ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ: "Όλα τα είδωλα κάποια στιγμή γκρεμίζονται" (ΒΙΝΤΕΟ)

Του Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου

Συμβαίνει στην πνευματική, αλλά και στην εκκλησιαστική ζωή, πολλές φορές, αυτός που αναλαμβάνει να οδηγήσει στην αλήθεια να μετατρέπεται σε είδωλο. 

Όμως, όλα τα είδωλα κάποια στιγμή γκρεμίζονται. Και τότε κι αυτοί που έχουν εξαρτηθεί κι έχουν οι ψυχές τους δεσμευτεί με το είδωλο, τότε κινδυνεύουν να χαθούν. 

Αυτό συμβαίνει πολλές φορές, ιδιαίτερα στην εποχή μας, γιατί τα μέσα δημιουργούν εύκολα είδωλα. Ας ευχηθούμε, όταν γκρεμίζονται τα είδωλα, να μη γκρεμιστούν και οι ψυχές. 

Γιατί, τελικά, ένας είναι η αλήθεια: ο Χριστός! Και αλίμονο αν σταθούμε αφορμή οι άνθρωποι να μην τον γνωρίσουν και να γνωρίσουν μόνον εμάς.

 

Η ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΨΥΧΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΣΥΝΟΔΙΝΟΥ ΣΤΟ "ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ" ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Πριν εννιά χρόνια, την Κυριακή 28 Ιανουαρίου 2007 ο υπεύθυνος της εκπομπής «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ» Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος φιλοξένησε στην ΕΤ1 την ΑΝΝΑ ΣΥΝΟΔΙΝΟΥ σε μία «κατάθεση ψυχής».

Η μεγάλη ηθοποιός πέθανε την Πέμπτη 7 Ιανουαρίου 2016. 

Ας την ξανακούσουμε μέσα από το βίντεο της εκπομπής "Αρχονταρίκι". 

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΣΤΗΝ 4Η ΕΚΘΕΣΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2015 το βράδυ στο ξενοδοχείο CARAVEL και στα πλαίσια της 4ης Έκθεσης Χριστιανικού Βιβλίου, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Μητροπολίτου Δημητριάδος & Αλμυρού κ. Ιγνατίου «ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ» των Εκδόσεων Αρχονταρίκι.

Για το βιβλίο μίλησαν: 

- π. Αδαμάντιος Αυγουστίδης, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, Αν. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών, Ψυχίατρος 

- Δημήτρης Μπαλτάς, Δρ Φιλοσοφίας 

- Ηλίας Λιαμής, Θεολόγος-Μουσικός 

Χαιρετισμό απηύθυνε ο εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, Αρχιμ. Συμεών Βολιώτης, πρωτοσύγκελλος της Ι. Αρχιεπισκοπής. 

Την εκδήλωση έκλεισε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος  κ. Ιγνάτιος.

Συντόνισε ο κ. Νίκος Σαμπαζιώτης, από τις εκδόσεις Αρχονταρίκι. 

ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ Γ' ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ 200 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Πρακτικά Συνεδρίου «Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί διαφύλαξη τῆς ἐθνικῆς ταυτότητος. Νεομάρτυρες, Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Ἒπαναστατικά κινήματα» (Ἱερά Μονή Πεντέλης, Στοά τοῦ Βιβλίου, 14-15 Νοεμβρ. 2014), Ἀθήνα 2015, Ἐκδόσεις Ἀρχονταρίκι, σελ. 358 

Ὕστερα ἀπό τήν ἔκδοση τῶν Πρακτικῶν τῶν δύο προηγουμένων Συνεδρίων μέ θέματα «Ἱστοριογραφία καί πηγές γιά τήν ἑρμηνεία τοῦ 1821» (Ἀθήνα, 2013) καί «Ἡ ζωή τῶν ὑποδούλων ἐπί τουρκοκρατίας» (Ἀθήνα, 2014), ἡ Εἰδική Συνοδική Ἐπιτροπή Πολιτιστικῆς Ταυτότητος καί οἱ «Ἐκδόσεις Ἀρχονταρίκι» προχώρησαν στήν ἔκδοση τῶν Πρακτικῶν τοῦ Γ΄ Συνεδρίου, τό ὁποῖο, καί αὐτό, ἐντάσσεται στήν ὀργάνωση τῶν 10 Συνεδρίων γιά τά 200 χρόνια τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης, κατά τήν σχετική ἀπόφαση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. 

Ὁ τόμος τῶν Πρακτικῶν τοῦ Γ΄ Συνεδρίου πού παρουσιάζω σήμερα, ἀπαρτίζεται ἀπό τρεῖς γενικές θεματικές ἑνότητες: α΄. «Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί διαφύλαξη τῆς ἐθνικῆς ταυτότητος», β΄. «Νεομάρτυρες. Ἒπαναστατικά κινήματα» καί γ΄. « Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός». 

Στήν πρώτη θεματική ἑνότητα φιλοξενοῦνται οἱ Εἰσηγήσεις τῶν πανεπ. καθηγ. Χρίστου Κρικώνη, Γεωργίου Παναγόπουλου, Μαρίας Μαντουβάλου, Κωνσταντίνου Κωτσιόπουλου καί τοῦ Μητρ. Κενύας Μακαρίου. Ἀκολουθοῦν, στήν δεύτερη ἑνότητα, οἱ Εἰσηγήσεις τῶν πανεπ. καθηγ. Ἠλία Νικολάου, πρωτ. Γεωργίου Μεταλληνοῦ, Δημητρίου Παπάζη, Ἀθανασίου Καραθανάση καί τῶν ἐρευνητῶν δρ Ὄλγας Δάσιου, δρ Χαράλαμπου Μηνάογλου καί δρ Ἀθηνᾶς Κονταλῆ. Τέλος, στήν τρίτη θεματική ἑνότητα περιλαμβάνονται οἱ Εἰσηγήσεις τῶν πανεπ. καθηγ. Βασιλείου Τσίγκου, Ἀθανασίου Ζωϊτάκη, Ἐμμανουήλ Βαρβούνη, Ἀπόστολου Νικολαΐδη, τῶν ἐρευνητῶν Γεωργίου Παπανικολάου, Εὐδοξίας Αὐγουστίνου, Ἠλία Μογλενίδη καί τοῦ ἀρχιμ. δρ Χρυσοστόμου Παπαθανασίου. 

Μέ τίς Εἰσηγήσεις τῆς α΄ θεματικῆς ἑνότητας ἐπιχειρεῖται νά ἀναδειχθεῖ ὁ πολύτιμος ρόλος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καί τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας στήν διαφύλαξη τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῶν ὑποδούλων. Ἐπισημαίνει σχετικά ἡ Μ. Μαντουβάλου ὅτι «θεμέλιο τῆς ἐθνικῆς συνείδησης καί ἑνότητας τῶν ὑποδούλων Ἑλλήνων σέ ὅλη τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας ὑπῆρξαν ἡ ἀκλόνητη πίστη τους στήν Ὀρθοδοξία, ἡ ἀκράδαντη θέλησή τους γιά ἀπελευθέρωση καί ἡ διαχρονική ἐθνική τους γλώσσα (σ. 57). 

Τήν ἐθνική καί θρησκευτική διάσταση τῆς παρουσίας τῶν Νεομαρτύρων στόν ἑλλαδικό κυρίως χῶρο τονίζουν οἱ Εἰσηγήσεις τῆς β΄ θεματικῆς ἑνότητας τῶν παρουσιαζομένων Πρακτικῶν. Γιά τήν διαφοροποίηση μεταξύ τῶν Νεομαρτύρων καί τῶν Ἐθνομαρτύρων κάνει λόγο ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνός ἐπισημαίνοντας ὅτι «στούς μέν Νεομάρτυρες τό βάρος τῆς μαρτυρίας πέφτει στήν Πίστη … ἐνῶ στήν συνείδηση τῶν Ἐθνομαρτύρων βαρύνει ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Πατρίδας» (σ. 112). Πρός ἀποφυγή παρερμηνειῶν ὁ ἴδιος διευκρινίζει ὅτι «περιπτώσεις κεκηρυγμένων ἀθέων ἤ τελείως ἀδιαφόρων ὡς πρός τήν Πίστη Ἐθνομαρτύρων δέν τεκμηριώνονται καί πρέπει μᾶλλον νά εἶναι ἀνύπαρκτες σ’ αὐτούς τούς χρόνους» (σ. 112). 

Ἡ γ΄ θεματική ἑνότητα τῶν Πρακτικῶν εἶναι ἀφιερωμένη στόν Ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό, τοῦ ὁποίου τό 2014 συμπληρώθηκαν καί ἑορτάστηκαν, ὡς γνωστόν, στήν χώρα μας τά 300 ἔτη ἀπό τήν γέννησή του. Ὀκτώ σχετικές ἀνακοινώσεις περιλαμβάνονται στόν τόμο τῶν Πρακτικῶν καί ἐξετάζουν ζητήματα τοῦ βίου καί τῆς δράσης τοῦ Ἁγίου. Μάλιστα ὁ Ἀπόστολος Νικολαΐδης θεωρεῖ πώς «ὁ ἅγιος Κοσμᾶς εἶναι πεπεισμένος ὅτι ἡ ἀλλαγή δέν ἔρχεται μέσῳ μιᾶς τυφλῆς ἐπανάστασης καί ἀπό ἀνθρώπους χωρίς πίστη στήν πρόνοια τοῦ Θεοῦ καί ἐθνική συνείδηση, ἀλλά ἀπό συνειδητοποιημένους πιστούς στήν Ἐκκλησία καί στήν Πατρίδα» (σ. 358). Ἐκτιμᾶται γενικά ὅτι οἱ Διδαχές τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ πού ἐκδίδονται ἀπό διαφόρους Ἐκδοτικούς Οἴκους εἶναι μία πολύτιμη παρακαταθήκη ἀκόμη καί γιά τίς σύγχρονες γενιές τῶν Ἑλλήνων. 

