ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΒΥΧ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Οι προεόρτιες καταβασίες των Χριστουγέννων "Χριστός εν πόλει Βηθλεέμ βρεφουργείται..." σε ήχο α', στο μέλος του σπουδαίου μεταβυζαντινού μελοποιού Πέτρου Μπερεκέτη και στην εξήγηση του Γρηγορίου πρωτοψάλτου, νομίζω πως έγιναν ευρύτερα γνωστές στα νεώτερα χρόνια από την ηχογράφηση τριών ειρμών (Α', Ε' και Θ') στην δεύτερη κασέτα - τότε- της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας, υπό την διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου με ύμνους των Χριστουγέννων (1978).

Αναφέρονται ως καταβασίες και σε παλαιότερα μουσικά χειρόγραφα από αυτό του Γρηγορίου (όπως τα Coislin 220, Κρυπτοφέρης ΕγΙΙ κ.α). Βεβαίως εκτός από τα μουσικά, αναφέρονται ως τέτοιες και σε μή μουσικά χειρόγραφα, έντυπα μηναία και ειρμολόγια. 

Το αυτόγραφο του Γρηγορίου Πρωτοψάλτου δημοσίευσε ο καθηγητής Γρηγόριος Στάθης σε ένα τεύχος - φάκελο μαθήματος για τους φοιτητές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Το βίντεο που παραθέτουμε εδώ είναι από συναυλία της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός (12 Δεκεμβρίου 2011). Μετά το πέρας των τριών μαθημάτων του Ιωάννη Κουκουζέλη, η ΕΛ.ΒΥ.Χ., υπό τη διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου, έψαλε και τους τρεις ειρμούς από τις προεόρτιες καταβασίες των Χριστουγέννων. 

Αυτό το θαυμάσιο μέλος του Μπερεκέτη έχει κάνει το ...γύρο του κόσμου, αφού η ΕΛ.ΒΥ.Χ. το ενέταξε πολλές φορές στα συναυλιακά προγράμματά της ανά τον κόσμο. Παραθέτουμε και την ιστορική, πρώτη ηχογράφηση. 

Ένα ακόμα  εξαιρετικό μέλος από την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό την διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου. Το δοξαστικό των Αίνων της Κυριακής προ της Χριστού Γεννήσεως "Των νομικών διδαγμάτων ο σύλλογος..." σε ήχο πλ. δ' και μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου.

Περιλαμβάνεται, επίσης, στην δεύτερη δισκογραφική παραγωγή της χορωδίας, με ύμνους των Χριστουγέννων. Και νομίζω πως είναι η πρώτη, αν δεν λαθεύω, ηχογράφηση δοξαστικού σε μέλος του Ιακώβου Πρωτοψάλτου.
Κάθε χρόνο τέτοια μέρα ο μακαριστός Λυκούργος Αγγελόπουλος έψαλε το συγκεκριμένο μέλος με τους μαθητές του στον Ι. Ναό της Αγίας Ειρήνης Αιόλου, στην ακολουθία του Όρθρου. Και σε πολλά προγράμματα συναυλιών ανά τον κόσμο της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας το μέλος αυτό είχε τη δική του, ξεχωριστή θέση.

Π.Α.Α.

ΜΙΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΒΥΧ ΥΠΟ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΥΠΤΟΘΗΚΗ (ΒΙΝΤΕΟ)

Δημοσιεύουμε σήμερα ένα βίντεο που επιμελήθηκε ο ηχολήπτης κ. Θέμης Ζαφειρόπουλος με μια συναυλία της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας υπό τη διεύθυνση του αειμνήστου ιδρυτού και διευθυντή της Λυκούργου Αγγελόπουλου στο πλαίσιο του θεσμού EΛΛΗΝΙΚΕΣ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ, που οργάνωσε η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών το 2005. 

Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΚΟΑ και εμπνευστής του συγκεκριμένου θεσμού ήταν τότε ο μαέστρος Βύρων Φιδετζής. 

Η συναυλία, με μέλη από την έρευνα και την παράδοση, πραγματοποιήθηκε στην Εθνική Γλυπτοθήκη της Αθήνας στις 8 Μαΐου 2005, δηλαδή πριν 19 χρόνια.

Στο πρώτο μέρος ήταν το σύνολο αρχαιοελληνικών μουσικών οργάνων "Λύραυλος" του Παναγιώτη Στέφου, που παρουσίασε αρχαιοελληνική μουσική. 

Στο δεύτερο μέρος η ΕΛΒΥΧ με ένα ξεχωριστό πρόγραμμα, από πρωτοχριστιανικούς ύμνους μέχρι μεταβυζαντινά μέλη. 

Το αναλυτικό πρόγραμμα της συναυλίας έχει ως εξής: 

- Eίσοδος: "Χριστός Ανέστη..." Ήχος πλάγιος του πρώτου. 

- Πρωτοχρονιάτικος ύμνος στην Αγία Τριάδα. Από τον πάπυρο της Οξυρύγχου του 3ου μ.χ. αιώνα, σε αρχαιοελληνική αλφαβητική σημειογραφία. Μεταγραφή Egert Poehlmanm.

- "Προσκυνούμεν τον σταυρόν σου..." "Adoramus crucem tuam..." Αντίφωνο Μ. Παρασκευής στο μέλος του Benevento με στιχολογία του ψαλμού 21, ελληνικά και λατινικά.

- "Τη υπερμάχω στρατηγώ..."
Το κοντάκιο του Ακαθίστου στη συλλαβική παραδοσιακή μελωδία του. Ήχος πλάγιος του τετάρτου. 

- "Χριστός Ανέστη..." μέλος αρχαίο. Ήχος πλάγιος του πρώτου.

- "Πάσχα ιερόν..." και "Αι μυροφόροι γυναίκες" Στιχηρά του Πάσχα. Ήχος πλάγιος του πρώτου. 

- "Αι αγγελικαί προπορεύεσθε δυνάμεις..."
Το αυτόμελο και τρία προσόμοια ποιήματα του Οσίου Ρωμανού του Μελωδού σε συλλαβικό μέλος. Το αυτόμελο επαναλαμβάνεται στο τέλος σε αργό ειρμολογικό μέλος. Ήχος πλάγιος του δευτέρου τετράφωνος. 

- "Αυγούστου μοναρχήσαντος επί της γης...". Δοξαστικό εσπερινού Χριστουγέννων, ποίημα της Κασσιανής, εξήγηση Σίμωνος Καρά. Ήχος δεύτερος.

- Το Θ' αναστάσιμο εξαποστειλάριο. Ποίημα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου. Ήχος δεύτερος. 

- "Σιγησάτω πάσα σαρξ βροτεία..." Το αντί χερουβικού ψαλλόμενο στη Θ. Λειτουργία του Μ. Σαββάτου. Μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου της Μ.τΧ.Ε. (+1800) 

- Η Θ' ωδή του Πάσχα. Με τα μεγαλυνάρια και επανάληψη του ειρμού στο αργό ειρμολογικό μέλος. Ποίημα του Οσίου Ιωάννου του Δαμασκηνού. Ήχος πρώτος. 

- Κράτημα (μέρος) του περιφήμου βυζαντινού μαϊστορος Ιωάννου Κουκουζέλη (13ος-14ος, αιώνας).

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΣΟΥΛΔΑΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ

ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ 

Ο Δάσκαλος που ευεργετούσε κρυφά 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ: 

Κυριακή 5 Νοεμβρίου  9.00 μ.μ. Ξενοδοχείο Divani Caravel (Λ. Βασιλέως Αλεξάνδρου 2, Αθήνα)

Συγγραφέας: Στέφανος Σουλδάτος, Σκίτσο εξωφύλλου: Αντώνης Τσακίρης, Εκδόσεις: Εν Πλω 

Ομιλητές: 

Aνδρέας Χρόνης, δικηγόρος 

Μύριαμ Μαρίνου, καθηγήτρια Μουσικού Σχολείου Ιλίου 

Γιώργος Φουντάς, φιλόλογος-καθηγητής μουσικής. 

