Σάββατο 29 Οκτωβρίου 2011
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗ
Πέμπτη 27 Ιανουαρίου 2011
ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ Μ. ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΣΤΟ ΓΡΗΓΟΡΙΑΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ
Ρεπορτάζ του Gloria.tv για την ομιλία του Μ. Αρχιδιακόνου κ. Μαξίμου στο Γρηγοριανό Πανπιστήμιο της Ρώμης την Τρίτη 18 Ιανουαρίου 2011.
Η περίληψη του ρεπορτάζ στα αγγλικά
What challenges face the Orthodox Church in today's postmodern world and how should it deal with them?
This was the subject of a lecture given by the Greek Orthodox Grand Archdeacon Maximos at the Pontifical Gregorian University of Rome on Jan. 18. The talk was part of a series of lectures at the Gregorian’s Institute for Interdisciplinary Studies in Religion and Culture.
Grand Archdeacon Maximos began by explaining that dialogue is a fundamental theological principle of both Orthodox and Catholic theology, and based on the Holy Trinity. But he said that the Orthodox suffer from the illness of narcissism and self admiration which causes a dangerous self-isolation in today's postmodern, globalized world.
He then cited four main theological principles which could help the Orthodox Church engage with the today's postmodern societies – ones which go beyond merely the ethical and psychological.
Firstly, he argued, the Orthodox Church must draw on its approach to communion and otherness to become more democratic and collegial. Secondly, he said the Orthodox should take heed of the Eastern Fathers who taught that the Kingdom of God is not static but moving towards new realities, rather than the classic Orthodox view which sees Christ as an event coming from the past.
Thirdly, he said the Church needs to again stress that the Eucharist and Holy Communion is a communal act, not just an individualistic kind of spiritual therapy. And finally, he spoke of interreligious dialogue and globalization which should be seen as an opportunity and not a threat. Orthodox tradition, he said, offers more than postmodernism in that it has a holistic view of creation that derives from the Eucharistic life of the Church.
Grand Archdeacon Maximos said that the Orthodox Church cannot stand isolated in the face of globalization and postmodernism. It mustn't resort to fundamentalism, sectarianism or ideology but embrace an holistic view that respects particularity and otherness – a unity in diversity.
Grand Archdeacon Maximos:
“There is the in Orthodox Church, as you know, different local churches which means there is the aspect of the other, and at the same time we're all united - it is a kind of otherness in unity and unity in otherness without losing each other.”
Through dialogue, Maximos concluded, the Orthodox Church can and must truly engage with today's culture, just as Jesus did in his time. And he is hopeful that this dialogue will be fruitful without the Orthodox having to compromise on its basic principles.
Grand Archdeacon Maximos:
“I think that the Orthodox theology in the Orthodox Church can have a serious dialogue with postmodernism and with the ideas of postmodernism such as for example the respect for otherness and without betraying the main principles of our Orthodox ecclesiology and anthropology. For example, our postmodernism promotes the idea of respecting the other. This is, I mean, a key idea in the understanding the orthodox anthropology and ecclesiology.”
www.unigre.it
Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011
Ο Μ. ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΣ ΟΜΙΛΗΤΗΣ ΣΤΟ ΓΡΗΓΟΡΙΑΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ


PONTIFICIA UNIVERSITA GREGORIANA
Istituto di
Studi
Interdisciplinari su
Religioni e
Culture
N O T I Z I A R I O I S I R C
1 7 - 2 3 g e n n a i o 2 0 1 1
Το Συνέδριο είχε ως γενικό θέμα: "Ορθόδοξη Εκκλησιολογία & μεταμοντερισμός. Προκλήσεις και Προοπτικές".
