ΕΓΚΑΙΝΙΑΣΘΗΚΕ Η ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ (ΦΩΤΟ)

Πέντε φωτογράφοι, τέσσερις θρησκευτικές κοινότητες, τρεις ιερές μέρες, μια πόλη. Η έκθεση "Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή", που...μιλάει με τον πιο εύγλωττο τρόπο για τη συνύπαρξη και τον αλληλοσεβασμό, εγκαινιάσθηκε χθες, Τετάρτη 15 Μαρτίου 2017, στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών - Ίδρυμα Βούρου Ευταξία. 

Η έκθεση είναι αποτέλεσμα συνεργασίας πέντε φωτογράφων διαφορετικής θρησκευτικής πίστης, που ταξίδεψαν από την Κωνσταντινούπολη στην Αθήνα για να μεταφέρουν τις μοναδικές εικόνες τις οποίες «αιχμαλώτισαν» με τον φακό τους από την λατρευτική ζωή των κοινοτήτων τους. 

Ο Αλμπέρτο Μοδιάνο (Alberto Modiano), ο Μπέργκε Αραμπιάν, η Εμινέ Ουλκερίμ, ο Μιγκιρντίτς Αρζιμπιάν και ο Νικόλαος Μαγγίνας, αν και ανήκουν σε διαφορετικές θρησκευτικές κοινότητες (Εβραϊκή, Αρμένικη Χριστιανική, Τουρκική Μουσουλμανική, Ρωμαίικη-Ορθόδοξη Χριστιανική), συνέπραξαν για την πραγματοποίηση αυτής της έκθεσης, σεβόμενος ο ένας την παράδοση του άλλου.

«Είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται η έκθεσή μας στην Ελλάδα, η πρώτη φορά που ταξιδεύει εκτός Τουρκίας και γενικότερα είναι η πρώτη φορά που πέντε φωτογράφοι, διαφορετικής θρησκευτικής πίστης και πολιτιστικής παράδοσης, που όλοι όμως ζούμε στην ίδια μεγάλη και ιστορική Πόλη, συναντιόμαστε, ενώνουμε την τέχνη μας, διασταυρώνουμε τους πολιτισμούς μας και στέλνουμε ένα κοινό μήνυμα», δήλωσε στα εγκαίνια ο Νικόλαος Μαγγίνας, δημοσιογράφος - φωτογράφος, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Κωνσταντινούπολη. Ο ίδιος  ειδικεύεται σε θέματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου (είναι προσωπικός φωτογράφος του Οικουμενικού Πατριάρχη), καθώς και σε θέματα της Ρωμιοσύνης της Πόλεως και της Ομογένειας του εξωτερικού. «Συμπράξαμε για το μήνυμα της ειρηνικής συνύπαρξης, του σεβασμού και της αγάπης για τον συνάνθρωπο που διαφέρει, για τον κάθε άνθρωπο. Και το μήνυμα αυτό συμπυκνώνεται στις τρεις λέξεις: "Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή"», τόνισε ο ομιλητής, διευκρινίζοντας την σημασία του τίτλου: «Είναι οι τρεις ιερές ημέρες των τριών Αβραμιαίων μονοθεϊστικών Θρησκειών. Η Παρασκευή για το Ισλάμ, το Σάββατο για τον Ιουδαϊσμό και η Κυριακή για τον Χριστιανισμό. Ημέρες προσευχής, έκφρασης σεβασμού και αγάπης προς τον Θεό Δημιουργό. Έκφρασης σεβασμού και αγάπης όμως και για το δημιούργημά του, τον άνθρωπο, τον κάθε άνθρωπο. Και πιστεύουμε πως το διαχρονικά επίκαιρο μήνυμά μας αποκτά σήμερα, σε μια εποχή πολλών δυσκολιών, ιδιαίτερη αξία και σημασία».

Στα εγκαίνια παραβρέθηκαν επίσης, ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Αμανατίδης, καθώς και εκπρόσωποι του αρχιεπισκόπου Αθηνών, του Οικουμενικού Πατριαρχείου, του μητροπολίτη Αρμενίων Ελλάδος, ο διευθυντής της Θρησκευτικής Υπηρεσίας του ΓΓΕΘΑ πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Γουρδούπης, ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, ο πρέσβης της Τουρκίας, οι πρόεδροι της αρμενικής και της ισραηλιτικής κοινότητας Ελλάδος. 

«Το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών διαφέρει από τα υπόλοιπα μουσεία, γιατί έχει ως αντικείμενό του την τρέχουσα ζωή της πόλης, δηλαδή τη ζωή των ανθρώπων της. Η Αθήνα δεν έχει μόνο Έλληνες, δεν έχει μόνο Ορθόδοξους, έχει κόσμο από όλα τα μέρη της υφηλίου, έχει τους πλέον κοντινούς μας γείτονες, έχει Ισραηλινούς που είναι λαμπρά μέλη του ελληνικού λαού, έχει μουσουλμάνους, έχει Αρμένιους, που είναι αδελφοί μας και έχει και ανθρώπους από άλλες εθνικότητες και από άλλες θρησκείες. Η ζωή και η δράση αυτών των ανθρώπων αποτελούν αντικείμενο του Μουσείου μας. Γι' αυτό με μεγάλη υποδέχομαι τη μεταφορά της έκθεσης στην Αθήνα μετά την Κωνσταντινούπολη, την Σμύρνη και την Αδριανούπολη», δήλωσε από την πλευρά του ο Αντώνιος Βογιατζής, πρόεδρος του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών - Ιδρύματος Βούρου - Ευταξία.

Στα εγκαίνια μίλησε και ο Άρχων Μέγας Χαρτοφύλακας της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Λάκης Βίγκας, επί έξι χρόνια εκπρόσωπος όλων των μειονοτικών ιδρυμάτων στην Άγκυρα, που σύμφωνα με τον Νικόλαο Μαγγίνα είχε και την αρχική ιδέα μιας κοινής έκθεσης. «Στις έντονες κοινωνικές οξύνσεις, όπως αυτές της εποχής δεν μπορούν δυστυχώς να εξομαλύνουν εφήμερες πολιτικές. Ο πολιτισμός μπορεί, γιατί αποτελεί διαχρονική δικλείδα αποσόβησης κοινωνικών, θρησκευτικών διαχωρισμών, γιατί έχει συνέχεια και συνέπεια, ανάλογη των δημιουργών του», σημείωσε ο Λάκης Βίγκας. 

Οι φωτογραφίες, 125 στο σύνολο (25 από τον κάθε φωτογράφο), αποτυπώνουν με έναν ξεχωριστό τρόπο την σημασία του διαλόγου με το «διαφορετικό». Ενός διαλόγου που ξεκίνησε στην αρχαία γη της Ανατολικής Μεσογείου πριν από εκατοντάδες χρόνια και συνεχίζεται με αμείωτη ένταση μέχρι και σήμερα. Οι πέντε καλλιτέχνες επισημαίνουν και προβάλλουν την αξία της συνεργασίας και την σημασία της αλληλοκατανόησης προς κάθε κατεύθυνση και προς κάθε άνθρωπο καλής θέλησης. Δεν χρησιμοποιούν τον λόγο, αλλά την δύναμη της πραγματικότητας μέσα από την εικόνα. Χρησιμοποιούν την γλώσσα της «ρεπορταζιακής» φωτογραφίας ως το μέσο επικοινωνίας τους. 

Η έκθεση, που πρωτοπαρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο 2015 στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, θα παραμείνει στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών ως τις 9 Απριλίου 2017, με στόχο να μεταφερθεί και σε άλλες ελληνικές πόλεις, όπως η Θεσσαλονίκη, αλλά και στο εξωτερικό.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην Άγκυρα η επίσημη τελετή ολοκλήρωσης του προγράμματος "Κοινωνικά Μέσα και Μειονότητες" της Κοινότητας Νεοχωρίου

Την Τρίτη 26 Ιανουαρίου στην Άγκυρα πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση ολοκλήρωσης του ευρωπαϊκού προγράμματος «Μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μειονότητες» υπό την αιγίδα του Υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων κ. Volkan Bozkır. 
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν ο τέως Αντιπροέδρος της κυβέρνησης κ. Bülent Arınç, οι βουλευτές του CHP κ. Selina Doğan και του HDP κ. Garo Paylan, υψηλόβαθμα στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Βακουφίων, ο Συνήγορος του Πολίτη για θέματα μειονοτήτων κ. Mehmet Elkatmis, ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Άγκυρα κ. Κυριάκος Λουκάκης, ακαδημαϊκοί καθώς και πολλοί εκπρόσωποι πρεσβειών. 

Εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριαρχείου παρέστη ο Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης Αγαθάγγελος (Βιβλιοφύλακας των Πατριαρχείων και εφημέριος Νεοχωρίου) και εκ μέρους του Δ.Σ. του ΣΥΡΚΙ ο κ. Πέτρος Μπαζγκάρλο. 