Από τη Χορωδία των Βασιλικών Ανακτόρων ως τη Χορωδία του Φεστιβάλ Αθηνών. Από τις «Όρνιθες» του Μάνου Χατζιδάκι ως το λογοκριμένο «Ζει;» του Μίμη Πλέσσα. Από τη Μητρόπολη Πύργου ως τη Μητρόπολη Αθηνών. Όλα τα μουσικά μονοπάτια που ακολούθησε ο Λυκούργος Αγγελόπουλος είχαν έναν κοινό προορισμό, την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, με την οποία έκανε τη Βυζαντινή μουσική γνωστή σε όλο τον πλανήτη, με περισσότερες από χίλιες εμφανίσεις σε τουλάχιστον τριάντα έξι χώρες σε τέσσερις ηπείρους. Μετά τον θάνατό του αποκαλύφθηκε μια μεγάλη αλήθεια, που οδήγησε τους μαθητές του στο συμπέρασμα ότι του χρωστούν πολύ περισσότερα από όσα μπορούσαν να φανταστούν. Ο Στέφανος Σουλδάτος, μαθητής και συνεργάτης του επί είκοσι πέντε χρόνια, καταγράφει μικρές και μεγάλες στιγμές που έζησε κοντά του και αποκαλύπτει πώς ευεργετούσε κρυφά δεκάδες μαθητές του και πώς βοηθούσε τον καθένα ξεχωριστά να βρει το δικό του μονοπάτι στον χώρο της μουσικής. 

Αντί Προλόγου: 

Προτίμησα να απευθυνθώ σε μαθητές του δασκάλου από το εξωτερικό (Αμερική, Αγγλία, Γαλλία, Ρουμανία), οι οποίοι εμπνεύστηκαν από αυτόν, ταξίδεψαν στην Ελλάδα για να μαθητεύσουν κοντά του και επέστρεψαν στις χώρες τους για να μεταλαμπαδεύσουν μέσω της διδασκαλίας και της ίδρυσης χορωδιών τις γνώσεις και τις εμπειρίες που αποκόμισαν. Τους ζήτησα να μοιραστούν μαζί μου λίγες σκέψεις για τον δάσκαλο, να περιγράψουν πώς τους ενέπνευσε και πώς συνέβαλε στην καλλιτεχνική τους πορεία. 

Απόσπασμα από την εισαγωγή: 

Σταχυολογώντας τις αναμνήσεις μου, προέκυψε αυτό το βιβλίο, στο οποίο μοιράζομαι μικρές και μεγάλες στιγμές που έζησα κοντά στον Λυκούργο Αγγελόπουλο. Περιλαμβάνει κυρίως προσωπικά μου βιώματα. Δεν πρόκειται για πλήρη βιογραφία του, αν και μάλλον είναι η πληρέστερη καταγραφή της πορείας του στον χώρο της μουσικής, αλλά για καταγραφή των αναμνήσεών μου και της συμβολής του στη δική μου πορεία στον χώρο της μουσικής, μια πορεία που όχι απλά επηρεάστηκε από αυτόν, αλλά, όπως θα καταλάβετε διαβάζοντας το βιβλίο, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα υφίστατο καν χωρίς αυτόν.

Ο Στέφανος Σουλδάτος με τον Λυκούργο Αγγελόπουλο 

Στέφανος Σουλδάτος 

Ο Στέφανος Σουλδάτος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1979. Πήρε Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής από τον Λυκούργο Αγγελόπουλο. Υπήρξε μέλος της Παιδικής Χορωδίας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών (1989-1996) και της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας (1995-2015). Είναι Διπλωματούχος της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ ΕΜΠ, με Μεταπτυχιακό στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA) από το ALBA Graduate Business School και Διδακτορικό στις Βάσεις Δεδομένων Διαδικτύου από το ΕΜΠ. Έχει τιμηθεί με έντεκα υποτροφίες και ακαδημαϊκά βραβεία (Ίδρυμα Ωνάση, Ίδρυμα Μποδοσάκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Θωμαΐδειο Ίδρυμα, Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου, Ίδρυμα Γαζή-Τριανταφυλλόπουλου, Ίδρυμα Βελούχι, Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας κ.ά.). Εργάζεται στον χώρο της πληροφορικής ως Υποδιευθυντής Έργου και Επικεφαλής Επιχειρησιακής Ανάλυσης σε έργα πληροφορικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κομισιόν), της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Γιούροστατ), του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διαφόρων υπουργείων του Βελγίου, του Λουξεμβούργου, της Ολλανδίας, της Αγγλίας, της Πολωνίας, της Μολδαβίας, της Κύπρου και άλλων κρατών. Είναι παντρεμένος με τη συμβολαιογράφο Αγγελική Βλασοπούλου, με την οποία έχουν αποκτήσει δύο παιδιά. Το 2007 ίδρυσαν μαζί το εργαστήρι μουσικής γάμου Μελώδημα (www.melodima.gr), το οποίο στεγάζει τα κοινά καλλιτεχνικά τους όνειρα.

Ο ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Φέτος συμπληρώθηκαν 110 χρόνια από την κοίμηση του κυρ Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (3-1-1911). Στα 80χρονα του Σκιαθίτη (1991) είχε διοργανωθεί ένα τριήμερο αφιέρωμα στο περίφημο Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν, που δεν υπάρχει πιά. 

Στο αφιέρωμα αυτό συμμετείχαν, κατ’ αλφαβητική σειρά. 

Λυκούργος Αγγελόπουλος (από την αναχώρηση του οποίου συμπληρώθηκαν σήμερα επτά χρόνια / 18-5-2014) 

Ανέστης Κεσελόπουλος 

Αλέξανδρος Κοτζιάς 

Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος 

Γ. Φαρίνου – Μαλαματάρη 

Νίκος Φωκάς. 

Την επόμενη χρονιά, το 1992, κυκλοφορήθηκε από το Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν ένα βιβλίο με τα κείμενα του αφιερώματος και τίτλο: «Η αδιάπτωτη μαγεία». 

Εκεί περιλαμβάνεται και το κείμενο του Λυκούργου Αγγελόπουλου, το οποίο εκφώνησε την τρίτη ημέρα του αφιερώματος, όταν με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, το δημιούργημά του, απέδωσε τα Υμνογραφήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Ο Αγγελόπουλος σχολιάζει και ανάμεσα στους ύμνους, για την καλύτερη μύηση του κοινού στον Παπαδιαμάντη – Υμνογράφο. 

Τα Παπαδιαμάντεια Υμνογραφήματα ηχογράφησε με επιμέλεια τον Μάϊο του 1991 η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου. Το 1993 κυκλοφόρησαν δύο κασέτες με αυτή την πρωτότυπη εργασία. Η πρώτη περιείχε ολόκληρη την ασματική ακολουθία του Αγίου ιερομάρτυρος Αντίπα Επισκόπου Περγάμου και η δεύτερη όλα τα υμνογραφικά σπαράγματα, θα λέγαμε, που συνέθεσε με διάφορες αφορμές ο Παπαδιαμάντης. Εδώ υπάρχουν και τα τροπάρια του Μικρού Εσπερινού στον Προφήτη Ηλία, ο κανόνας στην Παναγία την Γοργοεπήκοο (τρεις ωδές) και ο ικετήριος κανών εις τον Άγιον Διονύσιον τον εν Ολύμπω. 

Θα ήταν ευχής έργο να βγει κάποια στιγμή αυτή η σημαντική δουλειά της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας και σε ψηφιακούς δίσκους, αφού οι κασέτες δεν κυκλοφορούν εδώ και καιρό. 

Ο Λυκούργος Αγγελόπουλος στο κείμενό του μας πληροφορεί πως η ΕΛΒΥΧ έψαλε την Ακολουθία του Αγίου Αντίπα στο ναό του στην Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών. Την Θεία Λειτουργία τέλεσε (11-4-1991) ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης, συμπαραστατούμενος από τον μακαριστό εφημέριο του ναού, π. Γεώργιο Μεταλληνό, Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρο το κείμενο του Λυκούργου Αγγελόπουλου για τα Υμνογραφήματα του Παπαδιαμάντη.

ΜΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ (ΒΙΝΤΕΟ)

Μία πραγματικά Αναστάσιμη συναυλία της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας υπό τον μακαριστό Λυκούργο Αγγελόπουλο, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ωδείου Αθηνών – θαρρώ το 2007 – όπου δίδαξε επί σειρά ετών. 

Μία συναυλία με Αναστάσιμους ύμνους σε διάφορες γλώσσες ορθοδόξων λαών (αραβικά, ρουμανικά, σερβικά, αλβανικά), δίνοντας το μήνυμα της Αναστάσεως πάση τη κτίσει, αλλά και προβάλλοντας την βυζαντινή μουσική ως την κυρίως εκκλησιαστική μουσική των ορθοδόξων. 

Την κάλυψη έκανε το διαδικτυακό κανάλι intv.gr του Γιώργου Αρβανίτη, με την επιμέλεια του Π.Α. Ανδριόπουλου.

