εκκλησίας της Κύπρου στο Φανάρι, υπογράμμισε ότι «η μαρτυρική Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως, ήταν φυσικό να εκδηλώσει την μέριμνά της και για την τύχη του χριστιανισμού στην περιοχή μας στη Μέση Ανατολή».

Ο Μακαριώτατος, ανέφερε ότι η συγκίνησή του επαυξάνεται από το γεγονός ότι και το Οικουμενικό Πατριαρχείο βρίσκεται στην ίδια δυσχερή ή και δυσχερέστερη θέση και όμως εν μέσω των ποικίλων καθημερινών θλίψεων, εκδηλώνει την αγάπη του και για τις άλλες δοκιμαζόμενες αδελφές Εκκλησίες. Ο Αρχιεπίσκοπος κατήγγειλε ότι το σημερινό σκηνικό σε βάρος των Χριστιανών, στη Μέση Ανατολή, συνθέτουν επιδρομές σε χώρους και ώρα λατρείας, φόνοι αθώων ανθρώπων, βιαιότητες και βιαιοπραγίες, κατά χριστιανικών περιουσιών, κατάφωροι παραβιάσεις ακόμη και των στοιχειωδέστερων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Κύπρου Χρυσόστομος, τόνισε ότι οι Προκαθήμενοι των ορθοδόξων Εκκλησιών οφείλουν να υψώσουν φωνή διαμαρτυρίας, υπερασπιζόμενοι τους πιστούς τους. «Έχει γίνει ξεκάθαρο, ότι σκοπός των στοιχείων, που φαίνεται να επικρατούν τώρα στις χώρες της Μέσης Ανατολής, είναι ο εξαναγκασμός των Χριστιανών σε εκπατρισμό».
Ο Αρχιεπίσκοπος, απευθυνόμενος προς την Σύναξη, την κάλεσε να κάνει χρήση του κύρους και της προσωπικότητας του Οικουμενικού Πατριάρχη, και οι Προκαθήμενοι να προσφύγουν, διαμαρτυρόμενοι από κοινού, στα Ηνωμένα Έθνη, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε οποιοδήποτε άλλο διεθνή θεσμό.
Σε άλλο σημείο της αντιφώνησής του, ο κ. Χρυσόστομος, αναφέρθηκε και στην κατάσταση στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι: «Εμείς προσωπικά, βιώνουμε το δράμα του βίαιου εκτοπισμού του λαού μας, από τις πατρογονικές εστίες του».
Επίσης, πρόσθεσε: «Παρακολουθούμε, χωρίς να μπορούμε να αντιδράσουμε, τον εποικισμό της γης μας, την καταστροφή των ιερών και των οσίων μας. Επαναστατεί η χριστιανική συνείδησή μας, παρακολουθώντας τις ραδιουργίες και τα μηχανεύματα των ισχυρών της γης».
Tέλος, ο Κύπρου Χρυσόστομος υποστήριξε τις θέσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη αναφορικά με την σύγκληση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΡΠΑΣΙΑΣ

Το ΕΔΑΔ, ο Απόστολος Ανδρέας και ο Αρχιεπίσκοπος

Του ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ

H πρόσφατη απόφαση του ΕΔΑΔ, το οποίο έκρινε ως μη παραδεκτή την προσφυγή του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου κατά της Τουρκίας για παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) αποτελεί πολύ αρνητική και θλιβερή εξέλιξη και θα πρέπει να μελετηθεί και να αξιολογηθεί από τους νομικούς, οι οποίοι είναι και οι πλέον ειδικοί.

Στη συγκεκριμένη απόφαση το ΕΔΑΔ, που πρέπει να είναι ο θεματοφύλακας της Σύμβασης, παραπέμπει τον Αρχιεπίσκοπο στην «επιτροπή αποζημιώσεων» για «θεραπεία» ακόμη και για τη στέρηση από το κατοχικό καθεστώς και την Άγκυρα της ελεύθερης άσκησης θρησκευτικών δικαιωμάτων.

