NOSTALGHIA: ΜΝΗΜΗ ΑΝΤΡΕΪ ΤΑΡΚΟΦΣΚΙ (ΒΙΝΤΕΟ)

Artwork: Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας

Σαν σήμερα, στις 29 Δεκεμβρίου 1986, αναχώρησε για τ' άστρα ο Αντρέϊ Ταρκόφσκι. 
Για την Ιδιωτική Οδό το 2016 ήταν και Έτος Αντρέϊ Ταρκόφσκι, καθώς τότε συμπληρώθηκαν τριάντα χρόνια από τον θάνατό του. 

Γι' αυτό και με το Καλλιτεχνικό Σύνολο ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ πραγματοποιήσαμε την Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2016, ένα αφιέρωμα στον μεγάλο σκηνοθέτη Αντρέϊ Ταρκόφσκι (1932-1986), στον Πολυχώρο ΑΙΤΙΟΝ. 

Το αφιέρωμα, με τον γενικό τίτλο NOSTALGHIA, περιλάμβανε τις ακόλουθες εισηγήσεις: 

- π. Πέτρος Μινώπετρος, σκηνοθέτης: «Η πνευματικότητα του Ταρκόφσκι μέσα από τον κινηματογραφικό λόγο». 

- Δημήτρης Μπαλτάς, Δρ. Φιλοσοφίας: «Αντρέϊ Ταρκόφσκι και Σοβιετικό καθεστώς». 

- Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος και μουσικός: «Η μουσική ποιητική του Αντρέϊ Ταρκόφσκι».

Με αφορμή την σημερινή επέτειο του θανάτου του σκηνοθέτη - ποιητή, ξαναθυμίζουμε το βίντεο της εκδήλωσής μας και παραπέμπουμε στις σχετικές αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού.
Οι εισηγήσεις εκείνης της αφιερωματικής βραδιάς δημοσιεύθηκαν και στο 8ο τεύχος της Επιθεώρησης Ρωσικού Πολιτισμού «Στέπα» (Χειμώνας 2017).
Παραθέτουμε εδώ και τα videos  της εκδήλωσης μας, όπως τα έχει δημοσιεύσει η ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ.

Ο π. Πέτρος Μινώπετρος μιλά για τη γενικότερη κατάσταση που στη Ρωσία την εποχή που ζούσε ο Ταρκόφσκι, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα είναι για τη Ρωσία κάτι σαν την Αναγέννηση της Δύσης. Αναφέρεται στις δύσκολες, για την ελευθερία της έκφρασης συνθήκες, που επικρατούσαν στη Σοβιετική Ένωση, καθώς επίσης και στον τρόπο που χρησιμοποιήθηκε ο κινηματογράφος στη χώρα αυτή για την «πλύση εγκεφάλου» του πληθυσμού και επισημαίνει ότι ο Ταρκόφσκι παρόλο που γεννιέται και μεγαλώνει σε μια αθεϊστική χώρα, δημιουργεί την περίφημη ταινία «Αντρέι Ρουμπλιόφ» στην οποία βρίσκει κανείς την ανακτημένη ιστορική και πολιτιστική μνήμη της Ρωσίας.

Στον ιστορικό περίγυρο με τον οποίο βρέθηκε αντιμέτωπος ο μεγάλος σκηνοθέτης Αντρέι Ταρκόφσκι (1932-1986), αναφέρεται ο Δρ. Φιλοσοφίας Δημήτρης Μπαλτάς, στην ομιλία του «Αντρέϊ Ταρκόφσκι και Σοβιετικό καθεστώς».

Στη σχέση του μεγάλου σκηνοθέτη Αντρέι Ταρκόφσκι (1932-1986) με τη μουσική - και στον τρόπο που αυτός την αξιοποίησε στις ταινίες του – αναφέρεται ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος και μουσικός στην ομιλία του με τίτλο: «Η μουσική ποιητική του Αντρέϊ Ταρκόφσκι».

ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΑΣ ΣΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΑ 11 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Στις 3 Αυγούστου 2019 συμπληρώθηκαν 11 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα Αλεξάντρ Σολζενίτσιν (1918-2008). 

Με αφορμή αυτή την επέτειο, υπενθυμίζουμε το αφιέρωμα στον Σολζενίτσιν, που συνδιοργανώσαμε το Περιοδικό ΣΤΕΠΑ (Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού) και το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» και πραγματοποιήσαμε στις 11 Δεκεμβρίου 2017 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, με αφορμή το «Έτος Σολζενίτσιν», που ήταν το 2018, καθώς συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την γέννησή του και 10 από τον θάνατό του. 

Ομιλητές ήσαν οι:  

– Δημήτρης Τριανταφυλλίδης: «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ: ο τόκος των καταθέσεων στην τράπεζα της μνήμης ή ένας πρόλογος που δεν δημοσιεύτηκε ποτέ». 

– Δημήτρης Μπαλτάς: «Ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν και η λογοτεχνία του γκουλάγκ». 

– π. Πέτρος Μινώπετρος: «Ο μάρτυρας και η συνείδηση των θυμάτων του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού». 

– Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος: «Η συνάντηση δύο Αλεξάνδρων: π. Αλέξανδρος Σμέμαν – Αλεξάντρ Σολζενίτσιν». 

Παραθέτουμε στη συνέχεια το βίντεο της εκδήλωσης.

Δείτε το αφιέρωμα του περιοδικού Στέπα  (τεύχος 9, 2018) στον Σολζενίτσιν εδώ. 

Οι αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για τον Σολζενίτσιν εδώ. 

ΤΟ ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΣΤΕΠΑ" ΜΕ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΦΛΩΡΟΦΣΚΙ

Με αφορμή τα 40 χρόνια από την εκδημία του μεγάλου Ρώσου θεολόγου και στοχαστή π. Γεωργίου Φλωρόφσκι, στο τεύχος #12 της Στέπας, που μόλις κυκλοφόρησε και επιμελείται ο φιλόπονος Δημήτρης Τριανταφυλλίδης, δημοσιεύεται ένα μεγάλο αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του. 

Στο αφιέρωμα συμμετέχουν γνωστοί Έλληνες θεολόγοι, δημοσιεύεται ένα κριτικό κείμενο του Νικολάι Μπερντιάγιεφ καθώς και για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, οι Θέσεις του π. Γεωρίου Φλωρόφσκι για τη διατριβή του, η οποία χάθηκε κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. 