Η ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ (4-2-2010)

Πριν 11 χρόνια, στις 4 Φεβρουαρίου 2010, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος τίμησαν με την παρουσία τους την συναυλία της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας υπό την διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

Η συναυλία είχε "οικολογικό χρώμα", καθώς η ΕΛΒΥΧ ερμήνευσε ύμνους από την Ακολουθία του Περιβάλλοντος, ποίημα του αειμνήστου Υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε. Γερασίμου Μικραγιαννανίτου και την παλαιά Ακολουθία των Τριών Παίδων σε μεταγραφή του συνθέτη Μιχάλη Αδάμη. 

Την ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου κατά την συναυλία μπορείτε να δείτε εδώ. 

Μετά την ομιλία του Πατριάρχου ο Λυκούργος Αγγελόπουλος προσέφερε στον κ. Βαρθολομαίο τον ψηφιακό δίσκο της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας με την Ακολουθία του Περιβάλλοντος.

Παραθέτουμε στη συνέχεια το αναλυτικό πρόγραμμα και το βίντεο ολόκληρης της εκδήλωσης στο Μέγαρο Μουσικής. 

 

ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ (4-2-2010) by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΜΙΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 1996

Σαν σήμερα, 27 Νοεμβρίου 1996, πραγματοποιήσαμε με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του ιδρυτή της, αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου, μία συναυλία στον Ι. Ναό Παντανάσσης Πατρών, με την διοργάνωση της Λέσχης Φίλων Κλασσικής Μουσικής, της οποίας πρόεδρος ήταν η κυρία Γιώτα Σαραβάλου. 

Με την ΕΛ.ΒΥ.Χ. αποδώσαμε ύμνους από την Ακολουθία του Αγίου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου και άλλα μέλη, τονισμένα από διάφορους μελοποιούς, αλλά και από τους Πατρινούς: Μητροπολίτη Πατρών Νικόδημο, Κωνσταντίνο Πανά και Σπύρο Γεωργακόπουλο. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια το αναλυτικό πρόγραμμα και δημοσιεύουμε εδώ δύο μέλη του Πρωτοκλήτου. Ένα τροπάριο από τον Παρακλητικό Κανόνα του Αγίου, ποίημα του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, το οποίο προσαρμόσαμε στο μέλος του γέροντος Συνεσίου του Σταυρονικητιανού (ήχος βαρύς διατονικός και ρυθμός δακτυλικός εξάσημος) και τροπάρια από τον Κανόνα του Όρθρου (ήχος α’), σε μέλος κολλυβάδικο και στην καταγραφή του ιερέως της Σκιάθου Γεωργίου Ρήγα. 

Ήταν μια συναυλία με έντονο πατρινό χρώμα και λόγω του Πολιούχου και λόγω των πατρινών μελοποιών. Αρκετά από τα μέλη αυτά παρουσιάστηκαν σε πρώτη εκτέλεση. 

Π.Α.Α.

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Με αφορμή την σημερινή εορτή του Προφήτη Ηλία, φίλοι μου, σκέφτηκα ένα μικρό αφιέρωμα με οδηγό τον κυρ - Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.
Ο Σκιαθίτης είχε, ως γνωστόν, ενδιατρίψει και στην υμνογραφία. Τα λίγα, μα λίαν ενδιαφέροντα, υμνογραφήματά του συμπεριέλαβε στην έκδοση των Απάντων του (εκδ. ΔΟΜΟΣ, τόμος πέμπτος, Αθήνα 1988) ο κράτιστος φιλόλογος, λογοτέχνης και παπαδιαμαντολόγος  Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, στον οποίο οφείλουμε πολλά!
Μεταξύ των παπαδιαμάντειων υμνογραφημάτων και τα Απόστιχα του Μικρού Εσπερινού εις την εορτήν του Προφήτου Ηλιού.
Στα υπομνήματα της κριτικής έκδοσης του Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλου, διαβάζουμε ότι κατά τον Βαλέτα «αυτά τα τρία μικρά τροπάρια εις ήχον β’ προς το Οίκος του Εφραθά, τα συνέθεσε ο Ππδ. χωρίς να κοπιάσει καθόλου και μέσα σε λίγη ώρα κατά τα τελευταία του χρόνια, όταν κάποτε είχε πάει στο πανηγύρι του Προφήτου Ηλία, που το μοναστηράκι του βρίσκεται σε μιαν όμορφη αγναντερή τοποθεσία… Τάγραψε, για να συμπληρώσει μ’ αυτά την παλιάν ασματική ακολουθία του Προφήτη, απ’ την οποία λείπει ο μικρός Εσπερινός».
Ο Παπαδιαμάντης έγραψε τρία τροπάρια, αλλά προσέθεσε κι ένα θεοτοκίον «παλαιόν» ως «Δόξα, και νυν» των αποστίχων (Δέσποινα αγαθή, τας αγίας σου χείρας, προς τον Υιόν σου άρον, τον φιλόψυχον Πλάστην, οικτειρήσαι τους δούλους σου). Αυτό το "παλαιόν" θεοτοκίον το πήρε - μάλλον - ο Παπαδιαμάντης από την Ακολουθία του Μικρού Εσπερινού της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Εκεί το συναντάμε ως "Δόξα και νυν" των Αποστίχων.
Στα τρία αυτά μικρά προσόμοια (όλες κι όλες 45 λέξεις), ο κυρ – Αλέξανδρος υμνεί τον Ηλία ως ζηλωτήν και θεόπτην, στον οποίο αποκαλύφθηκε ο Θεός ως «αύρα λεπτή». Δεν παραλείπει όμως, στο γ’ προσόμοιο, να αναφερθεί και στην παρουσία του Προφήτη Ηλία κατά την Μεταμόρφωση του Κυρίου, ο οποίος τον παρέστησε «εν Θαβωρίω μάρτυρα». Αυτή την αναφορά στην εσχατολογικής σημασίας παρουσία του Προφήτη Ηλία, τη συναντάμε μόνο σε κάποια τροπάρια των Κανόνων του Όρθρου της εν Μηναίω ακολουθίας του. Δεν τονίζεται, δηλ., από τους υμνογράφους του στα δοξαστικά, ιδιόμελα και λοιπά προσόμοια, η θαυμαστή παρουσία του στο Θαβώρ, όπου πλαισίωνε μαζί με τον Μωϋσή τον μεταμορφωθέντα Κύριο για να δηλωθεί ότι Αυτός «ζώντων και νεκρών κυριεύει». Αυτή η παρουσία του Προφήτου εξαίρεται στην ακολουθία της εορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου.

Παραθέτουμε τα τρία προσόμοια του κυρ Αλέξανδρου για τον Θεσβίτη: 
Ἦχος β´. Οἶκος τοῦ Ἐφραθᾶ.
Οὐ πῦρ, οὐ συσσεισμός, οὐχὶ σφοδρόν σε πνεῦμα, αὔρα λεπτὴ δὲ μάκαρ, ἀνέδειξε θεόπτην, Ἠλία μεγαλώνυμε.
Στίχ. Μὴ ἅπτεσθε τῶν χριστῶν μου.
Αὔρᾳ τὸν ἐν λεπτῇ, ἰδόντα Θεοῦ δόξαν, ὡς ζηλωτὴν Κυρίου, θεσπέσιον Προφήτην, ὑμνοῦμεν οἱ θεόφρονες.
Στίχ. Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα.
Σὲ ὁ Μονογενής, Υἱὸς ὁ τῆς Παρθένου, Θεὸς σεσαρκωμένος, παρέστησε τρισμάκαρ, ἐν Θαβωρίῳ μάρτυρα.
Δόξα. Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Παλαιόν.
Δέσποινα ἀγαθή, τὰς ἁγίας σου χεῖρας, πρὸν τὸν Υἱόν σου ἆρον, τὸν φιλόψυχον Πλάστην, οἰκτειρῆσαι τοὺς δούλους σου.