Καί σ’ αὐτόν τόν τόμο τῶν Πρακτικῶν, ὅπως καί στούς προηγούμενους, εἶναι εὐδιάκριτη ἡ σοβαρότητα στήν πραγμάτευση τῶν ζητημάτων, ἡ δέουσα ἐπιστημονική τεκμηρίωση τῶν ἀπόψεων τῶν Εἰσηγητῶν καί ἡ συναγωγή συμπερασμάτων πού προωθοῦν τήν ἐν γένει ἐπιστημονική ἔρευνα. Ἐνδεικτικῶς θά ἀναφερθεῖ ἡ καταγραφή ἐξαντλητικῆς βιβλιογραφίας γιά τόν Διονύσιο τόν Φιλόσοφο (σελ. 184-199) καί γιά τόν Ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό (σελ. 261-277 καί 311-321). Περιττό νά σημειώσω ὅτι ἡ φροντισμένη ἔκδοση πού παρουσιάζω σήμερα, μπορεῖ νά ἐνδιαφέρει ἕνα εὐρύτερο ἀναγνωστικό κοινό, μέ ἱστορικούς καί ἐκπαιδευτικούς προσανατολισμούς.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Σήμερα Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2015 στις 7.30 το απόγευμα  ο Σύνδεσμος Επιστημόνων Πειραιώς και οι εκδόσεις «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ» παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου με τίτλο «Πίσω από τα καθημερινά».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

• Ο Πρωτοπρεσβύτερος Σπυρίδων Βασιλάκος, Διευθυντής Ραδιοφωνικού Σταθμού «Βοιωτική Εκκλησία»,

• Ο Ηλίας Λιαμής, Μουσικός - Θεολόγος.

• Ο συγγραφέας, Σεβασμιώτατος Ιγνάτιος. 

Συντονίζει ο Νίκος Σαμπαζιώτης, υπεύθυνος των εκδόσεων «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ».

Η εκδήλωση εντάσσεται στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων ΕΝΟΡΙΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ 2015, που διοργανώνει η Ενορία Ευαγγελιστρίας Πειραιώς και θα πραγματοποιηθεί στο Πνευματικό Κέντρο (Βούλγαρη 50, πίσω από τον Ιερό Ναό). 

Το νέο βιβλίο του Σεβ. Δημητριάδος έχει παρουσιάσει από την Ιδιωτική Οδό ο Δρ. Φιλοσοφίας Δημήτρης Μπαλτάς και μπορείτε να διαβάσετε το σχετικό κείμενο εδώ. 

ΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Μητρ. Δημ. και Ἁλμυροῦ Ἰγνατίου, Πίσω ἀπό τά καθημερινά. Λόγια καρδιᾶς μέ ἀφορμή τήν ἐπικαιρότητα, Ἀθήνα 2015, σελ. 331 

Εἶναι σπάνιο στούς καιρούς μας νά διαβάζει ἤ νά ἀκούει κανείς ἐκκλησιαστικό λόγο ἐπίκαιρο (λ.χ. μέ ἀναφορές στήν σύγχρονη ἐκπαίδευση, στήν ἐπικείμενη Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδο, στούς μετανάστες, στόν ρατσισμό κ.ἄ.) ἤ τουλάχιστον λόγο ἐπικαιροποιημένο (λ.χ. τό νόημα τοῦ Πάσχα στόν καιρό τῆς κρίσης, τόν φαρισαϊσμό τῶν συγχρόνων χριστιανῶν κ.ἄ.). 

Ἐξαίρεση σ’ αὐτόν τόν ‘’κανόνα’’ ἀποτελεῖ τό βιβλίο πού παρουσιάζω σήμερα. Πρόκειται γιά μία συλλογή ἄρθρων διαρθρωμένων σέ ἐννέα θεματικές ἑνότητες (α΄. «Στό ξεκίνημα» β΄. «Θεός ἀγάπης, Θεός ἐλπίδας» γ΄. «Ἀπό τόν Σταυρό στήν Ἀνάσταση» δ΄. «Τό μεγαλεῖο τῆς Ἐκκλησίας» ε΄. «Ἐκκλησία, ἡ μέλλουσα πόλις» στ΄. «Θρησκευτικός φανατισμός καί συμφιλίωση» ζ΄. «Δι’ εὐχῶν» καί η΄. «Σάν ὄνειρο») τοῦ Σεβ. Μητρ. Δημ. και  Ἁλμυροῦ Ἰγνατίου, πού ἐξέδωσαν προσφάτως σέ μία φροντισμένη ἔκδοση οἱ «Ἐκδόσεις Ἀρχονταρίκι». 

Κατά ταῦτα εἶναι εὐνόητο ὅτι ἡ παροῦσα ἔκδοση γεννήθηκε ἀπό τήν ἀνάγκη νά ἔρθει σέ ἐπαφή ὁ ἐκκλησιαστικός λόγος μέ τήν ἐπικαιρότητα. Ὅμως τήν ἐπικαιρότητα ὄχι μόνον τῶν πιστῶν, ἀλλά καί τῶν θρησκευτικῶς ἀδιάφορων συγχρόνων ἀνθρώπων πού ἀναζητοῦν τήν ἀλήθεια ἤ τουλάχιστον τήν ἐλπίδα. Ὁ συγγραφέας τονίζει ἀκριβῶς ὅτι «σέ ἐποχές διάσπασης, ἀπομόνωσης, ἀδιαφορίας καί ἀπελπισίας, οἱ Ἐνορίες ἀποτελοῦν ὀάσεις ἀνθρωπιᾶς, κοινωνικῆς δράσης, ἐλπίδας καί νοηματοδότησης τῆς ζωῆς» (σ. 187). Αὐτό διότι «ἡ ἐποχή μας ἔδειξε γιά μία ἀκόμη φορά ὁ κόσμος στηρίχτηκε σέ ἀξίες καί νοήματα πού δέν μπόρεσαν νά γεμίσουν τήν ψυχή του» (σ. 139). 

Ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι (ἤ πρέπει νά εἶναι) λόγος ἀγάπης καί ἀνθρωπιᾶς. Αὐτό ἀκριβῶς σημειώνει ὁ Σεβ. Ἰγνάτιος, προσθέτοντας ὅτι «ὁ λόγος τῆς ἀγάπης σήμερα εἶναι ἡ πράξη τῆς ἀγάπης» καί ἀποτιμώντας ὅτι «ἡ ἀγάπη εἶναι ὁ δρόμος πού ὁδηγεῖ στήν εὐθύνη τῆς ἀλήθειας» (σ. 150). 

Ἡ ἔμπρακτη ἐκδήλωση τῆς ἀγάπης συνδέεται, νομίζω, καί μέ τήν δυνατότητα «νά συνδιαλέγεται (ἐνν. ὁ ἑλληνισμός) μέ τό διαφορετικό» (σ. 273) καί νά ἀπομακρύνει «τόν φανατισμό» (σσ. 267-272), ὁ ὁποῖος καλλιεργεῖται καί στίς πολιτισμένες δυτικές κοινωνίες. 

Αὐτά καί πολλά ἄλλα ἐνδιαφέροντα ζητήματα θά ἀναγνώσει ὁ ἀναγνώστης στόν τόμο τόν ἐπιγραφόμενο «Πίσω ἀπό τά καθημερινά». Ἡ ἀμεσότητα τοῦ λόγου, ἡ ἀποφυγή τοῦ γνωστοῦ σέ ὅλους πομπώδους ὕφους τῶν ἐκκλησιαστικῶν λόγων, ἡ ἐπικαιρότητα τῶν νοημάτων καί κυρίως τό πλησίασμα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λόγου μέ τήν σκληρή πραγματικότητα εἶναι τά κυριώτερα, νομίζω, χαρακτηριστικά τῆς γραφίδος τοῦ συγγραφέως. Περιττό νά σημειώσω ὅτι τό παρόν βιβλίο μπορεῖ νά ἀναγνωσθεῖ ἀπό ἕνα εὐρύτερο ἀναγνωστικό κοινό.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)

Εκδήλωση, στο πλαίσιο του εορτασμού της Εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου 1821, πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 21 Μαρτίου 2015 το απόγευμα, στο Πνευματικό Κέντρο της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος, στην πόλη του Βόλου. 

Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν ο φορέας πολιτισμού «ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΚΙΒΩΤΟΣ, για την διάσωση του πολιτιστικού αποθέματος», η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και οι εκδόσεις «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ» και κατ' αυτήν παρουσιάστηκε ο συλλογικός τόμος, που περιλαμβάνει τα πρακτικά του Β΄ Συνεδρίου με τον τίτλο «Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ», και είναι η πρώτη φορά που παρουσιάστηκε εκτός Αθηνών. 

Για τον τόμο αυτό μίλησαν:  Η Δρ Ιστορικός Κατερίνα Γαλάνη, με θέμα: «Η Ναυτιλία των Ελλήνων στις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης», και ο Δρ Φιλοσοφίας Δημήτριος Μπαλτάς, με θέμα: «Ταυτότητα και συλλογικός βίος των Ελλήνων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας». 

Την εκδήλωση πλαισίωσε μουσικό σχήμα, που παρουσίασε πρόγραμμα από έντεχνα και παραδοσιακά τραγούδια σχετικά με την Επανάσταση. Οι μουσικοί ήσαν: Στέφανος Δορμπαράκης (κανονάκι και τραγούδι) Χρήστος Δαλιάνης (βιολί και τραγούδι) Αλέξανδρος Καψοκαβάδης (Κιθάρα, λαούτο και τραγούδι) 

Την εκδήλωση έκλεισε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος. 

Δημοσιεύουμε στη συνέχεια την ομιλία του Δ. Μπαλτά στην εκδήλωση.