Ο Λάκης Βίγκας με τον τέως Αντιπροέδρο της κυβέρνησης Bülent Arınç

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Νεοχωρίου Λάκης Βίγκας, στην ομιλία του υπογράμμισε ότι το πρόγραμμα αυτό αφορούσε όλες τις μειονότητες της Τουρκίας και τη σχέση τους αναφορικά με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόσθεσε ότι ήταν πολύ σημαντικό ότι για πρώτη φορά πραγματοποιήθηκε από ένα μειονοτικό βακούφι αναγνωρίζοντας ότι τα βακούφια των μειονοτήτων αποτελούν ενεργά μέλη της κοινωνίας των πολιτών. Ολοκληρώνοντας σημείωσε "ζούμε σε μια εποχή ταχύτατων αλλαγών όπου πλέον οι θρησκευτικές λειτουργίες και οι προσευχές μεταδίδονται μέσω εφαρμογών όπως το periscope και το twitter. Αυτές οι εξελίξεις πιέζουν όχι μόνο για πολιτικές, κοινωνικές, ιδεολογικές μετατοπίσεις αλλά και ιδρύματα αιώνων όπως οι εκκλησίες και οι συναγωγές αναγκάζονται να προσαρμοστούν και να αλλάξουν."

Βάσει των αποτελεσμάτων του προγράμματος σχεδόν 80% των μελών των μειονοτήτων είτε αισθάνονται κάποιου είδους φόβο όταν εκφράζουν απόψεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είτε αποφεύγουν τελείως να το κάνουν και απλώς παρακολουθούν. Επίσης, το 38% των ερωτηθέντων έχει υποστεί κάποιου είδους λεκτικής βίας ή επίθεσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τέλος, μόνο το 3% των ερωτηθέντων έχει απευθυνθεί σε ένδικα μέσα για τη σε βάρος τους επίθεση στα δίκτυα αυτά ή έχει χρησιμοποιήσει τις έστω περιορισμένες επιλογές προστασίας που προσφέρονται από τις ίδιες τις πλατφόρμες των κοινωνικών μέσων.

Να σημειωθεί ότι η ομάδα του ευρωπαϊκού προγράμματος «Μέσα κοινωνικής Δικτύωσης και Μειονότητες», στο πλαίσιο της επίσκεψής της στην Άγκυρα, πραγματοποίησε ενημερωτικές επισκέψεις σε φορείς και εκπροσώπους της κυβέρνησης και συγκεκριμένα: Στο Υπουργείο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Άγκυρα και στην ειδική Επιτροπή Εναρμόνισης με την Ε.Ε., στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση. 

Τα αποτελέσματα του προγράμματος μαζί με την έκθεση για το νομικό πλαίσιο που καλύπτει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην Τουρκία θα κυκλοφορήσουν σύντομα σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΡΩΜΙΟΥΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Του Γιάννη Γιγουρτσή

Φιλολόγου καθηγητού στην Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή

Ρωμιοί αρχιτέκτονες της Πόλης- Η ταινία 

Μια εξαιρετική εμπειρία και μια ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσε η πρώτη προβολή την Παρασκευή 18-12-2015 στο Σισμανόγλειο, της ταινίας «Ρωμιοί Αρχιτέκτονες της Πόλης», του Γρηγόρη Οικονομίδη σε σενάριο και επιστημονική επιμέλεια του Σάββα Τσιλένη. 

Η ταινία ήρθε ως συνέχεια και επιστέγασμα της ομώνυμης έκθεσης, που έγινε το 2010 στο πλαίσιο των προγραμμάτων για την «Κωνσταντινούπολη- Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης». 

Το πρόγραμμα, ιδέα του δραστήριου και αποτελεσματικού Λάκη Βίγκα, είχε φορέα υλοποίησης τον Σύνδεσμο Αποφοίτων Ζωγραφείου, του οποίου ο κ. Βίγκας ήταν τότε Πρόεδρος. 

Μια πλειάδα επιστημόνων και άλλων συνεργατών υλοποίησε το πρόγραμμα το οποίο παρουσιάστηκε πρώτο στην Πόλη, στο Πανεπιστήμιο Μιμάρ Σινάν, το οποίο φημίζεται για την Αρχιτεκτονική του, και στο Σισμανόγλειο. Στη συνέχεια η έκθεση πήγε στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, στην Ίμβρο, στην Αμερική (Σικάγο) ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο Λος Άντζελες και έπεται συνέχεια. Την έκθεση συνοδεύει εξ αρχής και ένας τόμος- κατάλογος, ενώ τώρα η ταινία συμπληρώνει και ολοκληρώνει την προσπάθεια. 

Τα 70 περίπου λεπτά της ταινίας ήταν πολύ λίγα για να χωρέσει ο πλούτος του υλικού και των εικόνων, οι οποίες καταγράφουν τα ίχνη της παρουσίας των Ρωμιών αρχιτεκτόνων στην σημερινή πολύβουη και πολυπολιτισμική Κωνσταντινούπολη. Η ταινία προσπάθησε να σκιαγραφήσει το έργο των σημαντικότερων αρχιτεκτόνων και καλφάδων της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Κωνσταντινούπολης, κατά την περίοδο των μεταρρυθμίσεων που ακολούθησε μετά τα διατάγματα του Τανζιμάτ (1839) και του Ισλαχάτ (1856), με την εφαρμογή των οποίων η Οθωμανική Αυτοκρατορία ξεκινά μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού της με πηγή έμπνευσης του τα ανεπτυγμένα αστικά κράτη της δυτικής Ευρώπης. Η περίοδος αυτή ονομάζεται συνήθως περίοδος του Τανζιμάτ, στην τουρκική βιβλιογραφία αναφέρεται και ως «περίοδος του εκδυτικισμού» Την εποχή αυτή, οι μη μουσουλμανικές κοινότητες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και ανάμεσά τους και οι Ρωμιοί, περνούν μια περίοδο μεγάλης ακμής και συμμετέχουν ενεργά στις μεταρρυθμίσεις και την αστική μετεξέλιξη των μεγάλων πόλεων της χώρας. Πρωταγωνιστούν στην οικονομική ζωή, αλλά και σε τομείς του πολιτισμού, (όπως οι επιστήμες, τα γράμματα, οι τέχνες), και στην πραγματικότητα αποτελούν μία από τις γέφυρες που συνέδεσαν την πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας, την Κωνσταντινούπολη, με τις νεωτερικές τάσεις της δυτικής Ευρώπης. 

Στην αρχιτεκτονική οι Ρωμιοί, αρχιτέκτονες, σπουδαγμένοι οι περισσότεροι στην Ευρώπη και πολυταξιδεμένοι, φέρνουν μαζί τους το κοσμοπολίτικο πνεύμα της εποχής, το οποίο στην αρχιτεκτονική μετουσιώνεται στον ρυθμό του εκλεκτικισμού. Στην Κωνσταντινούπολη χτίζονται κτίρια που είναι εφάμιλλα με αυτά που γίνονται την ίδια περίοδο στην πρωτεύουσα του κινήματος του εκλεκτικισμού, το Παρίσι. 

Η ταινία παρουσιάζει με την σειρά τους σημαντικότερους Ρωμιούς αρχιτέκτονες και καλφάδες της περιόδου και μαζί δείχνει κάποια από τα σωζόμενα έργα τους. Πολλά κτίρια, ανάμεσά τους κάποια σημαντικά, έμειναν εκτός, καθώς ο χρόνος δεν επαρκούσε για την παρουσίαση του συνόλου της αρχιτεκτονικής παραγωγής της περιόδου, στην οποία συμπεριλαμβάνονταν εκκλησίες, σχολεία, εμπορικές στοές και πολλές λαμπρές ιδιωτικές κατοικίες. 

Το Σισμανόγλειο Μέγαρο του Προξενείου της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη ήταν κατάμεστο από κόσμο, με πολλούς όρθιους και πολλούς που έμειναν εκτός, γεγονός που οδήγησε το Προξενείο δια στόματος του Προξένου Βίκτωρα Μαλιγκούδη να ανακοινώσει αμέσως την επόμενη προβολή το ντοκυμανταίρ και πάλι στο Σισμανόγλειο λίγες ημέρες αργότερα. 

Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο οικοδεσπότης της εκδήλωσης, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στη Κωνσταντινούπολη Ευάγγελος Σέκερης, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Αποφοίτων Ζωγραφείου Σπύρος Χατζηαναστασίου, ως παραγωγός της ταινίας, ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Οικονομίδης, ο Σάββας Τσιλένης και ο Λάκης Βίγκας. 

Συγκινητική ήταν η αναφορά του σκηνοθέτη σε δύο συνεργάτες της ταινίας που έχασαν πρόσφατα την ζωή τους, τον ιστορικό Βαγγέλη Κεχριώτη και τον μουσικό Νικηφόρο Μεταξά. Ο πρώτος μιλά πρώτος στην ταινία και θέτει το ιστορικό πλαίσιο της εποχής, ο δεύτερος έδωσε τις περισσότερες μουσικές που την πλαισιώνουν. Σε εκείνους αφιέρωσε και την προβολή της ταινίας. 

Την παράσταση πάντως κατά την παρουσίαση έκλεψε ο Σάββας Τσιλένης, η ψυχή αυτής της σπουδαίας παραγωγής, ο οποίος με έκδηλη συγκίνηση και με φωνή κάποτε τρεμάμενη, μοιράστηκε μαζί μας την εμπειρία και τα συναισθήματα του από τα γυρίσματα και κυρίως από την μακρά προετοιμασία που προηγήθηκε. 

«Η ενασχόληση μου με τους Ρωμιούς αρχιτέκτονες είναι το έργο μιας ζωής, στο οποίο αφιέρωσα όλον τον ελεύθερο χρόνο μου, χωρίς κανένα υλικό όφελος, αλλά από αγάπη για τον τόπο μου και την ιστορία του» μας είπε. «Δεν πίστευα, μετά και από την περιπέτεια της υγείας που είχα το καλοκαίρι, πως θα μπορέσω να ζήσω αυτή την ημέρα. Σας ευχαριστώ όλους που μοιράζεστε μαζί μου τη μεγάλη αυτή χαρά», κατέληξε. 