Στον μεγάλο, αλλά άγνωστο έρωτα της Άννας Αχμάτοβα με τον Μπορίς Ανρέπ είναι αφιερωμένο ειδικό τμήμα του τεύχους με κείμενα της ίδιας της ποιήτριας αλλά και του διάσημου Ρώσου γλύπτη της διασποράς, καθώς επίσης και τα διαφωτιστικά απομνημονεύματα του Γκλέμπ Στρούβε, του εκδότη, χάρη στις προσπάθειες του οποίου «πέρασαν» στη Δύση πολλά κείμενα της ρωσικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. 

Ο μαέστρο Σεργκέι Παρατζάνοφ και οι σχέσεις του με την εξουσία. Ο σκηνοθέτης στο μικροσκόπιο των μυστικών υπηρεσιών. Για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, στοιχεία από άγνωστα ντοκουμέντα της ΚΑ.ΓΚΕ.ΜΠΕ, αλλά και η «στενογραφημένη» από πληροφοριοδότες, ομιλία του Παρατζάνοφ στη Λευκορωσία. 

Στο τεύχος δημοσιεύονται διηγήματα του Α. Τσέχωφ, Βελιμίρ Χλέμπνικοφ και Αντρέι Πλατόνοφ, ενώ στη στήλη θέατρο δημοσιεύεται για πρώτη φορά το θεατρικό έργο του Χλέμπνικοφ «Η κυρία Λένιν». 

Το μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Ρωσίας Νατάλια Κορνιένκο δημοσιεύει στο τεύχος ένα αιρετικό άρθρο για τον άλλοτε πανίσχυρο γενικό γραμματέα της Ένωσης Σοβιετικών Συγγραφέων Κ. Φεντίν. 

Αμέσως μετά ο καθηγητής του Κρατικού Πανεπιστημίου Ανθρωπιστικών Σπουδών της Μόσχας Βαλέρι Τιούμπα αναλύει τα καρναβαλικά μοτίβα στην ποίηση του Α. Σ. Πούσκιν, ενώ ο Βιατσεσλάβ Ιβανόφ μας δίνει μία ολοκληρωμένη και βιωματική προσέγγιση της ποίησης του Βαρλάμ Σαλάμοφ.

Στον Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη, μίλησε ο διάσημος Ρώσος συγγραφέας Μπορίς Ακούνιν, αναλύοντας τις απόψεις του για τη λογοτεχνία, την ιστορία και τη σημερινή πολιτική κατάσταση της Ρωσίας. Λίγες σελίδες παρακάτω δημοσιεύεται η τελευταία συνέντευξη του Γιούρι Λότμαν, ενός εκ των ιδρυτών της περίφημης σχολής Σημειολογίας στο Ταρτού. 

Ο Δημοσθένης Γ. Γεωργοβασίλης με το δοκίμιό του Μπορίς Παστερνάκ η τραγικότητα του ιδεαλισμού αναλύει το έργο του Ρώσου συγγραφέα Δόκτωρ Ζιβάγκο μέσα από το πρίσμα της διαχρονίας της ρωσικής λογοτεχνίας αλλά και του ζοφερού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο δημιούργησε ο νομπελίστας. 

Στις σελίδες για τον Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι ο πλέον αρμόδιος από τους μελετητές του έργου του μεγάλου ανατόμου της ρωσικής ψυχής, Βασίλι Ροζάνοφ, αναφέρεται στη διένεξη του Ντοστογιέφσκι με τον Σολοβιόφ. 

Στο τεύχος όπως πάντα υπάρχουν νέες μεταφράσεις ποιημάτων των Άννα Αχμάτοβα – Βελιμίρ Χλέμπνικοφ – Νικολάι Νεντόμπροβο, Ρόμπερτ Ροζντένσεφσκι, Αρσένι Ταρκόφσκι, Ελντάρ Ριαζάνοφ, Ιωσήφ Μπρόντσκι, Τατιάνα Σερμπινά και το άγνωστου στην Ελλάδα ρόκερ και ποιητή Γιεγκόρ Λετόφ. 

Με κείμενα των Αντρέι Μπέλι για τη σχολή των Νεοσλαβόφιλων και οι Δυτικίζοντες στη σύγχρονη ρωσική φιλοσοφική σκέψη, του Αλεξέι Λόσεφ για τον όρο «μαγεία» στην κατανόηση του π. Πάβελ Φλορένσκι, αλλά και του Μεράμπ Μαμαρντασβίλι για τη ζωή στην Ε.Σ.Σ.Δ. αναδεικνύεται η ρωσική φιλοσοφική παράδοση του 20ου αιώνα. 

Ο Λάμπρος Σκάρλας κάνει μία εκτενή αναδρομή στο σοβιετικό μοντάζ και την περίπτωση Αϊζενστάιν, ενώ ο Παναγιώτης Μπουγιάς παρουσιάζει τη σοβιετική ταινία Σύμφωνα με το νόμο. 

Και φυσικά στο τεύχος υπάρχουν πάντα οι στήλες Βιβλιοστάσιο με παρουσιάσεις νέων εκδόσεων σχετικά με το ρωσικό πολιτισμό, Helleno–russica με κείμενα επιστημονικού χαρακτήρα για τις ελληνορωσικές πολιτιστικές σχέσεις, αλλά τα Αντίδωρα με έργα Ελλήνων λογοτεχνών εμπνευσμένα από τη Ρωσία. 

Και ένα κείμενο του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου για τις "Ελληνορωσικές μουσικές διαδράσεις στο διάβα της ιστορίας". 

ΣΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ

Σαν σήμερα γεννήθηκε ο μεγάλος  Ρώσος συγγραφέας Αλεξάντρ Σολζενίτσιν (1918-2018). 

Το Περιοδικό ΣΤΕΠΑ (Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού) και το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» πραγματοποιήσαμε πέρυσι τέτοια μέρα (11 Δεκεμβρίου 2017) στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, ένα αφιέρωμα στο «Έτος Σολζενίτσιν», που είναι το 2018, καθώς  συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την γέννησή του και 10 από τον θάνατό του (3 Αυγούστου 2008).

Ομιλητές ήσαν οι:  

– Δημήτρης Τριανταφυλλίδης: «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ: ο τόκος των καταθέσεων στην τράπεζα της μνήμης ή ένας πρόλογος που δεν δημοσιεύτηκε ποτέ». 

– Δημήτρης Μπαλτάς: «Ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν και η λογοτεχνία του γκουλάγκ». 

– π. Πέτρος Μινώπετρος: «Ο μάρτυρας και η συνείδηση των θυμάτων του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού». 

– Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος: «Η συνάντηση δύο Αλεξάνδρων: π. Αλέξανδρος Σμέμαν – Αλεξάντρ Σολζενίτσιν». 