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Ταυτότητα καί συλλογικός βίος τῶν Ἑλλήνων στά χρόνια τῆς τουρκοκρατίας 

Στό πλαίσιο τῶν δέκα συνεδρίων τά ὁποῖα, μέ ἀπόφαση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ἀφιερωμένα στά 200 χρόνια ἀπό τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, παρουσιάζω σήμερα τόν τόμο τῶν Εἰσηγήσεων τοῦ Β΄ ἐξ αὐτῶν συνεδρίων, τό ὁποῖο ἔλαβε χώρα τήν 22η καί τήν 23η Νοεμβρίου 2013 στήν Ἱερά Μονή Πεντέλης. Τήν ἔκδοση τοῦ παρόντος τόμου τῶν 375 σελίδων ἀνέλαβαν καί ἔφεραν εἰς πέρας οἱ «Ἐκδόσεις Ἀρχονταρίκι». Μἐ τήν εὐκαιρία νά ὑπενθυμίσω ὅτι ἔχουν ἤδη ἐκδοθεῖ οἱ Εἰσηγήσεις τοῦ Α΄ Συνεδρίου (Ἐκδόσεις Ἀρχονταρίκι, Ἀθήνα 2013, σελ. 255).

Ὁ Σεβ. Μητρ. Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνάτιος, στήν προσφώνησή του, πού προηγεῖται τῶν Εἰσηγήσεων τοῦ Β΄ τόμου, τονίζει ὅτι μέ τά συνέδρια αὐτά «ἡ Έκκλησία θέλει νά ἀποτίσει τόν ὀφειλόμενο φόρο τιμῆς σέ ὅλους ὅσοι ἀγωνίσθηκαν καί ἔπεσαν ὑπέρ Πίστεως καί Πατρίδος. Θέλει νά ὑπογραμμίσει ὅτι διαφωνεῖ μέ τήν ὑποβάθμιση τῶν ἐθνικῶν ἐπετείων, μέ τόν χλευασμό τῆς μνήμης μαρτύρων καί ἡρώων καί μέ τήν ἰδεολογικά φορτισμένη διαστρέβλωση τῶν γεγονότων» (σ. 19). 

Ἡ πρώτη παρατήρησή μου ἀφορᾶ τόν χαρακτήρα τῶν Εἰσηγήσεων, οἱ ὁποῖες μποροῦν νά κατηγοριοποιηθοῦν ὡς ἀκολούθως. 

α΄ Ὑπάρχουν ἀνακοινώσεις (τῶν πανεπιστημιακῶν καθηγητῶν Ἀθανασίου Καραθανάση, Κωνσταντίνου Σβολόπουλου, π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ, Χάρη Μελετιάδη, Βλασίου Φειδᾶ) πού ἔχουν ἕνα γενικό περί τήν συλλογική συνείδηση τῶν Ἑλλήνων κατά τήν τουρκοκρατία χαρακτήρα. 

β΄ Ἄλλες ἀνακοινώσεις, καί μάλιστα ἀρκετές, ἔχουν ἕνα εἰδικότερο ἐρευνητικό περιεχόμενο (λ.χ. αὐτές πού ἀναφέρονται σέ προσωπικότητες τῶν 15ου-18ου αἰ.: στόν Κύριλλο Λούκαρι [τοῦ συγγραφέα Γιώργου Καραμπελιᾶ], τόν Ἀθανάσιο τόν Πάριο [τοῦ δρ νεώτερης ἱστορίας κ. Χαράλαμπου Μηνάογλου], τόν Θεοδόσιο Ζυγομαλᾶ [τοῦ πανεπιστημιακοῦ καθηγ. κ. Σταῦρο Περεντίδη] καί τόν Εὐγένιο Βούλγαρη [τοῦ Πολιτικοῦ Ἐπιστήμονα κ. Ἀλφρέδου Σταϊνχάουερ], ἀλλά καί αὐτές πού ἀφοροῦν πολύ συγκεκριμένα ζητήματα: στίς δυνατότητες θεολογικοῦ διαλόγου μέ τό ἰσλάμ βάσει τῆς ἑλληνικῆς ἀντιισλαμικῆς γραμματείας [τοῦ πανεπιστημιακοῦ καθηγ. Ἀστέριου Ἀργυρίου], στό παιδομάζωμα καί τούς ἐξισλαμισμούς [τῆς πανεπιστημιακοῦ Βασιλικῆς Παπούλια], στήν παιδεία τοῦ γένους [τῆς πανεπιστημιακοῦ κ. Ἑλένης Ἀγγελομάτη-Τσουγκαράκη], στήν ἑλληνική κοινότητα τῆς Βενετίας [τοῦ πανεπιστημιακοῦ καθηγητῆ Γεωργίου Πλουμίδη], στίς οἰκονομικές καί κοινωνικές νοοτροπίες κατά τίς παραμονές τῆς ἐπανάστασης [τοῦ δρ ἱστορίας κ. Ἀπόστολου Διαμαντῆ], στήν ὀρθόδοξη ἐκκλησία τῆς Μασσαλίας [τῆς δρ ἱστορίας κας Ἐρατώς Πάρη], στήν μοναστική ζωή στήν Σάμο τῆς ὀθωμανικῆς περιόδου [τοῦ καθηγητῆ Ἐμμανουήλ Βαρβούνη], στήν ναυτιλία τῶν Ἑλλήνων κατά τίς παραμονές τῆς ἐπανάστασης [τῆς μεταδιδακτορικῆς ἐρευνήτριας τοῦ Ἰονίου Παν/μίου κ. Κατερίνας Γαλάνη], στούς Ἕλληνες ἐμπόρους κατά τήν περίοδο τῆς ὄψιμης τουρκοκρατίας [τῆς πανεπιστημακοῦ Κατερίνας Κορρέ]) καί τέλος στήν κοινωνιολογική διερεύνηση τῆς κοινοτικῆς ζωῆς τοῦ ἑλληνισμοῦ [τοῦ πανεπιστημιακοῦ καθηγ. Κωνσταντίνου Κωτσιόπουλου]. 

Σύμφωνα μέ τίς Εἰσηγήσεις τῶν ἐγκρίτων ἐπιστημόνων, στήν διαμόρφωση τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας καί τοῦ συλλογικοῦ βίου τῶν Ἑλλήνων στά χρόνια τῆς τουρκοκρατίας παίζει καθοριστικό ρόλο ἡ «ἁγιοπατερική παράδοση καί ἡ ἑλληνικότητα (σ. 137). Μάλιστα στό πλαίσιο αὐτό ὑποστηρίζεται «ἡ ἄμεση συνέχεια τῶν Ρωημῶν τοῦ 16ου αἰ. μέ τήν κλασσική ἀρχαιότητα καί μέ τόν βυζαντινό κόσμο» (σ. 194). Περιττό νά τονίσω τήν σημασία τῆς ἰδέας τῆς συνέχειας πού ἀφορᾶ τήν ἱστορικό βίο τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους (στήν ἀρχαία, τήν βυζαντινή καί τήν νέωτερη ἐκδοχή του) τόσο κατά τόν 19ο αἰ., ὅσο καί στίς ἡμέρες μας. Μία δεύτερη ἐπιβίωση τοῦ βυζαντινοῦ κόσμου στήν τουρκοκρατία ἀφορᾶ «τήν δικαϊκή παράδοση» (σ. 25). Ἐπίσης βυζαντινή ἐπιβίωση ἰδιαιτέρως κρίσιμη, ἀλλά καί καθοριστική, τῆς διαμόρφωσης τοῦ συλλογικοῦ βίου τῶν Ἑλλήνων στά χρόνια τῆς τουρκοκρατίας εἶναι ὁ θεσμός τῶν κοινοτήτων ὁ ὁποῖος «ἐκφράζει τήν ἀντίσταση τοῦ χριστιανικοῦ πληθυσμοῦ στή δύναμη τοῦ Κράτους καί στήν οἰκονομική καί ἐθνικοθρησκευτική καταπίεση τοῦ κατακτητῆ» (σ. 366). Ἐκτός τῶν βυζαντινῶν ἐπιβιώσεων πού ἀναφέρθηκαν, γίνεται λόγος καί γιά τήν ἐπιβίωση τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς πραγματικότητας, ὑπέρ τῆς ὁποίας συνηγοροῦν τά ἐνδεικτικά παραδείγματα τοῦ Δαμασκηνοῦ Στουδίτου, τοῦ Ἠλία Μηνιάτη καί τοῦ Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ, οἱ ὁποῖοι «ζοῦσαν καί ἐκινοῦντο συνειδησιακά, ἀλλά καί πρακτικά, σ’ ὅλη τήν ἱστορική διάρκεια τοῦ Ἔθνους» (σ. 56). Πέραν αὐτῶν τῶν ἐπισημάνσεων εἶναι εὐνόητο ὅτι στήν διατήρηση τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας ἔπαιξε σημαντικό ρόλο καί ἡ διατήρηση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, τόσο ὑπό τήν λόγια, ὅσο καί ὑπό τήν δημώδη μορφή της. Στό σημεῖο αὐτό ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ νά παρατηρήσω ὅτι μεταξύ τῶν Εἰσηγήσεων τοῦ παρόντος τόμου, ἐκτός ἀπό ὁρισμένες σποραδικές ἀναφορές, δέν ἀφιερώθηκε καμμία εἰσήγηση στό ζήτημα τῆς γλώσσας ὡς συνεκτικοῦ παράγοντα τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας. 