Η ταινία κυκλοφορεί σε dvd και θα προγραμματίζει να κάνει αρκετές προβολές το επόμενο διάστημα. Μην χάσετε, μόλις σας δοθεί η δυνατότητα, την ευκαιρία να την παρακολουθήσετε.

"ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ" / ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Συνέδριο  με θέμα «Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και Μειονότητες: Μεταξύ ελευθερίας έκφρασης και λόγου μίσους» θα πραγματοποιηθεί στην Κωνσταντινούπολη, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος «Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και Μειονότητες» που υλοποιεί η Κοινότητα Νεοχωρίου Βοσπόρου, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μπιλγκί (Κέντρο Έρευνας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) και το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής με έδρα την Αθήνα.

Στο συνέδριο που θα λάβει χώρα την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015 στο Πανεπιστήμιο Μπιλγκί από τις 9:30 έως τις 17:00, θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήχθη στην Τουρκία και την Ελλάδα για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από μέλη των μειονοτήτων ενώ ακαδημαϊκοί, διαμορφωτές γνώμης και ειδικοί επιστήμονες θα μοιραστούν απόψεις σχετικά με την επίδραση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στις πολιτικές διεργασίες και το βαθμό ελευθερίας έκφρασης στο διαδίκτυο. 

Θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση από και προς τα Τουρκικά και τα Αγγλικά.  

Ο Πρόεδρος της Κοινότητος Νεοχωρίου Λάκης Βίγκας με συντελεστές του προγράμματος στις Βρυξέλλες 

Το πρόγραμμα "Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και Μειονότητες" είναι το πρώτο πρόγραμμα που υλοποιείται από ένα βακούφι (ευαγές ίδρυμα) της κοινότητας. Σκοπός του προγράμματος είναι να μελετήσει τον τρόπο χρήσης των κοινωνικών δικτύων από τις μη-μουσουλμανικές μειονότητες, στο πλαίσιο της ελευθερίας έκφρασης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του λόγου μίσους. 

Οι βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι η προώθηση της ελευθερίας έκφρασης στην Τουρκία, η διαμόρφωση προτάσεων για εξάλειψη του λόγου μίσους και η ισότιμη συμμετοχή των μελών μειονοτήτων.

Πρόγραμμα Συνεδρίου Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης Και Mειονότητες

Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΝΕΟΧΩΡΙΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ

Τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήχθη στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «Ελευθερία έκφρασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μειονότητες» που υλοποιεί η Κοινότητα Νεοχωρίου του Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη, παρουσιάστηκαν την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2015 στην Αστική Σχολή Γαλατά από την εταιρία δημοσκοπήσεων KONDA, η οποία πραγματοποίησε την έρευνα για λογαριασμό του προγράμματος. Την εκδήλωση προλόγισε ο πρόεδρος της κοινότητας Νεοχωρίου κ. Λάκης Βίγκας. 

Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν από τον Γενικό Διευθυντή της εταιρίας KONDA κ. Bekir Ağırdır, ο οποίος τόνισε τη σημασία διεξαγωγής για πρώτη φορά στην Τουρκία μιας τέτοιας έρευνας για να μας βοηθήσει να συνειδητοποιήσουμε το βαθμό και τον τρόπο αποκλεισμού μειονοτικών ομάδων από τον δημόσιο χώρο. Ενώ, υπογράμμισε την έλλειψη επαρκών στοιχείων αναφορικά με το μέγεθος του πληθυσμού των μειονοτικών κοινοτήτων καθώς δεν καταγράφεται η εθνική καταγωγή στις απογραφές με αποτέλεσμα να επικρατεί μια σύγχυση την ώρα που ξέρουμε πολύ καλά όπως τόνισε ότι το κράτος κρατά ακριβή στοιχεία για όλα τα μέλη μειονοτήτων. 

Στην έρευνα που διεξήχθη από 30 Ιανουαρίου έως 17 Απριλίου 2015 συμμετείχαν 57 % άνδρες και 43 % γυναίκες με τις ηλικιακές ομάδες να κυμαίνονται ως εξής: 

14-28: 25% 

29-43: 37% 

44-70: 38% 

Τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην έρευνα είχε η Εβραϊκή κοινότητα με 43,5% και ακολουθούν οι Αρμένιοι με 26,9%, οι Συροϊακωβίτες με 18%, οι Ρωμιοί με 15% κ.λ.π. 

Στην έρευνα συμμετείχαν κατά 93,1% ερωτηθέντες από την Κωνσταντινούπολη ενώ συμμετοχές υπήρχαν επίσης από μέλη μειονοτήτων που ζουν στην Σμύρνη, την Αντιόχεια και το Μάρντιν. 

Ένα πολύ χαρακτηριστικό στοιχείο που κατέδειξε η δημοσκόπηση ήταν το πολύ αυξημένο μορφωτικό επίπεδο των μελών των μειονοτήτων σε σχέση με το μέσο όρο της Τουρκίας με τους αποφοίτους πανεπιστημίων να έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό. Αντίστοιχα, η έρευνα έδειξε ότι τα μέλη των μειονοτήτων έχουν μια πιο αποστασιοποιημένη σχέση με τη θρησκεία με το 46% να δηλώνουν ότι πιστεύουν και 30% να δηλώνουν θρησκευόμενοι όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος για την Τουρκία είναι 25% για όσους πιστεύουν και 58,5% όσοι δηλώνουν θρησκευόμενοι. 

Ένα επίσης ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι τα μέλη των μειονοτήτων δηλώνουν ότι ο τρόπος ζωής τους είναι μοντέρνος κατά 57% ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για την Τουρκία είναι 25%. 

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει η ερώτηση σχετικά με το ποιο στοιχείο θεωρείτε ότι χαρακτηρίζει την ταυτότητά σας με τους ερωτηθέντες να απαντούν η κουλτούρα και η οικογένεια όταν συνολικά στην Τουρκία το μεγαλύτερο ποσοστό συγκεντρώνει η θρησκεία και η εθνική καταγωγή. 

Οι ερωτήσεις ως προς τον τρόπο χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης κατέδειξαν με καθαρότητα ότι τα μέλη των μειονοτήτων αισθάνονται φόβο να εκφράζονται ελεύθερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ενώ η χρήση των μέσων αυτών είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους κόλπους των μειονοτήτων όπως φάνηκε από την έρευνα το 41% δήλωσε ότι αισθάνεται ανήσυχα όταν εκφράζεται ή σχολιάζει κάτι δημόσια και μόνο το 19% ότι μπορεί να εκφράζεται ελεύθερα σε αυτά. 

Συνολικά το 80% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι αισθάνονται κάποιου είδους αμηχανία από τη χρήση των μέσων αυτών και ότι προτιμούν να αποφεύγουν την ελεύθερη έκφραση της γνώμης τους. Το 15% των συμμετεχόντων δήλωσε πως έχει υποστεί κάποιου είδους αντίδραση όταν σχολίασαν κάτι, το 14% ότι έχουν δεχθεί υποτιμητικά σχόλια, το 8% λεκτική επίθεση και ο 6% απειλή. Τέλος, σε ποσοστό 43% τα μέλη των μειονοτήτων παρακολουθούν κυρίως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χωρίς να εκφράζονται τα ίδια και κάνουν φίλους μονάχα άτομα που γνωρίζουν προσωπικά. Συνολικά το 80% των ερωτηθέντων επιθυμεί να υπάρξει σχετική νομοθεσία που να προστατεύει τους χρήστες του διαδικτύου κάτι που ο Γενικός Διευθυντής της εταιρίας KONDA σχολίασε ότι εκφράζει την ανάγκη που νιώθουν τα μέλη των μειονοτήτων για προστασία στο δημόσιο χώρο. 

Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι τα μέλη των μειονοτήτων δηλώσαν ότι παρακολουθούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυρίως για να ενημερώνονται ή λόγω δουλειάς (κατά 41%) και ότι μόνο κατά 28% τους εκφράζουν οι κοινοτικές εφημερίδες (όπως οι Agos, Zamanak, Salom, Απογευματινή, Ηχώ). 

Τα συνολικά αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιοποιηθούν τις επόμενες μέρες από την εταιρία και θα γίνουν αντικείμενο μελέτης για το συνέδριο για την ελευθερία έκφρασης και τους περιορισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τα μέλη των μειονοτήτων που θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Μπιλγκί στην Πόλη. 

Στο ίδιο συνέδριο θα παρουσιαστούν και τα αποτελέσματα της αντίστοιχης έρευνας που πραγματοποιήθηκε το ίδιο διάστημα στην Ελλάδα για τα μέλη μη χριστιανικών κοινοτήτων από το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής. 

Μαρίνα Δρυμαλίτου

A Research on "SOCIAL MEDIA AND NON-MUSLIM MINORITIES" 

by Yenikoy Virgin Mary Greek Orthodox Church 

and School Foundation and KONDA Research and Consultancy 

June 2015 

About the Project "Social Media Freedom and Non-Muslim Minorities" 

The Social Media Freedom and Non-Muslim Minorities Project, organized by Yenikoy Virgin Mary Greek Orthodox Church and School Foundation, is funded as part of the Civil Society Dialogue program of the Ministry for EU Affairs. The Yeniköy Foundation implements the project with the Hellenic Foundation for European & Foreign Policy ELIAMEP and Istanbul Bilgi University’s Human Rights Law Research Centre.