Παραθέτουμε στη συνέχεια το βίντεο της εκδήλωσης.

Δείτε το αφιέρωμα του περιοδικού Στέπα  (τεύχος 9, 2018) στον Σολζενίτσιν εδώ. 

Οι αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για τον Σολζενίτσιν εδώ. 

Ex Libris του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΑΛΤΑ - ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

S@mizdαtΕκδόσεις - Περιοδικό Στέπα 

Εx Libris του Δημήτρη Μπαλτά 

Μελετήματα, ομιλίες και άρθρα του γνωστού συγγραφέα Δημήτρη Μπαλτά που διαπραγματεύονται σημαντικές προσωπικότητες της ρωσικής σκέψης του 19ου και 20ού αιώνα. 

Κείμενα για τον Νικολάι Γκόγκολ, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Λέοντα Τολστόι, Νικολάι Τσερνισέφσκι, Μιχαήλ Μπακούνιν, Πιότρ Κροπότκιν, Σεργκέι Μπουλγκάκοφ, φωτίζουν διάφορες πλευρές της προσωπικότητας και του έργου των μεγάλων αυτών εκπροσώπων της ρωσικής σκέψης. 

Παράλληλα, ο συγγραφέας ασχολείται με διάφορα άλλα λογοτεχνικά, κοινωνικά, θρησκευτικά, φιλοσοφικά και ιστορικά θέματα, τα οποία κυριάρχησαν στις αναζητήσεις και τους διαλόγους των Ρώσων διανοουμένων κατά τον 19ο και 20ό αιώνα και αναδεικνύει λιγότερο συζητημένες πλευρές τους. 

Τέλος, στο βιβλίο αυτό περιλαμβάνονται δύο κείμενα του συγγραφέα που εστιάζουν το ενδιαφέρουν τους στη σχέση των Ρώσων απέναντι στην επανάσταση του 1821. 

Το βιβλίο του Δημήτρη Μπαλτά μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μία ευρύτερη προσέγγιση του Έλληνα αναγνώστη των Ρώσων συγγραφέων, της σκέψης τους, αλλά και του τρόπου με τον οποίο συμμετείχαν και συνδιαμόρφωσαν την κοινή ευρωπαϊκή, πολιτισμική κληρονομιά.

Panagiotis Ant. Andriopoulos: Les deux Alexandre de la diaspora russe: Père Alexandre Schmemann – Alexandre Soljenitsyne

Στο τεύχος 9 του Περιοδικού Στέπα - Επιθεώρηση ρωσικού πολιτισμού (Άνοιξη 2018), που εκδίδει και επιμελείται ο ακατάβλητος Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης, δημοσιεύθηκε κείμενό μου με τον τίτλο: Οι δύο Αλέξανδροι της Ρωσικής Διασποράς: π. Αλέξανδρος Σμέμαν – Αλεξάντρ Σολζενίτσιν.

Είχα την τύχη το κείμενο αυτό να μεταφραστεί στα γαλλικά από την κα Dominique Klonou, συγγενή του εν Γενεύῃ διαμένοντος εξάδελφου του μακαριστού π. Αλεξάνδρου Σμέμαν, νομικού και Άρχοντος Εκδίκου του Οικουμενικού Θρόνου Δρ Τύχωνα Τρογιάνωφ.

Παραθέτω στη συνέχεια την μετάφραση αυτή, ευχαριστώντας από καρδιάς τόσο την κα  Dominique Klonou, όσο και τον κ. Tikhon Troyanov για την θερμή υποδοχή του κειμένου μου και φυσικά για την μετάφρασή του.
π.α.α.

Panagiotis Ant. Andriopoulos - Les deux Alexandre de la diaspora russe : Père Alexandre Schmemann – Alexand... by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ: ΟΙ ΔΥΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΙ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ - ΣΜΕΜΑΝ ΚΑΙ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ

Ο π. Αλέξανδρος Σμέμαν εν μέσω του ζεύγους Σολζενίτσιν

Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Οι δύο Αλέξανδροι της Ρωσικής Διασποράς: π. Αλέξανδρος Σμέμαν – Αλεξάντρ Σολζενίτσιν 

Περιοδικό Στέπα, τεύχος 9, Άνοιξη 2018, σ. 285-289. 

Ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν γνώρισε τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν μέσω … ραδιοφώνου. Άκουγε τα κηρύγματά του από το Radio Liberty στην Αμερική – όταν πια ο Σολζενίτσιν ήταν εκεί αυτοεξόριστος – και αργότερα έγραψε: «Είχα μείνει κατάπληκτος με το πόσο αυθεντική και πόσο αληθινά σύγχρονη είναι η τέχνη του κηρύγματός του, μα και σε πόσο μεγάλο βαθμό είναι αναπτυγμένη…» (π. Αλέξανδρος Σμέμαν, Μικρό Συναξάρι, Εν πλω, 2008, σ. 73). 

Η σχέση των δύο Αλεξάνδρων, Σμέμαν και Σολζενίτσιν, εξελίχθηκε σε πολυχρόνια και ουσιαστική.

Ο π. Αλέξανδρος Σμέμαν έγραψε κείμενα για τον Σολζενίτσιν (On Solzhenitsyn, Reflections on the Gulag Archipelago), αλλά αποτύπωσε σημαντικές πτυχές της φιλίας τους στο «Ημερολόγιό» του (μετ. Ιωσήφ Ροηλίδης, Ακρίτας, Αθήνα 2002). 

Οι μαρτυρίες του εκεί είναι σαφείς: 

Διαβάζει το Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ, σημειώνοντας εμφαντικά: «Βυθίζομαι ξανά στον εφιαλτικό κόσμο του Γκουλάγκ: η δύναμη, η έκταση, τα βαθιά νερά του ταλέντου του Σ. Κάθε σελίδα είναι συγκλονιστική. Η γλώσσα ακριβής, ευλύγιστη, πλούσια και μελωδική…» (σσ. 184-85). Ο π. Α.Σμέμαν, να σημειώσουμε, είχε εκπληκτική γνώση της Ρωσικής λογοτεχνίας και της Δυτικής, ιδιαίτερα της Γαλλικής. 

Συνομιλεί με τον Σολζενίτσιν, στον «Αγγελιαφόρο» των Παρισίων και δημοσιεύει στο Ημερολόγιό του απόσπασμα επιστολής αναγνώστη από τη Σοβιετική Ρωσία (έναν πολύ γνωστό συγγραφέα) προς τον εκδότη του περιοδικού. Ο αναγνώστης δεν διστάζει να …προτιμήσει τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν, θεωρώντας πως «η συνετή, ζωντανή, εκκλησιαστική θέση του, συμπληρώνει θαυμάσια και διορθώνει τις παθιασμένες εκκλήσεις του Σολζενίτσιν…». (σσ. 256-57). 

