Του Π.Α. Ανδριόπουλου
Τα φωτογράφησα (ερασιτεχνικά, φυσικά), επειδή μου έκαναν μεγάλη εντύπωση, στο περίφημο μουσείο Ερμιτάζ, την 1η Ιουλίου 2009 (βλ. πρώτη φωτό). Και τα ...ξανασυνάντησα στην Αθήνα, εφτά χρόνια μετά, κατά την έκθεσή τους στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών.
Πρόκειται για ιερά σκεύη από τη μεταφερόμενη εκκλησία του Αλέξανδρου Α΄, σε ξύλινο κιβώτιο, έργο του 1812.
Το σύνολο μεταφερόμενης σε εκστρατεία εκκλησίας συνόδευε τον βαθιά θρησκευόμενο τσάρο Αλέξανδρο Α' σε όλες τις εκστρατείες του, συμπεριλαμβανομένης και αυτής στο Παρίσι το 1814, καθώς και στο τελευταίο ταξίδι του στο Ταγκανρόγκ το 1825. Tο εργαστήριο του Axel Hedlund (1764-1833), που το φιλοτέχνησε, αναλάμβανε πολλές παραγγελίες της Αυλής.
Η φορητή «εκκλησία» του τσάρου Αλεξάνδρου περιλαμβάνει: Ξύλινο κιβωτίδιο, άγιο ποτήριο, σταυρό – λειψανοθήκη, ευαγγέλιο, ταινία, αστερίσκο, δίσκο, δύο δισκάρια, φιάλη, αρτοφόριο, δοχείο, λαβίδα, λόγχη.
Τα υλικά και οι τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν είναι: ασήμι, σμάλτο, χαρτί, επιχρύσωση, χύτευση, ξυλογλυπτική, χάραξη.
Η ιστορικός τέχνης Marina Blyumin παρατηρεί γι’ αυτήν την φορητή «εκκλησία»:
«Παρά το γεγονός ότι αυτά τα λειτουργικά σκεύη συνθέτουν ένα φορητό σύνολο και τοποθετούνται μέσα σε κιβωτίδιο, κάθε μεμονωμένο αντικείμενο είναι ένα αυθεντικό έργο τέχνης, του ρωσικού «αυτοκρατορικού στυλ» και αναδεικνύει τη χαρακτηριστική για την Αγία Πετρούπολη τεχνοτροπία της διακόσμησης των εκκλησιαστικών αντικειμένων, κατά την εποχή της βασιλείας του Αλεξάνδρου Α’. Η τεχνοτροπία αυτή διακρίνεται για την κομψότητα των σχημάτων και των σχεδίων, καθώς και για την υψηλή καλλιτεχνική και τεχνική ποιότητα της εκτέλεσης.»
Αξίζει να σημειωθεί το γεγονός ότι ο τσάρος Αλέξανδρος Α΄(1801-1825), παρά τις εκστρατείες εναντίον του Ναπολέοντα και τον πόλεμο με τη Σουηδία και την Τουρκία, εμπλούτισε σημαντικά την αυτοκρατορική συλλογή ζωγραφικής του Ερμιτάζ και συνέχισε τη διαδικασία ανεξαρτητοποίησης του μουσείου.
Τα ιερά σκεύη του τσάρου Αλεξάνδρου Α', καθώς και σημαντικοί αρχαιολογικοί θησαυροί και έργα τέχνης που προέρχονται από τις αυτοκρατορικές συλλογές του Μουσείου Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης, εκτίθενται για πρώτη φορά στους χώρους του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου Αθηνών, το οποίο ολοκληρώνει έτσι τις εκθέσεις και εκδηλώσεις που διοργάνωσε κατά το 2016 για να τιμήσει το αφιερωματικό έτος «Ελλάς – Ρωσία».
Το σύνολο μεταφερόμενης σε εκστρατεία εκκλησίας συνόδευε τον βαθιά θρησκευόμενο τσάρο Αλέξανδρο Α' σε όλες τις εκστρατείες του, συμπεριλαμβανομένης και αυτής στο Παρίσι το 1814, καθώς και στο τελευταίο ταξίδι του στο Ταγκανρόγκ το 1825. Tο εργαστήριο του Axel Hedlund (1764-1833), που το φιλοτέχνησε, αναλάμβανε πολλές παραγγελίες της Αυλής.
Η φορητή «εκκλησία» του τσάρου Αλεξάνδρου περιλαμβάνει: Ξύλινο κιβωτίδιο, άγιο ποτήριο, σταυρό – λειψανοθήκη, ευαγγέλιο, ταινία, αστερίσκο, δίσκο, δύο δισκάρια, φιάλη, αρτοφόριο, δοχείο, λαβίδα, λόγχη.
Τα υλικά και οι τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν είναι: ασήμι, σμάλτο, χαρτί, επιχρύσωση, χύτευση, ξυλογλυπτική, χάραξη.
Η ιστορικός τέχνης Marina Blyumin παρατηρεί γι’ αυτήν την φορητή «εκκλησία»:
«Παρά το γεγονός ότι αυτά τα λειτουργικά σκεύη συνθέτουν ένα φορητό σύνολο και τοποθετούνται μέσα σε κιβωτίδιο, κάθε μεμονωμένο αντικείμενο είναι ένα αυθεντικό έργο τέχνης, του ρωσικού «αυτοκρατορικού στυλ» και αναδεικνύει τη χαρακτηριστική για την Αγία Πετρούπολη τεχνοτροπία της διακόσμησης των εκκλησιαστικών αντικειμένων, κατά την εποχή της βασιλείας του Αλεξάνδρου Α’. Η τεχνοτροπία αυτή διακρίνεται για την κομψότητα των σχημάτων και των σχεδίων, καθώς και για την υψηλή καλλιτεχνική και τεχνική ποιότητα της εκτέλεσης.»
Αξίζει να σημειωθεί το γεγονός ότι ο τσάρος Αλέξανδρος Α΄(1801-1825), παρά τις εκστρατείες εναντίον του Ναπολέοντα και τον πόλεμο με τη Σουηδία και την Τουρκία, εμπλούτισε σημαντικά την αυτοκρατορική συλλογή ζωγραφικής του Ερμιτάζ και συνέχισε τη διαδικασία ανεξαρτητοποίησης του μουσείου.
Τα ιερά σκεύη του τσάρου Αλεξάνδρου Α', καθώς και σημαντικοί αρχαιολογικοί θησαυροί και έργα τέχνης που προέρχονται από τις αυτοκρατορικές συλλογές του Μουσείου Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης, εκτίθενται για πρώτη φορά στους χώρους του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου Αθηνών, το οποίο ολοκληρώνει έτσι τις εκθέσεις και εκδηλώσεις που διοργάνωσε κατά το 2016 για να τιμήσει το αφιερωματικό έτος «Ελλάς – Ρωσία».
Δείτε τις σχετικές με το Ερμιτάζ αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού:
- Χριστιανική τέχνη στο Ερμιτάζ
- Ερμιτάζ το αυτοκρατορικόν
- Στην ουρά για το Ερμιτάζ
