ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΣΟΥΛΔΑΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ (ΦΩΤΟ)

Παρουσιάστηκε την Κυριακή 5 Νοεμβρίου 2023, στο πλαίσιο της Έκθεσης Βιβλίου στο Ξενοδοχείο Divani Caravel, το βιβλίο του Στέφανου Σουλδάτου  "ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ - Ο Δάσκαλος που ευεργετούσε κρυφά" (Εκδόσεις Εν πλω). 

Ομιλητές ήσαν:

Aνδρέας Χρόνης, δικηγόρος 

Μύριαμ Μαρίνου, καθηγήτρια Μουσικού Σχολείου Ιλίου 

Γιώργος Φουντάς, φιλόλογος-καθηγητής μουσικής και 

ο συγγραφέας Δρ Στέφανος Σουλδάτος. 

Διοργάνωση: Εκδόσεις Εν πλω. 

Πολύς κόσμος κατέκλυσε τον χώρο της παρουσίασης τιμώντας τον αείμνηστο Λυκούργο Αγγελόπουλο, αλλά και τον συγγραφέα για την κοπιώδη εργασία του. 

Παραθέτουμε φωτογραφικό υλικό (Εν πλω). 

Από τη Χορωδία των Βασιλικών Ανακτόρων ως τη Χορωδία του Φεστιβάλ Αθηνών. Από τους «Όρνιθες» του Μάνου Χατζιδάκι ως το λογοκριμένο «Ζει;» του Μίμη Πλέσσα. Από τη Μητρόπολη Πύργου ως τη Μητρόπολη Αθηνών. Όλα τα μουσικά μονοπάτια που ακολούθησε ο Λυκούργος Αγγελόπουλος είχαν έναν κοινό προορισμό, την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, με την οποία έκανε τη Βυζαντινή μουσική γνωστή σε όλο τον πλανήτη, με περισσότερες από χίλιες εμφανίσεις σε τουλάχιστον τριάντα έξι χώρες σε τέσσερις ηπείρους. Μετά τον θάνατό του αποκαλύφθηκε μια μεγάλη αλήθεια, που οδήγησε τους μαθητές του στο συμπέρασμα ότι του χρωστούν πολύ περισσότερα από όσα μπορούσαν να φανταστούν. Ο Στέφανος Σουλδάτος, μαθητής και συνεργάτης του επί είκοσι πέντε χρόνια, καταγράφει στο βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε, μικρές και μεγάλες στιγμές που έζησε κοντά του και αποκαλύπτει πώς ευεργετούσε κρυφά δεκάδες μαθητές του και πώς βοηθούσε τον καθένα ξεχωριστά να βρει το δικό του μονοπάτι στον χώρο της μουσικής. 

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΣΟΥΛΔΑΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ

ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ 

Ο Δάσκαλος που ευεργετούσε κρυφά 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ: 

Κυριακή 5 Νοεμβρίου  9.00 μ.μ. Ξενοδοχείο Divani Caravel (Λ. Βασιλέως Αλεξάνδρου 2, Αθήνα)

Συγγραφέας: Στέφανος Σουλδάτος, Σκίτσο εξωφύλλου: Αντώνης Τσακίρης, Εκδόσεις: Εν Πλω 

Ομιλητές: 

Aνδρέας Χρόνης, δικηγόρος 

Μύριαμ Μαρίνου, καθηγήτρια Μουσικού Σχολείου Ιλίου 

Γιώργος Φουντάς, φιλόλογος-καθηγητής μουσικής. 

Από τη Χορωδία των Βασιλικών Ανακτόρων ως τη Χορωδία του Φεστιβάλ Αθηνών. Από τις «Όρνιθες» του Μάνου Χατζιδάκι ως το λογοκριμένο «Ζει;» του Μίμη Πλέσσα. Από τη Μητρόπολη Πύργου ως τη Μητρόπολη Αθηνών. Όλα τα μουσικά μονοπάτια που ακολούθησε ο Λυκούργος Αγγελόπουλος είχαν έναν κοινό προορισμό, την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, με την οποία έκανε τη Βυζαντινή μουσική γνωστή σε όλο τον πλανήτη, με περισσότερες από χίλιες εμφανίσεις σε τουλάχιστον τριάντα έξι χώρες σε τέσσερις ηπείρους. Μετά τον θάνατό του αποκαλύφθηκε μια μεγάλη αλήθεια, που οδήγησε τους μαθητές του στο συμπέρασμα ότι του χρωστούν πολύ περισσότερα από όσα μπορούσαν να φανταστούν. Ο Στέφανος Σουλδάτος, μαθητής και συνεργάτης του επί είκοσι πέντε χρόνια, καταγράφει μικρές και μεγάλες στιγμές που έζησε κοντά του και αποκαλύπτει πώς ευεργετούσε κρυφά δεκάδες μαθητές του και πώς βοηθούσε τον καθένα ξεχωριστά να βρει το δικό του μονοπάτι στον χώρο της μουσικής. 