Σέ πολλές ἀνακοινώσεις ἐξαίρεται ἰδιαιτέρως ἡ παρουσία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη ὁ ὁποῖος «διατηροῦνταν ὡς υπέρτατη πνευματική κεφαλή, ἀλλά καί ἀναγορευόταν σέ ἀνώτατη πολιτική ἀρχή τῶν ὑποτελῶν Χριστιανῶν» (σ. 30). Ἐπιπλέον προστίθεται ὅτι «ἀντικαθιστᾶ τόν αὐτοκράτορα στά ἰδεολογικά καί πνευματικά ζητήματα» (σ. 197). Γιά τούς ὑπόδουλους εἶχε σημασία τό γεγονός ὅτι «ἡ ἐφαρμογή τοῦ ἀναφερόμενου στόν δημόσιο καί ἰδιωτικό βίο τῶν ὀρθοδόξων προνομιακοῦ καθεστῶτος εἶχε ὡς ἀνώτατο ὑπεύθυνο ἐγγυητή ἔναντι τῆς Ὑψηλῆς Πύλης τόν Οἰκουμενικό Πατριάρχη» (σ. 146). Ἀσφαλῶς ἡ οἰκουμενικότητα πού ἐκφράζει τό πρόσωπο τοῦ Πατριάρχη, δέν συνάδει μέ τόν καλλιεργούμενο ἐθνοφυλετισμό τῆς βουλγαρικῆς Ἐκκλησίας τόν ὁποῖο, ὡς γνωστόν, κατεδίκασε τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο κατά τό 1872 (σ. 201). 

Παράλληλα, προβάλλεται ἡ ἄποψη ὅτι ἡ ἐθνική ταυτότητα τῶν ὑποδούλων «ἐκφράζει τήν διαφορετικότητα τῆς Ἑλληνικῆς Ἀνατολῆς ἀπό τήν Δύση» (σ. 23). Αὐτό ἔχει ἰδιαίτερη σημασία διότι μέσα στήν «διαμόρφωση ἑνός ἑλληνικοῦ δρόμου στή νεωτερικότητα» ὑπάρχει ὁ ἀγώνας «ἐνάντια στήν τουρκική κατοχή καί τήν λατινική ἀλλοτρίωση» (σ. 122). Ἀλλά ἀπέναντι στήν τουρκική κατοχή καί τήν λατινική ἀλλοτρίωση καθίσταται προφανῶς ἀναγκαία ἡ παιδεία τῶν Ἑλλήνων (πβ. σ. 221), ἡ ὁποία «συνάπτεται συχνά μέ τήν μόρφωση ἤ τήν ἀγωγή» (σ. 216) καί ὄχι μέ τήν «ἐκπαιδευτική διαδικασία» (σ. 225), ἐνῶ δέν παρουσιάζει κάποια συγκεκριμένη πολιτική διάσταση (σ. 226). Ἐδῶ ἐπισημαίνεται ὅτι «μπορεῖ νά μή διαθέτουμε ποσοτικά στοιχεῖα γιά τήν ἔκταση τῆς ἐπίδρασης τῆς νεωτερικότητας στόν ἑλληνικό πληθυσμό, ἀλλά εὔλογα εἰκάζεται ὅτι ἡ ἐπίδραση αὐτή ἦταν περιορισμένη σέ μία ἐλίτ λογίων καί σπουδαστῶν, ἐμπόρων τοῦ ἐσωτερικοῦ καί τῆς Διασπορᾶς. Τό βέβαιο εἶναι πώς οἱ ἰδέες αὐτές ἐπηρέασαν σημαντικά καί ἄμεσα ἐκείνους πού οὐσιαστικά προετοίμασαν τήν Ἐπανάσταση» (σ. 255). Πάντως ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ νά διατηρήσω ὁρισμένες ἐπιφυλάξεις ὡς πρός τόν βαθμό τῆς ἐπίδρασης τῶν ἰδεῶν τοῦ Διαφωτισμοῦ στόν Λαό καί στήν Ἐκκλησία. 

Ἐξ ἄλλου, παρά τίς ἐκπληκτικές προσπάθειες τῶν ἑλλήνων λογίων στό ζήτημα τῆς παιδείας τοῦ τουρκοκρατούμενου ἑλληνισμοῦ, κυρίως τούς δύο τελευταίους αἰῶνες τῆς τουρκικῆς κατοχῆς, δέν μπορεῖ νά ἀμφισβητήσει κανείς τήν ἄποψη ξένου περιηγητοῦ τῆς ἐποχῆς ὅτι «ἡ πολιτισμική ὑστέρηση τῶν Ἑλλήνων συνδέεται μέ τό καθεστώς τῆς ὑποδούλωσης καί τῆς ἀπαξίωσης ἐντός τῆς κοινωνικῆς ζωῆς πού ἐπέβαλαν οἱ Τοῦρκοι» (σ. 60). 

Αὐτά καί ἄλλα ἐνδιαφέροντα ζήτηματα θά ἀναγνώσει κανείς στόν παρουσιαζόμενο σήμερα τόμο. Θά κλείσω τήν παρουσίαση τοῦ τόμου μέ ὁρισμένες γενικότερες παρατηρήσεις. 

Οἱ προβαλλόμενες τοποθετήσεις τῶν Εἰσηγητῶν εἶναι πλήρως τεκμηριωμένες. Μάλιστα γιά τήν καλύτερη τεκμηρίωση ἔχει ἐπιστρατευθεῖ ἕνας μεγάλος ἀριθμός παραθεμάτων ἀπό ἔργα τῶν λογίων τῶν χρόνων τῆς τουρκοκρατίας, ἀλλά καί παλαιότερα, πού ὑπάρχουν σέ ὅλες σχεδόν τίς ἀνακοινώσεις. Εἶναι εὐνόητο ὅτι γίνεται χρήση ὑπό τῶν Εἰσηγητῶν καί τῆς πλούσιας, τουλάχιστον σέ ὁρισμένα ζητήματα, δευτερογενοῦς βιβλιογραφίας. 

Εἶναι προφανής ἡ πολυφωνία στίς προσεγγίσεις ἐκ μέρους τῶν Εἰσηγητῶν ὁρισμένων ζητημάτων, καθ’ ὅσον μάλιστα, πάντοτε σύμφωνα μέ τήν προσφώνηση τοῦ Σεβ. Μητρ. Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνατίου, ἡ Ἐκκλησία μας «ἐπιθυμεῖ νά δώσει τό βῆμα σέ κάθε ἀξιόλογο ἐπιστήμονα καί σοβαρό ἐρευνητή, ὁ ὁποῖος καλεῖται νά καταθέσει τεκμήρια καί μαρτυρίες γιά τά γεγονότα, ἔστω κι ἄν ἀκουσθοῦν διαφορετικές ἀπόψεις γιά τό ἴδιο θέμα» (σ. 19). 

Τέλος, θά ἀναγνωρίσει κανείς καί τήν πρωτοτυπία ὁρισμένων θεμάτων καί προσεγγίσεων. Οἱ Εἰσηγητές ἐπέλεξαν, σέ πολλές περιπτώσεις, πρόσωπα καί ἀνέδειξαν ζητήματα λιγότερο γνωστά στό εὐρύ ἀναγνωστικό κοινό. 

Σέ μία συνολική ἀποτίμηση, θά τονίσω ὅτι πρόκειται γιά μία σημαντική ἔκδοση, χρήσιμη τόσο στόν εἰδικό μελετητή τῆς ἐποχῆς τῆς τουρκοκρατίας, ὅσο καί στόν ἀναγνώστη μέ σχετικούς προβληματισμούς καί ἱστορικά ἐνδιαφέροντα. Ἰδιαιτέρως ἡ ἀναδειξη τοῦ ζητήματος τῆς διατήρησης τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῶν Ἑλλήνων στά χρόνια τῆς τουρκοκρατίας παρουσιάζει μία ἐπικαιρότητα, ἐάν μάλιστα ληφθεῖ ὑπ’ ὄψιν ὅτι στά ἐπιστημονικά πράγματα κυριαρχεῖ σήμερα ἡ ἄποψη ὅτι τό ἑλληνικό ἔθνος εἶναι μία «κατασκευή» τοῦ 19ου αἰ., ἡ ὁποία συμπίπτει μέ τήν συγκρότηση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1821 ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Επίσημη παρουσίαση του Τόμου των Πρακτικών του Β´ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για το 1821 

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος διοργανώνει εκδήλωση για την παρουσίαση του Τόμου του Β´ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου με θέμα: «Η ζωή των υποδούλων Ελλήνων επί Τουρκοκρατίας. Καταπίεση - Κοινοτισμός - Παιδεία», που θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 23 Μαρτίου 2015, ώρα 18:00 στην Αίθουσα «Λόγου και Τέχνης» στην Στοά του Βιβλίου (οδός Πεσμαζόγλου 5 και Σταδίου Αρσακείου Μεγάρου). 

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης έχει ως εξής: 

• Χαιρετισμός Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου. Εισηγητές: 

• Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Θερμοπυλών κ. Ιωάννης, Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Πεντέλης και Γενικός Διευθυντής του Διορθοδόξου Κέντρου της Εκκλησίας της Ελλάδος. 

• Η κα Δέσποινα Μιχάλαγα Λέκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών εις την «Εκκλησιαστικήν Ιστορίαν των νεωτέρων χρόνων (1453 κ. εξ.)». 

• Καταληκτήριος χαιρετισμός Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου, Προέδρου της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος. 

Συντονίζει: Ο κ. Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός Επιστήμων και Αρχισυντάκτης του Περιοδικού «Εκκλησία». 

1821-2021: 10 ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ 200 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 

Με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος υλοποιεί κάθε χρόνο, από το 2012, την διοργάνωση 10 Διεθνών Επιστημονικών Συνεδρίων για τη μελέτη της Τουρκοκρατίας και της Επαναστάσεως του 1821. 