Ο Σολζενίτσιν είναι ο «εξορκιστής της Ρωσικής ψυχής» - κατά τον π. Α.Σ., αλλά αυτό δεν εμποδίζει τον π. Αλέξανδρο να διαλέγεται με τον Σολζενίτσιν «εν πνεύματι και αληθεία». 

Αλληλογραφεί με τον Σολζενίτσιν κι αυτή η αλληλογραφία έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί τα ζητήματα που θίγονται υφίστανται ώς τις μέρες μας. Για παράδειγμα, η σχέση Ρωσίας και Δύσης, στη Σοβιετική εποχή, αλλά και σήμερα. 

Σε σχετικό γράμμα του ο Σολζενίτσιν παρακαλεί τον π. Α.Σ. να γράψει για τη Ρωσική ιστορία προκειμένου να «διορθωθεί η εικόνα που έχει ο κόσμος για τη Ρωσία». Κι εκείνος στο Ημερολόγιό του σημειώνει πως θα του έγραφε «σχετικά με: 

1. Την καταγωγή και το νόημα αυτού του αρνητικού Δυτικού Ρωσικού «μύθου». Η ενοχή γι’ αυτόν τον μύθο βαραίνει τους Ρώσους, τουλάχιστον για ένα μέρος του μύθου. Η Ρωσική ιστοριογραφία δημιουργεί «μύθους». Η ιστορία κάθε έθνους είναι τραγική. Έτσι, πρώτα απ’ όλα, χρειάζεται να διατυπώσουμε αυτή την τραγωδία, κ.λπ. 

2. Το νόημα αυτής της ασυγκράτητης ροπής του κόσμου προς την Αριστερά, παρά τα όποια Γκουλάγκ και παρά την ολοφάνερη αιματηρή συντριβή της αριστερίστικης εμπειρίας κυριολεκτικά παντού. Αιτία: η Δεξιά δεν διαθέτει όνειρο. Είναι μια απαισιοδοξία, μια δυσπιστία, ένα πάθος για τα κεκτημένα (status quo), και στην πραγματικότητα «είναι δύναμη και κέρδος» (σ. 274). 

Σαράντα χρόνια μετά, από τότε που γράφει τα παραπάνω ο π. Α.Σ. (1977), ίσως η «ασυγκράτητη ροπή του κόσμου» να είναι προς την άκρα δεξιά, ως την άλλη όψη του αυτού νομίσματος… 

Πάντως ο Ρωσικός «μύθος» - και στη μετασοβιετική εποχή - καλά κρατεί και η Ρωσία μάλλον δεν ενδιαφέρεται να «διορθώσει» την εικόνα που έχει ο κόσμος γι’ αυτήν. 

Ο π. Α.Σ. δίνει διαλέξεις για τον Σολζενίτσιν. Τον Φεβρουάριο του 1974 δίνει στην Καλιφόρνια επτά διαλέξεις για τον Σολζενίτσιν, ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου, το οποίο αποτελούσαν κυρίως παλιοί Ρώσοι εμιγκρέδες. Ο ίδιος ο π. Α.Σ. σημειώνει χαρακτηριστικά: «Όλες αυτές οι μέρες είναι γεμάτες από ειδήσεις σχετικά με τον Σολζενίτσιν. Την Τρίτη στην Ουάσινγκτον, όπου πήγα για να μιλήσω στο Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο, σχετικά με τον Σολζενίτσιν, έμαθα για τη σύλληψή του, και την επόμενη μέρα, για την απέλασή του στην Ελβετία. Τη νύχτα τον είδα στην τηλεόραση να βγαίνει από το αεροπλάνο. Μια είναι η ευχή μου: να μπορέσει ο Σολζενίτσιν να παραμείνει αυτός που είναι, πράγμα λίγο δύσκολο στη Δύση» (σσ. 62-63). 

Ο π. Α.Σ. δεν τρέφει αυταπάτες. Ξέρει ότι το να είσαι εμιγκρές είναι μια κατάσταση πολύ πιο δύσκολη από το να παραμένεις στη χώρα σου. 

Στις 5 Απριλίου 1974 ο π. Α.Σ. λαμβάνει επιστολή από τον Σολζενίτσιν, με την οποία τον καλεί στην Ελβετία για να συζητήσουν πολλά και διάφορα. «Αλλά το σπουδαιότερο, θα ήθελα να εξομολογηθώ και να κοινωνήσω. Το ίδιο θέλει και ολόκληρη η οικογένειά μου», γράφει ο Σολζενίτσιν. 

Τον επόμενο μήνα, Μάιο του 1974, ο π. Α.Σ. σπεύδει προς συνάντησιν του Σολζενίτσιν στην Ελβετία. Τις μέρες που πέρασαν μαζί οι δύο Αλέξανδροι, τις κατέγραψε στο Ημερολόγιό του ο π. Α.Σ. στο «Τετράδιο της Ζυρίχης» (28 Μαϊου – 6 Ιουνίου 1974, σσ. 79-83). Οι δύο άνδρες μένουν στα βουνά της Ελβετίας, αφού ο Σολζενίτσιν εκεί «αναπαύεται». 

Οι συζητήσεις μακρές και εφ’ όλης της ύλης. Για προσωπικά θέματα, για οραματισμούς και βέβαια για τη Ρωσία. Εκεί, ο Σολζενίτσιν εκμυστηρεύεται αυτό που θα κάνει αργότερα. Θα ζήσει στον Καναδά και εκεί θα ιδρύσει «μια μικρή Ρωσία». 

Οι μέρες έχουν φοβερή ένταση για τον π. Α.Σ., ο οποίος σημειώνει μετά το τέλος της Ζυρίχης: «Για πρώτη φορά αισθάνομαι φόβο και αμφιβολία και μια αυξανόμενη λύπηση για τον Σ.», ενώ λίγες μέρες αργότερα και ευρισκόμενος στο Παρίσι, γράφει: «Αισθάνομαι πως στο Παρίσι υπάρχει ένας αυξανόμενος εκνευρισμός με τον Σ. Η εισβολή του στη ζωή μας δεν υπόσχεται τίποτε άλλο παρά ταλαιπωρία και διχογνωμίες». 