Τα τρία αυτά προσόμοια του Παπαδιαμάντη, όπως και όλα τα υμνογραφήματά του, ηχογράφησε με επιμέλεια τον Μάϊο του 1991 η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου. Το 1993 κυκλοφόρησαν δύο κασέτες με αυτή την πρωτότυπη εργασία.
Η πρώτη περιείχε ολόκληρη την ασματική ακολουθία του Αγίου ιερομάρτυρος Αντίπα Επισκόπου Περγάμου και η δεύτερη όλα τα υμνογραφικά σπαράγματα, θα λέγαμε, που συνέθεσε με διάφορες αφορμές ο Παπαδιαμάντης. Εδώ υπάρχουν και τα τροπάρια στον Προφήτη Ηλία, ο κανόνας στην Παναγία την Γοργοεπήκοο (τρεις ωδές) και ο ικετήριος κανών εις τον Άγιον Διονύσιον τον εν Ολύμπω.
Θα ήταν ευχής έργο να βγει κάποια στιγμή αυτή η σημαντική δουλειά της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας και σε ψηφιακούς δίσκους, αφού σήμερα η τεχνολογία καλπάζει και πολλά σημαντικά πράγματα χρήζουν επανεκδόσεως σε ψηφιακή μορφή.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΨΑΛΛΕΙ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ (1984)

Στον θεσμό «Πρωτοκλήτεια», που πραγματοποιούνται από το 1974 στην Πάτρα προς τιμήν του πολιούχου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου, τον Νοέμβριο του 1984 έδωσε μια ξεχωριστή συναυλία η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του ιδρυτή και χοράρχη της, αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου. 

Η συναυλία αυτή πραγματοποιήθηκε στο γνωστό Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» της Πάτρας και περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, συνθέσεις του μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου Βαλληνδρά. 

Συγκεκριμένα η ΕΛΒΥΧ ερμήνευσε τα ακόλουθα: 

- Ανοιξαντάρια οκτάηχα, σε μέλος του Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου. 

- «Ευφραίνου εν Κυρίω πόλις των Πατρέων...», ιδιόμελον της Λιτής, ήχος α’, από την Ακολουθία Επανακομιδής της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου (ποίημα Μητροπ. Πατρών Νικοδήμου). 

- «Σήμερον φαιδρύνεται...», Δοξαστικόν Εσπερινού Τιμίας Κάρας, ήχος πλ. β’, μέλος και ποίηση Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου. 

- «Τον Κύριον υμνείτε...», οκτάηχος ύμνος Μ. Σαββάτου, σε μέλος του Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου. 

Η συναυλία έκλεισε με το Πολυχρόνιο του Πατρών Νικοδήμου σε ήχο βαρύ διατονικό και μέλος του αειμνήστου Μουσικοδιδασκάλου Κωνσταντίνου Ι. Πανά. 

Παραθέτουμε εδώ από το αρχείο μας αυτή την ιστορική, πλέον, ηχογράφηση, η οποία αποτελεί και την πρώτη χορωδιακή απόδοση συνθέσεων του Πατρών Νικοδήμου.

ΜΙΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΒΥΧ ΥΠΟ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΥΠΤΟΘΗΚΗ

Δημοσιεύουμε σήμερα ένα βίντεο που επιμελήθηκε ο ηχολήπτης κ. Θέμης Ζαφειρόπουλος με μια συναυλία της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας υπό τη διεύθυνση του αειμνήστου ιδρυτού και διευθυντή της Λυκούργου Αγγελόπουλου στο πλαίσιο του θεσμού EΛΛΗΝΙΚΕΣ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ, που οργάνωσε η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών το 2005. 

Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΚΟΑ και εμπνευστής του συγκεκριμένου θεσμού ήταν τότε ο μαέστρος Βύρων Φιδετζής. 

Η συναυλία, με μέλη από την έρευνα και την παράδοση, πραγματοποιήθηκε στην Εθνική Γλυπτοθήκη της Αθήνας στις 08.05.2005, δηλαδή ακριβώς πριν 15 χρόνια.

Το αναλυτικό πρόγραμμα της συναυλίας έχει ως εξής: 

- Eίσοδος: "Χριστός Ανέστη..." Ήχος πλάγιος του πρώτου. 

- Πρωτοχρονιάτικος ύμνος στην Αγία Τριάδα. Από τον πάπυρο της Οξυρύγχου του 3ου μ.χ. αιώνα, σε αρχαιοελληνική αλφαβητική σημειογραφία. Μεταγραφή Egert Poehlmanm.

- "Προσκυνούμεν τον σταυρόν σου..." "Adoramus crucem tuam..." Αντίφωνο Μ. Παρασκευής στο μέλος του Benevento με στιχολογία του ψαλμού 21, ελληνικά και λατινικά.

- "Τη υπερμάχω στρατηγώ..."
Το κοντάκιο του Ακαθίστου στη συλλαβική παραδοσιακή μελωδία του. Ήχος πλάγιος του τετάρτου. 

- "Χριστός Ανέστη..." μέλος αρχαίο. Ήχος πλάγιος του πρώτου.

- "Πάσχα ιερόν..." και "Αι μυροφόροι γυναίκες" Στιχηρά του Πάσχα. Ήχος πλάγιος του πρώτου. 

- "Αι αγγελικαί προπορεύεσθε δυνάμεις..."
Το αυτόμελο και τρία προσόμοια ποιήματα του Οσίου Ρωμανού του Μελωδού σε συλλαβικό μέλος. Το αυτόμελο επαναλαμβάνεται στο τέλος σε αργό ειρμολογικό μέλος. Ήχος πλάγιος του δευτέρου τετράφωνος. 

- "Αυγούστου μοναρχήσαντος επί της γης...". Δοξαστικό εσπερινού Χριστουγέννων, ποίημα της Κασσιανής, εξήγηση Σίμωνος Καρά. Ήχος δεύτερος.

- Το Θ' αναστάσιμο εξαποστειλάριο. Ποίημα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου. Ήχος δεύτερος. 

- "Σιγησάτω πάσα σαρξ βροτεία..." Το αντί χερουβικού ψαλλόμενο στη Θ.Λειτουργία του Μ.Σαββάτου. Μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου της Μ.τΧ.Ε. (+1800) 

- Η Θ' ωδή του Πάσχα. Με τα μεγαλυνάρια και επανάληψη του ειρμού στο αργό ειρμολογικό μέλος. Ποίημα του Οσίου Ιωάννου του Δαμασκηνού. Ήχος πρώτος. 

- Κράτημα (μέρος) του περιφήμου βυζαντινού μαϊστορος Ιωάννου Κουκουζέλη (13ος-14ος, αιώνας).

ΤΟ ΚΑΛΟΦΩΝΙΚΟ ΣΤΙΧΗΡΟ "ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ" ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΟΥΚΟΥΖΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ

Το 1995 η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, στο πλαίσιο ενός ερευνητικού προγράμματος, εξέδωσε μια "Εκλογή Έργων" του περίφημου βυζαντινού μαϊστορος Ιωάννου του Κουκουζέλη. Στην έκδοση περιλαμβάνονταν ανέκδοτα μέλη, μεταξύ των οποίων και το καλοφωνικό στιχηρό για τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου "Φρούρησον πανένδοξε", σε ήχο πλάγιο του δευτέρου (την πρώτη σελίδα δημοσιεύουμε εδώ). 

Ο ιδρυτής και διευθυντής της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας μακαριστός Λυκούργος Αγγελόπουλος, έγραψε για το μέλος αυτό: 

"Το κείμενο, με προσθήκη και μερικών άλλων φράσεων, αποτελείται κυρίως από φράσεις του δοξαστικού των αποστίχων που είναι ποίημα του Ανατολίου: Φρούρησον πανένδοξε την σε μεγαλύνουσαν πόλιν, από των εναντίων προσβολών, παρρησίαν ως έχων προς Χριστόν τον σε δοξάσαντα. 