Ο Μέγας Αρχιδιάκονος είπε ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να παραμείνει απομονωμένη ενόψει των προκλήσεων που θέτει η παγκοσμιοποιημένη οικονομία, ούτε θα πρέπει να αντιμετωπίσει τέτοια φαινόμενα ως απειλή. Αντίθετα, με την ίδια εκκλησιολογική βάση, πρέπει να είναι σε θέση να αναπτύξει διάλογο με το σύγχρονο κόσμο, προκειμένου να δώσει μια οντολογικά χριστιανική απάντηση στα ερωτήματα της εποχής μας, με όλα τα προβλήματα που αυτή προβάλλει.
Στον ομιλητή, που είναι Ορθόδοξος θεολόγος & ειδικός σε θέματα εκκλησιολογίας και στέλεχος του Οικουμενικού Διαλόγου, ετέθησαν θέματα προς συζήτηση μετά την εισήγησή του.
Ετέθησαν ερωτήματα σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση των σχέσεων μεταξύ Καθολικών και Ορθοδόξων, σχετικά με τις ιδιαιτερότητες της Ορθοδοξίας και τις σχέσεις μεταξύ των διαφόρων αυτοκεφάλων Εκκλησιών. Κι ακόμα εθίγησαν θέματα που αφορούν τη νεολαία στην Ελλάδα, τη σχέση με το Ισλαμικό κόσμο και την Τουρκία.
Την Εκδήλωση παρακολούθησαν περισσότερα από εκατό άτομα, συμπεριλαμβανομένων μελών του Ποντιφικού Συμβουλίου για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας, εκπρόσωποι διαφόρων Ορθοδόξων Εκκλησιών στη Ρώμη και μέλη από την ελληνική και την τουρκική πρεσβεία.
Μετάφραση από τα ιταλικά για την Ιδιωτική Οδό: Όλγα Νικολαϊδου.
Τρίτη 21 Δεκεμβρίου 2010
«Περί πλουτισμοῦ Θεολογίας καί περί καυχωμένων ἤ συμπλεγματικῶν;»

Ὑπό Πανοσιολ. Μ. Ἀρχιδιακόνου κ. Μαξίμου
«Περί πλουτισμοῦ Θεολογίας καί περί καυχωμένων ἤ συμπλεγματικῶν;»
Παναγιώτατε Δέσποτα,
Λαέ τοῦ Θεοῦ,
«Διό Σοι προσφέρομεν καί ἡμεῖς ὑπέρ τήν χρηματικήν φορολογίαν Ὀρθοδόξου πλουτισμόν Θεολογίας»
Ὁ ὑμνωδός τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων ὁμιλεῖ περί τοῦ πλουτισμοῦ τῆς Θεολογίας. Ἡμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι δοξολογοῦμεν τόν Κύριον διά τόν πλουτισμόν τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας, προελθόντα ἐκ τῆς ἐνσαρκώσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου. Καί οὕτω δυνάμεθα νά καυχώμεθα διά τόν πλουτισμόν τῆς Θεολογίας τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, τῆς Θεολογίας τῶν εἰκόνων, τῆς τέχνης, τῆς ἐν γένει παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ ἐνδόξου βυζαντινοῦ πολιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπηρέασε τήν ζωήν τῶν Ὀρθοδόξων ἕως καί τήν περίοδον τῶν Κάτω Χρόνων. Καί δικαίως καυχώμεθα διά τά ὑψηλά μέτρα τοῦ βυζαντινοῦ πολιτισμοῦ. Ἡ σύγχρονος ἱστοριογραφία ἔδωκε τήν πρέπουσαν ἀξίαν εἰς τόν πάλαι ποτε παρεξηγημένον πολιτισμόν τοῦ Βυζαντίου.