Ο π. Α.Σ. μιλάει για «εισβολή» του Σολζενίτσιν και είναι ακριβώς έτσι. Ο Σολζενίτσιν δεν απελάθηκε από τη Ρωσία. Μάλλον εισέβαλε στη Δύση και την καθόρισε πολλαπλώς, κυρίως σε σχέση με την αντίληψή της για τη Ρωσία. Η περίπτωσή του ήταν θυελλώδης και δεν μπορούσε παρά να προκαλέσει πολλούς και ποικίλους κραδασμούς σε ιδεολογικό επίπεδο. 

Στις 29 Απριλίου 1982 ο π. Α.Σ. σημειώνει στο Ημερολόγιό του: «Στο περιοδικό «L’ Express», άρθρο του Σολζενίτσιν. Πάντα το ίδιο θέμα: η Δύση δεν καταλαβαίνει τη Ρωσία, την ουσία του Κομμουνισμού, κ.λπ. Όλα πλησιάζουν την αλήθεια, αλλά δεν θα έχουν καμιά επίδραση. Επιπλέον, είναι και αντιπαραγωγικό. Γιατί; Επειδή, τα πάντα στο άρθρο διαποτίζονται από μια αντιπάθεια προς τη Δύση, την Αμερική, με μια απροκάλυπτη περιφρόνηση για οτιδήποτε το Δυτικό. Όσο για τη Ρωσία, υπαινίσσεται πως εκεί τα πάντα είναι σοβαρά, βαθιά, πραγματικά. Και στην εβδομηντάχρονη κυριαρχία των Μπολσεβίκων όλοι είναι ένοχοι, εκτός από τη Ρωσία και τους Ρώσους…» (σσ. 511-12). 

Στο ίδιο έργο θεατές… Τα περί αντιδυτικισμού που προσάπτει ο π. Α.Σ. στον Σολζενίτσιν, πριν από 40 σχεδόν χρόνια, ισχύουν στο ακέραιο και σήμερα. Όχι μόνο για τη Ρωσία, αλλά και για την Ελλάδα. Και γιατί όχι, ίσως για όλες τις Ορθόδοξες χώρες, που βλέπουν τη Δύση ως τον «διάβολο» που επιχειρεί αενάως την αλλοίωση του φρονήματός τους, όπως περίπου – φευ! – αντιστοίχως πιστεύουν και οι μουσουλμάνοι! Είναι καταπληκτικό ότι το επισημαίνει αυτό ο π. Α.Σ. όταν στις 17-10-1979 γράφει: «Ο Αγιατολάχ [Χομεϊνί της Περσίας] και ο Σολζενίτσιν μισούν βαθιά τον σχετικισμό, από τη στιγμή που θεωρούν το όραμά τους για τον κόσμο ως απόλυτο» (σ. 372). Ο π. Α.Σ. σημειώνει πως «αυτό το γενικό μίσος για την Αμερική είναι πραγματικά παράλογο» (σ. 388).

Ως κοσμοπολίτης και βαθιά ρεαλιστής ήξερε πολύ καλά τόσο τη Δύση, όσο και τον Σολζενίτσιν. Γι’ αυτό δεν συμμεριζόταν καθόλου τους Ρώσους και τους Δυτικούς κριτικούς του Σολζενίτσιν, που έβλεπαν στο έργο του έναν «τυφλό» εθνικισμό, αλλά δεν συμμεριζόταν και κάποιους από τους ενθουσιασμούς του Σολζενίτσιν, όπως τον (περαστικό) θαυμασμό του για τους Παλαιόπιστους. 

Η σχέση των δύο Αλέξανδρων περνάει από διάφορες φάσεις και διακυμάνσεις, κι αυτό είναι φυσιολογικό. Συναντιούνται συχνά στο καταπράσινο όρος Βέρμοντ των Η.Π.Α. όπου έμενε ο Σολζενίτσιν και ο π. Α.Σ. γράφει στις 14 Απριλίου 1980: «Οι εντάσεις, οι προφυλάξεις, οι θωρακίσεις έχουν εξαφανιστεί. Ο Σολζενίτσιν, απλός, φιλικός, «οικογενειακός». Απ’ αυτές τις μέρες παραμένει πολύ φως, καθώς και η αίσθηση της μεγαλοσύνης του» (σ. 413). 

Ένα χρόνο πριν, πάλι στο όρος Βέρμοντ, ο π. Α.Σ. προβληματίζεται γύρω από τη εργασία του Σολζενίτσιν πάνω σ’ ένα «μυθιστόρημα με θέση», όπου η «θέση» έχει να κάνει με τις απόψεις του συγγραφέα για τη Ρωσία: Για τα δεινά της ευθύνονται οι δυτικόφρονες και η Δύση, που βοήθησαν στην επικράτηση του Μπολσεβικισμού. Κι ακόμα οι Δυτικές ιδέες και αξίες («δικαιώματα», «ελευθερία», «δημοκρατία) δεν μπορούν να ταιριάξουν στη Ρωσία ούτε να εφαρμοστούν. Αυτό το τελευταίο επιβεβαιώνεται πανηγυρικά και στις μέρες μας, στη μετασοβιετική εποχή, όπου η καθεστωτική πρακτική (κομμουνιστική και τσαρική) καλά κρατεί! 

Ο π. Α.Σ. γράφει για τον Σολζενίτσιν: «Ο θησαυρός του είναι η Ρωσία και μόνον η Ρωσία, ο δικός μου είναι η Εκκλησία» (σ. 131), δίνοντας έτσι τον τόνο της διαφοράς τους. Άλλωστε σε αντιπαραθέσεις που ανακύπτουν γύρω από το πρόσωπο του Σολζενίτσιν, ο π. Α.Σ. ξεκαθαρίζει: «Θα υπερασπιστώ όσα έχω μάθει μέσα από τη δημιουργική του τέχνη, αλλά θα παραμείνω ελεύθερος από την ιδεολογία του, η οποία μου είναι αρκετά ξένη» (σ. 108). 

Κι αλλού γράφει: «Με το μυαλό μου και με τη λογική, συμφωνώ με πολλές από τις ιδέες του σχετικά με την Επανάσταση στη Ρωσία, αλλά δεν μπορώ να συμμεριστώ το πάθος του, επειδή δεν αγαπώ τη Ρωσία «περισσότερο από καθετί άλλο» (σ. 320). 