Στόχος είναι, το 2021 που θα συμπληρωθούν 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, να υπάρχουν σε τόμους τα Πρακτικά και των 10 αυτών Επιστημονικών Συνεδρίων σε μια προσπάθεια να προσεγγίσουμε, να γνωρίσουμε ψύχραιμα, να ερμηνεύσουμε και να αποκαλύψουμε τον πραγματικό χαρακτήρα προσώπων και γεγονότων εκείνης της εποχής, μιας εποχής που έχει πέσει κατά καιρούς θύμα μονομερών και μη τεκμηριωμένων θεωρήσεων. 

Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί τρία Συνέδρια:

2012: «Ιστοριογραφία και πηγές για την ερμηνεία του 1821».

2013: «Η ζωή των υποδούλων Ελλήνων επί Τουρκοκρατίας. Καταπίεση-Κοινοτισμός-Παιδεία».

2014: «Ορθόδοξη Εκκλησία και διαφύλαξη της Εθνικής Ταυτότητος. Νεομάρτυρες- Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός- Επαναστατικά Κινήματα». 

Η έκδοση και κυκλοφορία των Πρακτικών των Συνεδρίων είναι προσφορά των εκδόσεων «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ».

ΟΙ ΥΠΟΔΟΥΛΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ - ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

Συνεχίζονται και τούτο το μήνα οι ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις του φορέα Πολιτισμού «Μαγνήτων Κιβωτός», στο πλαίσιο του Θεματικού Έτους 2015, «Μάγνητες και ο πολιτισμός της Θάλασσας». 

Η προσεχής εκδήλωση, που είναι ενταγμένη στα πλαίσια του εορτασμού της Εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου 1821, θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Μαρτίου 2015, στις 19.00, στο Πνευματικό Κέντρο της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος (Κ. Καρτάλη - Ανθ. Γαζή), στην πόλη του Βόλου. 

Την εκδήλωση - παρουσίαση συνδιοργανώνουν ο φορέας πολιτισμού «ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΚΙΒΩΤΟΣ, για την διάσωση του πολιτιστικού αποθέματος», η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και οι εκδόσεις «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ». 

Η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, της οποίας Πρόεδρος είναι ο Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος, βλέποντας ότι η Επανάσταση του 1821 έχει πέσει κατά καιρούς θύμα μονομερών και μη τεκμηριωμένων θεωρήσεων, αποφάσισε να οργανώσει μέχρι το 2021, 10 Συνέδρια μέσω των οποίων να προσεγγίσει την αλήθεια και να αποκαλυφθεί ο πραγματικός χαρακτήρας προσώπων και γεγονότων εκείνης της εποχής. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί 3 Συνέδρια στην Αθήνα με εξαιρετική επιτυχία.

Στην εκδήλωση αυτή θα εμφανιστεί και θα αναλυθεί ο συλλογικός τόμος, που περιλαμβάνει τα πρακτικά του Β΄ Συνεδρίου με τον τίτλο «Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ», και είναι η πρώτη φορά που θα παρουσιαστεί εκτός Αθηνών. Θα ακουστούν τεκμηριωμένες θέσεις γύρω από την ιστορία και τον πολιτισμό μας, στοιχεία απαραίτητα για την στήριξη όλων μας την περίοδο αυτή της οικονομικής κρίσης και κρίσης αξιών. 

Τον τόμο αυτό θα παρουσιάσουν, μέσα από τις ομιλίες τους δύο νέοι επιστήμονες: 

- Η Δρ Ιστορικός Κατερίνα Γαλάνη, με θέμα: «Η Ναυτιλία των Ελλήνων στις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης», 

- Και ο συντοπίτης μας Δρ Φιλοσοφίας Δημήτριος Μπαλτάς, με θέμα: «Ταυτότητα και συλλογικός βίος των Ελλήνων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας». 

Την εκδήλωση θα πλαισιώσει μουσικό σχήμα, που θα παρουσιάσει πρόγραμμα από έντεχνα και παραδοσιακά τραγούδια σχετικά με την Επανάσταση. Το αποτελούν οι αξιόλογοι νέοι μουσικοί, που τα τελευταία χρόνια συμμετέχουν σε διάφορα μουσικά συγκροτήματα παραδοσιακής και έντεχνης μουσικής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και έχουν συμβάλει σε σημαντικό αριθμό δισκογραφικών ηχογραφήσεων διαφόρων καλλιτεχνών. 

Στέφανος Δορμπαράκης (Κανονάκι και τραγούδι) 

Χρήστος Δαλιάνης (Βιολί και τραγούδι) 

Αλέξανδρος Καψοκαβάδης (Κιθάρα, Λαούτο και τραγούδι) 

Την εκδήλωση θα κλείσει ο Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος.

ΤΟ Γ' ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ 200 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος διοργανώνει το Γ´ Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, την Παρασκευή 14 και το Σάββατο 15 Νοεμβρίου 2014, με θέμα: «Ορθόδοξη Εκκλησία και διαφύλαξη της εθνικής ταυτότητος - Νεομάρτυρες, Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός - Επαναστατικά Κινήματα». 

Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία - και απόφαση της Ιεράς Συνόδου - να πραγματοποιηθούν έως το έτος 2021 δέκα (10) συνολικά Διεθνή Επιστημονικά Συνέδρια στο πλαίσιο των εκδηλώσεων υπό τον τίτλο «1821 - 2021: Δέκα Επιστημονικά Συνέδρια για τα 200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης». 

Την έναρξη του Συνεδρίου θα κηρύξει ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, την Παρασκευή 14 Νοεμβρίου και ώρα 5 το απόγευμα, στο Διορθόδοξο Κέντρο της Ιεράς Μονής Πεντέλης. Οι εργασίες του θα συνεχισθούν την επομένη, 15 Νοεμβρίου, έως και το απόγευμα της ίδιας  ημέρας στη Στοά του Βιβλίου, στο κέντρο της Αθήνας (Πεσματζόγλου 5 και Σταδίου). 

Το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου δείτε εδώ. 

Πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος είναι ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος, με την φροντίδα του οποίου υλοποιείται το πρόγραμμα των σημαντικών αυτών συνεδρίων. 

Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί δύο: Το έτος 2012 με τίτλο: «ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ 1821» και το 2013 με τίτλο: «Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ».

Η συμβολή στην έρευνα και την ιστορία είναι ότι τα Πρακτικά αυτών των Συνεδρίων εκδίδονται σε επιμελημένους τόμους. Τα Πρακτικά των δύο πρώτων Συνεδρίων κυκλοφορούν ήδη από τις εκδόσεις ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ. 

Την ταυτότητα αυτών των Συνεδρίων έδωσε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος, ήδη από το πρώτο Συνέδριο (2012), όταν είπε γι' αυτόν τον ...μαραθώνιο των 10 Συνεδρίων, μέχρι το 2021:

"Σκοπός μας είναι με τα συνέδρια αυτά ν’ ακουσθούν διαφορετικές γνώμες και απόψεις, χωρίς φανατισμούς και μονομέρειες. Γνωρίζουμε ότι τα τελευταία χρόνια ακούσθηκαν και ορισμένες φωνές που εισήγαγαν καινά δαιμόνια στον όλο προβληματισμό. Δεν συμφωνούμε με την αποκαθήλωση των ηρώων και των μαρτύρων. Όμως, δεν ήλθαμε εδώ για να επαινέσουμε τον ρόλο του ορθόδοξου κλήρου. Το συνέδριο είναι επιστημονικό και κάθε άποψη αξίζει να κατατεθεί και να αξιολογηθεί… Σε μια δύσκολη εποχή οικονομικής και πνευματικής κρίσης η μελέτη της τουρκοκρατίας και του 1821 πιστεύω ότι θα μας βοηθήσει να πάρουμε διδάγματα και να αντλήσουμε ελπίδα ενθυμούμενοι με ποια θεμέλια και ποιες αξίες το ελληνορθόδοξο γένος μας επιβίωσε σε πολύ δύσκολες καταστάσεις".  

"ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ" ΑΠΟ ΤΗΝ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ

Στά βήματα τῶν Πατέρων, ἐκδόσεις Ἀρχονταρίκι, Ἀθήνα 2014, σελ. 376 

Ὁ συλλογικός τόμος τῶν ἐκδόσεων «Ἀρχονταρίκι» περιλαμβάνει τίς εἰσηγήσεις στίς Ἱερατικές Συνάξεις πού ὀργάνωσε ἡ Μητρόπολις Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κατά τό ἱεραποστολικό ἔτος 2012-13. 

Πιό συγκεκριμένα. Ὕστερα ἀπό τόν πρόλογο τοῦ Σεβ. Μητρ. Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνατίου, παρουσιάζονται οἱ εἰσηγήσεις πού ἀφοροῦν τήν θέση τῶν Πατέρων στήν ἐποχή μας (Μητρ. Ἀλεξανδρουπόλεως Ἄνθιμος, πρωτοπρ. Γεώργιος Δορμπαράκης, ἀρχιμ. Γρηγόριος Παπαθωμᾶς).

Ἀκολουθοῦν οἱ εἰσηγήσεις πού ἀναφέρονται στήν θεολογική καί τήν κοινωνική προσφορά συγκεριμένων Πατέρων τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, ὅπως τοῦ Ἁγίου Ἰγνατίου τοῦ Θεοφόρου (καθηγ. Χρ. Κρικώνης, ἀρχιμ. Μεθόδιος Κρητικός), τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου Ἀλεξανδρείας (ἀρχιμ. Ἀθανάσιος Κολλᾶς), τοῦ Μεγάλου Βασιλείου (καθηγ. Ν. Τζιράκης, πρωτοπρ. Βασίλειος Τσιμούρης), τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου (Μητρ. Ἐδέσσης Ἰωήλ, πρωτοπρ. Σπυρίδων Βασιλάκος), τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου (Μητρ. Ἐλευθερουπόλεως Χρυσόστομος, ἀρχιμ. Δανιήλ Ἀεράκης). 

