ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ - ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΘΩΜΑ ΤΑΜΒΑΚΟΥ

Γεώργιος - Δανιήλ Καρολίδης

Στην χθεσινή διάλεξή του στη Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στο Μέγαρο Μουσικής, ο μουσικογράφος Θωμάς Ταμβάκος, ιδρυτής του ομώνυμου Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών, αναφέρθηκε για πρώτη φορά σε άγνωστες πτυχές της μουσικής ιστορίας των ελλήνων μουσουργών της Διασποράς, μέσω της δισκογραφίας. 

Πιο συγκεκριμένα αναφέρθηκε σε συνθέτες - ανακαλύψεις του ΑΡΧΕΙΟΥ, όπως οι: 

Γεώργιος-Δανιήλ Καρολίδης βον Κάρλσμπεργκ (Πράγα; 1569 ή 79 – 1612), Μύκολα Αρκάς (Ουκρανία, 1853-1909) (με ηχητικό δείγμα φωνητικού έργου του από σπάνιο ηχογράφημα 33στρ.), Νικόλαος Χαρίτος (Γιάλτα Ουκρανίας, 1886–Τιχορέτσκ Ρωσίας 1918) (με ηχητικό δείγμα φωνητικού έργου του από σπάνιο ηχογράφημα γραμμοφώνου 78στρ.), Γεώργιος Υψηλάντης (Ισμαήλ Βεσσαραβίας, 1906–Λος Άντζελες, 1994).

Νικόλαος Χαρίτος

Επίσης, ακούστηκαν ηχητικά δείγματα από φωνογραφημένα έργα των ελληνικής καταγωγής Φραγκίσκου Λεονταρίτη, Μιχαήλ-Ιωσήφ Στρατίκου (Ζαντάρ Κροατίας 1721 - Πάδοβα 1782 ή 83), Παναγιώτη Πίπκοβ (Φιλιππούπολη Βουλγαρίας, 1871-1942), Μπόρις Παπαντόπουλο (Χόνεφ Γερμανίας 1916 - Ζάγκρεμπ Κροατίας 1991), Γιώργου Ρουμάνη (γενν. 1939, Trenton Νέας Υερσέης), Πέτερις Πλακίδη (γενν. 1947, Ρίγα), Στήβεν Καρδιασμένου (γενν. 1958, Ώκλαντ, Καλιφόρνια).

Να τονίσουμε, επίσης, ότι ο Θανάσης Τρικούπης ερμήνευσε –σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση- πιανιστικά έργα των Σέργιου (Σοβέτ) Βαρελάς (Ταϊγάνιο Ουκρ., 1923 -Τασκένδη, 1997) και Ιβάν Κάραμπιτς (Ιωάννης Καραβίτης) (Ουκρανία 1945-2002). 

Το μόνο ...αρνητικό της εκδήλωσης ήταν η χαρακτηριστική, θα έλεγα, απουσία μουσικολόγων. Ευτυχώς το Αρχείο του Θωμά Ταμβάκου αυξάνει και πλουτίζει, οπότε αναπόφευκτα θα αποτελεί μια σημαντικότατη πηγή για το μέλλον. 

Π.Α.Α.

Αρκάς Μύκολα

Γεώργιος Υψηλάντης

ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΤΑΜΒΑΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΟΥΣΟΥΡΓΟΥΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ

φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός
Απόψε στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής για τη διάλεξη του Θωμά Ταμβάκου, μουσικογράφου-ερευνητή, με τίτλο «Προσωπικά ηχογραφήματα Ελλήνων και ελληνικής καταγωγής μουσουργών της διασποράς – Η αθέατη πλευρά της δισκογραφίας». 