Η σχέση Σμέμαν και Σολζενίτσιν είναι εξαιρετικά σημαντική, αν και έχει διάρκεια μόλις δέκα χρόνων περίπου. Συναντιούνται για πρώτη φορά στη Ζυρίχη τον Μάιο του 1974 (η αρχική γνωριμία προσδιορίζεται στα 1971 μέσω επιστολών) και ο π. Αλέξανδρος πεθαίνει σύντομα, στα 1983. Φέτος, το 2018, συμπληρώνονται 35 χρόνια από την αναχώρησή του… 

Ο Σολζενίτσιν ζει πολύ περισσότερο. Ζει την πτώση του Κομμουνισμού, επιστρέφει θριαμβευτικά στη Ρωσία και πεθαίνει το 2008. Εικοσιπέντε χρόνια μετά τον Σμέμαν! Φέτος διπλή επέτειος για τον Σολζενίτσιν: 10 χρόνια από τον θάνατό του και 100 από τη γέννησή του. Γεννήθηκε το 1918, τρία χρόνια νωρίτερα από τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν (1921). 

Ο Δεκέμβριος είναι κοινός μήνας: ο Σολζενίτσιν γεννήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου, ο π. Αλέξανδρος εκοιμήθη στις 13 Δεκεμβρίου. 

Η σύντομη, χρονικά, σχέση τους, μάλλον είναι αντικείμενο διδακτορικής διατριβής. Εδώ εντοπίσαμε απλώς – σχεδόν επιγραμματικά – όψεις και πτυχές αυτής της πολυκύμαντης σχέσης. 

Η σύγχρονη διανόηση στη Ρωσία θα είχε πολλά να ωφεληθεί, αν έσκυβε με πραγματική διάθεση μαθητείας στην σχέση των δύο Αλέξανδρων. Γιατί ήσαν, αναμφίβολα, μοναδικοί.

ΤΟ ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΣΤΕΠΑ" ΜΕ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ ΚΑΙ ΠΛΟΥΣΙΑ ΥΛΗ

Ο χαλκέντερος Δημήτρης Τριανταφυλλίδης συνεχίζει ακάθεκτη την μοναχική πορεία του στις στέπες της ρωσικής ιστορίας, διανόησης, λογοτεχνίας, τέχνης και εν τέλει ομορφιάς. 

Έφτασε κιόλας στο 9ο τεύχος του περιοδικού ΣΤΕΠΑ – Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού, με ένα ογκώδες (420 σελίδες), πολύτιμο (μεταφράσεις και μελέτες) και, σε μεγάλο βαθμό, μοναδικό στην βιβλιογραφία υλικό. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια αναλυτικά τα περιεχόμενα του τεύχους, το οποίο περιλαμβάνει και ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του (1918) και τα 10 από το θάνατό του (2008). 

Η δική μας συμβολή στο αφιέρωμα αυτό, θίγει την πολύ δυνατή σχέση του Σολζενίτσιν με τον μεγάλο ρώσο θεολόγο της Διασποράς, π. Αλέξανδρο Σμέμαν. 

Στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία έχουν από δεκαετίες εκδοθεί βιβλία-μαρτυρίες πρώην κρατουμένων στα Γκουλάγκ. Εξαιρουμένων των βιβλίων του Α. Σολζενίτσιν, της Μαργκαρέτε Νόυμαν και του Β. Σαλάμοφ, που διαθέτουμε σε ελληνική μετάφραση, τα βιβλία αυτά είναι παντελώς άγνωστα στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Με το σχετικό αφιέρωμα του νέου τεύχους του περιοδικού Στέπα ο αναγνώστης έχει ενώπιον του ένα σημαντικό υλικό για να κατανοήσει την λογοτεχνία των Γκουλάγκ κι ακόμα να ανακαλύψει το θέμα «Οι Έλληνες στα Γκουλάγκ». 

Ευχόμαστε από καρδιάς η Στέπα ν’ ανθεί και φέρει κι άλλο σε καιρούς αυχμηρούς, μ’ εμάς συνοδοιπόρους ταπεινούς. 

Π.Α.Α.

Περιοδικό Στέπα - Τεύχος 9 - Περιεχόμενα by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΜΠΑΧ ΚΑΙ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΜΕ ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στον Γιώργο Βλαντή

Ο φίλος, ταλαντούχος νεαρός καλλιτέχνης Ιωάννης – Πορφύριος Καποδίστριας, πριν από ένα μήνα και κάτι φιλοτέχνησε μια αφίσα για την διάλεξή μας «Μάνος Χατζιδάκις και Ρώσοι συνθέτες του 20ού αιώνα», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του κύκλου «Οι Δευτέρες της Στέπας στο πατάρι του Αρμού» (μια πρωτοβουλία του Περιοδικού «Στέπα»). 

Στην ευφάνταστη αυτή αφίσα ο Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας δανείζεται μια νεανική, σχετικά, φωτογραφία του Μάνου Χατζιδάκι και προσθέτει στον συνθέτη …κατακόκκινο κινητό με ακουστικά, απ’ όπου ο Χατζιδάκις ακούει ρώσους συνθέτες (σημειώνονται τα ονόματά τους). 

Έτσι, πηγαίνουμε 70 χρόνια πίσω, τότε που ο Χατζιδάκις πήγαινε στο Μουσικό Τμήμα της Αμερικανικής Βιβλιοθήκης, στο γνωστό τότε ως Music Room και άκουγε σπουδαίους συνθέτες του καιρού εκείνου – μεταξύ αυτών και τους αγαπημένους του Ρώσους – από πικάπ, μιας και δεν υπήρχαν τότε τα μέσα σε αφθονία. Τι πικάπ τι κινητό! Άλλωστε ο Χατζιδάκις αγόραζε με μανία τα πιο εξελιγμένα συστήματα και ενημερωνόταν συνεχώς. Είχε πει στους στενούς του φίλους: «Όταν πεθάνω, θα έρχεστε πάνω από τον τάφο μου και αντί για λουλούδια θα μου αφήνετε προσπέκτους με τα πιο μοντέρνα μηχανήματα!». 

Η έκπληξη ήρθε από τη Γερμανία, αυτές τις μέρες. Ο μέγιστος J.S. Bach πρωτοσέλιδο της μεγαλύτερης εβδομαδιαίας εφημερίδας της Γερμανίας, της Die Zeit, με κίτρινα ακουστικά! Προφανώς λόγω της Μ. Εβδομάδος των Καθολικών. Και δεν έχει άδικο η εφημερίδα όταν γράφει για τον συνθέτη των περίφημων Παθών (Κατά Ματθαίον και Κατά Ιωάννην): «Ένα πάθος που ονομάζεται Bach. Ακόμη και για ανθρώπους που δεν πιστεύουν στο Θεό, ο ουρανός ανοίγει ξαφνικά.» 