Σημειώνω τις έντονες αντιδράσεις κατά της Τουρκίας για την διακοπή της Θείας Λειτουργίας στο Ριζοκάρπασο τα Χριστούγεννα από κυβερνήσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και άλλα πολιτικά πρόσωπα.

Ωστόσο, έχω την άποψη ότι υπήρξε και ατυχής χειρισμός από την πλευρά του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου. Η ιδέα για την προσφυγή τέθηκε στον Αρχιεπίσκοπο περί τα τέλη του 2007. Αρχές του 2008 από βετεράνο Κύπριο νομικό του υποδείχθηκε ότι η προσφυγή πρέπει να περιοριστεί αποκλειστικά στο άρθρο 9 της ΕΣΔΑ. Κι αυτό, γιατί αφενός είναι ένα θέμα που συγκινεί τους ευρωπαίους, και αφετέρου γιατί στο θέμα των ατομικών προσφυγών για τις περιουσίες είχαν διαφανεί οι προθέσεις του ΕΔΑΔ να παραπέμψει τις υποθέσεις στην «επιτροπή αποζημιώσεων». Δυστυχώς, ο Αρχιεπίσκοπος επέλεξε να βάλει όλα τα θέματα στο «ίδιο τσουβάλι». Αν η προσφυγή αφορούσε μόνο το άρθρο 9, ίσως η κατάληξή της να ήταν διαφορετική.

Εξάλλου, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της απόφασης του ΕΔΑΔ η προσφυγή για την περιουσία της Εκκλησίας στα κατεχόμενα έπασχε αναφορικά με την τεκμηρίωση της. Ο Αρχιεπίσκοπος δεν συμβουλεύτηκε έγκριτους νομικούς από το εξωτερικό με εμπειρία στα θέματα του ΕΔΑΔ και ανακοίνωσε την προσφυγή σχεδόν ενάμισι χρόνο, πριν την κατάθεσή της το 2009, κάνοντας κάθε τόσο δηλώσεις για το θέμα.

Σχετικά με τις καταγγελίες για βανδαλισμούς και καταστροφές εκκλησιών και μονών στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, το ΕΔΑΔ σημειώνει ότι «οι πράξεις αυτές συντελέστηκαν πριν από το 1987, όταν η Τουρκία αποδέχθηκε τη Σύμβαση» και ως εκ τούτου το Δικαστήριο είναι «αναρμόδιο» να κρίνει τέτοια ζητήματα. Δηλαδή, κατά το ΕΔΑΔ δεν πρόκειται για συνεχιζόμενη παραβίαση της Σύμβασης; Καταστροφές, συλήσεις και παράνομες ανασκαφές έγιναν και γίνονται και μετά το 1987. Πώς το ΕΔΑΔ «κλείνει τα μάτια» και δηλώνει «αναρμόδιο»;

Η απόφαση αυτή του ΕΔΑΔ θα πρέπει να μελετηθεί σε συνδυασμό με τη δήλωση (27.01.11) του προέδρου του Jean-Ρaul Costa, ο οποίος, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τον τρόπο που το Δικαστήριο χειρίζεται τις υποθέσεις Ελληνοκυπρίων, υπογράμμισε ότι το ζήτημα της Κύπρου είναι ιδιαίτερα περίπλοκο. «Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις είναι καλύτερο να επιλύονται διαμέσου πολιτικών διαύλων, μέσω διμερών και πολυμερών συμφωνιών και όχι διαμέσου του ΕΔΑΔ», υποστήριξε.

Έρχομαι τώρα στο θέμα της ιστορικής Μονής του Αποστόλου Ανδρέα. Είναι δυνατόν ο Αρχιεπίσκοπος και οι περί αυτόν να αγνοούν ότι η Μονή είχε κηρυχθεί από το 2008 σε Αρχαίο Μνημείο; Αυτό νομίζω δείχνει έλλειψη πραγματικού ενδιαφέροντος και στοργής για τις εκκλησίες και τις μονές μας στα κατεχόμενα. Ειδικά για τον Απόστολο Ανδρέα η άγνοια αυτή είναι ασυγχώρητη. Είναι αντιφατικό η Ιερά Σύνοδος στις 10 Φεβρουαρίου 2010 να συζητά για τον άμεσο κίνδυνο κατάρρευσης της Μονής, ο Αρχιεπίσκοπος να ζητά στη συνέχεια να συναντηθεί με τον Ταγίπ Ερντογάν και ένα χρόνο μετά να δηλώνει ότι ο Απόστολος Ανδρέας «δεν πέφτει»!