Ἡ καύχησις ὅμως αὕτη δύναται νά ὁδηγήσῃ τήν Ὀρθόδοξον Θεολογίαν εἰς ἕνα αὐτάρεσκον ἐγκλεισμόν. Ἡ καύχησις αὕτη δύναται νά μετατραπῇ εἰς ἕνα κρυφόν ἤ φανερόν ἐγωϊσμόν, διότι εὐκόλως δύναταί τις καυχώμενος νά μετατραπῇ εἰς συμπλεγματικόν ἐγωϊστήν. Εἰς τούς καυχωμένους δύναται νά συμπεριληφθοῦν καί οἱ νοσταλγοί καί ἐρασταί ἰδεολογικῶν σχημάτων καί καταφυγίων, ὡς τό σχῆμα ἐκεῖνο τό ὁποῖον ἀντιπαραθέτει τήν ρωμέϊκην παράδοσιν πρός τήν φραγκικήν τοιαύτην.
Καί τό ἐρώτημα τίθεται: Διατί προσκολλώμεθα εἰς τό παρελθόν; Θά ἠδύνατό τις νά ἀπαντήσῃ ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι παραδοσιακή πίστις τεθεμελιωμένη ἐπί τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τῶν Πατέρων καί τῆς ἐν γένει ἀρχαίας διδασκαλίας τῶν ἑπτά Οἰκουμενικῶν Συνόδων. Οὐδείς ἀντιλέγει περί τούτου. Ἄνευ τῆς Γραφῆς, τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως καί τῶν Πατέρων ἡ Ὀρθοδοξία δέν δύναται νά ὑφίσταται οὔτε εἰς τό παρόν οὔτε καί εἰς τό μέλλον. Μία ὅμως κατά γράμμα προσκόλλησις «ἀποκτείνει» τό πνεῦμα καί τήν οὐσίαν τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως.
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἐθεολόγησαν ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι, ἐπί τῇ βάσει τῆς διδασκαλίας τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἄνευ ὅμως προσκολλήσεως εἰς τό γράμμα αὐτῆς. Πῶς εἶναι λοιπόν δυνατόν ἡμεῖς οἱ κληρονόμοι τῆς πατερικῆς διδασκαλίας νά μήν ἀκολουθήσωμεν τήν δοθεῖσαν ὑπ’αὐτῶν ἑρμηνευτικήν ἀρχήν τοῦ πνεύματος;
Οὕτως, οἱ Πατέρες διά τοῦ δημιουργικοῦ διαλόγου μετά τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ ἐδημιούργησαν τόν λεγόμενον ἐμπολιτισμόν (inculturation) τῆς Θεολογίας τῆς Ἐκκλησίας καί κατέστησαν ταύτην συναφῆ-σχετικήν πρός τόν τότε πολιτιστικόν περίγυρον. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἐκχριστιάνισαν τόν ἑλληνικόν πολιτισμόν καί τοιουτρόπως ἐδημιούργησαν μίαν ἔξοχον θεολογικήν σύνθεσιν. Ἐπρόδωσαν οἱ Πατέρες τό δόγμα καί τό ἦθος τῆς Ἐκκλησίας; Ἄπαγε τῆς βλασφημίας! Ἡ συναφειακή θεολογία τῶν Πατέρων εἶναι πλουτισμός Θεολογίας ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι. Οἱ ὀξυδερκεῖς οὗτοι Ἅγιοι ἄνδρες τῆς Ἐκκλησίας ἐγνώριζον ὡς ἄριστα τά φιλοσοφικά ρεύματα τῆς ἐποχῆς καί διελέγοντο πρός αὐτά. Μετεμόρφωσαν φιλοσοφικούς ὅρους, ὡς ἐπί παραδείγματι τόν ὅρον «πρόσωπον», διά νά ἑρμηνεύσουν τό δόγμα τῆς Ἁγίας Τριάδος.