Έτσι, ο Χατζιδάκις με κόκκινα ακουστικά στην Ελλάδα, κατά Ιωάννη – Πορφύριο Καποδίστρια, και ο Μπάχ με κίτρινα ακουστικά – μάλλον για να δηλωθεί η παντοκρατορία του και στους καιρούς μας – στη Γερμανία. Μια – ας την πούμε – μοντέρνα εκδοχή δύο συνθετών, από διαφορετικές αφετηρίες, αλλά σχεδόν στον ίδιο χρόνο. 

Με την ευκαιρία, προτείνουμε τα «Kατά Ιωάννην Πάθη» του Μπαχ με όργανα εποχής από τους Μουσικούς της Καμεράτας-Ορχήστρας των Φίλων της Μουσικής υπό τη διεύθυνση του χειμαρρώδους Μάρκελλου Χρυσικόπουλου. Την Κυριακή των Βαΐων 1 Απριλίου (8:30 μ.μ., με ελληνικούς υπέρτιτλους) στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Artwork: Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας

Η ΔΙΑΛΕΞΗ "ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΚΑΙ ΡΩΣΟΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ" ΣΤΟ BLOD.GR

Το περιοδικό Στέπα (Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού), το οποίο εκδίδει ο μεταφραστής και συγγραφέας Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης, διοργάνωσε κύκλο εκδηλώσεων με τίτλο «Οι Δευτέρες της Στέπας στο πατάρι του Αρμού», για την γνωριμία του ευρύτερου κοινού με την ρωσική κουλτούρα. 

Την Δευτέρα 5 Μαρτίου 2018, ομιλητής ήταν ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος και μουσικός, με θέμα: «Μάνος Χατζιδάκις και Ρώσοι συνθέτες του 20ού αιώνα». 

Ο Μάνος Χατζιδάκις που συνομιλεί με τον Σεργκέι Προκόφιεφ στο νεανικό πιανιστικό του έργο «Για μια μικρή λευκή αχιβάδα», ο Χατζιδάκις που διευθύνει Ίγκορ Στραβίνσκυ είτε με την Μικρή Ορχήστρα Αθηνών είτε με την Ορχήστρα των Χρωμάτων, ο Χατζιδάκις που …κλέβει ένα θαυμάσιο μοτίβο του Ντμίτρι Σοστακόβιτς για να φτιάξει ένα δικό του τραγούδι, ολότελα ελληνικό, ο Χατζιδάκις που προτείνει τους αγαπημένους του Ρώσους συνθέτες στις ραδιοφωνικές εκπομπές του.  Στην διάλεξη καταδεικνύεται αυτή η στενή σχέση του Μ. Χατζιδάκι με την ρωσική μουσική πρωτοπορία του 20ού αιώνα, μέσα από κείμενα – ντοκουμέντα και σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό.

Την ομιλία κάλυψε και προβάλλει ο ιστότοπος blod.gr (ακρωνύμιο των λέξεων Bodossaki Lectures on Demand) που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία και δαπάνες του Ιδρύματος Μποδοσάκη. 
Μπορείτε να την δείτε εδώ. 
Στη συνέχεια δημοσιεύουμε την διάλεξη όπως ανέβηκε στο κανάλι μας στο youtube. 

ΑΠΟΨΕ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΡΩΣΟΥΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΟΥ ΑΡΜΟΥ

Artwork: Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας

Σήμερα, Δευτέρα 5 Μαρτίου 2018, στις 7 το απόγευμα στο πατάρι των εκδόσεων Αρμός (Μαυροκορδάτου 11), στο κέντρο της Αθήνας, μιλάμε για τον Μάνο Χατζιδάκι και τους Ρώσους συνθέτες του 20ού αιώνα, από τους οποίους επηρεάστηκε, τους Ρώσους συνθέτες που διηύθυνε, αυτούς - ανάμεσα σε πολλούς άλλους - που τον καθόρισαν. 

Κουίζ: Από ποιον διάσημο Ρώσο συνθέτη ...έκλεψε ο Χατζιδάκις το θέμα του τραγουδιού "Το παιδί από την Κρήτη"; 

ΠΕΡΙ ΡΩΣΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΑΛΤΑ

Στο πλαίσιο του κύκλου "Οι Δευτέρες της Στέπας στο πατάρι του Αρμού", που διοργανώνει το περιοδικό Στέπα (Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού), χθες Δευτέρα, 26 Φεβρουαρίου 2018, ομιλητής ήταν ο Δρ Φιλοσοφίας, μεταφραστής και συγγραφέας Δημήτρης Μπαλτάς, με θέμα: "Ρωσική Θρησκευτική Φιλοσοφία".

Ο Δ. Μπαλτάς αναφέρθηκε σε εκείνους τους Ρώσους φιλοσόφους που συγκροτούν αυτό που ονομάζουμε "Ρωσική Θρησκευτική Φιλοσοφία", ένα πνευματικό φαινόμενο του τέλους του 19ου αι. και των αρχών του 20ού. Ονόματα όπως οι: Νικόλαος Μπερντιάγιεφ, Σεργκέι Μπουλγκάκωφ, Σιμόν Φρανκ, Ιβάν Ιλίν, Πάβελ Φλωρένσκι, Νικόλαος Λόσκυ, πρότειναν μια σύνθεση της φιλοσοφίας με τη θρησκεία και την Ορθόδοξη Εκκλησία, μέσα από ζητήματα ανθρωπολογικά, κοσμολογικά και οντολογικά, κινούμενοι, όμως, σε ένα πλαίσιο που δεν κρίνεται εξ επόψεως Δογματικής. 

Ακολούθησε εκτενέστατη και ουσιαστική συζήτηση με τους παρευρισκομένους. 

ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΡΩΣΟΥΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΟΥ ΑΡΜΟΥ

«Οι Δευτέρες της Στέπας στο πατάρι του Αρμού» - μια πρωτοβουλία του Περιοδικού «Στέπα» (εκδίδει ο Δημήτρης Τριανταφυλλίδης) για την γνωριμία του ευρύτερου κοινού με την ρωσική κουλτούρα - ολοκληρώνονται την Δευτέρα 5 Μαρτίου 2018 με μια διάλεξή μου ελληνικού και ρωσικού ενδιαφέροντος. 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος: «Μάνος Χατζιδάκις και Ρώσοι συνθέτες του 20ού αιώνα». 