The aim of the Social Media and Non-Muslim Minorities Project is to examine how and to what extent non-Muslim minorities in Turkey use social media and the role of social media in the integration of minorities into mainstream society. In this context, cases of violations of rights, discrimination and hate speech targeting minorities on social media will also be analyzed. 

The Social Media and Non-Muslim Minorities Project is organized with the aim of furthering freedom of speech, suggesting a legal framework to prevent discrimination and hate speech, increasing the social participation of non-Muslim minorities and affirming their status as equal citizens. 

A comprehensive research has been conducted in order to provide the data about the social media usage of the minorities on which the other activities of the project will be based. 

RESEARCH DESCRIPTION 

The research was conducted by KONDA Research and Consultancy for the Social Media Freedom and Non-Muslim Minorities Project. 

Conducted between 30 January and 17 April 2015, the research aims to measure the use of social media by non-Muslim minorities in Turkey and their social media practices, and constitutes the basis for this report. 746 surveys that were used for the report were collected using 567 online and 179 printed questionnaires.

Since it is not easy to reach out to minority communities, private schools, places of worship and gatherings were used to interact with those demographic groups that we failed to get in touch with online. 

SUMMARY 

The 67-question survey on demographics, Internet access, social media practices, discrimination and freedom of speech on social media platforms was prepared by KONDA team and the Social Media Freedom and Non-Muslim Minorities Project staff and advisors. 

Since there are challenges in reaching out to minority communities, private schools, places of worship and gatherings were used to interact with those demographic groups that we failed to get in touch with online. 

Of all survey respondents, 43% were female and 57% were male. Women are more active on social media. Participants’ overall level of education is high. The method chosen for the research played a role in creating this outcome. The research does not technically represent all minority groups, but captures the tendencies and experiences of minorities that actively use social media. 

93% of survey respondents live in Istanbul. Although we do not know for certain, it is estimated that around 90% of the total minority population in Turkey live in Istanbul, which means that these research results can represent the majority of minority members who use social media. 

Data on migration provide us important information. Half of the participants indicated that they were living in Istanbul for the last 100 years. If we go back to the previous generation, we see that around three-quarters of participants’ parents are from Istanbul. 

Religious communities are not adequately represented in the research. Closed communication channels were adopted as a method and face-to-face interviews were conducted in places of worship and schools. Although accurate representation was not possible, the research is successful in capturing general tendencies in minority communities. 

Participants’ social media usage is high. The most used social media platform is Facebook, the second most used is YouTube and the third most used is Instagram. 

Nervousness is the most common feeling experienced by minority members while using social media. Only 21% of the participants indicate that they share freely. The rest evaluate their position in a spectrum ranging from nervousness to not sharing any content. 

Some of the participants stated that they were subject to offences, humiliation, insults and threats. 61% do not have knowledge about their rights on social media. 80% of the participants said that there should be laws against discrimination. This is an important demand that should be taken into account by policymakers. 

Social media helps develop communication among members of minority communities and furthers a culture of collective action. More importantly, participants stated that social media is important in getting in touch with the rest of the society.

"Social Media and Minorities" 

sosyalmedyaveazinliklar@gmail.com 

www.sosyalmedyaveazinliklar.com 
https://twitter.com/sminorities 
 www.facebook.com/sosyalmedyaveazinliklar

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΛΑΚΗ ΒΙΓΚΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ "ΜΙΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΕΛΑΣΕΙΣ"

«Ο αντίκτυπος των απελάσεων στην 

Ελληνορθόδοξη κοινότητα των Κωνσταντινουπολιτών» 

28 Φεβρουαρίου 2015 

Μισός αιώνας από τις απελάσεις 

Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσού 

Ομιλία του Παντελή Βίγκα

Άρχοντος Μ. Χαρτοφύλακος της Μ.τ.Χ.Ε.

Κυρίες και κύριοι, 

Ξεκινώντας θα ήθελα να απευθύνω ένα μεγάλο ευχαριστώ στην εφημερίδα «Πολίτης» για αυτή την εξαιρετικά τιμητική πρόσκληση να συμμετάσχω ως ομιλητής στη σημερινή εκδήλωση μνήμης για τη συμπλήρωση των πενήντα ετών από τις απελάσεις του ’64, γεγονότα που σημάδεψαν όσο κανένα άλλο τη συλλογική μνήμη και την εξέλιξη της κοινότητάς μας. 

Πριν συνεχίσω, θα ήθελα να κάνω μια ειδική μνεία στην εφημερίδα «Πολίτης» που από το 1967 και για 48 χρόνια αποτελεί έναν από τους κεντρικούς πυλώνες επικοινωνίας των εκπατρισθέντων Ρωμιών με τον τόπο τους, συμβάλλοντας καταλυτικά στη διατήρηση των συνεκτικών δεσμών και της επαφής με τη γενέτειρα. Σε μια εποχή που δεν υπήρχαν τα σύγχρονα μέσα και η ανάπτυξη των επικοινωνιών, όπως σήμερα, η εφημερίδα αποτελούσε το βασικό εργαλείο διατήρησης της μνήμης και της συνοχής των Κωνσταντινουπολιτών του εξωτερικού. Ο παλμός αυτός που κρατήθηκε ζωντανός βοήθησε και εμάς στην Πόλη αργότερα να αναπτύξουμε εκ νέου τους δεσμούς σε μια νέα βάση αλληλοϋποστήριξης με τους ομογενείς μας του εξωτερικού. Για αυτό και αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στους εκδότες για την κυκλοφορία της εφημερίδας από τότε μέχρι σήμερα ανελλιπώς.

Οι απελάσεις του ’64 υπήρξαν το καθοριστικό κτύπημα στον Ελληνισμό της Πόλης με ανεπανόρθωτο αντίκτυπο και στις κοινότητες της Ίμβρου και της Τενέδου. Τα αισθήματα «φόβου», «πικρίας», «αδικίας» και «ταπείνωσης» με τα οποία εκείνα τα γεγονότα καταγράφηκαν στη συλλογική μνήμη, συνόδευσαν για δεκαετίες όχι μόνο όσους ξεριζώθηκαν βίαια από τον τόπο τους αλλά και όσους παρέμειναν πίσω στην γνώριμη μεν Πόλη, το πληθυσμιακό τοπίο της οποίας όμως είχε πλέον δραστικά μεταβληθεί. 

Με αποκορύφωμα τα επεισόδια των απελάσεων, η βιαιότητα των μηχανισμών που χρησιμοποιήθηκαν για την εξόντωση της ελληνικής μειονότητας, προκαλούν συγκίνηση αλλά και οργή, ενώ ξαναζωντανεύουν σε όλους μνήμες από παλαιότερα τραύματα που ακόμα δεν είχαν επουλωθεί και που ίσως δεν θα καταφέρουμε να επουλώσουμε ποτέ. 

Αδιαμφισβήτητα τα γεγονότα του ’64 είναι εκείνο το κεφάλαιο της ιστορίας, τις συνέπειες του οποίου, εξακολουθούμε να αισθανόμαστε με τραγικό τρόπο μέχρι σήμερα, τόσο εμείς στην Πόλη βιώνοντας συνεχώς τη δημογραφική μας αδυναμία όσο και οι εκπατρισθέντες του εξωτερικού, οι οποίοι ποτέ ξανά δεν μπόρεσαν να γευτούν την ψυχική γαλήνη που νιώθει κανείς στον γενέθλιο τόπο του. 

Το αποτύπωμα που άφησαν οι απελάσεις στην ελληνική μειονότητα αντανακλάται με τον πιο αμείλικτο τρόπο στους αριθμούς της εποχής. Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία μεταξύ 1960 και 1970, από μια κοινότητα που αριθμούσε 80.000 μέλη έμειναν λιγότερα από 20.000 άτομα. Το ίδιο αποτυπώνεται και αν ρίξουμε μια ματιά στις βαπτίσεις της εποχής το 1964 είχαμε 413 ενώ το 1974 μόλις 99 και το 2004 στις 9, ενώ αντίστοιχα οι κηδείες το ’64 ήταν 706, το ’74 404 και το 2004 88. Μονάχα την τελευταία πενταετία ίσως να παρατηρείται μια ελάχιστη αύξηση των αριθμών αυτών. Αυτή η κατακόρυφη πληθυσμιακή πτώση είναι χαρακτηριστική του πως τα γεγονότα αυτά λειτούργησαν σαν χιονοστιβάδα διαπερνώντας κάθε φάσμα του κοινοτικού πλέγματος και επιφέροντας εν τέλει καθοριστικά πλήγματα για την ίδια τη δομή της μειονότητας. Τα σχολεία άδειασαν από τη μια μέρα στην άλλη, οι κατασχέσεις περιουσιών έγιναν καθημερινό φαινόμενο, οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων το ίδιο, το σχέδιο εξόντωσης της ομογένειας της Ίμβρου είχε πάρει σάρκα και οστά, οι διωγμοί, οι απαξιώσεις και οι απειλές αποτελούν τραγικά γεγονότα τις λεπτομέρειες των οποίων γνωρίζουμε όλοι και γι’ αυτό δε θα εισέλθω στην παρούσα εισήγηση. Αναρίθμητες οι ιστορίες που ραγίζουν τις καρδιές και κλονίζουν τη σκέψη μας. 

Αυτές πλέον οι ιστορίες είναι που γίνονται αντικείμενο μελέτης από ένα μεγάλο κομμάτι της τουρκικής κοινωνίας που αναζητά τη δική του ταυτότητα μέσα από την ψηλάφηση της αλήθειας από εναλλακτικά κανάλια ενημέρωσης και τη συμφιλίωση με το παρελθόν. 