Ο Θωμάς Ταμβάκος ανήκει στην Ελλάδα της Ιδιωτικής Οδού. Μόνος του μόχθησε και δημιούργησε το πολύτιμο Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών που φέρει δικαίως το όνομά του και εξακολουθεί να εργάζεται με ζήλο για την διάδοση της λόγιας ελληνικής μουσικής όπου γης. Στο πλαίσιο αυτού του στόχου και των πολύχρονων και ποικίλων ερευνών του, με σκοπό την συνολική καταγραφή και τεκμηρίωση των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων των απανταχού Ελλήνων και ελληνικής (και κυπριακής) καταγωγής μουσουργών λόγιας μουσικής, από τις απαρχές της (9ος αι. μ.Χ.) μέχρι τις μέρες μας, ο Θωμάς Ταμβάκος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στους μουσουργούς της διασποράς και βεβαίως στη δισκογραφική παρουσία τους, όπως αυτή έχει καταγραφεί, από το 1950 και εντεύθεν με την εμφάνιση των πρώτων ηχογραφημάτων σε δίσκους βινυλίου ή επαφής, 33 και 45 στροφών και διαφόρων ιντσών ως προς τη διάμετρό τους έως τις σύγχρονες μορφές αποτυπώσεως ηχογραφημένου υλικού (CDs, DVDs, SA-CDs, κ.λπ.). 

Το θέμα της αποψινής, άκρως εμπεριστατωμένης εισηγήσεως του Θ. Ταμβάκου αφορούσε σε 150 μουσουργούς της διασποράς (από τους 1600 συνολικά οι οποίοι έζησαν ή ζουν εκτός Ελλάδας) με -έστω και μία- προσωπική δισκογραφική παρουσία (επίσημα ηχογραφήματα αποκλειστικώς με δικά τους έργα). Ο περίπλους αυτός μέσω των 600 περίπου προσωπικών ηχογραφημάτων, μας αποκάλυψε παντελώς άγνωστες –στην Ελλάδα- όσο και εντυπωσιακές πτυχές της λόγιας μουσικής δημιουργίας. Με τη χρήση οπτικών διαφανειών και ηχητικών παραδειγμάτων αλλά και την παράθεση απίθανων πληροφοριών ο Θ. Ταμβάκος κατέδειξε πανηγυρικά αφενός την ισχυρή παρουσία του ελληνικού μουσικού δυναμικού και αφετέρου την ποσοτική υπεροχή της ελληνικής διασποράς σε σύγκριση με τις αντίστοιχες άλλων χωρών. Αρκετά από τα ηχογραφήματα αυτά, ανάμεσά τους πολύ σπάνιες εκδόσεις και παρτιτούρες, εκτέθηκαν στην είσοδο της Βιβλιοθήκης.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Θ. Ταμβάκος διατηρεί προσωπική επαφή με πολλούς από τους έλληνες μουσουργούς της διασποράς, πολλοί από τους οποίους είδαν στο πρόσωπό του το ενδιαφέρον της μητέρας τους Ελλάδας, αφού ποτέ κανένας "φορέας" δεν απευθύνθηκε σ' αυτούς. Γι' αυτό ίσως και κάποιοι αν και μιλούν και γράφουν ελληνικά δεν δηλώνουν Έλληνες! 

Στο τέλος της ομιλίας ο μουσικολόγος και πιανίστας Θανάσης Τρικούπης έπαιξε ενδεικτικά αποσπάσματα συνθέσεων για πιάνο άγνωστων ακόμα και στο ειδικό κοινό που παρακολούθησε την εκδήλωση ελλήνων μουσουργών της διασποράς.

Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στη μνήμη του Αλέξη Ζακυθηνού, μουσικού ερευνητή και συγγραφέα του πονήματος «Δισκογραφία της ελληνικής κλασσικής μουσικής». 

Η ομιλία ήταν ενταγμένη στη σειρά διαλέξεων και άλλων εκδηλώσεων που η Βιβλιοθήκη φιλοξενεί για πρώτη φορά, ανεξάρτητες από τους καθιερωμένους ετήσιους κύκλους. Μια ακόμα συμβολή της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης, που διευθύνει επάξια η ακάματη μουσικολόγος Στεφανία Μεράκου. 

Π.Α.Α.