Ὁ τόμος ὁλοκληρώνεται μέ τίς εἰσηγήσεις πού ἀφοροῦν στόν Ὅσιο Θεόδωρο τόν Στουδίτη (τῶν καθηγητῶν Βασιλείου Τσίγκου καί Κων/νου Κορναράκη) καί στόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ (τοῦ πρωτοπρ. Δημητρίου Κουτσούρη καί τοῦ ἀρχιμ. Ἐφραίμ Τριανταφυλλόπουλου). 

Ὁ παρών τόμος μπορεῖ νά ἐνδιαφέρει τόν ἁπλό πιστό, τόν ἐπιστημονικῶς ἐργαζόμενο πανεπιστημιακό, τόν ὁποιοδήποτε ἀναζητητή τῆς σοφίας τῶν Πατέρων. Εἶναι ἀναμφισβήτητο ὅτι ἀκόμα κι ἄν δέν χρειάζεται νά ἐφαρμόσει κανείς τό «γράμμα» τῶν Πατέρων στήν σημερινή, τήν ἀνώριμη καί ἀνέραστη, ἐποχή μας, μπορεῖ νά γευθεῖ τήν σοφία τους γιά τά πράγματα καί τήν ἀγάπη τους γιά τόν ἄνθρωπο.

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΟΥ ΣΤΑΥΡΩΝΟΥΜΕ...

Το βιβλίο «Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΟΥ ΣΤΑΥΡΩΝΟΥΜΕ» από τις εκδόσεις «Αρχονταρίκι», είναι ένα ακόμη βιβλίο-οδοιπορικό στην Μεγάλη Εβδομάδα, όμως αρκετά διαφορετικό από άλλα. Κι αυτό γιατί περιέχει λόγους του Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος Ιγνατίου λιτούς κι αφρόντιστους. Από καρδιάς. 

Κάθε σελίδα του βιβλίου διακρίνεται για την ταπεινή εκφορά συλλογισμών, την νηφαλιότητα, μα και την πνευματική ευθύνη που σε κάνει να συλλογιστείς τα ίχνη του Κυρίου… 

Δείγμα σκέψης και γραφής:

Τούτη την κρίσιμη εποχή, πού όλα συνταράσσονται, πού όλα φαίνονται, να χάνονται από τη μια στιγμή στην άλλη, εμείς έχουμε τον δικό μας θησαυρό. Εμείς ξέρουμε ποιος είναι ο δικός μας Σωτήρας (...) Το ερώτημα παραμένει: Η ζωή μας σε ποια μορφή του Θείου Δράματος προσομοιάζει; Ανήκουμε στους σταυρωτές ή στους φίλους του Κυρίου μας; (...) Οι μέρες της Μεγάλης Εβδομάδος είναι ακριβώς οι μέρες που μας προσφέρουν την δυνατότητα να μετανοήσουμε, να αναλογιστούμε τα δικά μας ελλείμματα, τις δικές μας αβλεψίες (...) Ανέβηκε πάνω στο Σταυρό και συγχώρεσε όλους, και πήρε μαζί Του έναν, όχι άγιο, όχι όσιο, όχι αναμάρτητο· το ληστή, για να τον κάνει πρώτο κάτοικο του Παραδείσου (...) Εάν ο ληστής έκλεψε τον Παράδεισο, εμείς μπορούμε να ζητήσουμε τον Παράδεισο από τον Κύριο!

Μακάρι να ισχύσει αυτός ο τελευταίος λόγος του Σεβασμιωτάτου για τον καθένα μας, γιατί καραδοκεί και ο στίχος του ποιητή:
...ξέρω πως αν ήταν και ξυπνούσες μιαν αυγή 
πάλι το σταυρό σου θα 'χαν έτοιμο στη γη.  

Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΛΟΓΟΥΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΟΛΟΥ

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών, σε συνεργασία με την κοινωφελή εταιρεία ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων «Πορεία Υγείας» και με τον Σύνδεσμο Νέων της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος, διοργανώνουν για δεύτερη συνεχή χρονιά σειρά συναντήσεων, υπό την κεφαλίδα «Διάλογοι Θεολογίας και Ψυχολογίας». Με αυτή την προσπάθεια η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών επιχειρεί να απευθυνθεί στο «πρόσωπο» που πάσχει στην καθημερινότητα και να απαντήσει στα ερωτήματά του με την συνδρομή της ψυχολογίας. 

Η 1η συνάντηση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 29/3 στο Δημαρχείο του Βόλου και είχε τίτλο: «Δέσμιοι της ανάγκης για έλεγχο». 

Πρώτος ομιλητής ήταν ο π. Βαρνάβας Γιάγκου, εφημέριος Ι. Ναού Λαοδηγήτριας Θεσσαλονίκης, Υπεύθυνος Γραφείου Νεότητος Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: "Φόβος θανάτου και καθημερινά άγχη". 2ος ομιλητής ήταν ο κ. Δημήτρης Καραγιάννης, Παιδοψυχίατρος (Dr.), Ψυχοθεραπευτής, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: "Η συνδρομή της οικογένειας στη γένεση και τη διαχείριση των φοβιών". 

Την εκδήλωση συντόνισε ο κ. Παντελής Καλαϊτζίδης, δ/ντης της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών και έκλεισε ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος.

Δημοσιεύουμε στη συνέχεια το βίντεο ολόκληρης της εκδήλωσης.

   

Η επικείμενη συνάντηση που αφορά το ζήτημα του άγχους και των φοβιών θα πραγματοποιηθεί, το Σάββατο 5 Απριλίου 2014, και ώρα 18:30 στην αίθουσα του Δημαρχείου Βόλου. 

Προσκεκλημένοι ομιλητές θα είναι ο π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος (π. Λίβυος), εφημέριος Ι. Ναού Αγ. Ειρήνης Πύργου Ηρακλείου, με θέμα Κατάθλιψη και χριστιανική ζωή, και ο κ. Σταύρος Γκουγκουσκίδης, Κλινικός Ψυχολόγος (M.Sc.), Συστημικός Ψυχοθεραπευτής, με θέμα Ψυχολογικές προσεγγίσεις για την υπέρβαση της κατάθλιψης.

Παρουσίαση Τόμου του Α΄ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου: “Ιστοριογραφία και Πηγές για την ερμηνεία του 1821″, στην Αθήνα και το Βόλο

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος διοργανώνει εκδήλωση παρουσίασης του Τόμου του Α´ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου με θέμα: «Ιστοριογραφία και Πηγές για την ερμηνεία του 1821».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 17 Μαρτίου 2014, ώρα 19:30 στην Αίθουσα «Λόγου και Τέχνης» στην Στοά του Βιβλίου (οδός Πεσμαζόγλου 5 και Σταδίου,  Αρσακείου Μεγάρου) σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα: 

- Χαιρετισμός Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου. 

Εισηγητές:

- Ο Σεβ. Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας, Μέλος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου. 

- Ο Καθηγητής Λαογραφίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Εμμανουήλ Βαρβούνης. 

- Ο Καθηγητής της Γενικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δημήτριος Μόσχος. 

- Καταληκτήριος χαιρετισμός Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου, Προέδρου της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος. 

Συντονίζει ο Πανοσ. Αρχιμανδρίτης κ. Βαρθολομαίος Αντωνίου-Τριανταφυλλίδης, Γραμματεύς της Ε.Σ.Ε Πολιτιστικής Ταυτότητος.

Ο σημαντικός αυτός τόμος, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρχονταρίκι, θα παρουσιαστεί και στον Βόλο το Σάββατο 22 Μαρτίου 2014 στις 6:00 το απόγευμα στο Πνευματικό Κέντρο της  Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος, η οποία και διοργανώνει τη σχετική εκδήλωση. 

Σύμφωνα με το πρόγραμμα εισηγητές θα είναι: 

-  Αθανάσιος  Ε. Καραθανάσης, Ομ. Καθηγητής  Ιστορίας του  Ελληνισμού του  Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

- Μαρία Μαντουβάλου Αν. Καθηγήτρια Φιλοσοφικής Σχολής  Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου  Αθηνών

Την εκδήλωση θα κλείσει ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος. 

Συντονίζει ο Πρόεδρος του Συνδέσμου  Επιστημόνων Πειραιώς Παν. Χαρατζόπουλος. 

Δείτε  ολόκληρο το συνέδριο αυτό, του οποίου τα Πρακτικά παρουσιάζονται, στο διαδικτυακό κανάλι intv.gr εδώ. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι με αφορμή την κυκλοφορία των Πρακτικών του Συνεδρίου, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων "Ευαγγελίστρια 2014" πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 10 Μαρτίου 2014, στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, εκδήλωση με κεντρικό θέμα: "Η αλήθεια για την Επανάσταση του 1821". Η εκδήλωση οργανώθηκε σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Επιστημόνων Πειραιώς και τις εκδόσεις Αρχονταρίκι.

Απ' αυτή την εκδήλωση και το βίντεο που ακολουθεί. 

ΣΤΟ INTV.GR Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Δείτε, αγαπητοί συνοδίτες, στο διαδικτυακό κανάλι intv την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 18 Ιανουαρίου στις εκδόσεις Αρμός, στο κέντρο της Αθήνας, με αφορμή την παρουσίαση του συλλογικού τόμου με τίτλο: ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ και υπότιτλο: Ο διάλογος και η κριτική για το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου, σε επιμέλεια Σταύρου Γιαγκάζογλου, Αθανασίου Νευροκοπλή και Γεωργίου Στριλιγκά. 

Για το βιβλίο μίλησαν οι: π. Αντώνιος Καλλιγέρης, Θεολόγος εκπαιδευτικός, Κωνσταντίνος Δεληκωσταντής, Καθ. Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ, Γιώργος Σωτηρέλης, Καθ. Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ, Γιώργος Καλαντζής, Γεν. Γραμματέας Θρησκευμάτων του ΥΠΑΙΘ και Νίκος Ξυδάκης, Αρχισυντάκτης της Εφημερίδας «Η Καθημερινή». 