Παρόλα αυτά ο δρόμος για μια περισσότερο αντικειμενική προσέγγιση της ιστορίας είναι μακρύς και η εξαφάνιση των μειονοτήτων από το Πολίτικο πληθυσμιακό τοπίο είναι ένα από τα μείζονα στοιχεία της ιστορίας της Πόλης του 20ου αιώνα, που ακόμα δεν έχει γίνει κτήμα και γνώση της εγχώριας κοινής γνώμης όσο θα έπρεπε. 

Η έκθεση με τίτλο «20 κιλά, 20 δολάρια» που πραγματοποιήθηκε πέρυσι προσεγγίζοντας για πρώτη φορά το ζήτημα των απελάσεων κατέδειξε την ανάγκη για περισσότερη πληροφόρηση και ενημέρωση της τουρκικής κοινωνίας, η οποία σε γενικές γραμμές είναι δεκτική σε αυτά τα ερεθίσματα και τα προσεγγίζει με ιδιαίτερη ευαισθησία και ειλικρινή διάθεση σεβασμού. 

Η τέχνη, σε περιπτώσεις ιστορικοπολιτικών γεγονότων όπως οι απελάσεις, λειτουργεί τόσο ενημερωτικά αλλά κυρίως λυτρωτικά τόσο για το κοινό στο οποίο απευθύνεται όσο και για εκείνους που αποτέλεσαν τους πρωταγωνιστές των γεγονότων. Εκτός από την πρόσφατη έκθεση, που γνωρίζω ότι παρουσιάστηκε και στην Αθήνα πριν λίγο καιρό, το ίδιο παρατηρούμε και στα δύο κινηματογραφικά έργα που έχουν ασχοληθεί με το θέμα των απελάσεων. Την Πολίτικη Κουζίνα και την τουρκική παραγωγή Sürgün. 

Και στα δύο έργα βλέπουμε ότι όσοι έχουν απελαθεί αλλά και όσοι μένουν πίσω “γίνονται” ξένοι. Ξένοι ανάμεσα στους δικούς τους. Ξένοι στον τόπο που γεννήθηκαν, ξένοι στον τόπο που απελάθηκαν, τον υποτιθέμενο πιο φιλικό τους τόπο. 

Όσες στατιστικές και αν βγάλουμε, όσες κοινωνιολογικές αναλύσεις και αν κάνουμε, δεν πρόκειται ποτέ να καταλάβουμε εκείνη την συγκλονιστική και απόλυτη αίσθηση απώλειας και μοναξιάς που αισθάνθηκαν όσοι απελάθηκαν. Ο νους μας και η καρδιά μας θα είναι πάντοτε μαζί τους. 

50 χρόνια αργότερα, από εκείνες τις σπαρακτικές μέρες των απελάσεων, τι καλούμαστε εμείς να κάνουμε σήμερα όμως; 

Πρέπει ο αποκλειστικός μας στόχος να είναι η απόδοση των ευθυνών; 

Το θέμα της απόδοσης ευθυνών, έχει μελετηθεί, και έχει αποδειχθεί ότι μια μισαλλόδοξη εθνική πολιτική, μαζί με μηχανισμούς του παρακράτους οδήγησε σε αποφάσεις απάνθρωπες και σε βίαια γεγονότα που δημιούργησαν ανείπωτο πόνο. 

Οπότε 50 χρόνια αργότερα ως Ρωμιοί της Πόλης τι είδους ερωτήματα καλούμαστε να θέσουμε και να μελετήσουμε, γύρω από τα προβλήματα των απελάσεων των Ελλήνων υπηκόων και με ποιο τρόπο ώστε να οδηγήσουν σε μια εποικοδομητική συζήτηση για το μέλλον. 

Εκείνο που θα ήθελα να θίξω σήμερα είναι μια διαφορετική διάσταση του φαινομένου που πολύ ελάχιστα έχει προβληθεί: οι απελάσεις των Ελλήνων υπηκόων, έφεραν ανεπανόρθωτες ζημιές όχι μόνο στην πληθυσμιακή και κοινοτική δομή αλλά και στην οικονομική συγκρότηση των Ρωμιών και κατ’ επέκταση σε όλη την ελληνική κοινότητα. Η ομογένεια έχασε τα πιο δυναμικά στοιχεία της κοινωνίας της, τους επαγγελματίες και επιχειρηματίες της, αποσταθεροποιήθηκε και έμεινε, εν πολλοίς, χωρίς οικονομική προοπτική στραγγαλιζόμενη μέρα με τη μέρα. Αυτή η εξόντωση της οικονομικής ελίτ και η αποψίλωση της κοινότητας από τα δυναμικότερα στελέχη της, δημιούργησαν μακροχρόνιες συνέπειες ενός οικονομικού αδιεξόδου το οποίο είναι εμφανές μέχρι σήμερα π.χ. δείτε τη Ίμβρο ή πόσα στερήθηκε η ίδια η Πόλη χάνοντας μια στιβαρή οικονομική ελίτ. Στο εσωτερικό της κοινότητας αντίστοιχα, το οικονομικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουμε αποτυπώνεται στις περιορισμένες ενέργειες και πρωτοβουλίες που θα θέσουν σε κίνηση την ανάπτυξη της κοινότητας σε όλα τα επίπεδα αλλά και στο πως αυτό αντικατοπτρίζεται στην περιορισμένη σχετικά αξιοποίηση της κοινοτικής περιουσίας με τέτοιο τρόπο που να δημιουργεί πολλαπλασιαστικά οφέλη προς όλους. 

Οι απελάσεις, προφανώς, πρέπει να ειδωθούν στο πλαίσιο των γενικότερων διεργασιών στην Τουρκία της δεκαετίας του 1960. Σήμερα, που το κλίμα έχει μεταστραφεί και είναι σαφώς πιο ευνοϊκό, έχουμε ευθύνη ως ελληνική κοινότητα να πιάσουμε και πάλι το νήμα της ιστορίας από εκεί που έμεινε και να προχωρήσουμε ένα βήμα παρακάτω. 

Τα τελευταία χρόνια και ειδικότερα την τελευταία δεκαετία άρχισαν να διαφαίνονται κάποιες νέες πραγματικότητες. Αυτές σχετίζονται με τον τρόπο με τον οποίο η μειονότητα στην Πόλη είναι διατεθειμένη να στοχαστεί για τον εαυτό της. Γι' αυτό και από το 2006 και έπειτα με τις πρώτες εκλογές για την ανάδειξη νέων διοικήσεων στα ιδρύματά μας, η κοινότητα κατάφερε να επιτύχει κάποιους από τους στόχους της και να παλέψει με περισσότερη στόχευση για το μέλλον. 

Πράγματι, μέσα σε αυτή τη δεκαετία η ρωμιοσύνη της Πόλης κατάφερε να προχωρήσει από την διακήρυξη επιμέρους στόχων και ευχολογίων στην πράξη χαράσσοντας στρατηγική και συγκεκριμένες πλέον επιδιώξεις, τα αποτελέσματα των οποίων έχουν μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. 

Λάκης Βίγκας (φωτ. αρχείου) 

Για παράδειγμα: 

- Επαναλειτούργησε το Δημοτικό Σχολείο στην Ίμβρο μετά από 49 χρόνια. Η ενίσχυση κατ’ αυτόν τον τρόπο της Ιμβριώτικης κοινότητας και η δημιουργία προϋποθέσεων για την επανεγκατάσταση ελληνικών οικογενειών στο νησί οικοδομεί ελπίδες για ανασύσταση του τοπικού Ιμβριώτικου στοιχείου. 

- Η παρουσία της κοινότητας γενικότερα στην τουρκική κοινωνία έγινε πολύ πιο εμφανής ενώ επεκτάθηκε και εκτός των ορίων της Πόλης ή της Ίμβρου και της Τενέδου. Πρόσφατα, ζήσαμε μοναδικές στιγμές στη Σμύρνη κατά τη λειτουργία του Αγίου Βουκόλου, ζώντας από κοντά τη δυναμική του ελληνικού στοιχείου της Σμύρνης, ενώ κάτι αντίστοιχο παρατηρείται και με αφορμή τη λειτουργία άλλων ορθόδοξων ναών όπως στην Αττάλεια και την Προύσα που πρόσφατα έχει αποκτήσει το Οικουμενικό Πατριαρχείο ή στην Παναγία Σουμελά από το 2010. Η ρωμιοσύνη επανασυνδέεται με τις εστίες του. 

- Η επιτυχής ολοκλήρωση του πρώτου ευρωπαϊκού προγράμματος με τίτλο «Μειονοτικοί Πολίτες-Ισότιμοι Πολίτες» εκ μέρους του ΣΥΡΚΙ που είχε ως σκοπό μέσα από εργαστήρια, διαλέξεις, συζητήσεις να αφυπνίσουμε τα δημοκρατικά ανακλαστικά και να ευαισθητοποιήσουμε την κοινότητα μας προς τα ιδεώδη και αξίες της ορθής διαχείρισης αλλά και των συμμετοχικών διαδικασιών που οφείλουμε να εφαρμόζουμε στα κοινοτικά μας πράγματα. Αυτό ήταν και το πρώτο πρόγραμμα που υλοποιήθηκε ποτέ από μια μειονότητα στην Τουρκία με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα και πρόσφερε πολύτιμη τεχνογνωσία και εμπειρία στην κοινότητα η οποία σίγουρα θα αποδειχθεί χρήσιμη στο μέλλον. Ήδη υλοποιούμε ένα δεύτερο πρόγραμμα με θέμα τις μειονότητες και την ελευθερία έκφρασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι ένα πρόγραμμα που θα ολοκληρωθεί σε ένα χρόνο από τώρα και έχει ως στόχο να μελετήσει το βαθμό ελευθερίας των μελών των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων κατά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως μέσο έκφρασης. 