Καί τό ἐρώτημα πάλιν τίθεται ἐνώπιον ἡμῶν: Πρός τί ἡ τυφλή καί ἄνευ ὅρων καί προϋποθέσεων προσκόλλησις εἰς τό παρελθόν;
Φοβούμεθα ἐνώπιον μιᾶς νέας ὑπαρχούσης ἀπειλῆς, ἡ ὁποία ἀκούει εἰς τό ὄνομα παγκοσμιοποίησις-μεταμοντέρνος πολιτισμός; Ἡ μέν παγκοσμιοποίησις δημιουργεῖ τήν ἐντύπωσιν ὅτι ἰσοπεδώνει τήν ἰδιοπροσωπίαν καί τά χαρακτηριστικά λαῶν, ἀνθρώπων, πολιτισμῶν καί θρησκειῶν, ὁ δέ μεταμοντερνισμός ἀρνεῖται κατηγορηματικῶς οἱανδήτινα αὐθεντίαν καί ἀξίαν τοῦ παρελθόντος. Εἶναι τά κυρίαρχα πολιστικά μοντέλα τοῦ συγχρόνου τρόπου ζωῆς.
Ἐάν εἴμεθα ἑπόμενοι τοῖς Ἁγίοις Πατράσι δέν φοβούμεθα τόν διάλογον μέ τά ὡς ἄνω πολιτιστικά μοντέλα. Ἡ Ἀλήθεια ἐλευθερώνει ἐκ τοῦ φόβου τοῦ ἄλλου, τοῦ ἑτέρου καί καλεῖ εἰς διάλογον. Ὅστις κατέχει τήν Ἀλήθειαν δέν φοβᾶται, δέν διακατέχεται ὑπό ψυχολογικῶν συμπλεγμάτων ἤ εἰς τήν χειροτέραν περίπτωσιν ὑπό μίσους καί κακίας («Γνώσεσθε τήν Ἀλήθειαν καί ἡ Ἀλήθεια ἐλευθερώση ὑμᾶς»). Ὁ Χριστός συνωμίλησε μετά τῆς Σαμαρείτιδος! Μήπως ὡρισμένοι ἐξ ἡμῶν διακατεχώμεθα ὑπό τοῦ συμπλέγματος τῆς ἀνωτερότητος ὡς οἱ Ἰουδαῖοι τῆς ἐποχῆς τοῦ Κυρίου; Τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον, ὑπό τήν ἐμπνευσμένην ἡγεσίαν τῆς Ὑμετέρας Θειοτάτης Παναγιότητος, δέν φοβεῖται τόν διάλογον, διαλέγεται καί συνεργάζεται μετά πάντων τῶν ἀνθρώπων καλῆς θελήσεως διά τήν προαγωγήν τῆς εἰρήνης καί τήν ἀντιμετώπισιν τῶν προκλήσεων τοῦ συγχρόνου κόσμου.
Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ὀφείλει καί πρέπει νά διαλέγεται μέ τό ἑκάστοτε πολιτιστικόν περιβάλλον καί ἐν προκειμένῳ μέ τάς ἀνησυχίας καί τάς ἀναζητήσεις τοῦ μεταμοντέρνου πολιτισμοῦ. Εἰς ἀντίθετον περίπτωσιν, αὕτη θά καταστῇ μουσειακόν ἀπολίθωμα καί γκέττο.
Εὐτυχῶς ἀκούονται εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν φωναί, αἱ ὁποῖαι ἀντιλαμβάνονται τά σημεῖα τῶν καιρῶν καί ἀντιδροῦν ὑγιῶς εἰς τήν ἀπομόνωσιν καί τό κλείσιμον τῆς Ὀρθοδοξίας. Τό προσφάτως συγκληθέν ἐν Βόλῳ Συνέδριον ἐπί τοῦ θέματος: «Νεοπατερική Σύνθεση ἤ Μεταπατερική Θεολογία;» ἔθεσε τήν χεῖρα ἐπί τόν τύπον τῶν ἥλων καί ἐδημιούργησεν, ὡς μή ὤφελεν, ἀντιδράσεις ὀρθοδόξων, ἰδεολογικῶς προσκεκολλημένων εἰς τό παρελθόν, ἀρνουμένων κατ’ οὐσίαν δημιουργικόν διάλογον μέ τόν σύγχρονον πολιτισμόν καί καθιστώντων οὕτω τήν Ὀρθόδοξον Θεολογίαν γυμνήν διαλόγου καί πτωχήν!