Το συμπέρασμα είναι ότι ο Αρχιεπίσκοπος προτρέχει, μιλώντας για σοβαρά και λεπτά θέματα, όταν δεν πρέπει, και ορισμένες φορές – ας μου το συγχωρήσει - επιπόλαια, χωρίς να έχει ζητήσει προηγουμένως κάποια υπεύθυνη γνώμη και ενημέρωση. Ειδικά το θέμα του Αποστόλου Ανδρέα χρειάζεται πολύ λεπτούς και προσεχτικούς χειρισμούς, γιατί συνδέεται με το μέλλον των ηρωϊκών εγκλωβισμένων της Καρπασίας και τη θυσιαστική αυταπάρνηση του οικονόμου παπα - Ζαχαρία.

Αυτά επί του παρόντος με την ελπίδα ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, αλλά και άλλοι Ιεράρχες , θα ακολουθήσουν στάση, που δεν θα προσθέτει πρόσθετα προβλήματα στα ήδη υπάρχοντα.

ΑΥΡΙΟ Η ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΣΕ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΚΡΑΤΟΣ, ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Σύμφωνα με σημερινό ρεπορτάζ της εφημερίδας Φιλελεύθερος της Κύπρου τρεις Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος, οι Φθιώτιδος Νικόλαος, Μεσσηνίας Χρυσόστομος και Νικαίας Αλέξιος, αποδοκίμασαν την "συγχαρητήριο" επιστολή του Πειραιώς Σεραφείμ προς τους "αντιπαπικούς" Ιεράρχες της Εκκλησίας της Κύπρου, θεωρώντας την παρέμβαση στα εκκλησιαστικά πράγματα της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Κύπρου. Το θέμα σχολίασε, στο ίδιο μήκος κύματος, και ο Μόρφου Νεόφυτος: «Εκφράζω τη βαθιά λύπη μου για τη στάση του Μητροπολίτη Πειραιώς να αναμιχθεί σε θέμα της αποκλειστικής ευθύνης της Εκκλησίας της Κύπρου».
Ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος ανέφερε ότι επιβάλλεται η επίσκεψη του Πάπα «για να δει από κοντά την πραγματικότητα, δηλαδή ότι ένα Ελληνικό και Ορθόδοξο νησί είναι διχοτομημένο».
Η σημερινή συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου ήταν εξόχως διαφωτιστική: Η Ι. Σύνοδος "ασχολήθηκε με τις τελευταίες λεπτομέρειες της επικείμενης επίσκεψης στην Κύπρο του Πάπα Ρώμης Βενεδίκτου XVI. Η Ιερά Σύνοδος θεωρεί το όλο θέμα το οποίο δημιουργήθηκε από δηλώσεις στα Μ.Μ.Ε. ως λήξαν και παραπέμπει στην απόφαση της προηγούμενης συνεδρίας της και στο περιεχόμενο της εγκυκλίου που εξέδωσε".
Άρα, παρά τις όποιες διαφωνίες η Ι. Σύνοδος εμφανίζεται ενωμένη.
Ανεξάρτητα κι απ' αυτό, το γεγονός παραμένει σημαντικό: Αύριο ξεκινάει η πρώτη επίσημη επίσκεψη του Πάπα Βενέδικτου σε Ορθόδοξη χώρα. Κι αυτή είναι η Κύπρος. Η Κύπρος που τον περασμένο Οκτώβριο φιλοξένησε και τις εργασίες της Μικτής Επιτροπής Διαλόγου μεταξύ της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Η Κύπρος που χάρη στους "αντι-οικουμενιστές" έγινε ...διάσημη και απέδειξε πόσο αταλάντευτη είναι - ευτυχώς ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος δεν εκάμφθη ούτε λεπτό - στο θέμα του διαλόγου και της συνεννόησης των δύο Εκκλησιών. Και, θυμίζω, ότι ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου επισκέφθηκε επισήμως το Βατικανό (Ιούνιος 2007) και ήταν η τρίτη επίσκεψη Αρχιεπισκόπου της Εκκλησίας της Κύπρου στο κράτος αυτό. Η πρώτη πραγματοποιήθηκε τον 13ο αιώνα, και η δεύτερη το 1967, από τον αείμνηστο Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄.
Να υπενθυμίσω, επίσης, ότι και ο Πρόεδρος της Κύπρου Δημήτρης Χριστόφιας επισκέφθηκε τον Μάρτιο του 2009 το Βατικανό και τότε απηύθυνε πρόσκληση στον Πάπα να επισκεφθεί την Μεγαλόνησο, κάτι που πραγματοποιείται, τελικά, σχετικά νωρίς...

ΜΗΝΥΜΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΜΕΣΩ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΚΑΝΑΛΙΟΥ

Ρεπορτάζ - φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Οι προσδοκίες του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσοστόμου από τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ερντογάν, τα υπό κατάρρευση χριστιανικά μνημεία στην κατεχόμενη Βόρειο Κύπρο που χρειάζονται άμεση συντήρηση, το μέλλον των συνομιλιών για το Κυπριακό, η πρόσκληση προς τον νεοεκλεγέντα εκπρόσωπο των Τουρκοκυπρίων Eroglou, οι σχέσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων στο παρελθόν και τώρα, το πρόβλημα των εποίκων, είναι τα θέματα που τέθηκαν σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος στον τουρκικό τηλεοπτικό σταθμό TVNET, που διάκειται θετικά στην Κυβέρνηση Ερντογάν. Μιλώντας στη δημοσιογράφο Σουμεγιέ Ερτεκίν ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος διεμήνυσε στον Πρωθυπουργό Ερντογάν ότι είναι ο μόνος που μπορεί να κάνει ευτυχισμένους τους τουρκοκυπρίους.
Στην αρχή της συνεντεύξεώς του ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε στην ειρηνική του επίσκεψη προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο - και στο συλλείτουργο με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο - την οποία πραγματοποιεί ο κάθε νέος Προκαθήμενος μιάς τοπικής Αυτοκεφάλου Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Η επιστολή Αρχιεπισκόπου στον Ερντογάν

«Πριν ενάμιση μήνα του έστειλα επιστολή και τον καλούσα να επέμβει προσωπικά και να δώσει εντολή να μας αφήσουν να συντηρήσουμε την Μονή του Αποστόλου Ανδρέα στην Κύπρο, η οποία είναι έτοιμη να καταρρεύσει και του έγραφα εκεί ότι εάν επέμβει προσωπικά θα είναι προς τιμήν της Κυβερνήσεώς του, ότι είναι μια δημοκρατική Κυβέρνηση, που νοιάζεται για τα μνημεία» εξήγησε ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος τους λόγους για τους οποίους επιδίωξε να συναντηθεί με τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας.

Στο ερώτημα γιατί δεν έγινε εφικτή η συνάντηση ο Αρχιεπίσκοπος είπε:
«Δεν γνωρίζω γιατί δεν έγινε η συνάντηση. Ίσως οι υποχρεώσεις της θέσεώς του να μην του επέτρεπαν αυτές τις δύο ημέρες που βρίσκομαι εδώ να πραγματοποιηθεί».
Ερωτηθείς ποιά θα ηταν τα μηνύματα που θα μετέφερε απο τον Πρόεδρο Χριστόφια πρός τον Τούρκο Πρωθυπουργό, ο Αρχιεπίσκοπος είπε ότι ο Χριστόφιας του ζήτησε να μεταφέρει τους χαιρετισμούς του στον κ. Ταγίπ Ερντογάν.
«Είχα ενημερώσει τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι θα μεταβώ στις Βρυξέλλες και ακολούθως στην Κωνσταντινούπολη για επίσημη επίσκεψη κατόπιν προσκλήσεως του Οικουμενικού Πατριάρχη. Δεν έχω πληροφόρηση εάν θα συναντηθούμε (σ.σ. εννοεί με τον Τούρκο Πρωθυπουργό) έχω σκοπό να αναφέρω τα εξής: “Και εκείνος (σ.σ. εννοεί ο Πρόεδρος Χριστόφιας) μου είπε να δώσεις και από μένα την αγάπη και την εκτίμησή μου”. Αλλά δυστυχώς η συνάντηση δεν έγινε και έτσι δεν μπορούμε να μεταφέρουμε αυτές τις σκέψεις».