- Ένα ακόμα αποφασιστικής σημασίας βήμα για την κοινότητα ήταν οι από κοινού διαβουλεύσεις σε συνεργασία με τις υπόλοιπες μη μουσουλμανικές κοινότητες στο θέμα εκπόνησης ενός σχεδίου για το υπό διαμόρφωση σύνταγμα. Το 2012 η κυβέρνηση της Τουρκίας προέβαλε, επιτυχώς, στην πολιτική ατζέντα το θέμα της συνταγματικής αναθεώρησης και ενθάρρυνε όλους τους πολιτικούς αλλά και επιχειρηματικούς, ακαδημαϊκούς και κοινωνικούς εταίρους να καταθέσουν προτάσεις. 

Κάθε κοινότητα σε συνεργασία με ακαδημαϊκούς και νομικούς κατέγραψε τα θέματα που επιθυμούσε να θεμελιωθούν στο νέο σύνταγμα και στη συνέχεια σε κοινή διαβούλευση μέσω ομάδων εργασίας στις οποίες συμμετείχαν όλες οι μειονότητες, αξιολογήσαμε και ανταλλάξαμε απόψεις επί σειρά θεμάτων. Για πρώτη φορά μια τέτοια συνεργασία έλαβε χώρα σε διακοινοτικό επίπεδο. Ήταν και η πρώτη φορά άλλωστε, που ζητήθηκε από τις μειονότητες να καταθέσουν τις προτάσεις τους εγκαινιάζοντας μια νέα σελίδα για την Τουρκία γενικότερα. Όπως γνωρίζετε τα συντάγματα του 1924, του 1961 και του 1982 είχαν επιβληθεί άνωθεν εκφράζοντας το στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας.

- Συνεχίζοντας, θα ήθελα να αναφερθώ στο μικρό «θαύμα» που έχει συντελεστεί με τη λειτουργία του παιδικού σταθμού της Αγίας Τριάδας. Ο σημερινός αριθμός των παιδιών ξεπερνάει τα τριάντα αλλά το βασικότερο είναι ότι έχει αντιστρέψει το κλίμα ως προς την εμπιστοσύνη των γονέων προς την παρεχόμενη ομογενειακή ελληνική παιδεία. Στον παιδικό λειτουργεί ένα πρότυπο δίγλωσσο εργαστήρι που αποτελεί το φυτώριο των μετέπειτα μαθητών των σχολείων μας. Παράλληλα, είναι ο μόνος χώρος που για την ώρα πραγματοποιείται η όσμωση μεταξύ γονέων και παιδιών από τη ρωμαίικη κοινότητα και εγκατεστημένων στην Πόλη Ελλήνων υπηκόων. Αντίστοιχο παράδειγμα αποτελεί η επαναλειτουργία από το 2008 της παιδούπολης της Πρώτης με δύο κατασκηνωτικές περιόδους που φιλοξενούνται παιδιά όχι μόνο από την Πόλη αλλά και από την Αντιόχεια καθώς και εθελοντές ομαδάρχες από την Ελλάδα επιτελώντας ένα σπουδαίο έργο. 

- Για το τέλος άφησα τη δημιουργία του Συνδέσμου Υποστήριξης Ρωμαίικων Κοινοτικών Ιδρυμάτων το 2011 καθώς πιστεύω ότι αποτελεί την πιο ισχυρή ένδειξη ότι η μειονότητα επιδιώκει πλέον μια συλλογική αντιμετώπιση των ζητημάτων της. Ο ΣΥΡΚΙ αποτελεί το μόνο συντονιστικό φορέα όλης της κοινότητας και εκφράζει την κοινή φωνή προς τα έξω λειτουργώντας παράλληλα και ως φορέας της κοινωνίας των πολιτών με λόγο και παρουσία στις κοινωνικές διεργασίας. Από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες του ΣΥΡΚΙ υπήρξε, επίσης, η ηλεκτρονική καταγραφή της κοινοτικής περιουσίας των ευαγών ιδρυμάτων μας, η οποία δεν έχει γίνει ποτέ ξανά στο παρελθόν. Η επιτυχής ολοκλήρωσής της εξαρτάται εν πολλοίς στην ελεύθερη βούληση όλων των διοικήσεων των ιδρυμάτων να παρέχουν τις πληροφορίες. 

Εξωστρέφεια, δημόσιος διάλογος, συνέδριο, εκλογές, διαφάνεια στο τρόπο διοίκησης, απελευθέρωση από το στενό παραδοσιακό κοινοτικό πλαίσιο, αλληλεπίδραση με την ευρύτερη κοινωνία και νέες δυναμικές που προέρχονται από την Τουρκία και την Ελλάδα διανοίγουν μονοπάτια για να επιτύχουμε την πολυπόθητη αναγέννηση τόσο σε οικονομικό όσο και θεσμικό επίπεδο. 

Βέβαια, προϋπόθεση για να μπορέσουμε προχωρήσουμε με περισσότερο σθένος είναι τα βαρίδια του παρελθόντος να μην εμποδίζουν τον τρόπο που διαμορφώνουμε τις αξίες μας και τις προτεραιότητες μας σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρουμε να επαναδιαπραγματευτούμε τα οράματα μας. Πολλές φορές το λαμπρό παρελθόν δεν είναι καλός οδηγός για το μέλλον. Μας κάνει να είμαστε προσκολλημένοι στα παλιά και δεν βλέπουμε τους νέους δρόμους που ανοίγονται, τους δρόμους που διαφέρουν με δραματικό τρόπο από τους παλιούς. 

Σε αυτή την πορεία οι πολιτικές προκλήσεις που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε είναι ακόμα πολλές, η διατήρηση της ρήτρας της αμοιβαιότητας, η στενή ερμηνεία της ιδιότητας του πολίτη στη χώρα, τα συχνά κρούσματα λόγου μίσους και στερεοτυπικής απεικόνισης των μειονοτήτων, η έλλειψη ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, η έλλειψη πολιτικής βούλησης για τη λύση ορισμένων θεμάτων όπως της διεξαγωγής εκλογών στα βακούφια μας, της αναγνώρισης νομικής προσωπικότητας τόσο των Πατριαρχείων μας όσο και της κοινότητας ως οντότητας ή της έγκρισης της συνένωσης των ιδρυμάτων μας, το γενικό κλίμα πολιτικής αστάθειας και περιορισμού των ελευθεριών των πολιτών κ.α. αποτελούν ακανθώδη ζητήματα που οπωσδήποτε περιορίζουν την εμβέλεια των ενεργειών μας. 

Παρόλα αυτά η κοινότητα σήμερα τολμάει να θέλει να ξεπεράσει αυτά τα εμπόδια που τόσα χρόνια ενίσχυσαν την αδράνεια, καλλιέργησαν το φόβο, τον διχασμό και τον λαϊκισμό στο εσωτερικό μας. Τολμάει να τα ξεπεράσει όχι με μεμψιμοιρία και γκρίνια αλλά προβάλλοντας και διακηρύσσοντας τα δικαιώματα της ως ισότιμοι εταίροι και διεκδικώντας με αξιοπρέπεια την περιουσία της, την παιδεία της, τις ελευθερίες της και τον πολιτισμό της. 

Βέβαια, η μεταστροφή στον τρόπο αντιμετώπισης των ομογενειακών χρόνιων θεμάτων μας δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη και οπωσδήποτε είναι χρονοβόρα και επίπονη για όλους τόσο για εκείνους που έχουν συνηθίσει να βλέπουν την ομογένεια μέσα από τον πρίσμα της «χαμένης υπόθεσης» γιατί δεν μπορούν να συντονιστούν με τις σημερινές εξελίξεις όσο και για εκείνους που σηκώνουν το βάρος της αφύπνισης μιας κοινότητας που για χρόνια είχε μάθει να ζει στο περιθώριο των εξελίξεων. 

Η προσπάθεια να δημιουργήσουμε νέες δυναμικές, να ξανακερδίσουμε εκείνους που απέχουν από τα κοινά και ιδιαίτερα τους νέους και τις γυναίκες, να θέσουμε τις βάσεις για συμμετοχικές κοινοτικές διαδικασίες χωρίς αποκλεισμούς, να καλλιεργήσουμε το δημοκρατικό πνεύμα και να εμφυσήσουμε την αυτοεκτίμηση, να αντιταχθούμε στα κατεστημένα εμπόδια και να απαιτήσουμε λογοδοσία των διοικητών, πρακτικά δεν είναι καθόλου εύκολο να εφαρμοστούν σε μικρές τραυματισμένες κοινωνίες.

Γιομά Νευταλία - Αρχείο Στρατή Ταρίνα

Επομένως, πού θα πρέπει να εστιάσει η κοινότητα τη στρατηγική της και ποια θα πρέπει να είναι τα επόμενα βήματά της στο μέλλον; Οι άξονες στρατηγικής θα μπορούσαν να αναλυθούν ως εξής: 

- Προσήλωση στην ανανέωση των κοινοτικών διοικήσεων των ευαγών ιδρυμάτων μας και πολιτική πίεση εκ μέρους της κοινότητας αλλά και σε συνεργασία με τις άλλες μειονότητες για υιοθέτηση εκλογικού κανονισμού άμεσα. 