Oι άλλες μελωδικές γραμμές με λίγες αλλά χαρακτηριστικές εξαιρέσεις του συνήθους τετρασήμου ρυθμού, οδηγούν πολλές φορές από το σκληρό χρωματικό τετράχορδο του πλαγίου του δευτέρου ήχου στο συνημμένο διατονικό τετράχορδο του τετάρτου παπαδικού (άγια), στον πρώτο τετράφωνο και σε σύντομες παρεμβολές πλαγίου του τετάρτου ήχου, ή ακόμη και σε μια κατάληξη στη μεσότητα του πρώτου τετραφώνου, στο βαρύ. Σε μια κορύφωση του μέλους στον τέταρτο παπαδικό (άγια), δημιουργείται η γνωστή μουσική φράση που μπορεί να αποδοθεί από μια φωνή. Στο τέλος του μαθήματος μετά το μικρό έξοχο κράτημα παρατηρούμε την ευρηματική αντίθεση της πενταφωνίας του πλαγίου του πρώτου ήχου με τον άγια και την κατάληξή του στον πλάγιο του δευτέρου με μια σύντομη φράση πλαγίου του τετάρτου χρωματικού ήχου στη λέξη “δοξάσαντα”.
Ας παραθέσουμε το αρχικό απόστιχο σε ήχο πλάγιο του τετάρτου:
«Ἔχει μέν ἡ θειοτάτη σου ψυχή καί ἄμωμος, ἀοίδιμε Δημήτριε, τήν οὐράνιον Ἱερουσαλήμ κατοικητήριον, ἧς τά τείχη, ἐν ταῖς ἀχράντοις χερσί τοῦ ἀοράτου Θεοῦ ἐζωγράφηνται. Ἔχει δέ καί τό πανέντιμον, καὶ ἀθλητικώτατόν σου σῶμα, τόν περίκλυτον τοῦτον ναόν ἐπή γῆς, ταμεῖον ἄσυλον θαυμάτων, νοσημάτων ἀλεξητήριον, ἔνθα προστρέχοντες, τάς ἰάσεις ἀρυόμεθα.»
Το καλοφωνικό στιχηρό σε ήχο πλάγιο του δευτέρου του αγίου Ιωάννη του Κουκουζέλη, έχει ως εξής: 
«Φρούρησον πανεύφημε, τήν σέ μεγαλύνουσαν πόλιν, ἀπό τῶν ἐναντίων προσβολῶν, παρρησίαν ὡς ἔχων, πρός Χριστόν τόν σέ δοξάσαντα. Αοίδημε Δημήτριε, φρούρησον την σε τιμώσαν πόλιν, τους άνακτας συμμάχησον, την πόλιν σου στερέωσον, τους σε τιμώντας ευσεβώς αοίδιμε Δημήτριε (κράτημα τε-ρι-ρεμ) παρρησίαν ως έχων πρός Χριστόν τον σε δοξάσαντα.»

Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία ερμηνεύει υποδειγματικά το σπουδαίο αυτό μάθημα του Κουκουζέλη στον ψηφιακό δίσκο που εξέδωσε με ανέκδοτα μέλη του μεγάλου βυζαντινού μαϊστορα.
Διευθύνει ο μακαριστός Λυκούργος Αγγελόπουλος.
Το παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρο (διάρκεια: 18:23).

ΣΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ (21 Σεπτεμβρίου 1941)

φώτο: Ιωάννης Πανουσάκης

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Σήμερα, 21 Σεπτεμβρίου, γιορτάζουμε τα γενέθλια του αείμνηστου δασκάλου Λυκούργου Αγγελόπουλου. Γίνεται 78... Έφυγε νωρίς...
Θυμόμαστε, λοιπόν, μια προσευχητική συναυλία που πραγματοποίησε τον Μάρτιο του 2010 η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου στον Ορθόδοξο Καθεδρικό Ναό της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής στο κέντρο της Βαρσοβίας. Ήταν μια διοργάνωση του Κέντρου Σκέψης Πάπα Ιωάννη Παύλου Β', που έθεσε υπό την αιγίδα της η Πρεσβεία της Ελλάδος στην Πολωνία, με πρωτοβουλία του τότε Έλληνα Πρέσβη Γαβριήλ Κοπτσίδη.
Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία έχει πραγματοποιήσει δεκάδες συναυλίες στην Πολωνία σε διάστημα 32 ετών (Βαρσοβία, Κρακοβία, Γιαροσλάβ, Βρότσλαβ, Μπίντγκοτς, Τσεστοχόβα κ.α.) αφού η πρώτη της συναυλία στην χώρα αυτή δόθηκε το 1978.

Πολύς κόσμος κατέκλυσε από νωρίς τον ναό, ο οποίος ήταν γεμάτος μια ώρα πριν την έναρξη της συναυλίας. Με την είσοδο της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας είχε δημιουργηθεί ήδη το αδιαχώρητο. Το συγκινητικό και αξιοθαύμαστο ήταν ότι όλος αυτός ο κόσμος ήταν όρθιος και παρακολουθούσε με θρησκευτική ευλάβεια, στην κυριολεξία, τους ύμνους που απέδωσε η ΕΛ.ΒΥ.Χ.

Φώτο: Ιωάννης Πανουσάκης

Το πρόγραμμα της συναυλίας δεν ήταν εύκολο. Τροπάρια από όλες τις ωδές του Μεγάλου Κανόνος, στίχοι από το αργό "Τη υπερμάχω...", αρχαία μέλη της Μεγάλης Εβδομάδος (Αλληλουάριο των Νυμφίων, Ιδού ο Νυμφίος το αργό), αλλά και εκλογή από τα Εγκώμια της Μ. Παρασκευής με τη στιχολογία του Αμώμου, το περιώνυμο "Σιγησάτω πάσα σαρξ...", που ψάλλεται αντί χερουβικού το Μ. Σάββατο κ.α.

φωτό: Ιωάννης Πανουσάκης

Τον Μακαριώτατο Μητροπολίτη Βαρσοβίας και πάσης Πολωνίας κ. Σάββα, ο οποίος δεν προσήλθε λόγω ασθενείας, εκπροσώπησε ο ελληνομαθέστατος Επίσκοπος Γεώργιος, Βικάριος, τότε, της Μητροπόλεως Βαρσοβίας, ο οποίος στο τέλος της συναυλίας εξήρε το έργο της χορωδίας και του Λυκούργου Αγγελόπουλου, και είπε στους Πολωνούς ότι γνωρίζει αυτό το σημαντικό έργο της ΕΛΒΥΧ από τον καιρό που σπούδαζε Θεολογία στην Αθήνα.

Ο Επίσκοπος Γεώργιος εξέφρασε την ευχή και επιθυμία του σύντομα να βρεθεί και πάλι στην Πολωνία η ΕΛΒΥΧ.

Την συναυλία παρακολούθησε και ο Πρέσβης της Ελλάδος στην Πολωνία Γαβριήλ Κοπτσίδης, ο οποίος μετά την συναυλία παρέθεσε δείπνο στην πρεσβευτική κατοικία προς τιμήν του Λυκούργου Αγγελόπουλου και των μελών της χορωδίας.

Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι προσήλθαν στη συναυλία και πολλοί Έλληνες που ζούν ή εργάζονται στην Βαρσοβία.

Δύο νέοι άνθρωποι, Πολωνοί ως το κόκκαλο αλλά φιλέλληνες ως το μεδούλι, μου έστειλαν τις εντυπώσεις τους από την πρόσφατη συναυλία της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας στην Βαρσοβία. Τις δημοσιεύω με χαρά για την ανοιχτοσύνη και τα τόσο ειλικρινή αισθήματά τους. Ακούστε τους! Είναι απίστευτοι!
Joanna Wegner, μέλος του Συνδέσμου των Φίλων της Ελλάδας, σπουδάστρια στο τμήμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας.

Τόσες φορές στη ζωή μας επαναλαμβάνουμε την περίφημη φράση του Ντοστογιέβσκι «Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο» χωρίς να σκεφτόμαστε τι ακριβώς σημαίνει. Είναι μεγάλη μου τιμή ότι είχα την ευκαιρία να νιώσω και να καταλάβω αυτή τη σημασία – στην Εκκλησία της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής στην εκδήλωση της Βυζαντινής Χορωδίας του Λυκούργου Αγγελόπουλου. Και δεν πειράζει ότι γεννήθηκα και μεγάλωσα σε μια άλλη θρησκευτική παράδοση, δεν αποτελούν εμπόδιο οι ελάχιστες μου γνώσεις για την ορθόδοξη θεολογία και λειτουργία...
Λένε ότι η ομορφιά είναι ενότητα. Και οι υπέροχες εκτελέσεις της Χορωδίας με ιδανικό τρόπο δείχνουν την ανείπωτη ενότητα της μελωδίας, της φυσιολογικής μουσικότητας της γλώσσας και, πάνω απ’ όλα, της βαθιάς πνευματικότητας που βρίσκει κανείς στην εκκλησιαστική μουσική της Ορθοδοξίας. Και είναι καθαρή ομορφιά, η οποία κάνει τον άνθρωπο να ξαναζήσει μες στο νου του όλο τον καημό και όλη τη χαρά του, και να ξεπεράσει και τον καημό, και τη χαρά, βρίσκοντας ησυχία και ελπίδα. Ανακαλύπτει τις κρυμμένες δυνάμεις του ανθρώπου – και ίσως αυτό είναι το ξεκίνημα της αληθινής θέωσης; Ίσως η ομορφιά σώζει επειδή μας τραβάει έξω από τα προσωρινά, τα ατελή, δείχνοντας ότι, πέρα απ΄ όλα αυτά, υπάρχει και κάτι αμάραντο, κάποια τελειότητα της οποίας οι αντανακλάσεις είναι και καθαρές φωνές, και καθαρά αισθήματα. Αυτή η ομορφιά δεν παίρνει μια συγκεκριμένη μορφή-είναι σκορπισμένη στον κόσμο, μόνο καμιά φορά τη βρίσκουμε στη απέραντη θάλασσα των ανθρώπων, των πραγμάτων και των εμπειριών.
Αυτά όμως που άκουσα όταν στεκόμουν αυτή τη βραδιά στην εκκλησία, γεμάτη κόσμο μα απίστευτα ήσυχη, είναι αναμφισβήτητα μια μορφή της.