ΕΝΑΣ ΔΙΣΚΟΣ - "ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ" ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΓΟΥΡΖΗ

Ο καινούργιος ψηφιακός δίσκος της φίλης μαέστρου και συνθέτιδος Κωνστάντιας Γουρζή ήταν για μένα μια έκπληξη!
Τα τρία τραγούδια που αποτελούν το έργο της Ιερατική Ποίηση και πρωτοτραγούδησα στην Πάτρα το 2007, αργότερα δυο φορές στο Μόναχο, πρόσφατα στην Πάτμο, σε μια νέα - οριστική υποπτεύομαι - εκδοχή, "ανοίγουν" το cd. Ο σπουδαίος ψάλτης και μουσικός Βασίλης Αγροκώστας από τον Βόλο ερμηνεύει με τον δικό του, ιδιαίτερο τρόπο την σύνθεση της Κ. Γουρζή.
Η αξία του πράγματος για μένα είναι ξεχωριστή γιατί πρόκειται για την πρώτη ηχογράφηση Ιερατικής Ποίησης, μιας υπόθεσης που προσπαθώ να προωθήσω για λόγους καθαρά ποιητικούς.

Στο cd περιλαμβάνονται ακόμα έργα της Κωνστάντιας Γουρζή για βυζαντινό ψάλτη, πιάνο, νέι και tarhu, αλλά και το θαυμάσιο Κασταλία, έργο για κουαρτέτο εγχόρδων (εδώ με το Apollon Musagete Quartett) και σάζι.
Τα παραδοσιακά όργανα, που κυριαρχούν στον δίσκο, tarhu, saz, ney, παίζει ο δεξιοτέχνης Μιχάλης Χολέβας, ο οποίος θαρρώ πως ζει και εργάζεται στο εξωτερικό.
Τα έργα της Κ. Γουρζή είναι τελευταίας εσοδείας, ήτοι της τελευταίας τριετίας.
Είναι ένας δίσκος - "ανατολικό παράθυρο", αφού η συνθέτρια εμπνέεται από την παράδοσή της, που έρχεται πια δυναμικά στο συνθετικό της έργο, αν ληφθεί υπ' όψιν ότι ζει και διαπρέπει σχεδόν 25 χρόνια στη Γερμανία.
Η όλη παραγωγή είναι εξαιρετικά φροντισμένη κι αυτό είναι μια δικαίωση για όλους τους συντελεστές.

Ο ΛΩΡΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΛΗΟΥ - ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ CD ΑΠΟ ΤΗ NAXOS

Το Βήμα

Πέρα από τα στενά όρια του κόσμου της κλασικής μουσικής, το όνομα του Λώρη Μαργαρίτη παραμένει άγνωστο. Ωστόσο, το παιδί-θαύμα που χαρακτηρίστηκε, καθόλου άστοχα, «Ελληνας Μότσαρτ», εμπνέοντας μάλιστα με το ταλέντο του σπουδαίους συγγραφείς της εποχής, εξελίχθηκε σε έναν ενήλικο με πορεία περισσότερο από εντυπωσιακή: διέπρεψε στις μουσικές μητροπόλεις της Ευρώπης, υμνήθηκε από μεγάλες προσωπικότητες, ενώ στη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής πλήρωσε τον δικό του «φόρο» για τις επιλογές του.
Μέσα από αυτό το πρίσμα, λοιπόν, η σημασία του CD με έργα του για πιάνο που κυκλοφόρησε πρόσφατα διεθνώς από την εταιρεία Νaxos- ερμηνεύει ο νεαρός πιανίστας Απόστολος Παληός - είναι προφανής.
Ο Λώρης (Λυκούργος) Μαργαρίτης γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου 1895 στο Αίγιο και υπήρξε γόνος αρχοντικής οικογένειας. Η μητέρα του Υακίνθη Μεσσηνέζη τού έδωσε τα πρώτα μαθήματα πιάνου. Οταν τον άκουσε να αυτοσχεδιάζει, εντυπωσιάστηκε από τις ικανότητές του και αποφάσισε να γράψει τον γιο της στο Ωδείο Αθηνών. Σε ηλικία επτά ετών ο Μαργαρίτης είχε ήδη συνθέσει περισσότερα από δέκα έργα, ενώ δύο χρόνια αργότερα, ο μικρός βιρτουόζος έδωσε συναυλία με έργα του στην Αίθουσα Ρίχαρντ Βάγκνερ του Μονάχου την οποία παρακολούθησαν και μέλη της βασιλικής οικογενείας της Βαυαρίας. Ηταν ύστερα από εκείνη την ίδια συναυλία που ο Τόμας Μαν, εντυπωσιασμένος από το ταλέντο του νεαρού Ελληνα, έγραψε το διήγημα «Το παιδί-θαύμα».
Υστερα από έναν κύκλο λαμπρών σπουδών στη Γερμανία ο Μαργαρίτης επέστρεψε στην Ελλάδα το 1915 και διορίστηκε καθηγητής πιάνου στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης. Δέκα χρόνια αργότερα παντρεύτηκε μια ορφανή μαθήτριά του, την αυστροεβραϊκής καταγωγής Ιντα Ρόσενκραντς. Οι δυο τους αποτέλεσαν πιανιστικό ντούο που περιόδευσε με μεγάλη επιτυχία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ωστόσο, μετά τη ναζιστική εισβολή στη Θεσσαλονίκη τον Απρίλιο του 1941, ο ίδιος και η σύζυγός του αντιμετώπισαν πολλά προβλήματα με την Γκεστάπο. Την επόμενη χρονιά κατάφεραν να δραπετεύσουν για την Αθήνα. Μετά το τέλος του πολέμου ο Μαργαρίτης επέστρεψε στην περίφημη Μουσική Ακαδημία Μοτσαρτέουμ του Σάλτσμπουργκ, ενώ ως το τέλος της ζωής του- τον Σεπτέμβριο του 1953 από φυματίωση - αφιερώθηκε κυρίως στη διδασκαλία έχοντας αποσπάσει πλήθος διεθνών διακρίσεων και τιμών.