Αντί Προλόγου: 

Προτίμησα να απευθυνθώ σε μαθητές του δασκάλου από το εξωτερικό (Αμερική, Αγγλία, Γαλλία, Ρουμανία), οι οποίοι εμπνεύστηκαν από αυτόν, ταξίδεψαν στην Ελλάδα για να μαθητεύσουν κοντά του και επέστρεψαν στις χώρες τους για να μεταλαμπαδεύσουν μέσω της διδασκαλίας και της ίδρυσης χορωδιών τις γνώσεις και τις εμπειρίες που αποκόμισαν. Τους ζήτησα να μοιραστούν μαζί μου λίγες σκέψεις για τον δάσκαλο, να περιγράψουν πώς τους ενέπνευσε και πώς συνέβαλε στην καλλιτεχνική τους πορεία. 

Απόσπασμα από την εισαγωγή: 

Σταχυολογώντας τις αναμνήσεις μου, προέκυψε αυτό το βιβλίο, στο οποίο μοιράζομαι μικρές και μεγάλες στιγμές που έζησα κοντά στον Λυκούργο Αγγελόπουλο. Περιλαμβάνει κυρίως προσωπικά μου βιώματα. Δεν πρόκειται για πλήρη βιογραφία του, αν και μάλλον είναι η πληρέστερη καταγραφή της πορείας του στον χώρο της μουσικής, αλλά για καταγραφή των αναμνήσεών μου και της συμβολής του στη δική μου πορεία στον χώρο της μουσικής, μια πορεία που όχι απλά επηρεάστηκε από αυτόν, αλλά, όπως θα καταλάβετε διαβάζοντας το βιβλίο, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα υφίστατο καν χωρίς αυτόν.

Ο Στέφανος Σουλδάτος με τον Λυκούργο Αγγελόπουλο 

Στέφανος Σουλδάτος 

Ο Στέφανος Σουλδάτος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1979. Πήρε Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής από τον Λυκούργο Αγγελόπουλο. Υπήρξε μέλος της Παιδικής Χορωδίας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών (1989-1996) και της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας (1995-2015). Είναι Διπλωματούχος της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ ΕΜΠ, με Μεταπτυχιακό στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA) από το ALBA Graduate Business School και Διδακτορικό στις Βάσεις Δεδομένων Διαδικτύου από το ΕΜΠ. Έχει τιμηθεί με έντεκα υποτροφίες και ακαδημαϊκά βραβεία (Ίδρυμα Ωνάση, Ίδρυμα Μποδοσάκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Θωμαΐδειο Ίδρυμα, Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου, Ίδρυμα Γαζή-Τριανταφυλλόπουλου, Ίδρυμα Βελούχι, Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας κ.ά.). Εργάζεται στον χώρο της πληροφορικής ως Υποδιευθυντής Έργου και Επικεφαλής Επιχειρησιακής Ανάλυσης σε έργα πληροφορικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κομισιόν), της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Γιούροστατ), του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διαφόρων υπουργείων του Βελγίου, του Λουξεμβούργου, της Ολλανδίας, της Αγγλίας, της Πολωνίας, της Μολδαβίας, της Κύπρου και άλλων κρατών. Είναι παντρεμένος με τη συμβολαιογράφο Αγγελική Βλασοπούλου, με την οποία έχουν αποκτήσει δύο παιδιά. Το 2007 ίδρυσαν μαζί το εργαστήρι μουσικής γάμου Μελώδημα (www.melodima.gr), το οποίο στεγάζει τα κοινά καλλιτεχνικά τους όνειρα.

ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΠΟΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΜΑΕΣΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ἐν πλῶ με τίτλο Επίγευση Αγιότητας – Δημήτρης Μητρόπουλος | Η σχέση του μεγάλου μαέστρου με πνευματικές μορφές της Ορθοδοξίας. 

Συγγραφέας είναι ο π. Ελισαίος Γούλας, ο οποίος γεννήθηκε στο Βόλο και είναι απόφοιτος της Ανωτέρας Εκκλησιαστικής Σχολής Θεσσαλονίκης και του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ. Επίσης, είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου της ίδιας σχολής με ειδίκευση στην Δογματική και υποψήφιος διδάκτορας στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Σαν Ανσέλμο στη Ρώμη. Υπήρξε μοναχός στην Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους και διακονεί ως κληρικός στην Ιερά Μητρόπολη Τρίκκης. 

Το πόνημα αυτό του π. Ελισαίου φωτίζει άπλετα την θρησκευτική καταγωγή του Δημήτρη Μητρόπουλου, αλλά και την δική του σχέση με το ιερό. 

Το βιβλίο είναι βασισμένο σε αρχειακό υλικό του Αγίου Όρους που βλέπει για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας. Επίσης, σημαντική είναι και η φωτογραφική τεκμηρίωση του. 

Ο π. Ελισαίος μέσω του Δημήτρη Μητρόπουλου μας δίνει ένα πανόραμα του θρησκευτικού βίου στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα. Πνευματικές φυσιογνωμίες, αγιορείτικες μορφές και σύγχρονοι άγιοι – όπως ο Άγιος Νεκτάριος και ο Άγιος Ιερώνυμος Σιμωνοπετρίτης – παρελαύνουν ενώπιον μας, ως σχετιζόμενοι με τον μεγάλο μαέστρο και συνθέτη, δίνοντάς μας, ταυτόχρονα, και το πνευματικό κλίμα της εποχής. Αυτό το βλέπουμε ανάγλυφα στο κεφάλαιο «Ο ευσεβής κύκλος της Αναλήψεως», που αναφέρεται σε μορφές και πτυχές του Σιμωνοπετρίτικου Μετοχίου της Θείας Αναλήψεως στον Βύρωνα. 