Ἡ θεολογική ἡμῶν παιδεία περιορίζεται, ὡς ἐπί τό πλεῖστον, εἰς μίαν ἀκαδημαϊκοῦ χαρακτῆρος ἱστορικοκριτικήν μελέτην τῶν Πατέρων ἤ εἰς τήν χειροτέραν περίπτωσιν εἰς ἠθικολογικοῦ καί συναισθηματικοῦ περιεχομένου κηρύγματα. Ἡ ἐκκλησιαστική ἡμῶν ζωή ἐξαντλεῖται ἐνίοτε εἰς παροχήν ψυχολογικῆς ἀναπαύσεως καί «κατανυκτικῶν» Λειτουργιῶν, εἰς πνευματικούς τύπου «γκουρού» καταστάσεις αἱ ὁποῖαι δύνανται εὐκόλως νά ταυτίσουν τήν Ἐκκλησίαν μέ τά ἀνατολικά θρησκεύματα. Ὁ διακρινόμενος ἐπί προφητικῇ ἐγρηγόρσει Ἐλλογιμότατος καθηγητής κ. Χρῆστος Γιανναρᾶς εἰς τό βιβλίον του «Ἐνάντια στή Θρησκεία», ἤ ἐπί τό ἀκριβέστερον ἐναντίον τῆς θρησκευούσης Ἐκκλησίας, κατέδειξεν ἐναργῶς τήν ἔκπτωσιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς εἰς θρησκευτικόν καί ψυχολογικόν γεγονός.
Τό Ἅγιον Πνεῦμα κατέλιπεν εἰς τήν Ἐκκλησίαν μεγάλας θεολογικάς καί προφητικάς μορφάς, ὡς ἐκείνη τοῦ π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ, ὁ ὁποῖος πρῶτος ὡμίλησε περί τῆς ἀνάγκης νεοπα- τερικῆς συνθέσεως καί διαλόγου μετά τῆς Δύσεως. Ὁ π. Γεώργιος ὑπῆρξεν ὄντως οἰκουμενικός διδάσκαλος, ἑπόμενος τοῖς Ἁγίοις Πατράσι! Καί τήν ἀνάγκην ταύτην ἐπισημαίνουν καί σύγχρονοι μορφαί, ὡς ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ἰωάννης, εἷς ἐκ τῶν πιστῶν μαθητῶν τοῦ ἀειμνήστου π. Γεωργίου.
Παναγιώτατε Δέσποτα,
Ἀδελφοί μου,
Ἡ ἔλλειψις προφητικῆς συνειδήσεως καί ἑρμηνείας ἴσως ἀποτελεῖ πτῶσιν χειροτέραν τῆς πτώσεως εἰς ἁμαρτωλά πάθη! Καί διά τοῦτο θά κατακριθῶμεν ὑπό τοῦ Κυρίου ἐν τῇ Δευτέρᾳ Αὐτοῦ παρουσίᾳ καί θά ἀποδώσωμεν φρικτόν λόγον εἰς τόν δικαιοκρίτην Κύριον! Ὁ Στῆβεν Ράνσιμαν ἐδήλωσεν ὅτι ὁ 21ος αἰών θά εἶναι ὁ αἰών τῆς Ὀρθοδοξίας. Θά ἐκπληρώσῃ ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τήν προφητικήν της κλῆσιν εἰς ἕνα μεταμοντέρνον πολιτισμόν; Τό ἐρώτημα θέτει πάντας ἡμᾶς πρό τῶν εὐθυνῶν ἡμῶν!
Ἄς ἐξαγοράσωμεν τόν καιρόν!
Καλά καί εὐλογημένα Χριστούγεννα!