Για πρώτη φορά
Ο 31χρονος πιανίστας Απόστολος Παληός έχει εντυπωσιακό βιογραφικό. Σπουδές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, βραβεία σε διεθνείς διαγωνισμούς, εμφανίσεις σε σπουδαίες αίθουσες συναυλιών ανά τον κόσμο. Αυτόν τον καιρό κάνει τη διδακτορική διατριβή του επάνω στα έργα για πιάνο του Λώρη Μαργαρίτη. Η συγκεκριμένη ηχογράφηση, ενταγμένη στη σειρά «Greek Classics» της Νaxos, η οποία περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό έργα που ηχογραφούνται για πρώτη φορά, έρχεται να αγκαλιάσει τα ευρύτερα ενδιαφέροντά του. Το CD περιλαμβάνει επίσης τις «Εξι ελληνικές ραψωδίες» του Αυστριακού Φέλιξ Πέτιρεκ, φίλου και συναδέλφου του Μαργαρίτη (αλλά και του Δημήτρη Μητρόπουλου ), ο οποίος, μεταξύ άλλων, δίδαξε και στο Ωδείο Αθηνών.

Σχόλιο Ιδιωτικής Οδού

Διαβάζοντας σήμερα στο Βήμα το ρεπορτάζ της Ίσμα Τουλιάτου για το θέμα, χαίρομαι αφάνταστα που ένας σπουδαίος συνθέτης από την Αχαϊα βρίσκει επιτέλους τη θέση του διεθνώς, χάρη στον ταλαντούχο πιανίστα Απόστολο Παληό.
Εύχομαι να δούμε σύντομα και την διδακτορική του διατριβή για τον Λώρη Μαργαρίτη.
Θα ήταν ευχής έργο να παρουσιαστεί στο cd τόσο στην Πάτρα όσο και στο Αίγιο, με ρεσιτάλ, φυσικά, του Απόστολου Παληού. Ελπίζω κάποιος να ευαισθητοποιηθεί, αν και πολύ αμφιβάλλω...