Για πρώτη φορά, νομίζω, έχουμε αναφορά στις σχέσεις του Δημήτρη Μητρόπουλου με κληρικούς στην Αμερική, κατά την ένδοξη εκεί θητεία του μαέστρου. Ξεχωρίζει η σχέση του μαέστρου με τον μακαριστό Πατριάρχη Αθηναγόρα, τότε Αρχιεπίσκοπο Αμερικής. Δημοσιεύει, μάλιστα, ο π. Ελισαίος μια φωτογραφία - ντοκουμέντο: ενώ ο μαέστρος χειροφιλεί τον Αρχιεπίσκοπο, εκείνος τον ασπάζεται στο κεφάλι με στοργή. Ο Αθηναγόρας είναι παρών σε συναυλίες ή συνεστιάσεις προς τιμήν του μαέστρου, το πρόσωπο του οποίου συγκεντρώνει την εκτίμηση όλης της ομογένειας. 

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το κεφάλαιο «Ευσεβείς λαϊκοί και Μητρόπουλος», όπου αποτυπώνεται και η σχέση Παπαδιαμάντη και Μωραϊτίδη με τον θείο του Μητρόπουλου, Νίκο, μετέπειτα Νείλο Σιμωνοπετρίτη. Ο άλλος θείος του μαέστρου, ο Χρήστος, εγκαταβίωσε στη Μονή Λογγοβάρδας της Πάρου. Αναθρεμμένος μέσα σ’ ένα κύκλο μοναχών ο Μητρόπουλος δεν μπορούσε παρά να σκέφτεται τον μοναχισμό. Αυτά τα αναλύει διεξοδικά ο π. Ελισαίος στο πόνημά του. Δεν τον ακολούθησε τελικά, αν και ουσιαστικά ως κοσμοκαλόγερος έζησε. Το πρότυπο της «Μουσικής Ασκητικής». 

Το βιβλίο προλογίζουν ο καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης και ο μαέστρος Νίκος Χριστοδούλου, οι οποίοι τονίζουν ακριβώς ότι η εργασία του π. Ελισαίου συμβάλλει στην ουσιαστική γνωριμία με τον μεγάλο Δημήτρη Μητρόπουλο. Και φυσικά αποτελεί πλέον σημαντική συμβολή στην βιβλιογραφία για τον οικουμενικό μαέστρο. 

Σε προσωπικό επίπεδο, είναι τιμητική για μένα η αναφορά του π. Ελισαίου στο προ ετών άρθρο μου «Η θρησκευτική καταγωγή του Δημήτρη Μητρόπουλου». Τον ευχαριστώ, όμως, γενικότερα, διότι μας έδωσε ένα βιβλίο που αναδεικνύει το πώς χτίστηκε η βαθιά πνευματικότητα του μαέστρου. Μια πνευματικότητα στέρεη, ακέραιη, στιβαρή, που έδωσε στον Μητρόπουλο μιαν όλως άλλη διάσταση στην μεγάλη τέχνη του, αλλά και στην συναρπαστική ζωή του.

Έργο επίγευσης αγιότητας του Μητρόπουλου είναι η Κασσιανή, δηλαδή η μελοποίηση της περίφημης απόδοσης στα νέα ελληνικά του τροπαρίου της Κασσιανής από τον Κωστή Παλαμά. 

Την Κασσιανή του Μητρόπουλου ηχογράφησε και η σπουδαία μεσόφωνος Στέλλα Ντουφεξή (που έφυγε από κοντά μας το 2015), και την συμπεριέλαβε στον εξαιρετικό ψηφιακό δίσκο Sketches of Greece.

Την παραθέτουμε στη συνέχεια, μνημονεύοντας "όπου και να μας βρίσκει το κακό όπου και να θολώνει ο νους μας" (παραφράζοντας τον Ο. Ελύτη) Δημήτρη Μητρόπουλο! 

 

ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ "ΕΝ ΠΛΩ" ΕΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΕΣΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟ

π. Ελισαίος Γούλας 

ΕΠΙΓΕΥΣΗ ΑΓΙΟΤΗΤΑΣ - Δημήτρης Μητρόπουλος 

Η σχέση του μεγάλου μαέστρου με πνευματικές μορφές της Ορθοδοξίας Δημήτρης Μητρόπουλος (Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 1896 – Μιλάνο, 2 Νοεμβρίου 1960) 

Ένα ιδιαίτερο πόνημα έρχεται από τις εκδόσεις Εν πλω, οι οποίες μας πληροφορούν σχετικά: 

Με αφορμή την συμπλήρωση 61 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου μαέστρου αποκαλύπτουμε το εξώφυλλο του νέου μας βιβλίου που σύντομα θα βρίσκεται στα ράφια των βιβλιοπωλείων! Κεντρικό νόημα της εργασίας αυτής είναι η εμπειρία της «αγιότητας» που είχε ο μαέστρος στη ζωή του και τα πρόσωπα –σημειωτέον αναφερόμαστε σε πρόσωπα που ήταν όλα συνειδητά μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας– που τον επηρέασαν, λιγότερο ή περισσότερο, και συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της δικής του πνευματικότητας. Άλλωστε, αν για κάτι έμεινε μοναδικός και ανεπανάληπτος στο καλλιτεχνικό στερέωμα της εποχής του ή και μεταγενέστερα, εκτός από την καλλιτεχνική του μεγαλειότητα, είναι αυτή ακριβώς η τόσο ξεχωριστή και «ιεροπρεπής» πνευματική του ποιότητα. 