Tomasz Kozłowski- μέλος του Συνδέσμου των Φίλων της Ελλάδας, λάτρης του ελληνικού πολιτισμού.

Μάιος του 2006. Βρίσκομαι στο αεροδρόμιο της Βαρσοβίας για να καλοσωρίσω τα μέλη της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας, η οποία έρχεται να συμμετάσχει στο περίφημο φεστιβάλ εκκλησιαστικής μουσικής Gaude Mater, το οποίο διοργανώνεται στην πνευματική πρωτεύουσα της χώρας, Częstochowa, τόπο λατρείας της Παναγίας. Μέσα στις επόμενες μέρες θα ζήσω σπάνια και αληθινή συγκίνηση, βοηθώντας ως μεταφραστής στα σεμινάρια βυζαντινής μουσικής για τους μουσικούς από όλη την Πολωνία και στη διοργάνωση της συναυλίας. Παρακολουθώ πρόβες και νιώθω μεγάλη ευτυχία όταν η συναυλία γίνεται πράξη και στο τέλος της αποθεώνεται από πλήθος κόσμου. Για πρώτη φορά στη ζωή μου καταλαβαίνω την έννοια και τη συγκινητική ομορφιά και λιτότητα αυτής της μουσικής. Χάρη στον κύριο Λυκούργο Αγγελόπουλο μαθαίνω λεπτομέρειες και μυστικά της δομής της βυζαντινής μουσικής, ενός μουσικού πολιτισμού τόσο διαφορετικού από την παράδοση στην οποία έχω μεγαλώσει, αλλά ταυτόχρονα ενός πολιτισμού που έρχεται τόσο απλός και φιλικός στον εσωτερικό μου κόσμο.

Φεβρουάριος του 2010. Στο αεροδρόμιο της Βαρσοβίας με αγωνία και συγκίνηση περιμένω τους φίλους μου από τη Χορωδία. Αυτή τη φορά την ομορφιά και λιτότητα της βυζαντινής μουσικής θα απολαύσει η πολωνική πρωτεύουσα, η πόλη που ζω, μια πόλη φιλόμουση. Λαμβάνω μηνύματα από φίλους που ανυπομονούν να ακούσουν τη Χορωδία και να ξεχαστούν έστω για μία-δύο ώρες στον κόσμο της μουσικής της Ορθοδοξίας. Ακούγοντας τον ήχο των ψαλμωδιών να ρεμβάσουν, να σκεφτούν τη ζωή και τον κόσμο, αφήνοντας πίσω από την πόρτα της εκκλησίας τη φασαρία και το ανυπόφορο τρέξιμο της σύγχρονης πραγματικότητας. Κανείς δεν περιμένει ότι η προσέλευση των ακροατών θα είναι τόσο μεγάλη. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Βαρσοβίας γίνεται ασφυκτικά γεμάτη. Η συναυλία αρχίζει. Πολύς κόσμος στέκεται όρθιος καθ'όλη τη διάρκεια της δίωρης εμφάνισης της Χορωδίας. Δεν ακούγεται γκρίνια, οι άνθρωποι δεν φεύγουν. Μένουν απόλυτα σιωπηλοί, βυθισμένοι στην ονειροπόληση και την κατάνυξη. Όταν η συναυλία τελειώνει, νιώθω σαν να πέρασε μόνο μία στιγμή. Ξεχάστηκα κι εγώ. Ο χρόνος πέρασε απαρατήρητος. Δεν μεγάλωσα στην μουσική παράδοση της Ορθοδοξίας, δεν κατέχω αρκετές γνώσεις για την ορθόδοξη λειτουργία. Ωστόσο, είμαι σίγουρος ότι αυτή η μουσική είναι μια πάγκοινη δύναμη η οποία είναι ικανή να αγγίζει την ψυχή καθενός, ανεξαρτήτως θρησκείας, παράδοσης και τόπου γέννησης.

Εμείς εδώ περιμένουμε να σας θαυμάσουμε και πάλι. Καλή συνέχεια και καλή αντάμωση ξανά στην Πολωνία.

ΜΝΗΜΗ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Πέντε χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την εκδημία του Λυκούργου Αγγελόπουλου. 
Παραθέτουμε, λοιπόν, το βίντεο της εκδήλωσης τιμής και μνήμης για τον αείμνηστο Λυκούργο Αγγελόπουλο (1941-2014), Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, ιδρυτή και χοράρχη της "Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας" και Πρωτοψάλτη – επί σειρά ετών – στον Ι. Ναό Αγίας Ειρήνης Αιόλου, που πραγματοποιήσαμε την Πέμπτη 18 Μαΐου 2017, στην Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το “Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον” (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) και περιλάμβανε οπτικοακουστικό υλικό από το αρχείο της Σωτηρίας Αδάμ (συνθέτις –μουσικολόγος) και της Στέλλας Αρκέντη (σκηνοθέτης – παραγωγός), οι οποίες είχαν συνεργαστεί με τον Λυκούργο Αγγελόπουλο για την παραγωγή συνολικά εννέα εκπομπών που μεταδόθηκαν από τον «Τηλεοπτικό Σταθμό της Βουλής» και αφορούσαν στο σημαντικό έργο του.

Από το αρχείο του Παναγιώτη Ανδριόπουλου, προβλήθηκε ένα απόσπασμα από την μεγάλη συναυλία που πραγματοποίησε η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία στην Πάτρα το 2006, στο πλαίσιο του θεσμού «Πάτρα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2006», μετά από πρόσκληση του Θάνου Μικρούτσικου. Στην συναυλία αυτή η ΕΛ.ΒΥ.Χ. ερμήνευσε έργα των δύο μεγάλων της Βυζαντινής μουσικής, του Ρωμανού του Μελωδού και του Ιωάννη Κουκουζέλη. 

Ο Λιβανέζος Roni Bou Saba, θεολόγος, φιλόλογος και μαθητής για ένα διάστημα του Λυκούργου Αγγελόπουλου, αναφέρθηκε στην απήχηση του έργου του στον Λίβανο. Διαβάστε την ομιλία του εδώ.

Επίσης, παραθέτουμε το έργο «ΠΝΟΗ» για Κλαρινέτο και ηλεκτρονικούς ήχους της Σωτηρίας Αδάμ. Κλαρινέτο, Γιάννης Καραχάλιος. 

Ένα έργο αφιερωμένο στον Λυκούργο Αγγελόπουλο, το οποίο παρουσιάστηκε σε πρώτη εκτέλεση στην εκδήλωση που διοργανώσαμε στην Μουσική Βιβλιοθήκη, στο Μέγαρο Μουσικής, με θέμα: «Η Συμβολή του Λυκούργου Αγγελόπουλου στην σύγχρονη λόγια Μουσική» (16 Mαΐου 2016).
Δείτε ολόκληρη την εκδήλωση στο intv.gr
Η ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου εδώ.

Τέλος, παραθέτουμε μία πραγματικά Αναστάσιμη συναυλία της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας υπό τον μακαριστό Λυκούργο Αγγελόπουλο, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ωδείου Αθηνών – θαρρώ το 2007 – όπου δίδαξε επί σειρά ετών. Μία συναυλία με Αναστάσιμους ύμνους σε διάφορες γλώσσες ορθοδόξων λαών (αραβικά, ρουμανικά, σερβικά, αλβανικά), δίνοντας το μήνυμα της Αναστάσεως πάση τη κτίσει, αλλά και προβάλλοντας την βυζαντινή μουσική ως την κυρίως εκκλησιαστική μουσική των ορθοδόξων. 

Την κάλυψη έκανε το διαδικτυακό κανάλι intv.gr του Γιώργου Αρβανίτη, με την επιμέλεια του Π.Α. Ανδριόπουλου.

Δείτε όλες τις αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για τον Λυκούργο Αγγελόπουλο εδώ.

Ο ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΤΣΑΡΟΥΧΗ

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος (στις 20 Ιουλίου) από την κοίμηση του Γιάννη Τσαρούχη και πέντε χρόνια (18 Μαΐου) από την αναχώρηση του Λυκούργου Αγγελόπουλου. 