Ο Γ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ ΜΕ ΤΗΝ LOUISIANA SINFONIETTA ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ ΝΤΙΝΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Aπόψε στη Λουϊζιάνα των ΗΠΑ ο φίλος και διάσημος βιολιστής Γιώργος Δεμερτζής, ο ιδρυτής και καθοδηγητής του Νέου Ελληνικού Κουαρτέτου, ερμηνεύει το κοντσέρτο για βιολί αρ. 3 του Έλληνα συνθέτη και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Λουϊζιάνας από το 1966 (!) Ντίνου Κωνσταντινίδη (φωτό). Ο Ντίνος Κωνσταντινίδης διαπρέπει μισό αιώνα τώρα στην Αμερική, ως βιολιστής, συνθέτης, καθηγητής, παιδαγωγός. Στο 3ο κοντσέρτο του για βιολί έχει δώσει το όνομα του μεγάλου σολίστ στο βιολί Στέλιου Καφαντάρη, ο οποίος υπήρξε ο δάσκαλος πολλών μεγάλων σύγχρονων βιολιστών, όπως ο Λεωνίδας Καβάκος και ο Γιώργος Δεμερτζής. Ο Δεμερτζής, ο οποίος έχει ερμηνεύσει πολλά έργα του Ντίνου Κωνσταντινίδη, απόψε θα συμπράξει με την Louisiana Sinfonietta υπό την διεύθυνση του αειθαλούς συνθέτη (81 ετών!) σε μια ερμηνεία του κοντσέρτου Kafantaris. Ολόκληρο το ενδιαφέρον πρόγραμμα της συναυλίας, που περιλαμβάνει και την μεταγραφή για ορχήστρα του Δημήτρη Μητρόπουλου στο Πρελούδιο της όπερας του Πέρσελ Διδώ και Αινείας, δείτε εδώ.

Ο ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Δημήτρης Μητρόπουλος : Eνας ευαγγελιστής του μοντερνισμού

50 χρόνια μετά τον θάνατό του, το συνθετικό του έργο παραμένει άγνωστο

Καθημερινή

Του Νίκου Α. Δοντά

Ο Δημήτρης Μητρόπουλος άργησε πολύ να αναγνωριστεί ακόμα και ως αρχιμουσικός. Βασική αιτία είναι το γεγονός ότι το ρεπερτόριο που υπηρέτησε παραμένει μέχρι σήμερα λιγότερο δημοφιλές. Και αν ο Μάλερ, τον οποίο με πάθος υπερασπίστηκε, έχει πλέον τη θέση του στο ρεπερτόριο, δεν συμβαίνει το ίδιο με τα έργα του μουσικού μοντερνισμού.

Για τον ίδιο λόγο παραμένει άγνωστο το συνθετικό έργο του Μητρόπουλου. Κι όμως: μαζί με τον Νίκο Σκαλκώτα ανήκε διεθνώς στους πρώτους που πειραματίστηκαν με τη δωδεκαφωνία, όπως τη διατύπωσε ο Σένμπεργκ τη δεκαετία του 1920 και ήταν ο πρώτος που εκφράστηκε σε αυτό το ιδιώμα στην Ελλάδα. Διδάχτηκε τη γλώσσα του μοντερνισμού στο Βερολίνο και επεχείρησε να την εισαγάγει στην Ελλάδα, όπου συνάντησε τη σθεναρότατη αντίσταση του μουσικού κατεστημένου. Οι προχωρημένες προτάσεις του δεν είχαν απήχηση ούτε συνέχεια. Σήμερα έχει έρθει η ώρα να εκτιμήσουμε δίχως προκαταλήψεις τη γενναιότητά τους και τις ποικίλες γειώσεις τους στο εγχώριο και ευρύτερο πλαίσιο της εποχής.

Ο Μητρόπουλος ξεκίνησε τις σπουδές του στο Ωδείο Αθηνών πλάι σε δασκάλους όπως ο Γερμανός πιανίστας Λούντβιχ Βάσενχοβεν και ο Βέλγος συνθέτης, βιολιστής και αρχιμουσικός Αρμάνδος Μαρσίκ. Το 1912, δεκάξι ετών, συνέθεσε το πρώτο του έργο, ένα «Σκέρτσο» για πιάνο. Το 1916 άρχισε τη μόνη του όπερα, την «Αδελφή Βεατρίκη», σε ποιητικό κείμενο του συμβολιστή Μορίς Μέτερλινκ. Το έργο παρουσιάστηκε το 1920 στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών με πρωταγωνίστρια την Κατίνα Παξινού, τότε ακόμα δραματική υψίφωνο. Την παράσταση παρακολούθησε ο Γάλλος συνθέτης Καμίγ Σαιν-Σανς, που βρισκόταν εκείνη την εποχή στην Αθήνα και έγραψε επαινετικά.