Ας ξεκαθαρίσουμε ότι, πρώτον, δεν υπάρχει καμία προσπάθεια να «αγιοποιηθεί» ο Μητρόπουλος και δεύτερον, αυτή η πνευματική του ποιότητα αφορά στην αμερικάνικη περίοδο της ζωής του. Τότε έφτασε σε ωριμότητα και ακμή η έκφραση της πίστης του. Ούτε «πνευματογραφία» επιχειρείται, ούτε τεστ πίστεως. 

Αυτός ο άνθρωπος, εξάπαντος, γνώρισε την «αγιότητα». Όχι την αγιότητα ως θαυματοποιία, αλλά ως συνάντηση Θεού και Ανθρώπου στη ζωή. Γνώρισε πρόσωπα που όντως, βίωναν ή συνειδητά προσπαθούσαν να βιώσουν το μήνυμα του Ευαγγελίου και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Πάντα εντός της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Είτε κληρικοί, είτε λαϊκοί. Είτε συγγενείς, είτε οικείοι. Έδωσαν στον Δημήτρη Μητρόπουλο να δει απτά, τι σημαίνει πίστη στον Χριστό, και σε πολλές περιπτώσεις να ζήσει ο ίδιος προσωπικά την αντιμισθία του Παρακλήτου στους ταπεινούς δούλους Του. 

Στον μαέστρο και σε όλα αυτά τα πρόσωπα παρατηρούμε κοινά χαρακτηριστικά, τηρουμένων, βέβαια, των διαφορών για τον καθένα. Ειλικρινής πίστη και πηγαία ευλάβεια, ακτημοσύνη και φιλανθρωπία, ταπείνωση και υπομονή στις λύπες, καρτερία στις συκοφαντίες και τις επιθέσεις των ανθρώπων, και το κυριότερο, βαθειά αγάπη για τον Θεό και τον άνθρωπο.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΕΚΔΟΣΗΣ "ΑΝΘΙΒΟΛΑ" ΜΕ ΘΕΜΑ "ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ"

Οι εκδόσεις Εν Πλω μας προσκαλούν στην παρουσίαση του της Ετήσιας Έκδοσης Χριστιανικού Διαλόγου και Πολιτισμού Ανθίβολα τεύχος 2, «Εκκλησία και Τέχνη», τη Δευτέρα 22 Οκτωβρίου και ώρα 7:00 το απόγευμα στο Bιβλιοπωλείο Εν Πλω. 

Τη νέα έκδοση θα παρουσιάσουν οι: 

- π. Ευάγγελος Γκανάς, πτυχ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός του ΕΜΠ, πτυχ. Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Εφημέριος στην Ενορία του Οσίου Μελετίου Σεπολίων. 

- Χρήστος Κεχαγιόγλου, Ζωγράφος, ArtDirector, Σκηνοθέτης. 

- Εύη Βουλγαράκη, Δρ. Θεολογίας, Διδάσκουσα (ΕΔΙΠ) στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας ΕΚΠΑ. 

- Διονύσιος Σκλήρης, Δρ. Ελληνικών Σπουδών, πτυχ. Θεολογίας και Κλασικής Φιλολογίας, διδάσκων στο Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ. 

Θα ακολουθήσει μουσικό αφιέρωμα στο νέο δίσκο του συγκροτήματος Encardia με τίτλο Emigranti καθώς και η παρουσίαση του νέου επιτοίχιου ημερολογίου του 2019 του Χρήστου Κεχαγιόγλου. 

Είσοδος ελεύθερη. 

Λίγα λόγια για την Έκδοση 

Η Ορθόδοξη Παράδοση διαλέγεται με την τέχνη και με τον πολιτισμό; Η ερωτηματοθεσία και η ερμηνευτική ματιά του δεύτερου αυτού τεύχους των Ανθιβόλων είναι διπλή και κινείται στην ανίχνευση των πολύπτυχων σχέσεων μεταξύ Ορθοδοξίας και Πολιτισμού, άλλοτε και σήμερα. Στην προοπτική αυτή δεν τίθεται απλώς το ζήτημα της σχέσης της Ορθοδοξίας με τις τέχνες που ανέπτυξε στο παρελθόν και το συναφές αίτημα της σύγχρονης ανανέωσής τους, αλλά κυρίως ο γόνιμος διάλογος και το άνοιγμα της Ορθοδοξίας προς τις σύγχρονες εκφράσεις της τέχνης και του πολιτισμού. 

Στον δεύτερο τόμο των Ανθιβόλων συνεργάζονται οι: Σταύρος Γιαγκάζογλου, Θανάσης Παπαθανασίου, Σωτήρης Γουνελάς, π. Αντώνιος Πινακούλας, Γιώργος Κόρδης, Βάσω Γώγου, Αχιλλέας Ντελλής, Σπυριδούλα Αθανασοπούλου - Κυπρίου, Μάρκος Καμπάνης, Σταύρος Τερζής, Χρήστος Κεχαγιόγλου, Αλέκος Κυραρίνης, Άγγελος Καλογερόπουλος, Ιωσήφ Ροηλίδης, Δημήτρης Αγγελής, Ιωσήφ Βιβιλάκης, Περικλής Μουστάκης, Νίκος Χαλδαιάκης, Κατερίνα Ευαγγελάτου, Στεφανία Γουλιώτη, Ηλίας Κουνέλας, Μάριος Μπέγζος, π. Λάμπρος Καμπερίδης, Δημήτρης Κόκορης, Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, Θανάσης Νευροκοπλής, Πέτρος Κεφαλιακός, Νατζουάν Νταρουίς, Διονύσιος Σκλήρης, Χρυσόστομος Σταμούλης. 