Ο Τσαρούχης λάτρευε την Βυζαντινή μουσική - είχε κάνει και μερικά μαθήματα (δείτε σχετικό άρθρο μας εδώ) - οπότε ...μοιραία ανακάλυψε τον Λυκούργο Αγγελόπουλο. Είναι γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια της ζωής του εκκλησιαζόταν στην Αγία Ειρήνη της οδού Αιόλου, όπου έψαλε ο Λυκούργος Αγγελόπουλος. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια ένα κείμενο του Λυκούργου Αγγελόπουλου που καταδεικνύει την σχέση του με τον Γ. Τσαρούχη και είναι δημοσιευμένο στον συλλογικό τόμο για τον Τσαρούχη "ΩΣΕΙ ΜΥΡΑ", που επιμελήθηκε ο Αλέξης Σαββάκης (Καστανιώτης, 1998).

Ο ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΤΣΑΡΟΥΧΗ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ CD ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Την Διακαινήσιμο Εβδομάδα του 2012, η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, υπό τη διεύθυνση του ιδρυτή και επί δεκαετίες διευθυντή της, αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου, πραγματοποίησε σειρά συναυλιών στο Βέλγιο και την Γερμανία. 

Η πρώτη συναυλία της περιοδείας της στην καρδιά της Ευρώπης έγινε την Πέμπτη 19 Απριλίου, στο κατάμεστο από το φιλόμουσο ακροατήριο μουσικολογικό κέντρο De Bijloke της πόλης της Γάνδης (Gand), μετά από πρόσκλησή του. 

Στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Άαχεν (Aachen) η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία έδωσε την δεύτερη συναυλία της, την Παρασκευή 20 Απριλίου, μετά από πρόσκληση του ιστορικού Ιερού Ναού. 

Η τρίτη συναυλία πραγματοποιήθηκε στο Αββαείο Σαντ - Ρεμύ (Abbaye Notre – Dame de Saint –Remy à Rochefort), το Σάββατο 21 Απριλίου ενώ την επομένη, Κυριακή του Θωμά, η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία έψαλε στον Καθεδρικό Ναό των Ταξιαρχών στις Βρυξέλλες, στην Θ. Λειτουργία που τέλεσε ο τότε Μητροπολίτης Βελγίου κ. Παντελεήμων. 

Παρουσιάζουμε σήμερα τον ψηφιακό δίσκο της συναυλίας στο Αββαείο Notre-Dame de Saint Remy στο Rochefort (γαλλόφωνο Βέλγιο). Η συναυλία αυτή ήταν μια σπάνια εμπειρία. Το Αββαείο είναι αυστηρό και κλειστό στον κόσμο. Άνοιξε τις πύλες του για να δεχθεί την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία και τον κόσμο που ήλθε για να την ακούσει, Έλληνες και Βέλγους. Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία ενθουσίασε το πολυπληθές ακροατήριο, το οποίο είχε γεμίσει το πανέμορφο Καθολικό του Αββαείου. Ιδιαίτερη στιγμή η απόδοση του ύμνου “Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε...” (ηχ. α') στα γαλλικά. 

Το γεγονός αυτό, πρωτοφανές στα χρονικά της Μονής, ηχογραφήθηκε και η ηχογράφηση αυτή κυκλοφορήθηκε σε cd από τη Μονή, το οποίο όμως είναι εκτός εμπορίου. 

Αυτός ο ψηφιακός δίσκος είναι και ο τελευταίος του Λυκούργου Αγγελόπουλου. 

Παραθέτουμε εδώ δείγματα από το ένθετο του δίσκου, καθώς και το περίφημο Κοινωνικό «Σώμα Χριστού μεταλάβετε…», σε ήχο γ’ και στο μέλος του Μανουήλ Δούκα Χρυσάφου, που εψάλη και στην συναυλία στο Αββαείο Notre-Dame de Saint Remy.

Σχετικές αναρτήσεις: 

- Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΣΤΟ ΑΒΒΑΕΙΟ ΤΟΥ ROCHEFORT

- ΟΙ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ

- ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΒΥΧ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΑΑΧΕΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

- Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΣΤΗΝ CONCERTZAAL ΤΗΣ ΓΑΝΔΗΣ

- ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΝΑΟ ΤΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ

ΥΠΗΡΧΕ ΚΑΠΟΤΕ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ…

π.α. ανδριόπουλος

Από τον αείμνηστο Λυκούργο Αγγελόπουλο στην Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία μάθαμε και τραγουδήσαμε σύγχρονους έλληνες συνθέτες, που εμπνεύστηκαν από την βυζαντινή μουσική και έγραψαν έργα ειδικά για τον Λ. Αγγελόπουλο και την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία: Μιχάλης Αδάμης, Δημήτρης Τερζάκης, Κυριάκος Σφέτσας, Γιώργος Κυριακάκης, Σωτήρης Φωτόπουλος κ.α. Μυηθήκαμε, δηλ., στην σύγχρονη λόγια μουσική παραγωγή, που βασίστηκε στο βυζαντινό μέλος. 

Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία σήμερα, πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του Λυκούργου Αγγελόπουλου, παραδίδεται εις χείρας …Γιώργου Θεοφάνους. Θα συμμετάσχει – δυστυχέστατα – στο μαξιμαλιστικό, τάχα και ορατόριο για την Παναγία που ετοιμάζει ο Θεοφάνους για να το παρουσιάσει 7 και 8 Φεβρουαρίου στο Μέγαρο Μουσικής. Δεν θα τραγουδήσει – ευτυχώς! – παρτιτούρα Θεοφάνους, αλλά θα συμμετάσχει αποδίδοντας ύμνους, σε (άλλη) μια βατοπαιδινής εμπνεύσεως διοργάνωση, προς τέρψιν των «ευσεβών και φιλόθεων» μαζών. 

Έχοντας επιλέξει ως κύριο εργόχειρό της η ΕΛ.ΒΥ.Χ. την συμμετοχή στην Βατοπαιδινή Φεστιβαλιάδα (παρουσιάσεις τόμων και άλλες εκδηλώσεις προς ενίσχυσιν της σφαίρας επιρροής πάση τη κτίσει), δεν θα μπορούσε να λείψει από την «Θεοφανία», «εξαγιάζοντας», έτσι, το …αμαρτωλό μουσικό παρελθόν του Γ. Θεοφάνους, ο οποίος έχει παράξει τόνους σαχλοτράγουδων και αποτελεί περσόνα της showbiz. 

Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία δεν υπάρχει πια… Την παρέσυρε το ρέμα… Ή κάλεσε τον Θεοφάνους με το άσμα του: «Έλα να με τελειώσεις»...