Την ίδια χρονιά, ο Μητρόπουλος αναχώρησε για σπουδές στην Ευρώπη. Πρώτος του σταθμός ήταν οι Βρυξέλλες, όπου πήρε μαθήματα σύνθεσης πλάι στον Πολ Zιλσόν. Συνέθεσε την «Ελληνική σονάτα» για πιάνο, έργο που ξεχωρίζει για την τολμηρή αρμονική του γραφή. Το 1921 έφτασε στο Βερολίνο, επίκεντρο των μουσικών εξελίξεων της εποχής. Εκεί συνάντησε τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα, τον πιανίστα Αντώνιο Σκόκο, τον βιολιστή Γεώργιο Λυκούδη, την Κατίνα Παξινού, αλλά και τον σκηνογράφο Πάνο Αραβαντινό που διέπρεπε στα γερμανικά λυρικά θέατρα. Ηλθε σε επαφή με τον κύκλο μαθητών του συνθέτη και πιανίστα Φερούτσο Μπουζόνι που δίδασκε στην Ακαδημία της πόλης και υπερασπιζόταν σθεναρά τη σύγχρονή του μουσική δημιουργία. Ο Μητρόπουλος γνώρισε τον Ιταλό, αλλά δεν υπάρχουν τεκμήρια πως μαθήτευσε πλάι του.

Το 1924, ο Μητρόπουλος επέστρεψε στην Αθήνα ως συνδιευθυντής της Συμφωνικής Ορχήστρας του Ελληνικού Ωδείου. Εκείνη την εποχή συνέθεσε τα σημαντικότερα έργα του. Ηταν ο πρώτος που έγραψε ατονική και πολυτονική μουσική στην Ελλάδα. Η επίθεση υπήρξε αναμενόμενα δριμεία. O κριτικός της εφημερίδας «Η Πρωΐα» (9/6/1927) διέγνωσε «Αισθητική ψυχοπάθεια» για τις «10 Inventions» / «Δέκα επινοήσεις» σε ποίηση Καβάφη και για την «Οστινάτα», έργο για βιολί και πιάνο. Λίγο αργότερα, ευθυγραμμισμένη με τις αντιδράσεις στη ναζιστική Γερμανία, μερίδα του Τύπου θα κατηγορούσε τον Μητρόπουλο για εισαγωγή «κομμουνιστικών και ανατρεπτικών τάσεων της εποχής» επειδή διεύρυνε το ρεπερτόριο της ορχήστρας του ωδείου με έργα των Ντεμπισί, Σένμπεργκ και Στραβίνσκι. Το 1937 ο Μητρόπουλος έγραψε σκηνική μουσική για τον «Ιππόλυτο» του Ευριπίδη. Ηταν η τελευταία του σύνθεση. Η διεθνής σταδιοδρομία του ως αρχιμουσικού δεν άφησε χώρο για τον συνθέτη.

Επιλογή από τη δισκογραφία

Από τα 40, περίπου, έργα που ολοκλήρωσε ο Μητρόπουλος, τα σημαντικότερα βρίσκονται στις συλλογές αθηναϊκών δισκοπωλείων. Η Δανάη Καρά έχει ηχογραφήσει πιανιστικά έργα (Agora, 1997) και ο πιανίστας Τζέφρεϊ Ντάγκλας Ματζ πλήρη την «Ελληνική σονάτα» (Dante, 1991). Ο Βύρων Φιδετζής διευθύνει την όπερα «Αδελφή Βεατρίκη» με πρωταγωνίστρια τη Μάρθα Αράπη (Λύρα, 2003). Η «Ταφή» και το «Κοντσέρτο» ηχογραφήθηκαν το 1975 υπό τον Τσου Χούι (Αρχειακή σειρά ΕΡΤ, 1997) ενώ η «Οστινάτα» (βιολί: Δεμερτζής, πιάνο: Αστεριάδου) περιλαμβάνεται στην έκδοση «Αντίς για όνειρο» (ΥΠΠΟ, 2004). Από την Ορχήστρα των Χρωμάτων έχει κυκλοφορήσει η μουσική για τον «Ιππόλυτο» του Ευριπίδη ενώ πρόσφατα εκδόθηκαν οι προ 20ετίας ηχογραφημένες «Δέκα επινοήσεις» (τραγούδι: Σακκάς, πιάνο: Κουρουπός, Yafka records).