Την εκδήλωση άνοιξε ο θεολόγος Σταύρος Γιαγκάζογλου, Σύμβουλος του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και πρωτεργάτης της εκπόνησης του νέου ΠΣ, ενώ στη συζήτηση που ακολούθησε έλαβε τον λόγο και ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος. 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΗΜΕΡΑ Ο ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ "ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ"

Κείμενο - φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός

Από τις εκδόσεις Αρμός κυκλοφορήθηκε ο συλλογικός τόμος με τίτλο: ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ και υπότιτλο: Ο διάλογος και η κριτική για το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου, σε επιμέλεια Σταύρου Γιαγκάζογλου, Αθανασίου Νευροκοπλή και Γεωργίου Στριλιγκά. 

Η παρουσίαση αυτού του συλλογικού τόμου έγινε σήμερα Σάββατο 18 Ιανουαρίου 2014, ώρα 12 το μεσημέρι στο Βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων Αρμός στο κέντρο της Αθήνας. 

Για το βιβλίο μίλησαν οι: π. Αντώνιος Καλλιγέρης, Θεολόγος εκπαιδευτικός, Κωνσταντίνος Δεληκωσταντής, Καθ. Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ, Γιώργος Σωτηρέλης, Καθ. Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ, Γιώργος Καλαντζής, Γεν. Γραμματέας Θρησκευμάτων του ΥΠΑΙΘ και Νίκος Ξυδάκης, Αρχισυντάκτης της Εφημερίδας «Η Καθημερινή».
Την εκδήλωση άνοιξε ο θεολόγος Σταύρος Γιαγκάζογλου, Σύμβουλος του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και πρωτεργάτης της εκπόνησης του νέου ΠΣ.

Να σημειώσουμε ότι στον συλλογικό αυτό τόμο (514 σελ.) αποτυπώνονται οι βασικοί άξονες του νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου, οι κύριες όψεις του διαλόγου και των αντιδράσεων που προκάλεσε, η συζήτηση και η ανοικτή διαβούλευση στο πλαίσιο της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, οι θέσεις των Θεολογικών Σχολών για το μάθημα των Θρησκευτικών, καθώς και ο γενικότερος διάλογος για τη φυσιογνωμία και τα προβλήματα της θρησκευτικής εκπαίδευσης στη χώρα μας. 

Τα κείμενα που δημοσιεύονται ανήκουν σε όλες τις πλευρές αλλά εμφανίζουν ως κοινό χαρακτηριστικό τη νηφαλιότητα και τη συνειδητή προσπάθεια συμβολής και σύνθεσης. Σε μια δύσκολη και ρευστή εποχή, στο μεταίχμιο της κρίσης, πρόσωπα και φορείς εκφράζουν τις θέσεις τους για τα Θρησκευτικά στο σύγχρονο σχολείο, ανοίγοντας έναν γόνιμο και δημιουργικό διάλογο, οι ποικίλες πτυχές του οποίου καταγράφουν τη ζωντανή πορεία ανανέωσης του μαθήματος των Θρησκευτικών στην ελληνική εκπαίδευση. 

Σταθερή επιδίωξη του νέου ΠΣ είναι η υπέρβαση της διελκυστίνδας μεταξύ του κατηχητικού και του θρησκειολογικού προτύπου. Το Μάθημα των Θρη σκευτικών συνιστά γνωριμία με τα μορφωτικά αγαθά, τις αξίες και τον πολιτισμό που διαμόρφωσε ο Χριστιανισμός και ιδιαίτερα η Ορθόδοξη Παράδοση, ενώ παράλληλα διδάσκει στοιχεία από τις δύο άλλες χριστιανικές παραδόσεις της Ευρώπης, καθώς και στοιχεία για ορισμένες από τις μεγάλες θρησκευτικές παραδόσεις που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα την ελληνική κοινωνία. Ακόμη, τα κοινωνικά και υπαρξιακά προβλήματα του ανθρώπου προσεγ γίζονται με πνεύμα διαλόγου, ελευθερίας και καταλλαγής, χωρίς ομολογιακή εμμονή, κατηχητισμό, φανατισμό ή μισαλλοδοξία.

Με άλλα λόγια, το σύγ χρονο μάθημα των Θρησκευτικών βοηθά στην κατανόηση της παράδοσης και εκφράζει τον θρησκευτικό πολιτισμό μας με σεβασμό προς κάθε ετε ρότητα. Στο πλαίσιο της αποδοχής του πλουραλισμού και της διαπολιτισμικής προσέγγισης ως αφετηρίας για οποιαδήποτε σοβαρή εκπαιδευτική θεωρία και πρακτική, η θρησκευτική εκπαίδευση των μαθητών καλείται να διαδρα ματίσει σοβαρό ρόλο στη δυνατότητα των μαθητών να διαχειρίζονται υπεύ θυνα και δημιουργικά τον πλουραλισμό στη ζωή τους και τον διάλογο με τον «άλλον» και το «διαφορετικό».

Οι ομιλητές της εκδήλωσης ήταν εξαιρετικοί! Ο καθένας από την πλευρά του, με λόγο αληθινό και τεκμηριωμένο, φώτισε πτυχές του θέματος, απαραίτητες για την σε βάθος κατανόησή του.
Στη συζήτηση, που ακολούθησε, το λόγο πήρε και ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος, ο οποίος εξ αρχής έχει στηρίξει ανάλογες πρωτοβουλίες, τασσόμενος υπέρ ενός ανοικτού και ουσιαστικού μαθήματος των Θρησκευτικών στις μέρες μας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών είναι αναγκαίο για μια σύγχρονη εκπαιδευτική διαδικασία. Βρισκόμαστε στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, ο κόσμος γύρω μας αλλάζει ιλιγγιωδώς και ο βηματισμός της επιστήμης της θεολογίας, αλλά και της διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών, πρέπει να είναι ανάλογος. Δεν υπάρχει χρόνος για αναστολές και οπισθοχωρήσεις. Όπως είχε πει ο μακαριστός Γέρων Χαλκηδόνος Μελίτων: 

"Υποκρινόμενοι την χθες, απουσιάζομεν από την σήμερον και η αύριον έρχεται άνευ ημών.... Η χθες παρήλθε προ πολλού, ούτε καν την σήμερον ζώμεν, μας προέλαβεν η μεθαύριον... η πέραν της αυτάρκους υποκρισίας αλήθεια, η απλή, η ευκολωτέρα αντιμετώπισις των προβλημάτων είναι να τα χλευάση και να τα κατακρίνη κανείς και να αντιπαρέλθη, όπως ο Ιερεύς και ο λευΐτης της Σαμαρειτικής παραβολής. Αλλά η πληγή είναι εδώ και κράζει". 

Η ανανέωση του μαθήματος των Θρησκευτικών στην κατεύθυνση ενός ανοικτού μαθήματος που να αφορά σε όλους τους μαθητές, είναι επιτακτική ανάγκη των καιρών. 

Ας ελπίσουμε ότι δεν θα αργήσει κι άλλο η εφαρμογή του Νέου Προγράμματος Σπουδών. 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. ΛΕΩΝΙΔΑ ΑΣΤΕΡΗ

Όνειρο του να ψάλει στην Αγιά Σοφιά 

Tου AΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ (για τον Φιλελεύθερο Κύπρου)
φωτογραφίες: Ν. Μαγγίνας

Υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση ότι οι τίτλοι και τα αξιώματα δίνουν αξία στον άνθρωπο. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Οι άνθρωποι, που φέρουν τίτλους και αξιώματα, δίνουν ανάλογα με το ήθος, την ποιότητα και την ευγένεια τους αξία σε αυτά. Ένα πρότυπο αυτής της κατηγορίας ανθρώπων είναι ο Άρχων πρωτοψάλτης της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Λεωνίδας Αστέρης, δηλαδή ο πρωτοψάλτης στον δεξιό χορό του πανσέπτου Πατριαρχικού Ναού του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι. Διακονεί με αυταπάρνηση και ένθεο ζήλο το Φανάρι για σχεδόν 28 χρόνια , περισσότερα από όσα βρίσκεται στον Οικουμενικό Θρόνο ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, και πρέπει να είναι ο μακροβιότερος πρωτοψάλτης, μετά τον μεγάλο Ιάκωβο Ναυπλιώτη. Ως πρωτοψάλτης ανέβηκε στο δεξιό αναλόγιο του Πατριαρχικού Ναού κατά την Θεία Λειτουργία της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, 14 Σεπτεμβρίου 1984, χοροστατούντος του αοιδίμου Οικουμενικού Πατριάρχη Δημητρίου. 

Το βιογραφικό του είναι πλούσιο. Λόγω χώρου θα περιοριστούμε σε ορισμένους μόνο σταθμούς. 

Ο Λεωνίδας Αστέρης γεννήθηκε στην πάλαι ποτέ μεγαλώνυμη Κοινότητα του Γαλατά Κωνσταντινουπόλεως το 1936, όπου και άρχισε την μουσική του σταδιοδρομία πεντάχρονος στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου ως Κανονάρχης. Μαθήτευσε παρά του καλλιφώνου και μύστου της παραδόσεως αειμνήστου πρωτοψάλτου Παναγιώτου Κωνσταντινίδου. Δεκαετής και δεκατριετής προσελήφθη από τον Άρχοντα λαμπαδάριο Θρασύβουλο Στανίτσα και από τον Άρχοντα πρωτοψάλτη Κωνσταντίνο Πρίγγο στον Πατριαρχικό Ναό. Ο Λεωνίδας Αστέρης είναι απόφοιτος του Ωδείου Λυρικής Σκηνής και Τέχνης και πρωταγωνιστής της Λυρικής Κωνσταντινουπόλεως από το 1969 μέχρι σήμερα. Ερμήνευσε πάμπολλα έργα του γερμανικού και ιταλικού ρεπερτορίου. Επίσης, σπούδασε στην Μοζάρτιον Σχολήν της πόλεως Σάλτσμπουργκ σε μεγάλους διδασκάλους του άσματος (Σράϊρερ, Ντίσκαου). Βραβεύθηκε σε διαγωνισμό με το Βραβείο Καρλ Ορφ με την προσωπικήν του συναυλία στον τον Ναό του Αγίου Βλασίου. Διδάσκει από τριετίας στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας το ζωτικόν για τους ιεροψάλτας μάθημα, την ορθοφωνίαν και τεχνικήν καλοφωνίας. 