Την έκδοση διευθύνουν και επιμελούνται οι: Σταύρος Γιαγκάζογλου και Δημήτρης Αγγελής.

ΔΟΚΙΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ

Στην 15η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, την Κυριακή 6 Μαϊου 2018, πραγματοποιήθηκε η  παρουσίαση του βιβλίου του Σταύρου Γιαγκάζογλου "ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ -  Δοκίμια για τον διάλογο θεολογίας και πολιτισμού"(εκδόσεις ΔΟΜΟΣ). 

Ομιλητές: 

-Χρυσόστομος Σταμούλης, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ 

-Ισίδωρος Ζουργός, Συγγραφέας  

-Δημήτρης Μαυρόπουλος, Εκδότης-συγγραφέας 

και ο συγγραφέας του βιβλίου. 

Γιαγκάζογλου Σταύρος ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

"ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ" ΣΤΟ 2ο ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΑΝΘΙΒΟΛΑ"

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΕΝ ΠΛΩ η Ετήσια έκδοση χριστιανικού διαλόγου και πολιτισμού «Ανθίβολα». 

Πρόκειται για το δεύτερο τεύχος, του τρέχοντος έτους 2018. 

Διευθυντές της έκδοσης είναι ο Σταύρος Γιαγκάζογλου (Επίκουρος Καθηγητής της Δογματικής στο Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ, σύμβουλος του Υπουργείου Παιδείας) και ο Δημήτρης Αγγελής (θεολόγος, Δρ Φιλοσοφίας, ποιητής και εκπαιδευτικός). Το πρώτο τεύχος του περιοδικού «Ανθίβολα» (2017) περιλάμβανε και ένα αφιέρωμα στον φονταμενταλισμό, με σημαντικά κείμενα – συμβολές. 

Το δεύτερο τεύχος αποτελεί ένα αφιέρωμα στο θέμα: «Εκκλησία και Τέχνη», που αποσκοπεί σε ένα γόνιμο διάλογο για το άνοιγμα της Ορθοδοξίας προς τις σύγχρονες εκφράσεις της τέχνης και του πολιτισμού. Άλλωστε τα «Ανθίβολα» έρχονται για να υπηρετήσουν έναν ανοικτό και απροκατάληπτο διάλογο με την εποχή μας. 

Οι εκδόσεις ΕΝ ΠΛΩ θα παρουσιάσουν του νέο τεύχος των Ανθιβόλων στην Θεσσαλονίκη την Κυριακή 6 Μαϊου 2018 και ώρα 1.30μ.μ. στο Περίπτερο 15 – STAND 20-24, στο πλαίσιο της 15ης Διεθνούς Εκθέσεως Βιβλίου Θεσσαλονίκης. 

Ομιλητές: 

- Θούλη Μισιρλόγλου Διευθύντρια του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης 

- Γιώργος Ζωγραφίδης Αναπληρωτής καθηγητής, Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ

- Παναγιώτης Υφαντής Αναπληρωτής καθηγητής, Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ 

- Δημήτρης Κόκορης Επίκουρος καθηγητής νεοελληνικής γραμματείας, Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ 

Τα Περιεχόμενα του τεύχους είναι: 

Περί τέχνης ὁ λόγος 

ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ 

«Ἡ ὀμορφιά θά σώσει τόν κόσμο». Σημειώσεις γιά μία θεολογία τοῦ κάλλους 

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ 

Πολιτισμοί καί Εὐαγγέλιο: καί κατάφαση καί ἔνταση 

ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΟΥΝΕΛΑΣ 

Ἀπό τή σωκρατική ψυχή στό πρότυπο τοῦ ἁγίου. Στή θέση τοῦ «μετα-ανθρώπου» ὁ ἅγιος 

π.ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ 

Οἱ θεολογικές προϋποθέσεις τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀρχιτεκτονικῆς 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΔΗΣ 

Περί τῶν προϋποθέσεων καί τοῦ χαρακτήρα τῆς σύγχρονης εἰκονογραφικῆς τέχνης 

ΒΑΣΩ ΓΩΓΟΥ 

Ἡ εἰκονογράφηση τῶν σχολικῶν βιβλίων Θρησκευτικῶν 

ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΝΤΕΛΛΗΣ 

Στοιχεῖα Ὀρθοδοξίας καί Καθολικισμοῦ στόν ἑλληνικό κινηματογράφο 

ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ-ΚΥΠΡΙΟΥ 

Ἡ «ἑρμηνευτική τῆς δικαιοσύνης» στό ἔργο Dogville τοῦ Lars von Trier. 

Ὅταν ἡ ἀντεκδίκηση ὡς ἔκφραση δικαιοσύνης διαιωνίζει τό πατριαρχικό σύστημα 

ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΜΠΑΝΗΣ 

Περί τέχνης καί λατρείας στήν Ἐκκλησία. 