- Υιοθέτηση κοινοτικών ελεγκτικών μηχανισμών που θα διασφαλίζουν την απρόσκοπτη ορθή διοίκηση των ιδρυμάτων μας και τη διαφανή διαχείριση της εξουσίας από τους εκλεγμένους. 

- Να συνεχιστούν και ενισχυθούν οι προσπάθειες που γίνονται για την Ίμβρο, αυτές αφορούν την επαναλειτουργία Ελληνικής εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, την επανεγκατάσταση ενεργού πληθυσμού Ιμβρίων στο νησί, οι οποίοι θα καταστεί δυνατόν να αναπτύξουν παραγωγικές δραστηριότητες, να προσληφθούν δημόσιοι υπάλληλοι στις υπηρεσίες που εδρεύουν στην Ίμβρο προκειμένου να μπορούν να καθοδηγούν και να εξυπηρετούν τον ελληνόφωνο πληθυσμό. 

- Διατήρηση της κληρονομιάς της ρωμιοσύνης. Η ελληνορθόδοξη κοινότητα διαθέτει ένα πολύ σημαντικό εκτόπισμα στην πολιτιστική κληρονομιά αυτού του τόπου που πρέπει να προβληθεί κατάλληλα αλλά και να συνομιλήσει δημιουργικά με τις σύγχρονες καλλιτεχνικές δημιουργίες στην Τουρκία ώστε να παραχθεί αυτό το νέο που είναι το ζητούμενο σήμερα. Αυτός ο διάλογος θα είναι τελικά ο εγγυητής ενός ασφαλούς μέλλοντος για την ομογένεια μας και θα μας βοηθήσει να χτίσουμε στενούς δεσμούς συνεργασίας με άλλες κοινωνίες, συλλογικότητες, ομάδες και ανθρώπους. 

- Συνέχιση της συνεργασίας και επικοινωνίας με τις άλλες μειονότητες σε κοινά θέματα. Ήδη παρατηρούμε ότι οι προϋποθέσεις συνεργασίας που δημιουργήθηκαν μέσω της κοινής εκπροσώπησης όλων των μειονοτήτων στο Συμβούλιο της Γενικής Διεύθυνσης Βακουφίων είχε πολύ θετικό αντίκτυπο στην ανάληψη κοινών δράσεων και στην καλύτερη αλληλογνωριμία. Αυτή η δυναμική πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί επεκτείνοντας τη συνεργασία και σε άλλους τομείς όπως έχει γίνει με το Κέντρο Προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. 

- Αν μεταξύ των θετικών εξελίξεων για την κοινότητα τη δεκαετία 2005-2015 πρωτοστάτησε η δική μου γενιά ανθρώπων , θα πρέπει με το βλέμμα μας στην επόμενη δεκαετία να αφήσουμε χώρο στους σημερινούς τριαντάρηδες και σαραντάρηδες να αναλάβουν ενεργό ρόλο παίρνοντας τα ηνία αυτής της δυναμικής. Ενσωματώνοντας τους νεότερους διασφαλίζουμε ότι αυτή η πορεία δεν θα ανακοπεί και δε θα περιοριστεί σε μια χούφτα ανθρώπων. Η διοργάνωση ενός συνεδρίου με τη συμμετοχή αυτών των ανθρώπων ίσως να δρούσε ως καταλύτης για την ανάδειξη νέων στελεχών και προτάσεων. 

- Χτίσιμο πιο ισχυρών δεσμών αλληλοβοήθειας και υποστήριξης με τους Νεοπολίτες, τους Έλληνες υπηκόους κατοίκους της Πόλης αλλά και της Σμύρνης. Αυτός ο όρος δεν εκφράζει τίποτα άλλο παρά την ελπίδα μας να γίνουν αυτοί οι άνθρωποι αναπόσπαστο κομμάτι της κοινότητάς μας, οι δικοί μας Πολίτες. Είναι αναγκαίο στη σημερινή κοινότητα μας να αξιοποιήσουμε στο έπακρο το δυναμικό αυτών των ανθρώπων που βρίσκονται στην Τουρκία. Ανθρώπων με ανοιχτό πνεύμα, ικανών και με πολύ θέληση και διάθεση να συμβάλουν όπως έχουμε διαπιστώσει σε συναντήσεις και συνομιλίες που έχουμε κάνει μαζί τους. Ήδη η συμμετοχή τους και παρουσία τους στην κοινότητά μας είναι ορατή σε πολλά επίπεδα κάτι που είναι πολύ αισιόδοξο και ενθαρρυντικό, αλλά χρειάζεται να συστηματοποιήσουμε ακόμα περισσότερο τις προσπάθειες μας ώστε να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε την πολύτιμη παρουσία τους. Χρειάζεται να φροντίσουμε πολύ γρήγορα τις υποδομές μας για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις ανάγκες που προκύπτουν και να τους κρατήσουμε δίπλα μας. 

Αυτό το τελευταίο σημείο μας φέρνει και πάλι στο αρχικό μου επιχείρημα που είναι ότι δεν έχει ακόμα διαπιστωθεί σε όλη του την κλίμακα η οικονομική επίπτωση που είχαν τα γεγονότα των απελάσεων στην οικονομική συγκρότηση και φυσικά ανάπτυξη της κοινότητας. Η στέρηση της ομογένειας από το επιχειρηματικό της δυναμικό μοιραία την καταδίκασε σε σμίκρυνση και εσωστρέφεια. Σε μια όμως Κωνσταντινούπολη που σήμερα αποτελεί ένα παγκόσμιο επιχειρηματικό κέντρο είναι επιβεβλημένο να κατανοήσουμε τις δυνατότητες που έχουμε σε τομείς οικονομικής ανάπτυξης. Να αξιοποιήσουμε το δυναμικό που έχουμε είτε Ρωμιούς είτε Νεοπολίτες, αλλά κυρίως να μελετήσουμε και παράγουμε προτάσεις που θα ενίσχυαν την επιχειρηματική παρουσία των Ελλήνων στην Τουρκία. Οι δυνατότητες που προσφέρονται είναι πολλές αρκεί να έχουμε επιμονή, προσήλωση στον στόχο, να διαπνεόμαστε από φιλογενή αισθήματα και να οραματιζόμαστε το μέλλον της ρωμιοσύνης στην Τουρκία. 

Τα βήματα αυτά τελούνται πάντοτε υπό την πνευματική επίβλεψη, ενθάρρυνση και υποστήριξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου που αποτελεί τον στυλοβάτη της ομογένειας της Πόλης. Ενώ η υποστήριξη που εισπράττουμε από εσάς τους Κωνσταντινουπολίτικους φορείς του εξωτερικού υπό τον συντονισμό της ΟΙΟΜΚΩ είναι ανεκτίμητη για τη συνέχιση των προσπαθειών μας. 

Αυτή η προσπάθεια δεν είναι τίποτα άλλο από μια δοκιμή να ξεπεράσουμε τους εαυτούς μας, αφήνοντας πίσω την περίοδο της μοιρολατρίας, της αποτελμάτωσης, της ματαιότητας και της αυθαιρεσίας και προχωρώντας στο μέλλον με σιγουριά και συνείδηση της ευθύνης και των υποχρεώσεων μας. 

Έχοντας ως κίνητρο την ανάπτυξη της ελληνικής κοινότητας θα μπορέσουμε να βρούμε στην πορεία αυτή τους απαραίτητους συμμάχους, να αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το δυναμικό μας ώστε να μεταλαμπαδεύσουμε στις επόμενες γενιές τη σπουδαία αυτή κληρονομιά για την οποία όλος ο ελληνισμός είναι υπερήφανος.

Η ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΤΑ ΤΩΝ ΝΙΧΩΡΙΤΩΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός

Σε ξενοδοχείο του Φαλήρου, πραγματοποιήθηκε απόψε εκδήλωση των εν Αθήναις Νεοχωριτών (Βοσπόρου) για την κοπή της Βασιλόπιττας του 2014. 

Η προσέλευση ήταν συγκινητική, καθώς προσήλθαν πολλοί Νιχωρίτες που μένουν στην Αθήνα, αλλά και φίλοι τους. Σημαντική η παρουσία και Κωνσταντινουπολιτών από το εξωτερικό. 

Την Βασιλόπιττα ευλόγησε και έκοψε ο Αρχιμ. Αγαθάγγελος Σίσκος, Ιερατικώς Προϊστάμενος της Κοινότητος Νεοχωρίου, ο οποίος ήλθε από την Κωνσταντινούπολη ειδικά για την εκδήλωση αυτή. Ο π. Αγαθάγγελος μετέφερε στους παρευρισκομένους τις ευχές του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και αναφέρθηκε στην δική του - βαθειά και ουσιαστική πλέον - σχέση με το Νιχώρι, όπου διακονεί εδώ και ένα χρόνο. 

Μίλησε και ο Λάκης Βίγκας, Πρόεδρος της Κοινότητος της Παναγίας της Κουμαριώτισσας Νεοχωρίου και μόνιμος κάτοικος, ο οποίος συγκινημένος από την αύρα του τόπου του δεν είπε πολλά, αλλά εννόησε αρκετά περισσότερα. Ήλθε κι αυτός από την Κωνσταντινούπολη για την εκδήλωση, με το Νιχώρι να τον ακολουθεί... Πώς αλλιώς; Το φέρει μέσα του.