Εξαιρετική νεότερη ηχογράφηση του έργου από τη Λέσχη του Δίσκου με τη Στέλλα Ντουφεξή, που επίσης αποδίδει την «Κασσιανή» σε ποίηση Παλαμά, αναμένει χορηγό προκειμένου να εκδοθεί. Στον ίδιο δίσκο περιλαμβάνονται επίσης η «Οστινάτα» (βιολί: Κουρτ Νίκανεν) και έργα για πιάνο με την Αστεριάδου.

Τα παραπάνω γράφει ο Ν. Δοντάς και ας μου επιτρέψει να συμπληρώσω:

Η Στέλλα Ντουφεξή έχει ηχογραφήσει την Κασσιανή του Μητρόπουλου και σε cd που έχει κυκλοφορηθεί στο εξωτερικό από το 2006. Στο Sketches of Grecce η Ντουφεξή ερμηνεύει την Κασσιανή με τον Axel Bauni στο πιάνο. Την σχετική ηχογράφηση μπορείτε να αναζητήσετε εδώ. Τώρα γιατί δεν έχει ακόμα εκδοθεί ο δίσκος της Ντουφεξή από την Λέσχη του Δίσκου είναι κάτι που δεν γνωρίζω...

Αλλά πρέπει να σημειώσω και την ηχογράφηση της Ελληνικής Σονάτας του Μητρόπουλου για πιάνο, που μνημονεύει ο Ν. Δοντάς, από την Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου. Μπορείτε να την ακούσετε εδώ.

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΟΛΟΒΟΥ ΣΤΗΝ ΟΛΛΑΝΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΑ

Σε προηγούμενη ανάρτησή μας αναφερθήκαμε, αγαπητοί συνοδίτες, στις διαλέξεις που θα έδινε στην Ολλανδία ο βιολονίστας Χρήστος Κολοβός για την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών.

Πράγματι οι διαλέξεις με θέμα: «Κρατική Ορχήστρα Αθηνών· Προϊστορία και Ιστορία. Μια ιστορική αναδρομή απ’ την Επτανησιακή Σχολή ως τις μέρες μας» πραγματοποιήθηκαν, ο Χρήστος Κολοβός έπαιξε και Ελληνική μουσική, το ενδιαφέρον των ακροατών του για την σημερινή μουσική πραγματικότητα στην Ελλάδα ήταν μεγάλο.

Ο ομιλητής αναφέρθηκε συνοπτικά, αλλά με πολλά στοιχεία - ντοκουμέντα (φωτογραφίες και ηχογραφήσεις) στην γένεση και την ιστορία της ΚΟΑ, της οποίας το όνομα συνδέθηκε με μεγάλους αρχιμουσικούς και σολίστ διεθνούς φήμης.

Ο Χρ. Κολοβός ξεκίνησε την ομιλία του ως εξής:

"Η χαρά μου είναι μεγάλη, μα η τιμή που μου έκαναν οι καθηγητές του Τμήματος Νεοελληνικών και Βυζαντινών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Αμστερντάμ να με προσκαλέσουν να λάβω μέρος στο πλαίσιο των «Διαφόρων Διαλέξεων» που διοργανώνονται από το αυτό Τμήμα, είναι ακόμη μεγαλύτερη. Σαν κάπως πιο μακρυά είχα τοποθετήσει αλήθεια αυτήν την ευκαιρία στη ζωή μου, από το βήμα τούτο να απευθύνομαι εις υμάς αναφερόμενος στην Ελληνική Έντεχνη Μουσική, μα αυτή θαρρώ πως ήρθε κατά τι νωρίτερα.

Χαίρομαι και σας ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας για την πρόσκλησή σας αυτή και ελπίζω απ’ τη μια να μην σας κουράσω και απ’ την άλλη να βρείτε ένα κάποιο ενδιαφέρον στα λεγόμενά μου, στα ηχογραφήματα που θα ακούσουμε παρέα και τέλος στα τρία έργα για σόλο βιολί και δύο βιολιά των Ντίνου Κωνσταντινίδη και Γεωργίου Καζάσογλου των οποίων τιμάμε φέτος του μεν πρώτου τα 80 χρόνια ζωής, του δε δεύτερου τα 25 χρόνια από το θάνατό του. Τα έργα αυτά θα σας προσφέρουμε με τον καλό φίλο και συνεργάτη νεαρό βιολονίστα, καταγόμενο από τον πλέον Ελληνικό μουσικό τόπο, την Κέρκυρα, Γιώργο Σαμοΐλη. Ένα νησί της Επτανήσου μας όπως γνωρίζετε, που μαζί με τα υπόλοιπα προσέφεραν στις Τέχνες και ειδικότερα στη Μουσική, την Ελληνική Μουσική, πλείστα αγαθά και που δικαίως πια μπορούμε να περηφανευόμαστε πως η Πρώτη Ελληνική Εθνική Μουσική Σχολή είναι η Επτανησιακή".