Μιά συνομιλία μέ τούς Σταῦρο Γιαγκάζογλου καί Σταῦρο Τερζή 

ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΜΠΑΝΗΣ 

Σχέδια 

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ | ΑΛΕΚΟΣ ΚΥΡΑΡΙΝΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ | ΙΩΣΗΦ ΡΟΗΛΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ Γνῶμες ΙΩΣΗΦ ΒΙΒΙΛΑΚΗΣ | ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ | ΝΙΚΟΣ ΧΑΛΔΑΙΑΚΗΣ KATEΡΙΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ | ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΓΟΥΛΙΩΤΗ | ΗΛΙΑΣ ΚΟΥΝΕΛΑΣ 

Ἡ ὑποκριτική ὡς σκάνδαλο καί μαρτυρία 

ΜΑΡΙΟΣ ΜΠΕΓΖΟΣ 

Ἡ φιλοσοφία τῆς θρησκείας τοῦ Νίκου Καζαντζάκη 

π. ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΜΠΕΡΙΔΗΣ 

Ὁ Σικελιανός ἀνάμεσα στά ἐρείπια τῆς Δελφικῆς Ἑλλάδας 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΚΟΡΗΣ 

Στοιχεῖα θρησκευτικῆς-κοινωνικῆς ταυτότητας σέ μυθοπλαστικές μορφές ἱερωμένων: 

«Ἡ ἐπίσκεψις τοῦ ἁγίου Δεσπότη» (Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης), Τό «10» (Μ. Καραγάτσης)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ 

Ὁ Ρωμανός ὁ Μελωδός τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη 

ΘΑΝΑΣΗΣ ΝΕΥΡΟΚΟΠΛΗΣ 

Ἡ μουσικοτροπία στήν ποίηση τοῦ Κ. Π. Καβάφη 

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ 

Τρία ποιήματα 

ΠΕΤΡΟΣ ΚΕΦΑΛΙΑΚΟΣ 

Ἀλέξανδρος σέβετε Θεόν ἤ πάσχοντες μαλάκαν. 

Συνοπτικό ὑπόμνημα στό ποίημα «Ἀχυρώδεις στίχοι περί τοῦ Ἁγίου τῶν Ἑλληνικῶν Γραμμάτων»

ΝΑΤΖΟΥΑΝ ΝΤΑΡΟΥΙΣ 

Στόν Χριστό (Μετάφραση: Δημήτρης Ἀγγελῆς) 

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ 

Κόλαση καί Παράδεισος: Ἡ διαφορά ἀνάμεσα στόν ἐξουσιασμό καί τόν ἔρωτα εἶναι διαφορά τρόπου

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ 

Πολεμώντας χωρίς ἀντίπαλο 

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ 

Ὁ σπαραγμός τοῦ σταυρωμένου, οἱ κλόουν, οἱ παλιάτσοι καί οἱ γελωτοποιοί. 

Ἕνας διάλογος μέ τήν Κρόνακα τοῦ Κυριάκου Μαργαρίτη

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΤΑ "ΑΝΘΙΒΟΛΑ" ΣΤΟ "ΕΝ ΠΛΩ" (ΦΩΤΟ)

Στον χώρο του βιβλιοπωλείου Εν Πλω, στο κέντρο της Αθήνας,  παρουσιάστηκε σήμερα Σάββατο 17 Φεβρουαρίου το μεσημέρι, το πρώτο τεύχος της Ετήσιας Έκδοσης Χριστιανικού Διαλόγου και Πολιτισμού «Ανθίβολα» (εκδ. Εν πλω). 

Για την έκδοση μίλησαν οι πρωτεργάτες της, ο Σταύρος Γιαγκάζογλου, εκλεγμένος Επίκουρος Καθηγητής Δογματικής στο Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ και ο Δημήτρης Αγγελής, Ποιητής, Δρ. Φιλοσοφίας, Διευθυντής περιοδικού Φρέαρ, αλλά και οι: 

- π. Σταμάτης Σκλήρης, Αγιογράφος-ζωγράφος, Ιατρός και Θεολόγος. 

- Θανάσης Παπαθανασίου, Δρ. Θεολογίας, Αρχισυντάκτης του περιοδικού Σύναξη, Διδάσκων στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών. 

Την εκδήλωση πλαισίωσαν μουσικά: ο Χρήστος Μακρόπουλος  και μέλη του γνωστού συγκροτήματος Encardia. 

Ήταν μια ουσιαστικού περιεχομένου εκδήλωση, με καίριες και σημαντικές τοποθετήσεις από τους παρουσιαστές της έκδοσης, οι οποίοι έθεσαν επί τον τύπον των ήλων τα ζητήματα της σχέσης θεολογίας και πολιτισμού (ή καλύτερα πολιτισμών, όπως επισήμανε ο Θανάσης Παπαθανασίου), παράδοσης και ανανέωσης, διαλόγου της Εκκλησίας με τον σύγχρονο κόσμο, μέσα από μια γενναία αυτοκριτική του εκκλησιαστικού χώρου.
Ευχόμαστε τα "Ανθίβολα" να ανθούν και να φέρουν κι άλλο, "με λογισμό και μ' όνειρο". 

Ευαγγέλιο και Πολιτισμοί: Το ζωτικό, το εύθραυστο… 

Αυτόν τον άξονα είχε η τοποθέτησή μου κατά την παρουσίαση των ελπιδοφόρων «Ανθίβολων», το Σάββατο 17-2-2018, στον χώρο των εκδόσεων Εν Πλω (Αθήνα).  