«Όσα δεν είπα στον Ερντογάν θα τα πω στον Έρογλου»
Όπως είπε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου είχε σκοπό να παραδώσει στον Πρωθυπουργό Ερντογάν κατάλογο με 36 μνημεία τα οποία χρειάζονται άμεση συντήρηση διαφορετικά θα καταρρεύσουν.
«Τον κατάλογο αυτό θα τον δώσω στο νέο εκπρόσωπο της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας τον κ. Eroglou» είπε ο Αρχιεπίσκοπος και πρόσθεσε: «Αυτό που θα έλεγα στον Τούρκο Πρωθυπουργό θα το πω στον κ.Eroglou και θα του δώσω τον κατάλογο όπως είπα. Είχα συναντηθεί προχθές στην Αρχιεπισκοπή με τον Μουφτή, είχαμε φάει μαζί και του είπα ότι μετά τις εκλογές θα θέσω ενώπιον του νέου εκπροσώπου της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας αυτά που έχω υπόψη μου για τη συντήρηση των θρησκευτικών μας μνημείων που υπάρχουν στον βορρά».

Το μέλλον των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό

Η δημοσιογράφος του τουρκικού τηλεοπτικού σταθμού, χαρακτήρισε τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο “άνθρωπο με επιρροή στην Κύπρο”.

«Ποια είναι η άποψή σας για το μέλλον των συνομιλιών μετά τις εκλογές;» τον ρώτησε.
«Πιστεύω ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν και πιστεύω ότι θα ανατείλουν καλύτερες ημέρες για το καλό όλου του Κυπριακού λαού, και των Ελλήνων και των Τούρκων» σημείωσε ο Αρχιεπίσκοπος και σε άλλο σημείο επανέλαβε την εκτίμησή του:
«Πιστεύω ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν. Όπως συνεχίσθηκαν με τον Talat, έτσι θα συνεχιστούν και τώρα. Πιστεύω ότι μπορεί να υπάρξει καλύτερη προσέγγιση. Ήδη, εγώ (σ.σ. σε επικοινωνία πριν τις εκλογές) τον κάλεσα, μετά τις εκλογές να συναντηθούμε».
«Πιστεύετε ότι οι διαπραγματεύσεις είναι σε καλή πορεία;» τον ρώτησε η δημοσιογράφος.
«Εγώ που είμαι πιο μεγάλος και έζησα πριν τις φασαρίες του ‘64-’74, όπως ζούσαμε χαρούμενοι και ευτυχισμένοι με τους τουρκοκυπρίους, πιστεύουμε ότι αυτές τις ημέρες μπορούν να ξαναέλθουν στο νησί μας και να ζήσουμε όπως ζούσαμε τότε ευτυχισμένοι μεταξύ μας», είπε ο κ. Χρυσόστομος.