Εύχομαι στον Χρήστο Κολοβό πάντοτε να είναι άξιος πρεσβευτής του ελληνικού μουσικού πολιτισμού στους εγγύς και τους μακράν.

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΟΛΛΑΝΔΙΑ

Ο ταλαντούχος νέος βιολονίστας Χρήστος Κολοβός, μελετητής της λόγιας ελληνικής μουσικής και του συνθέτη Κ. Κυδωνιάτη, με σπουδές στην Ολλανδία, θα δώσει δύο διαλέξεις στο Αμστερντάμ και το Χρόνινγκεν στις 9 & 11 Οκτωβρίου με θέμα:

«Κρατική Ορχήστρα Αθηνών· Προϊστορία και Ιστορία. Μια ιστορική αναδρομή απ’ την Επτανησιακή Σχολή ως τις μέρες μας».

Αναλυτικότερα:

1) Παρασκευή 9/10/09, 15.30, P.C. Hoofthuis (Spuistraat 134), αίθ. 115 (1ος όρ.), Αμστερντάμ, στο πλαίσιο των «Διαφόρων Διαλέξεων» που διοργανώνει το Τμήμα Νεοελληνικών και Βυζαντινών Σπουδών του Παν/μίου του Αμστερντάμ. Είσοδος Ελεύθερη για το κοινό.

2) Κυριακή 11/10/09, 15.00, αίθ. Kijk in ‘t Jathuis (Nieuwe Kijk in ‘t Jatstraat 49), Χρόνινγκεν σε συνεργασία με το σύλλογο «Χρόνινγκεν - Ελλάδα».
Τιμή εισόδου 10€, μαθητές - φοιτητές 5€.

Οι διαλέξεις συνοδεύονται από πλουσιότατο αρχειακό φωτογραφικό υλικό και ηχητικά αποσπάσματα από έργα Ελλήνων συνθετών.

Μετά το τέλος των διαλέξεων θα ακολουθήσει συναυλία με έργα Ντίνου Κωνσταντινίδη (γεν. 1929) και Γεωργίου Καζάσογλου (1908-1984), αφιερωμένη στα 80χρονα του πρώτου και στα 25 χρ. από το θάνατο του δευτέρου. Θα ακουσθούν τα έργα: Ντ. Κωνσταντινίδη (“Lazy Jack and his Fiddle”, for solo violin και “Music for Two Violins”) και Γ. Καζάσογλου («Τρία Kομμάτια για Σόλο Βιολί»).

Βιολί: Χρήστος Ηλ. Κολοβός
B΄ Βιολί: Γιώργος Σαμοΐλης



Christos Kolovos: lecture in Amsterdam on the 9th of October 2009 and in Groningen on the 11th of October 2009. The subject is: “Athens State Orchestra; Prehistory and History. A historical flashback from the Ionian School of Music until today”.


The lecture in Amsterdam is part of “Various Lectures”, organized by the University of Amsterdam, Department of New Greek and Byzantine Studies.
The lecture in Groningen has been organized in colaboration with the association “Groningen-Greece” and the "Kijk in 't Jathuis".
The lectures include many archive photos and audio samples composed by Greek composers.

After the lectures a concert will follow, with pieces composed by Dinos Constantinides (b. 1929) and Georgios Kasassoglou (1908-1984). The concerts are in memoriam for the 80th birthday of D. Constantinides and the 25 years after the death of G. Kasassoglou.

The program is:

D. Constantinides: Lazy Jack and his Fiddle, for solo violin Music for Two Violins (Ned. Prem.)
G. Kasassoglou: Three Pieces for Solo Violin

Violin: Christos Il. Kolovos
2nd Violin: Giorgos Samoilis


Φωτό: ο βιολονίστας Χ. Κολοβός