Με δυο λόγια: Βασικό αξίωμα του Χριστιανισμού είναι ότι όποτε ο Θεός απευθύνεται στον άνθρωπο, μιλά τη γλώσσα του συνομιλητή του. Γλώσσα ρηματική ή κοινωνική. Και άρα, η ζωή του Θεού απευθύνεται στον άνθρωπο πάντα σαρκωμένη σε δεδομένα πολιτισμού. Δεν υπάρχει άσαρκο μήνυμα. Κι όταν ο άνθρωπος δίνει μαρτυρία, οφείλει να διακονεί νέες σαρκώσεις, στα δεδομένα του συνομιλητή του. Αλλά εδώ υπάρχει και μία ένταση: Η πίστη μπορεί να δημιουργήσει πολιτισμό, αλλά στη συνέχεια η πίστη μπορεί να εξατμιστεί, ενώ η πολιτισμική δημιουργία να εξακολουθήσει να υπάρχει. Από χριστιανικής σκοπιάς αυτή η εξακολούθηση δεν αρκεί. Ο πολιτισμός κληρονομείται, η πίστη όμως όχι. Κληρονομώντας έναν πολιτισμό, κληρονομείς το χνάρι της πίστης ή την πρόσκληση στην πίστη. Όχι όμως την ζωντανή πίστη στον ζωντανό θεό. Αυτή είναι γεγονός που πρέπει να συμβεί στον κάθε άνθρωπο προσωπικά. Η χριστιανική ζωή, λοιπόν, συνθέτει πολιτισμικές δημιουργίες (δεν υπάρχει ένα πράγμα που λέγεται «ο χριστιανικός πολιτισμός»), πάντα φρέσκες (η σάρκωση για να είναι σάρκωση οφείλει να σχετίζεται με το εκάστοτε σήμερα) και πάντα εύθραυστες. Η δε έννοια της σάρκωσης εμπεριέχει και ρήξεις με τη θανατίλα (την απανθρωπιά και την απελπισία) που υπάρχει σε κάθε πολιτισμό, ακόμα και τον υψηλότερο. Είπαμε: η σάρκωση ολοκληρώνεται στην Ανάσταση, θανάτω θάνατον πατώντας (επίκειται δημοσίευση της πλήρους τοποθέτησής μου). Ευχή μου, τα «Ανθίβολα» να δεξιωθούν γερά τη διασταύρωση χριστιανικής θεολογίας και πολιτισμικής / κοινωνικής ανθρωπολογίας. 

Στη φωτογραφία, η πρώτη σελίδα του κειμένου μου που φιλοξενήθηκε στο 1ο τεύχος των «Ανθιβόλων». Ένα θέμα για την αγαπημένη Αφρική. Νομίζω πως έχω δημοσιεύσει μέχρι τώρα άλλα εννέα μελετήματα για τη συνάντηση Χριστιανισμού και αφρικανικών πραγματικοτήτων (για την αφρικανική πολυγαμία, την έννοια της ασθένειας και ίασης, την ιεραποστολή κλπ). Αγάπες που επιμένουν και σε στέπες και σε οάσεις και σε ανηφόρες… 

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ / 18-2-2018

ΤΑ "ΑΝΘΙΒΟΛΑ" ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 17 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΣΤΟ "ΕΝ ΠΛΩ"

Δύο άνθρωποι των περιοδικών, ο Σταύρος Γιαγκάζογλου (Ίνδικτος, Αναλόγιον, Θεολογία) και ο Δημήτρης Αγγελής (Νέα Ευθύνη, Φρέαρ), υπό τη σκέπη των εκδόσεων «Εν πλω», διευθύνουν τη νέα ετήσια έκδοση χριστιανικού διαλόγου και πολιτισμού με τίτλο Ανθίβολα. 

Τα Ανθίβολα δεν φιλοδοξούν να προβάλλουν ιδεολογικά κριτήρια ή δεδομένα κοσμοείδωλα, αλλά να καλλιεργήσουν και να θεραπεύσουν την πνευματική δημιουργία και την πληρότητα του νοήματος μέσα από την ανάδειξη της σχέσης και του διαλόγου της χριστιανικής παράδοσης με τον πολιτισμό.

Η χριστιανική σκέψη και εμπειρία ‒και μάλιστα η ορθόδοξη‒ ουδέποτε υπήρξε ιδιωτική ή απλώς ατομική υπόθεση, αλλά αποτέλεσε πάντοτε προσωπική κατάθεση και μαρτυρία στον δημόσιο χώρο. Ως βιβλικός και πατερικός λόγος, ως δρώμενο της Λειτουργίας, ως ποιητική έκφραση και ως τέχνη, η χριστιανική παράδοση σμιλεύτηκε πάντοτε σε διάλογο και σε δημιουργική πρόσληψη του εκάστοτε πολιτισμού. Πέρα από οποιαδήποτε παγιωμένη ιδεολογία και κοσμοαντίληψη, τα Ανθίβολα έρχονται να υπηρετήσουν έναν ανοικτό και απροκατάληπτο διάλογο με την εποχή μας. Στους αντίποδες της κρίσης και του νοηματικού κενού και του αδηφάγου ρεύματος του πολιτιστικού καταναλωτισμού, που φαίνεται να κυριαρχεί σήμερα ως γενικότερο σύμπτωμα, τα Ανθίβολα αποβλέπουν στον ανεξάρτητο στοχασμό και στην κριτική και ερμηνευτική θεώρηση της πραγματικότητας που μας περιβάλλει, χωρίς αποκλεισμούς και προκαταλήψεις. 