«Το Φανάριον είναι μια Σχολή», δηλώνει στον «Φ» ο Λεωνίδας Αστέρης. Αναφορικά με τη θέση του Άρχοντα πρωτοψάλτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, όπως αποκαλείται ο Οικουμενικό Πατριαρχείο, μας είπε: «Για όποιον έχει επίγνωση της θέσης και του καθήκοντος, είναι βέβαια, ένα φορτίο, το οποίο προσπαθούμε να το συνεχίσουμε, δηλαδή την παράδοση της μουσικής μας όσο μπορούμε αναλλοίωτη, αυτά δηλαδή που πήραμε και ακούσαμε από τους δασκάλους. Όλα αυτά θέλουνε καθημερινά ξανά μελέτη και ξανά μελέτη. Προετοιμασία και ξανά προετοιμασία». Με λύπη διαπιστώνει ότι πολλοί ψάλτες σήμερα, στην Ελλάδα και αλλού, αρχίζουν με τη σκέψη της αυτοπροβολής του προσώπου τους.

Σύμφωνα με ένα παλιό συνεργάτη του, τον Μιλτιάδη Παππά, ο Λεωνίδας Αστέρης θαυμάζεται ακόμη και από τους Τούρκους καλλιτέχνες, τραγουδώντας μάλιστα τουρκικά τραγούδια, αλλά με το οικείο συναίσθημα. Πώς να ξεχάσει κάποιος, αναφέρει ο Παππάς, «τον περίφημο Κιανί Καρατζά, ο οποίος τυφλός, ων, όταν μετά από την απόδοση του ύμνου "Άνωθεν οι Προφήται" από τον άρχοντα στην Αγία Ειρήνη, (σ.σ: χρησιμοποιείται ως χώρος συναυλιών ) έσπευσε να του φιλήσει το χέρι; Αυτό για τους γνωρίζοντες, είναι η ύψιστη ένδειξη τιμής σε καλλιτέχνη και μάλιστα από αντίστοιχο ευρείας φήμης και αποδοχής». 

Στο ερώτημα τι χαρακτηρίζει το πατριαρχικό ύφος του ψάλλειν ο Λεωνίδας Αστέρης απαντά ότι δεν είναι μίμηση κάποιου πρωτοψάλτου φωνητικά, που μας άρεσε για να τον μιμηθούμε απόλυτα, διότι, εξηγεί, δεν έχει σχέση με τη φωνή. Το ύφος έχει σχέση με τον τρόπο παρουσίασης και εκτέλεσης των μαθημάτων των παλαιών δασκάλων και πρωτοψαλτών. 

«Το πατριαρχικό ύφος βασίζεται στην εκτέλεση, στην παρουσίαση των μουσικών κειμένων και όχι στη μίμηση της φωνής», τονίζει και προσθέτει, δηλαδή: τη μη μίμηση, τη σωστή εκτέλεση των μουσικών κειμένων με την απαιτούμενη ευφράδεια, τη σωστή απαγγελία, τον καλό τονισμό, γιατί το κύριο είναι ο λόγος. Η μουσική, επισημαίνει, είναι μια επένδυση, η οποία πρέπει να είναι κατάλληλη στον ωραίο τον λόγο. 

Ο Λεωνίδας Αστέρης αναφέρει ότι στον Πατριαρχικό Ναό και στην Πόλη ψάλλουν βασιζόμενοι σε όλους τους παλαιούς διδασκάλους, ακόμα και τους προ της Αλώσεως, όπως ο Ιωάννης Κλαδάς, ο Ιωάννης Κουκουζέλης, και με τις ερμηνείες των τριών νεώτερων δασκάλων του Χουρμούζιου Χαρτοφύλακος, του Γρηγορίου Πρωτοψάλτη και του μεγάλου Χρυσάνθου, ο οποίος μετέπειτα έγινε Επίσκοπος. 

Στην εκκλησιαστική μουσική, λέει στον «Φ» ο Λεωνίδας Αστέρης δεν υπάρχουν άριες, υπάρχει λατρευτική μουσική. «Υπάρχει το κείμενο, που πρέπει να το προσέξεις, να το τονίσεις σωστά. Δεν χρειάζονται κορόνες πολλές, όπως στη Λυρική Σκηνή». Γνώστης της λυρικής τέχνης αναφέρει ότι αυτή υποστηρίζει άλλα ψυχικά φαινόμενα: τον έρωτα, την αγάπη. Η εκκλησιαστική μουσική, ιδιαίτερα δε η βυζαντινή «υπηρετεί την προσευχή, την κατάνυξη», τονίζει. 

Ο Λεωνίδας Αστέρης χαρακτηρίζει τον Πατριάρχη Δημήτριο, με τον οποίο ξεκίνησε ως πρωτοψάλτης στο Πατριαρχείο, «πράο, ταπεινό, ιεράρχη με βαθιά πίστη». Και ο προκάτοχός του ο Αθηναγόρας και ο διάδοχός του ο σημερινός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είναι, σύμφωνα με τον πρωτοψάλτη, «ο καθένας για την εποχή τους οι πλέον άξιοι». Δηλώνει πως συμφωνεί με αυτό, που λένε και γράφουν πολλοί, ότι ο νυν Πατριάρχης σε σχέση με τους προκατόχους του έδωσε ένα άλλο αέρα στο Φανάρι, ανέδειξε το Φανάρι και ιδίως με δραστηριότητες στο εξωτερικό. Πρόβαλε πολύ το Φανάρι. «Είναι πολύ δραστήριος. Μακάρι ο Θεός να τον έχει καλά να μπορέσει να συνεχίσει, γιατί ακολουθεί ένα πρόγραμμα πολύ σκληρό από το πρωί μέχρι το βράδυ και είναι σε μια ηλικία 72 ετών και πρέπει να προσέξει να συνεχίσει την Πατριαρχία του», εύχεται ο Λεωνίδας Αστέρης. Πριν κλείσουμε την συνομιλία μας τον ρώτησα σε ποια εκκλησία είναι το όνειρο και η επιθυμία του να ψάλει. «Έψαλα σε πολλές εκκλησίες στο εξωτερικό. Συγκινητική στιγμή ήταν η Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά, στην Τραπεζούντα, Αυτό τώρα, που με ενδιαφέρει, είναι η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία, η Αγιά Σοφιά», απάντησε. 

Η συνέντευξη του Άρχοντος Λεωνίδα Αστέρη στην τηλεοπτική εκπομπή της ΕΤ1 Αρχονταρίκι

Στον Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Λεωνίδα Αστέρη είναι αφιερωμένη και η εκπομπή Αρχονταρίκι, την οποία επιμελείται και παρουσιάζει ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού Ιγνάτιος.

Η συγκεκριμένη εκπομπή θα προβληθεί την Κυριακή 2 Ιουνίου 2013 από την ΕΤ1, το πρωί, μετά την Θεία Λειτουργία. 

Η Ιδιωτική Οδός εξασφάλισε και δημοσιεύει αποκλειστικές φωτογραφίες (του Δημήτρη Ν. Σαμπαζιώτη) από τα γυρίσματα της εκπομπής στην Κωνσταντινούπολη και ειδικότερα στο Φανάρι και τον Πατριαρχικό Ναό. 

ΤΟ ΝΕΟ, ΔΥΝΑΜΙΚΟ "ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ" ΠΟΥ (ΜΑΣ) ΤΑΞΙΔΕΥΕΙ...

Tην Kυριακή 12 Mαΐου 2013 μεταδόθηκε από την ET-1 η εκπομπή "APXONTAPIKI" με θέμα: «H ΘPAKH ΠOY ANTIΣTEKETAI». 

O υπεύθυνος και παρουσιαστής της εκπομπής Mητροπολίτης Δημητριάδος Iγνάτιος, ταξίδεψε στην ακριτική Aλεξανδρούπολη και συζήτησε με τον Mητροπολίτη Aλεξανδρουπόλεως Άνθιμο για τα καθημερινά της περιοχής και μεταφέρει το μήνυμα των κατοίκων της Θράκης για ένα αύριο με ελπίδα και προοπτική.

Το νέο Αρχονταρίκι που ταξιδεύει είναι πραγματικά μια παραγωγή αξιώσεων. Και είναι σημαντικό που αναδεικνύει ποικίλες πτυχές και μορφές της σύγχρονης εκκλησιαστικής ζωής. Πολυμορφικό, θα λέγαμε, και δυναμικό το Αρχονταρίκι. 

Παραθέτουμε, λοιπόν, το βίντεο της εκπομπής με τον Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμο, ο οποίος απομυθοποιεί πολλούς από τους σύγχρονους μύθους που ως αχλύ περιβάλλουν την Εκκλησία στην Ελλάδα.

Την επόμενη Κυριακή 19 Μαϊου το Αρχονταρίκι ταξιδεύει στην Κωνσταντινούπολη και ο Μητροπολίτης Ιγνάτιος συζητά με το δραστήριο μέλος της Ομογένειας Λάκη Βίγκα για το σήμερα και το αύριο της Ρωμιοσύνης στην Πόλη.