 Ο π. Αγαθάγγελος δώρισε στην κ. Αγγελική Βίγκα, εκ των βασικών συντελεστών της αποψινής εκδήλωσης, μία γκραβούρα του Νιχωριού του 19ου αιώνα. Η Αγγελική Βίγκα διατηρεί μεζεδοπωλείο στο Φάληρο, που είναι τόπος συνάντησης των Νιχωριτών. Άρα εκεί, είπε ο π. Αγαθάγγελος, είναι η θέση της γκραβούρας, για να τη βλέπουν οι Νιχωρίτες και να θυμούνται τον τόπο τους. 

Το φλουρί της Βασιλόπιττας έπεσε στον Σύνδεσμο Μουσικοφίλων των εν Αθήναις Κωνσταντινουπολιτών και το παρέλαβε ο πρόεδρος κ. Σταμάτης - Νικόλαος Κίσσας, ο οποίος τον περασμένο μήνα συνεργάστηκε με την Κοινότητα Νεοχωρία για μια θαυμάσια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Αυστριακό Προξενείο, με θέμα του εκ Νεοχωρίου πρωτοψάλτες και μελουργούς. 

Όλοι οι Νιχωρίτες της Αθήνας συγκεντρώθηκαν απόψε και μας μετέφεραν κι εμάς νοερά στον Βόσπορο, όπου πνέει ο άνεμος της Ρωμιοσύνης και η ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. 

Καλή χρονιά! 

Π.Α.Α.

ΕΓΚΑΙΝΙΑΣΤΗΚΕ Η ΕΚΘΕΣΗ ΤΩΝ ΡΩΜΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΣΤΟ ΣΙΚΑΓΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ήταν πραγματικά μια εξαιρετική εισαγωγή της έκθεσης "Οι Ρωμιοί Αρχιτέκτονες της Πόλης την περίοδο του εκδυτικισμού" στις Η.Π.Α., τα εγκαίνιά της στο Σικάγο, προχθές 27 Οκτωβρίου 2013. 

Πάνω από 250 άτομα παραβρέθηκαν στο Damen Student Center του Πανεπιστημίου Loyola, όπου λαμβάνει χώρα η έκθεση που αποτέλεσε το δυναμικό παρών της Ρωμαίϊκης Κοινότητας στην διοργάνωση "Κωνσταντινούπολη - Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2010". 

Τα εγκαίνια τίμησε με την παρουσία του ο Μητροπολίτης Σικάγου Ιάκωβος. Ανάμεσα στο ακροατήριο ήσαν τα μέλη ενός μαχητικού Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών που δραστηριοποιείται στο Σικάγο από το 1939, άρχοντες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ομογενείς, ακόμα και Τούρκοι μαθητές. Παρούσα και η Πρόξενος της Ελλάδος στο Σικάγο Ιωάννα Ευθυμιάδου, καθώς επίσης και η υποπρόξενος της Τουρκίας. 

Την εκδήλωση άνοιξε ο επίσκοπος Μωκησσού Δημήτριος, βοηθός του Μητροπολίτου Σικάγου Ιακώβου, στη συνέχεια απηύθυνε χαιρετισμό η Πρόξενος της Ελλάδος και ακολούθως μίλησαν: ο Άρχων Μ. Χαρτοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε. Λάκης Βίγκας, που είχε την ιδέα και υλοποίησε την έκθεση ως Πρόεδρος του Συνδέσμου Αποφοίτων Ζωγραφείου, ο καθηγητής Νίκος Ουζούνογλου, Πρόεδρος της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών και ο Σάββας Τσιλένης, Δρ. αρχιτέκτων - πολεοδόμος, επιμελητής της έκθεσης.

Το νέο ταξίδι αυτής της έκθεσης (μετά την Ελλάδα), θα συνεχίσει σε διάφορες πόλεις των Η.Π.Α. Είναι μια αφορμή και μια ευκαιρία συνάμα για να έρχονται πιο κοντά οι λαοί, για να αναδεικνύεται η συμβολή των Ρωμιών στην ιστορία της Κωνσταντινούπολης και για να προδιαγράφεται το μέλλον της Ρωμιοσύνης στην Πόλη, εκεί όπου την έταξε ο Θεός. 

Δεν είναι αμελητέο το γεγονός ότι και το CNN Turk έκανε ειδική αναφορά στην έκθεση των Ρωμιών Αρχιτεκτόνων στο Σικάγο. Δείτε εδώ. 

Η έκθεση στο διαρκέσει ως τις 10 Νοεμβρίου. 

Στη συνέχεια παραθέτουμε το χαιρετισμό του Λάκη Βίγκα στα εγκαίνια της έκθεσης. 

“Greek Architects of İstanbul in the Era of Westernization” 

Loyola University Chicago 

By Laki Vingas 

October 27, 2013   

Your Eminence, Metropolitan Iakovos of Chicago 

Your Grace, Bishop Demetrios of Mokissos 

The Honorable Consul General of Greece, Mrs. Ioanna Efthymiadou  

The Honorable Vice-consul of Turkey 

Father Michael J. Garanzini, S.J., President& CEO Loyola University Chicago 

Esteemed members of the Loyola University,   

Dear Greek and Turkish American Friends, 

I would like to begin by expressing my gratitude to His Eminence Metropolitan Iakovos and the Metropolis of Chicago for taking the initiative to host this exhibition here. I also would like to extend my appreciation to His Grace Bishop Demetrios of Mokissos, Mr Nicholas Magginas and Deacon Nephon of the Ecumenical Patriarchate for all their efforts to realize this project for the first time in the United States. 

It is a great honor for the organizing committee of this exhibition to present the work of the Greek Architects of Istanbul in the world’s third capital of architecture and I am overwhelmed by the hospitality and the enthusiasm I have received by the people of both the Metropolis of Chicago and the Loyola University which offered this its brand new premises for this exhibition. I offer my deepest appreciation for inviting our organizing committee for the opening of the exhibition here today. 

As you may know, this project was organized by the oldest, yet still active Alumni Association, the Zographion Lyceum Association of İstanbul founded in 1944. It was co-funded by the Agency of İstanbul 2010 European Capital of Culture and the John S. Latsis Public Benefit Foundation. The exhibition was first inaugurated in İstanbul in November 2010, and since then it has travelled to six different cities in Greece, including Athens and Thessaloniki. We are looking forward to a warm reception of the exhibition in Chicago as well and to a successful exhibition tour in the United States. 

“Greek Architects of İstanbul in the Era of Westernization” “Οι Ρωμιοί αρχιτέκτονες της Πόλης στην περίοδο του εκδυτικισμού” brings to life Greek Orthodox architects who were particularly active from the 1850s through the 1950s. During this period of rapid westernization of the city’s urban space, over 300 Greek architects according to the archives we collected, designed and created a wide range of buildings. This exhibition narrows its focus to 57 of them and over a 100 of their buildings that are still standing in Istanbul and the Princess islands today. 

However, this exhibit is more than just a beautiful display of fascinating, historically-significant buildings. It is about the spirit of those who left their mark in ways no one expected in our city Istanbul. This exhibit clearly demonstrates that regardless difficulties, Greek-Orthodox community of Istanbul will always carry the passion for creating. Creativity is a gift from God that is being acknowledged and, ultimately, accepted by people of every faith and ethnicity. 

Istanbul’s population has grown to 15 million, so you could wonder how is it possible for a small religious minority to have influenced so prominently it’s urban landscape. There is not enough hard evidence to know for sure, but here are some thoughts that could offer some explanation. 

Greek Orthodox community, so called Rum, have always been keen to promote aesthetics, knowledge, and wellbeing of people. We seek to surround ourselves with beauty; we are undoubtedly in touch with the power of beauty and we encourage it through our art and architecture. Constantinopolitans are also known for investing a lot in education and culture. 

They have been successful in every area of commerce, science, academics including architecture. Perhaps, it is competency and innovation combined with devotion to beauty, which made these Greek architects stand out so vigorously. Yet, these accomplishments could not have been realized if it hadn’t been for Istanbul’s multicultural and diverse environment which develops people’s intellect and promotes it’s creativity. 

Greek orthodox community has remained present in Istanbul for more than two millennia by being continuously productive and creative. 

They have long been advocates for preserving the beauty of their architectural and cultural heritage, while creating places and opportunities to connect with others. The Greek architects of Istanbul have experienced great joy and satisfaction in constructing places for all people, Greek and non-Greeks alike. 

Our mission is to preserve this gift inherited to us, not only as a matter of respect, but as proof that we have worked--and can continue to work--together to build a better society. The buildings we featured in this project are road maps through history that whisper peace to us today. As we thoughtfully explore their legacy, we are able to create new interactions with generations yet to be born, and show them hope through collaboration and dialogue! 

“Greek Architects of İstanbul in the Era of Westernization,” “Οι Ρωμιοί Αρχιτέκτονες της Πόλης την περίοδο του Εκδυτικισμού,” tells a story that is important to everyone throughout the world, that no matter the size or political status of your community, you can always create longstanding values that all generations would benefit from. 

I would like to thank you all very much for coming here today. This exhibition gives you the chance to communicate with the Greek Orthodox community of Istanbul which, unfortunately, today only numbers around 3000 people but is very determined to preserve its presence and to continue to be creative in its homeland. We hope this exhibit will bring honor to the architects, and to their memory of modern day Istanbul and that it will be hosted by other States of this great country that pioneered offering equality for all its citizens. 

As the «greatest architect of all times» Franck Loyd Wright who has also left his imprint in the beautiful city of Chicago, would say «The mother art is architecture. Without architecture of our own we have no soul of our own civilization».   

Thank you.