Ο Μάνος Χατζιδάκις που συνομιλεί με τον Σέργιο Προκόφιεφ στο νεανικό πιανιστικό του έργο «Για μια μικρή λευκή αχιβάδα», ο Χατζιδάκις που διευθύνει Στραβίνσκυ είτε με την Μικρή Ορχήστρα Αθηνών είτε με την Ορχήστρα των Χρωμάτων, ο Χατζιδάκις που …κλέβει ένα θαυμάσιο μοτίβο του Σοστακόβιτς για να φτιάξει ένα δικό του τραγούδι, ολότελα ελληνικό. 

Γι’ αυτή την διάλεξή μου, ο φίλος και πολύτιμος συνεργάτης Ιωάννης – Πορφύριος Καποδίστριας φιλοτέχνησε μια ευφάνταστη και εξαίσια αφίσα. Δανείζεται μια νεανική, σχετικά, φωτογραφία του Μάνου Χατζιδάκι και προσθέτει στον συνθέτη …κατακόκκινο κινητό με ακουστικά, απ’ όπου ο Χατζιδάκις ακούει ρώσους συνθέτες (σημειώνονται τα ονόματά τους). 

Χωρίς να το γνωρίζει ο Ιωάννης – Πορφύριος Καποδίστριας μας πηγαίνει 70 χρόνια πίσω, τότε που ο Χατζιδάκις πήγαινε στο Μουσικό Τμήμα της Αμερικανικής Βιβλιοθήκης, στο γνωστό τότε ως Music Room και άκουγε σπουδαίους συνθέτες του καιρού εκείνου – μεταξύ αυτών και τους αγαπημένους του Ρώσους – από πικάπ, μιας και δεν υπήρχαν τότε τα μέσα σε αφθονία. Τι πικάπ τι κινητό!

Άλλωστε ο Χατζιδάκις αγόραζε με μανία τα πιο εξελιγμένα συστήματα και ενημερωνόταν συνεχώς. Είχε πει στους στενούς του φίλους: «Όταν πεθάνω, θα έρχεστε πάνω από τον τάφο μου και αντί για λουλούδια θα μου αφήνετε προσπέκτους με τα πιο μοντέρνα μηχανήματα!». 

Την Δευτέρα, λοιπόν, 5 Μαρτίου στις 7 το απόγευμα, στο πατάρι των εκδόσεων «Αρμός» (Μαυροκορδάτου 11, κοντά στην Ακαδημίας) ραντεβού με τον Μάνο Χατζιδάκι και τους ρώσους συνθέτες του. 

Π.Α.Α.

ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΟΙ "ΔΕΥΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΣΤΕΠΑΣ" ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΟΥ ΑΡΜΟΥ

Ξεκίνησαν χθες, Δευτέρα 22 Ιανουαρίου 2018, οι "Δευτέρες της Στέπας" στο πατάρι του Αρμού.

Πρόκειται για μια σειρά εκδηλώσεων με ομιλητές συνεργάτες του περιοδικού “Στέπα” για τους αναγνώστες και φίλους όχι μόνο του περιοδικού αλλά και του ρωσικού πολιτισμού. 

Ο υπεύθυνος του κύκλου και εκδότης του περιοδικού Δημήτρης Τριανταφυλλίδης, έκοψε πρώτα την Βασιλόπιτα και ευχήθηκε για το νέο έτος, παρόντων φίλων του περιοδικού. 

Ακολούθησε η πρώτη ομιλία του κύκλου από τον Δημήτρη Τριανταφυλλίδη, με τίτλο: «Γράμματα από τη Ρωσία» ή Πώς προσεγγίζουμε το ρωσικό πολιτισμό. Παραδοχές – μεθοδολογία. Με αφορμή το βιβλίο του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη, η χθεσινή συνάντηση είχε ως θέμα τις βασικές παραδοχές και την μεθοδολογία προσέγγισης του ρωσικού πολιτισμού. 

Τι είναι εκείνο που κάνει τη Ρωσία ξεχωριστή ως χώρα και πολιτισμό; Γιατί στη Ρωσία, παρά τις πολιτικές και πολιτισμικές διαφορές, αναπτύχθηκε και αναπτύσσεται ένας μεγάλος πνευματικός πολιτισμός που επηρεάζει τον Δυτικό, αλλά και άλλους, εδώ και πολλούς αιώνες; Ποια η σχέση του ρωσικού πολιτισμού με τον ελληνικό και, κυρίως, τον βυζαντινό; 

Τα «Γράμματα από τη Ρωσία» (εκδόσεις Επίκεντρο) είναι ένα ιδιότυπο οδοιπορικό στην αχανή Ρωσία των αντιθέσεων μέσα από το βλέμμα ενός ταξιδιώτη που δεν ακολουθεί τη διαδρομή του σύγχρονου τουρίστα, αλλά του περιηγητή του 19ου αιώνα. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο δρόμου, αποτελούμενο από 41 κείμενα, στα οποίο ο συγγραφέας κατέγραψε εικόνες, εντυπώσεις, συναντήσεις και συναισθήματα, όπως τα έζησε ή τα ένιωσε, διασχίζοντας με τρένα, λεωφορεία και αυτοκίνητα τις απέραντες εκτάσεις και τις μεγαλουπόλεις της Ρωσίας. Ποια ιστορικά αρχέτυπα καθορίζουν την ατομική και τη συλλογική ζωή των Ρώσων; Τι ρόλο παίζει στην καθημερινότητα η χριστιανική παράδοση, γιατί για τον δυτικό άνθρωπο παραμένει μία άγνωστη χώρα; 

Ο Δημήτρης Τριανταφυλλίδης, εκδότης και διευθυντής του περιοδικού «Στέπα», συγγραφέας και δημοσιογράφος, με σπουδές φιλοσοφίας στο Κίεβο και μεταφραστής ρωσικής λογοτεχνίας, αφουγκράζεται σε αυτό το λογοτεχνικό οδοιπορικό τον απόηχο του παρελθόντος, περιγράφει το ανήσυχο παρόν και προβλέπει το επικείμενο μέλλον μιας χώρας που έχει συνδεθεί, όσο λίγες, με τη λογοτεχνία, την πολιτική και τον αστικό μύθο. 

Ακολούθησε γόνιμη και ουσιαστική συζήτηση με το κοινό. 

Την επόμενη Δευτέρα, 29 Ιανουαρίου 2018, ομιλητής θα είναι ο συνεργάτης του περιοδικού Δημήτρης Μπαλτάς, Δρ Φιλοσοφίας, ο οποίος θα αναπτύξει το θέμα: «Σλαβόφιλοι και δυτικόφιλοι. Αντιπαραθέσεις και προσεγγίσεις».