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ

Ο προφήτης Ηλίας του παπα Σταμάτη Σκλήρη 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Με αφορμή την σημερινή εορτή του Προφήτη Ηλία, φίλοι μου, σκέφτηκα ένα μικρό αφιέρωμα με οδηγό τον κυρ - Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.
Ο Σκιαθίτης είχε, ως γνωστόν, ενδιατρίψει και στην υμνογραφία. Τα λίγα, μα λίαν ενδιαφέροντα, υμνογραφήματά του συμπεριέλαβε στην έκδοση των Απάντων του (εκδ. ΔΟΜΟΣ, τόμος πέμπτος, Αθήνα 1988) ο κράτιστος φιλόλογος, λογοτέχνης και παπαδιαμαντολόγος  Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, στον οποίο οφείλουμε πολλά!
Μεταξύ των παπαδιαμάντειων υμνογραφημάτων και τα Απόστιχα του Μικρού Εσπερινού εις την εορτήν του Προφήτου Ηλιού.
Στα υπομνήματα της κριτικής έκδοσης του Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλου, διαβάζουμε ότι κατά τον Βαλέτα «αυτά τα τρία μικρά τροπάρια εις ήχον β’ προς το Οίκος του Εφραθά, τα συνέθεσε ο Ππδ. χωρίς να κοπιάσει καθόλου και μέσα σε λίγη ώρα κατά τα τελευταία του χρόνια, όταν κάποτε είχε πάει στο πανηγύρι του Προφήτου Ηλία, που το μοναστηράκι του βρίσκεται σε μιαν όμορφη αγναντερή τοποθεσία… Τάγραψε, για να συμπληρώσει μ’ αυτά την παλιάν ασματική ακολουθία του Προφήτη, απ’ την οποία λείπει ο μικρός Εσπερινός».
Ο Παπαδιαμάντης έγραψε τρία τροπάρια, αλλά προσέθεσε κι ένα θεοτοκίον «παλαιόν» ως «Δόξα, και νυν» των αποστίχων (Δέσποινα αγαθή, τας αγίας σου χείρας, προς τον Υιόν σου άρον, τον φιλόψυχον Πλάστην, οικτειρήσαι τους δούλους σου). Αυτό το "παλαιόν" θεοτοκίον το πήρε - μάλλον - ο Παπαδιαμάντης από την Ακολουθία του Μικρού Εσπερινού της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Εκεί το συναντάμε ως "Δόξα και νυν" των Αποστίχων.
Στα τρία αυτά μικρά προσόμοια (όλες κι όλες 45 λέξεις), ο κυρ – Αλέξανδρος υμνεί τον Ηλία ως ζηλωτήν και θεόπτην, στον οποίο αποκαλύφθηκε ο Θεός ως «αύρα λεπτή». Δεν παραλείπει όμως, στο γ’ προσόμοιο, να αναφερθεί και στην παρουσία του Προφήτη Ηλία κατά την Μεταμόρφωση του Κυρίου, ο οποίος τον παρέστησε «εν Θαβωρίω μάρτυρα». Αυτή την αναφορά στην εσχατολογικής σημασίας παρουσία του Προφήτη Ηλία, τη συναντάμε μόνο σε κάποια τροπάρια των Κανόνων του Όρθρου της εν Μηναίω ακολουθίας του. Δεν τονίζεται, δηλ., από τους υμνογράφους του στα δοξαστικά, ιδιόμελα και λοιπά προσόμοια, η θαυμαστή παρουσία του στο Θαβώρ, όπου πλαισίωνε μαζί με τον Μωϋσή τον μεταμορφωθέντα Κύριο για να δηλωθεί ότι Αυτός «ζώντων και νεκρών κυριεύει». Αυτή η παρουσία του Προφήτου εξαίρεται στην ακολουθία της εορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου.

Παραθέτουμε τα τρία προσόμοια του κυρ Αλέξανδρου για τον Θεσβίτη: 
Ἦχος β´. Οἶκος τοῦ Ἐφραθᾶ.
Οὐ πῦρ, οὐ συσσεισμός, οὐχὶ σφοδρόν σε πνεῦμα, αὔρα λεπτὴ δὲ μάκαρ, ἀνέδειξε θεόπτην, Ἠλία μεγαλώνυμε.
Στίχ. Μὴ ἅπτεσθε τῶν χριστῶν μου.
Αὔρᾳ τὸν ἐν λεπτῇ, ἰδόντα Θεοῦ δόξαν, ὡς ζηλωτὴν Κυρίου, θεσπέσιον Προφήτην, ὑμνοῦμεν οἱ θεόφρονες.
Στίχ. Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα.
Σὲ ὁ Μονογενής, Υἱὸς ὁ τῆς Παρθένου, Θεὸς σεσαρκωμένος, παρέστησε τρισμάκαρ, ἐν Θαβωρίῳ μάρτυρα.
Δόξα. Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Παλαιόν.
Δέσποινα ἀγαθή, τὰς ἁγίας σου χεῖρας, πρὸν τὸν Υἱόν σου ἆρον, τὸν φιλόψυχον Πλάστην, οἰκτειρῆσαι τοὺς δούλους σου.

Τα τρία αυτά προσόμοια του Παπαδιαμάντη, όπως και όλα τα υμνογραφήματά του, ηχογράφησε με επιμέλεια τον Μάϊο του 1991 η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου. Το 1993 κυκλοφόρησαν δύο κασέτες με αυτή την πρωτότυπη εργασία.
Η πρώτη περιείχε ολόκληρη την ασματική ακολουθία του Αγίου ιερομάρτυρος Αντίπα Επισκόπου Περγάμου και η δεύτερη όλα τα υμνογραφικά σπαράγματα, θα λέγαμε, που συνέθεσε με διάφορες αφορμές ο Παπαδιαμάντης. Εδώ υπάρχουν και τα τροπάρια στον Προφήτη Ηλία, ο κανόνας στην Παναγία την Γοργοεπήκοο (τρεις ωδές) και ο ικετήριος κανών εις τον Άγιον Διονύσιον τον εν Ολύμπω.
Θα ήταν ευχής έργο να βγει κάποια στιγμή αυτή η σημαντική δουλειά της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας και σε ψηφιακούς δίσκους, αφού σήμερα η τεχνολογία καλπάζει και πολλά σημαντικά πράγματα χρήζουν επανεκδόσεως σε ψηφιακή μορφή.

ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΝ ΜΠΑΛΑΣΙΟΥ ΙΕΡΕΩΣ

Με αφορμή τα σημερινά ονομαστήρια του Πατριάρχου του Γένους

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ήταν 10 Δεκεμβρίου του 1996 και στη μεγάλη αίθουσα δεξιώσεων της “Μεγάλης Βρεταννίας” η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία και η πολιτιστική εταιρεία «Πανόραμα» διοργάνωσαν εκδήλωση για τα πέντε χρόνια από την εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου. 

Στην εκδήλωση μίλησε η ιστορικός Μαριάννα Κορομηλά (ψυχή της εταιρείας "Πανόραμα") και η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του ιδρυτή της, μακαριστού Λυκούργου Αγγελόπουλου, Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, έψαλε το περίφημο μάθημα “Πολυχρονισμός εις Οικουμενικόν Πατριάρχην” σε ήχο δ' (άγια), ποίημα και μέλος Μπαλασίου, ιερέως και Νομοφύλακος της Μ.τ.Χ.Ε. (ακμή περ. 1660-1700). Ένα μέλος που διαρκεί 40' 30''! Κι ακόμα η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τον Λυκούργο Αγγελόπουλο, απέδωσε ύμνους από την Ακολουθία του Αποστόλου Βαρθολομαίου, ποίημα του αειμνήστου Υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε. Γερασίμου Μικραγιαννανίτου. Και, τέλος, ένα απολυτίκιο του Αποστόλου, που εποίησε ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς σε ήχο α'. 
Το πρόγραμμα αυτής της συναυλίας κυκλοφορήθηκε αργότερα σε ψηφιακό δίσκο, ο οποίος εξαντλήθηκε και επανεκδόθηκε το 2011 με αφορμή την εικοσαέτηρο πατριαρχία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου. 

Η επανέκδοση κατέστη δυνατή χάρη στην ευγενική χορηγία του Νίκου και της Όλγας Παπουτσοπούλου. Στο ένθετο, το οποίο παραθέτουμε στη συνέχεια, υπάρχουν τα περιεχόμενα και τα κείμενα των ύμνων, ένα κατατοπιστικό κείμενο του Λυκούργου Αγγελόπουλου για τον Μπαλάσιο και τον Πολυχρονισμό του, βιογραφικά της ΕΛΒΥΧ και του χοράρχη της. Οι φωτογραφίες του cd είναι του Νίκου Μαγγίνα, ενώ η ηχογράφηση και η όλη επιμέλεια της εκδόσεως είναι του Νίκου Διονυσόπουλου. 

Ο Πολυχρονισμός εις Οικουμενικόν Πατριάρχην του Ιερέως Μπαλασίου είναι ένα δεκαπεντασύλλαβο ποίημα, μελισμένο στον τύπο του καλοφωνικού στιχηρού, με την παρεμβολή κρατήματος πριν από τον τελευταίο στίχο. 

Το κείμενο του Πολυχρονισμού έχει ως εξής: 

Λόγε Πατρός και συμφυές Πνεύμα, ταυτότης μία, άναρχε φύσις, άτμητε διαιρετή προσώποις, συνεκτική του σύμπαντος Τριάς ενικωτάτη, σκέπε και φρούρει, φύλαττε της Κωνσταντινουπόλεως σοφόν Παναγιώτατον και μέγαν Πατριάρχην τον Οικουμενικόν, φημί, αυθέντην και δεσπότην Κύριον, Κύριον Βαρθολομαίον, όσιον ποιμενάρχην, εις μήκος μέγα της ζωής μετά λαμπράς ειρήνης. Συν τούτω διαφύλαττε τους πανιερωτάτους αρχιερείς, υπερτίμους και ελλογιμωτάτους, ευγενεστάτους άρχοντας μετά παντός του κλήρου, πρεσβείαις της πανάγνου τε και πάντων των Αγίων. 

Πολυχρονισμός εις Οικουμενικόν Πατριάρχην (Ένθετο CD) by Panagiotis Andriopoulos on Scribd