Τα Ανθίβολα φιλοδοξούν να συγκεντρώσουν κοντά τους όλες τις ενδιαφέρουσες φωνές που μπορούν να συμβάλλουν σ’ έναν τέτοιο διάλογο. 

Στον πρώτο τόμο (Μάιος 2017) όπου φιλοξενείται μεταξύ άλλων και αφιέρωμα στον φονταμενταλισμό, δημοσιεύονται κείμενα των: Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη (Ζηζιούλα), Κυριάκου Χαραλαμπίδη, π. Αντωνίου Πινακούλα, Νατάσας Κεσμέτη, π. Ευάγγελου Γκανά, Νικολάου Ασπρούλη, Γιώργου Βλαντή, Θανάση Ν. Παπαθανασίου, Ντήτριχ Μπονχέφερ, Δημήτριου Ν. Μόσχου, Σταύρου Γιαγκάζογλου, Δημήτρη Αγγελή, Βασίλη Τσιαμπούση, Εύης Βουλγαράκη-Πισίνα, π. Λάμπρου Καμπερίδη, Δημήτρη Μαυρόπουλου, Ισίδωρου Ζουργού, Ιβάν Μπούνιν, Πέτρου Κεφαλιακού, Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη, Λυντί Νταττά, Ιωσήφ Βιβιλάκη. Το εξώφυλλο είναι του Χρήστου Κεχαγιόγλου, ενώ στο κέντρο του τόμου φιλοξενούνται 24 σχέδια του Αλέκου Κυραρίνη πάνω στην Αποκάλυψη, που φιλοτεχνήθηκαν ειδικά για τα Ανθίβολα. 

Οι εκδόσεις ΕΝ ΠΛΩ παρουσιάζουν την Ετήσια Έκδοση Χριστιανικού Διαλόγου και Πολιτισμού «Ανθίβολα», το Σάββατο 17 Φεβρουαρίου και ώρα 12 το μεσημέρι στον χώρο του βιβλιοπωλείου Εν Πλω, (Χαρ. Τρικούπη 6-10, Εμπορικό Κέντρο Atrium). 

Θα μιλήσουν οι: 

- π. Σταμάτης Σκλήρης, Αγιογράφος-ζωγράφος, Ιατρός και Θεολόγος. 

- Θανάσης Παπαθανασίου, Δρ. Θεολογίας, Αρχισυντάκτης του περιοδικού Σύναξη, Διδάσκων στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών. 

- Δημήτρης Αγγελής, Ποιητής, Δρ. Φιλοσοφίας, Διευθυντής περιοδικού Φρέαρ. 

- Σταύρος Γιαγκάζογλου, εκλεγμένος Επίκουρος Καθηγητής Δογματικής στο Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ. 

- Μουσική συμμετοχή: Χρήστος Μακρόπουλος - Μέλη του συγκροτήματος Encardia

ΑΝΘΙΒΟΛΑ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ "ΑΝΑΚΟΜΙΔΗ" ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝ ΠΛΩ

Την Παρασκευή 1 Ιουλίου 2016 το βράδυ, στο πατάρι των εκδόσεων Εν Πλω, στο κέντρο της Αθήνας, πραγματοποιήθηκε μια μουσική και ποιητική εκδήλωση με αφορμή την έκδοση του βιβλίου - cd του Άγγελου Καλογερόπουλου, με τίτλο: ΑΝΑΚΟΜΙΔΗ, Ακολουθία ποιημάτων & τραγουδιών.

Γιατί ο Άγγελος Καλογερόπουλος έχει ξεκαθαρίσει ότι είναι υπέρ της μελοποιημένης ποίησης. Άρα μια εκδήλωση μουσική ποιητική, επειδή η ποίηση δεν διαβάζεται μόνο αλλά ακούγεται κιόλας, και τα τραγούδια δεν ακούγονται μόνο αλλά διαβάζονται επίσης… 

Εκτός από τον ποιητή και μουσικό Άγγελο Καλογερόπουλο συμμετείχαν οι: 

Χρίστος Τσιαμούλης, ούτι 

Καίτη Κουλλιά, τραγούδι 

Γιώργος Καλκάνης, τραγούδι - πιάνο 

Οι παραπάνω μουσικοί, μαζί με τους Βασίλη Καπανίκη, κιθάρα και Δημήτρη Κωστή, κόρνο, συμμετείχαν και στην ηχογράφηση των τραγουδιών του Άγγελου Καλογερόπουλου, τα οποία περιλαμβάνονται στο cd που υπάρχει ως ένθετο στην έκδοση Ανακομιδή. 

Ο Άγγελος Καλογερόπουλος είναι φιλόλογος, ποιητής, δοκιμιογράφος, μουσικός. Υπηρετεί με συνέπεια και αφοσίωση όλες του τις ιδιότητες, πάντοτε προς την αλήθεια προσβλέπων. 

Η Ανακομιδή αποτελεί μία ακόμα κατάθεση και συμβολή του Άγγελου Καλογερόπουλου στην μελοποιημένη ποίηση, η οποία μας ενδιαφέρει για το ήθος που εκπέμπει.