Πολύ μικρή η Κύπρος για να γίνει δυο κομμάτια

«Μια ενωμένη Κύπρο εννοείτε;» ρωτήθηκε ο Αρχιεπίσκοπος.
«Πριν τέσσερα χρόνια άνοιξαν τα οδοφράγματα και έρχονται οι τουρκοκύπριοι στις περιοχές τις δικές μας και πάνε οι Ελληνοκύπριοι στις κατεχόμενες περιοχές υπό των τουρκικών στρατευμάτων. Τόσον οι Ελληνοκύπριοι στο Νότο καλωσορίζουν τους Τουρκοκυπρίους και τους λένε “εδώ είναι τα σπίτια τα δικά σας και οι περιουσίες οι δικές σας, ελάτε ανήκουν σε εσάς, να ζείτε μαζί μας, όπως ζούσαμε παλαιότερα”. Και όταν πάμε εμείς στις υπό κατοχή περιοχές, οι Τουρκοκύπριοι επίσης μας καλωσορίζουν. “Τα σπίτια είναι δικά σας”, μας λένε, “οι περιουσίες είναι δικές σας, ελάτε να φάμε μαζί, να κουβεντιάσουμε και εμείς θέλουμε να ζήσουμε ειρηνικά όπως παλαιά”.
Και απεδείχθη ότι ο λαός μας είναι καλός. Αγαπά ο ένας τον άλλο και δεν χρειάζεται άλλη επαναπροσέγγιση. Οι διαφορές είναι ψηλά, πάνω, στους ηγέτες και όταν εκείνοι συμφωνήσουν ο απλός λαός αγαπά ο ένας τον άλλο και πιστεύω ότι θα ανατείλουν εκείνες οι όμορφες ημέρες που ζούσαμε μαζί».
Στο σημείο αυτό η δημοσιογράφος θύμισε ότι ο κ. Eroglou υποστήριζε ότι ο Πρόεδρος Χριστόφιας θα αποφύγει το διάλογο.
«Δεν πιστεύω ότι θα γίνει κάτι τέτοιο» απάντησε ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, ο οποίος στο ερώτημα ότι κάποιοι τον κατηγορούν ότι επιθυμεί τη διχοτόμηση της μεγαλονήσου απάντησε με κατηγορηματικό τρόπο.
«Δεν θέλω τη διχοτόμηση» είπε ο Αρχιεπίσκοπος και εξέφρασε την άποψη ότι ούτε η Τουρκία αλλά ούτε και η Βρετανία επιθυμούν τη διχοτόμηση.
«Και η Κύπρος είναι πολύ μικρή για να γίνει δυο κομμάτια. Πρέπει να μείνει ενωμένη».

Μήνυμα στον Ερντογάν
«Θέλω να πω στον κ. Πρωθυπουργό ότι είναι ο μόνος που μπορεί να κάνει ευτυχισμένους τους Τουρκοκυπρίους. Και πιστεύω ότι και ο ίδιος θα θέλει να τους κάνει ευτυχισμένους. Γι’ αυτό το πρόβλημα της Κύπρου πρέπει να λυθεί μέσα στα πλαίσια των αρχών που διέπουν τους ελεύθερους λαούς, να υπάρξει σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ώστε να είναι μια λύση που θα αντέξει στο χρόνο και δεν θα καταρρεύσει», είπε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου απευθύνοντας ένα μήνυμα προς τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας.
«Πώς θα συναντιόσασταν με τον Πρωθυπουργό της χώρας που, όπως λέτε, έχει υπό την κατοχή της την Κύπρο;» ρώτησε η δημοσιογράφος.
«Εάν επιθυμεί η Τουρκία να ενταχθεί στην Ευρώπη πρέπει να υπερπηδηθούν αυτές οι δυσκολίες. Πρέπει η Τουρκία και η Τουρκική Κυβέρνηση να συμπεριφέρεται Ευρωπαϊκά γιατί εάν θέλει ευρωπαϊκή κατεύθυνση δεν έχει παρά να συμπεριφέρεται και ευρωπαϊκά, και πρέπει τα τουρκικά στρατεύματα να αποχωρήσουν από την Κύπρο όπως και οι εκατοντάδες χιλιάδες των εποίκων που έφεραν από την ανατολική Τουρκία».

- Η δημοσιογράφος Sumeyye Ertekin, στην οποία παραχώρησε την συνέντευξη ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β', γνωρίζει την Κύπρο αφού έχει σπουδάσει Επικοινωνία στο Πανεπιστήμιο Ευρώπη που βρίσκεται στη Λεύκα της Κύπρου, 15 χλμ. από την Μόρφου.